Facebook, Twitter, LinkedIn, Instagram, Google+, Swarm ... we delen dagelijks lief en leed op sociale netwerken. Maar denk je er weleens bij na dat de content die je deelt ook schade kan berokkenen? Wat kun je online delen en wat houd je beter voor jezelf?

Tip 01: Gedragstips

Een officiële etiquette voor sociale media bestaat (gelukkig) niet. Alles volledig dichttimmeren heeft weinig zin, maar je hele leven online zetten is ook geen aanrader. Er zijn socialmedia-goeroes die durven te beweren dat privacy voor 'losers' is, maar wij zijn ervan overtuigd dat je met enkele simpele gedragstips een stuk veiliger kunt omgaan met sociale netwerken. Alles begint uiteraard met een sterk wachtwoord. Vervolgens is het van groot belang dat je sociale media met een portie gezond verstand gebruikt. Je hebt je online reputatie volledig in eigen handen. Kies bijvoorbeeld je Facebook-vrienden bewust en wees ook zuinig met foto's. Je toont - vaak onbewust - meer dan je misschien wel zou willen.

Heb je er ooit eens bij stilgestaan dat je je volledige interieur tentoonstelt als je een selfie uit de woonkamer publiceert? Probeer ook doordacht om te gaan met de Like-knop. In ruil voor die ene klik op een Facebook-pagina krijgen bedrijven namelijk persoonlijke data. En persoonlijke gegevens zoals je telefoonnummer of e-mailadres kun je maar beter niet te grabbel gooien. Hetzelfde geldt voor geotags in Facebook. Als je niet wil dat iedereen weet waar je precies bent, zet je deze functie simpelweg uit. Beweeg je muiscursor over de plaatsnaam en klik vervolgens op het kruisje. Op je mobiel kun je eventueel de locatievoorzieningen voor Facebook volledig uitschakelen. Op een iPhone doe je dat via Instellingen / Privacy / Locatievoorzieningen / Facebook. Heb je een telefoon die op Android draait? Dan ga je in de Facebook-app naar Appinstellingen / Messenger-locatieservices en vink je Location is on uit. Bevestig met OK.

©PXimport

Tip 01 Wees zuinig met het verspreiden van je huidige locatie op Facebook.

Iedereen kijkt mee

Houd in het achterhoofd dat elk bericht dat je op een sociaal netwerk publiceert door iedereen gelezen kan worden. Een schermafbeelding is in een fractie van een seconde gemaakt. Zelfs als je het bericht enkele minuten later zou verwijderen, kan het toch nog een grote impact hebben. Ook al is je baas, de fiscus of een crimineel geen rechtstreekse vriend op Facebook, hij kan - zelfs met een nagenoeg afgesloten profiel - informatie verkrijgen.

Klagen over je werk of roddelen over collega's doe je daarom beter in de kroeg dan op Facebook. Ondanks heel wat waarschuwingen van de politie, blijven nog regelmatig mensen online posten dat ze hun koffers aan het pakken zijn om tien dagen op vakantie te gaan. Met zo'n bericht op Facebook - of nog erger op Twitter - geef je inbrekers de boodschap: kom gerust kijken, ik ben er niet! Weet dat alles wat je op een sociale netwerksite publiceert, permanent is. Ook als je een bericht verwijdert of je volledige account opzegt, kunnen er sporen online blijven staan.

©PXimport

Houd bij elk bericht in het achterhoofd dat iedereen kan meekijken.

Tip 02: Klikgevaar

Af en toe zie je op sociale netwerken weleens verdachte content zoals: klik hier en maak kans op 1000 euro shoptegoed bij Ikea. Zelfs koppelingen die je in berichten van vrienden krijgt, zijn soms helemaal niet zo onschuldig als ze in eerste instantie lijken. Cybercriminelen maken vervalste Like-knoppen die je naar pagina's propvol advertenties leiden. Er zijn zelfs hackers die op accounts inbreken en je vervolgens allerlei vreemde berichten sturen. Vermoed jij dat er iets vreemds aan de hand is, dan kun je nog altijd op een andere manier - telefonisch of via e-mail - contact opnemen met de vriend in kwestie.

©PXimport

Tip 02 Enkele Pakistanen verzamelden zo met een vervalste wedstrijd heel wat persoonlijke gegevens.

Tip 03: Toegang van apps

Meer en meer apps vragen om een account aan te maken om gebruik te kunnen maken van de toepassing. Op een smartphone is het vaak een heel gedoe om te registreren en daarom voeren app-ontwikkelaars een zogenoemde Log in with Facebook- of Verbinden-knop in. Door de app toestemming te geven tot je Facebook-account, hoef jij je e-mailadres en wachtwoord niet in te voeren. Het addertje? Deze apps vragen veel meer informatie op dan strikt noodzakelijk is. Houd daarnaast ook in het achterhoofd dat sommige apps louter ontwikkeld zijn om je persoonlijke gegevens te stelen. Uit een onderzoek van verschillende internationale privacy-commissies blijkt dat het merendeel van de apps onduidelijk is over wat er precies met je gegevens gebeurt.

©PXimport

Tip 03 Wil jij echt je persoonlijke gegevens doorspelen aan de makers van Candy Crush Saga?

Tip 04: Privacycontrole

Gelukkig kun je via elk sociaal netwerk aan de privacyinstellingen sleutelen. Via Facebook kun je heel wat dichttimmeren. De eenvoudigste manier? Via een gloednieuwe wizard. Klik bovenaan in de blauwe balk op het knopje met het hangslot en kies Privacycontrole. In drie eenvoudige stappen kun je instellen welke informatie je met wie deelt. In de eerste stap toont Facebook je hoe je kunt instellen met wie je een statusupdate deelt. Normaliter stel je dit in op Vrienden. Indien gewenst kun je via Meer opties nog een onderscheid maken tussen Goede vrienden, Collega's of andere vooraf gedefinieerde vriendengroepen. Klik op Volgende Stap om verder te gaan. In stap twee zie je een overzicht van apps waarbij je je met Facebook hebt aangemeld.

Met het kruisje kun je apps verwijderen die je niet meer gebruikt. Bij apps die je wel nog regelmatig gebruikt, kun je instellen wie dit mag zien. Zodra je door het lijstje bent gegaan, kun je op Volgende stap klikken. In de laatste stap krijg je een overzicht van de contactgegevens die jij tijdens de registratie ingevoerd hebt. Ook hier kun je aangeven wie deze info mag zien. Wij raden aan om je telefoonnummer en e-mailadres in te stellen op Alleen ik. Echte vrienden hebben die gegevens toch al. Klik op Voltooien om de wizard af te sluiten.

©PXimport

Tip 04 In drie eenvoudige stappen ga je door de belangrijkste privacyinstellingen heen.

Tip 05: Handmatig instellen

Wil je toegang tot alle instellingen van Facebook? Dan klik je uiterst rechts bovenaan in de blauwe balk op de knop met het driehoekje en kies je Instellingen. In de linkermarge zie je vervolgens allerlei rubrieken. We lichten er de belangrijkste uit. Op het tabblad Beveiliging kun je onder andere Aanmeldgoedkeuringen instellen om te voorkomen dat iemand anders inlogt met jouw account. Klik op Bewerken en vink Om een beveiligingscode vragen aan. Ga verder met Wijzigingen opslaan. Dankzij deze extra beveiligingslaag ontvang je een code op je telefoon die je nodig hebt om via een onbekende browser in te loggen.

Via het tabblad Privacy in de linkermarge kun je nog heel wat interessante instellingen onder handen nemen. Door op Activiteitlogboek gebruiken te klikken, kun je bijvoorbeeld zien in welke berichten en dingen je bent getagd. Via Wie kan contact met me opnemen? kun je aangeven wie jou vriendschapsverzoeken kan sturen. Ook handig is het tabblad Tijdlijn en taggen, want hier kun je instellen wie er berichten op je tijdlijn kunnen plaatsen. We raden zeker aan om Berichten controleren waarin je door vrienden bent getagd en Tags controleren die mensen toevoegen in te schakelen. Op die manier voorkom je dat je tijdlijn vol foto's of statussen staat waarin anderen jou zonder je goedkeuring taggen.

Ten slotte is het ook handig om eens te weten hoe anderen jouw pagina zien. Klik hiervoor bovenaan op de blauwe balk op de knop met het hangslotje en kies Wie kan mijn inhoud zien? / Wat zien anderen op mijn tijdlijn? / Weergeven als. Standaard kom je eerst terecht op Openbaar, maar je kunt je tijdlijn ook bekijken als een specifieke persoon.

©PXimport

Tip 05 Nadat je de instellingen aangepast hebt, is het raadzaam om te controleren hoe je openbare profielpagina er nu werkelijk uitziet.

Tip 06: Twitter

Op Twitter zijn de privacyinstellingen iets beknopter aangezien tweets normaliter door de hele wereldbevolking gelezen kunnen worden. Klik bovenaan in de witte balk op de knop met het tandwieltje en kies Instellingen. Via Beveiliging en privacy kun je een dubbele authenticiteit instellen via Inlogverificatieverzoeken verzenden naar mijn telefoon om de kans dat je account gehackt wordt te verkleinen. Onder Privacy/ Fototaggen kun je aangeven wie jou in foto's mag taggen. Met Tweetprivacy kun je je tweets volledig afschermen.

Op die manier kunnen enkel tweeps die jij toestemming geeft je volgen. Via Locatie tweeten kun je aangeven of je locatie gedeeld mag worden. Wil je dit uitschakelen, dan volstaat het om het vakje uit te vinken. Via Alle locatie-informatie verwijderen kun je de locaties uit eerdere tweets ook wegwerken. Vergeet niet op Wijzigingen opslaan te klikken als je aanpassingen hebt doorgevoerd.

©PXimport

Tip 06 Met één druk op de knop kun je ook locatie-informatie van oudere tweets verwijderen.

Beautification

Je mag de foto's, statusupdates en andere berichten op sociale netwerken gerust met een korreltje zout nemen. Heel wat mensen pretenderen via Facebook, Twitter en Instagram dat ze een geweldig leven leiden, veel vrienden hebben, altijd op de leukste feestjes aanwezig zijn en erg veel dure spullen in huis hebben terwijl ze eigenlijk helemaal niet zo gelukkig zijn. Het fenomeen krijgt niet voor niets de naam 'beautification'. Voornamelijk jongeren trappen hier vaak in en krijgen hierdoor een vertekend beeld van de werkelijkheid.

Tip 07: LinkedIn

Om toegang te krijgen tot de privacy-instellingen op LinkedIn klik je rechtsboven op je fotootje. Klik vervolgens op Bekijken naast Privacy en instellingen. Voer je wachtwoord in en klik op Aanmelden. Op het tabblad Profiel klik je vervolgens door naar Selecteren wie uw netwerkactiviteit kan zien en maak je een keuze tussen Iedereen, Uwnetwerk, Uw connecties of U Alleen. Voltooi de bewerking met Wijzigingen opslaan.

Wellicht heb je op de startpagina weleens gezien wie je LinkedIn-profiel bekeken heeft. Meestal staat hier de voor- en achternaam, de functie die hij of zij uitoefent en de regio waar deze persoon werkt. Bezoek jij het profiel van iemand? Dan krijgt hij of zij dat ook te zien. Je kunt deze functie eenvoudig uitschakelen. Weet wel dat jij dan ook niet meer te zien krijgt wie jouw profiel bezoekt. Klik hiervoor centraal onderaan op Selecteren wat anderen zien wanneer u hun profiel bekijkt. Je krijgt drie mogelijke weergaven: Uw naam en kopregel, Anonieme profielkenmerken zoals bedrijfstak en titel en U blijft volledig anoniem. Maak je keuze en voltooi met Wijzigingen opslaan.

Via Zichtbaarheid van uw profielfoto wijzigen kun je nog aangeven wie je portretfoto kan bekijken. Via het hangslot in het dialoogvenster kun je kiezen tussen

Mijn connecties, Mijn netwerk of Iedereen. Wijzig je instellingen met de Opslaan-knop.

©PXimport

Tip 07 Je kunt je LinkedIn zo instellen dat mensen niet kunnen zien dat je hun profiel hebt bekeken.

Tip 08: Andere netwerken

Uiteraard zijn er nog een heleboel andere sociale netwerken waar je de privacyinstellingen onder handen kunt nemen. Bij Instagram kun je bijvoorbeeld volgverzoeken inschakelen, waardoor de foto's die je publiceert niet voor de hele wereld zichtbaar zijn. Hiervoor ga je in de app naar je profiel en vervolgens kies je Je profiel bewerken. Helemaal onderaan kun je Berichten zijn privé inschakelen.

Bij Pinterest kun je privé-prikborden aanmaken en via Accountinstellingen is het mogelijk om te voorkomen dat zoekmachines je Pinterest-profiel in de zoekresultaten opnemen. Hiervoor vink je Uitsluiten van zoekmachines aan. Bevestig je keuze met Opslaan.

Gebruik je de locatiegebaseerde app Swarm? Dan raden we je zeker aan om zuinig te zijn met het aantal vrienden dat je toestemming verleent. Bovendien is het ook niet echt slim om elke check-in op Facebook of Twitter te delen, want zo weten heel veel mensen dat je niet thuis bent. Via Settings / Privacy Settings kun je vervolgens nog aangeven of je vrienden je telefoonnummer, e-mailadres en Facebook-profiel kunnen zien. Standaard staat dit ingeschakeld, dus je kunt maar beter zo snel mogelijk schoon schip maken. Kijk alle instellingen onder Check-ins nog even door, om bijvoorbeeld te voorkomen dat vrienden jou kunnen inchecken. Ga rustig door de lijst met opties heen (die standaard allemaal aangevinkt zijn) en schakel uit wat je onnodig acht.

©PXimport

Tip 08 Neem de privacyinstellingen van Swarm zeker grondig door.

Tip 09: Weg uit zoekmachine

Het is niet enkel via Pinterest (zie tip 8) mogelijk om te voorkomen dat je profiel in zoekmachines terecht kan komen. Ook via Facebook bestaat hier een speciale instelling voor. Ga naar Instellingen en kies op het tabblad Privacy helemaal onderaan voor Nee bij de optie Wil je dat in de resultaten van andere zoekmachines een link naar je tijdlijn wordt weergegeven?. Bij LinkedIn kan dit ook. Klik rechtsboven op je fotootje en klik vervolgens naast Privacy en instellingen op Bekijken. Voer je wachtwoord nog een keer in en klik op Aanmelden. Op het tabblad Profiel klik je daarna op Uw openbare profiel bewerken. In de rechtermarge kun je onder Content van profiel, aanvinken wat er in zoekmachines mag worden weergegeven.

©PXimport

Tip 09 In één klik schakel je uit dat je Facebook-profiel in zoekmachines kan opduiken.

Tip 10: Gebruik tweetrapsverificatie

Verschillende sociale media maken inmiddels gebruik van tweetrapsverificatie. Daarmee kun je een extra beveiligingslaag toevoegen aan het inlogproces, zodat het moeilijker wordt voor hackers om een bezoekje te brengen aan je account. In theorie zou je iedereen je wachtwoord kunnen geven, omdat je nog een extra inlogcode op je telefoon of via de mobiele app krijgt.

Veel bekende diensten bieden inmiddels tweetrapsverificatie aan. Op Facebook ga je via het pijltje rechtsboven naar Instellingen en selecteer je het tabblad Beveiliging. Facebook geeft je twee opties: Aanmeldgoedkeuringen zorgen ervoor dat je een sms'je met een code krijgt als je probeert in te loggen, terwijl Codegenerator de Facebook-app op je smartphone gebruikt om een beveiligingscode te genereren. Op Twitter klik je op je profielfoto rechtsboven en selecteer je Instellingen. In het tabblad Beveiliging en privacy krijg je dezelfde mogelijkheden als bij Facebook: een code naar je telefoon verzenden of de mobiele app gebruiken om te verifiëren dat jij het inderdaad bent.

©PXimport

Inlogverificatie is een van de beste manieren om je account te beschermen.

Mijn kind op Facebook?

Facebook is niet toegestaan voor kinderen jonger dan dertien jaar. Heel wat kinderen houden zich daar niet aan en zijn toch actief op het populaire sociale netwerk. Het omzeilen van de minimumleeftijd is dan ook erg eenvoudig. Bovendien is de sociale druk groot, want schoolvriendjes hebben ook een profiel. Als ouder heb je twee keuzes: je geeft je kind de toestemming om te liegen over zijn of haar leeftijd en laat hem of haar een profiel aanmaken, of je weigert dat hij een account aanmaakt.

Communicatie is in ieder geval ontzettend belangrijk. Leg uit waarom je zoon of dochter geen Facebook-account mag of geef duidelijke richtlijnen als hij toch een profiel mag aanmaken. Doorloop de registratieprocedure samen en maak duidelijk dat je kind online niet moet doen wat hij in het echte leven ook niet zou doen: leugens verkondigen, praten met vreemden of andere kinderen pesten. Stel eventueel ook een tijdslimiet in - bijvoorbeeld met de gratis tool Norton Family - en controleer je kind geregeld.

Het was de grote verrassing van The Game Awards in 2024: CD Projekt Red keert na Cyberpunk 2077 terug naar de Witcher-franchise met een vierde deel. Als vervolg op het grandioze The Witcher 3: Wild Hunt heeft de ontwikkelaar grote - en eigen - schoenen te vullen, dus de ontwikkeling kan nog wel even duren. In dit artikel houden we je op de hoogte over alles rondom The Witcher 4.

Dit overzicht is bijgewerkt op 19 januari .

Releasedatum en platforms

CD Projekt Red heeft nog geen releasedatum voor The Witcher 4 bekendgemaakt, al is er reden om te geloven dat het spel in 2027 of later in de winkels moet liggen.

Tijdens de aankondiging op The Game Awards werd al bekendgemaakt dat de game 'in 2026 of later' zou uitkomen, en bij het onthullen van de fiscale cijfers in 2025 heeft CDPR definitief wereldkundig gemaakt dat The Witcher 4 niet in 2026 uitkomt. Volgens Chief Financial Officer Piotr Nielubowicz is de game in het najaar van 2024 volledig in productie gegaan.

Daarentegen nam Eurogamer in 2024 - voor de onthulling van het spel - een uitgebreid interview af met verschillende ontwikkelaars bij CDPR, waarin onder andere duidelijk werd dat het bedrijf probeert hun nieuwe games binnen twee jaar na onthulling uit te brengen. In het geval van The Witcher 4 zou deze regel een release in december 2026 betekenen, maar het lijkt er dus eerder op dat we de game later in 2027 in handen krijgen.

Cyberpunk 2077-launch zorgde voor verandering

CD Projekt Red heeft in een interview met Digital Foundry aangegeven dat de consoleversies van The Witcher 4 leidend zijn bij de ontwikkeling. De game moet op 60 fps draaien op de PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het is een verandering voor de ontwikkelaar, die zijn games normaliter ontwikkelt met voornamelijk een pc-publiek in het achterhoofd. De aanname is dat dit besluit is voortgekomen uit de desastreuze launch van Cyberpunk 2077, waarbij de game voor velen bijna onspeelbaar was op consoles en zelfs pc-spelers problemen ervoeren.

CDPR is zich ervan bewust dat deze problemen nog in het achterhoofd van spelers hangen, en zegt alles op alles te zetten om te zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt. Dat lieten de regisseur van The Witcher 4, Sebastian Kalemba, en executive producer Małgorzata Mitręga weten aan IGN. "Allereerst: let it cook," zegt Kalemba, doelend op het niet overhaast uitbrengen van de game. "Ten tweede is de manier waarop we games produceren inmiddels veranderd, op een erg goede manier. We definiëren heel bewust de verschillende stadia van ontwikkeling. Zo zorgen we dat de fundering eerst in orde is."

Dat leidt volgens Kalemba nu al tot merkbare verbeteringen ten opzichte van de Cyberpunk 2077-ontwikkeling: "Het helpt ons met het feit dat alles dat we creëren enorm goed samenhangt met de rest van het spel. Daardoor hebben we het gevoel dat we meer controle hebben over een enorm complexe omgeving. En het geeft iedereen ook meer zelfvertrouwen over de gameontwikkeling op een dagelijkse basis."

Verhaal en de wereld van The Witcher 4

Op het moment is er nog zeer weinig bekend over het verhaal van de nieuwe game, maar we weten wel dat we in dit deel Ciri - ofwel Cirilla Fiona Elen Riannon - onder de knoppen krijgen. In The Witcher 3: Wild Hunt was Geralt of Rivia het hoofdpersonage, al waren er ook secties waarin Ciri speelbaar was. In dit nieuwe deel is de 'Child of the Elder Blood' daarentegen de hoofdpersoon, al heeft ze een nieuwe stemactrice. Ciri werd in de vorige game namelijk ingesproken door Jo Wyatt, maar in dit nieuwe deel neemt Ciara Berkeley de rol op zich.

Ciri is een ontzettend belangrijk personage in de Witcher-reeks. Naast dat ze de prinses van het koninkrijk Cintra is, beschikt ze ook over magische krachten dankzij het zogenaamde 'Elder Blood' dat door haar aderen pompt. De boekenreeks waarin de Witcher-franchise is ontstaan toont in detail hoe de band tussen Geralt en Ciri ontstaat en evolueert, terwijl het jonge meisje continu achterna wordt gezeten door krijgers, tovenaars en een keizer. In The Witcher 3: Wild Hunt speelt ze ook een grote rol, omdat de Wild Hunt uit de titel – een bovennatuurlijke groep krijgers – achter haar aan zit.

De implicatie van The Witcher 4 is vrij duidelijk: Ciri is in een Witcher. De onthullingstrailer laat vrij 'standaard' bezigheden voor de monsterjagers zien, waarin Ciri op een monster jaagt en juist mensen haar verraden. Hoewel specifieke details rondom het verhaal ontbreken, kunnen we vanuit de beelden wel het een en ander opmaken over de nieuwe status quo.

Verschillende eindes van The Witcher 3 en magische krachten

Dat Ciri een Witcher is, is bijvoorbeeld opvallend. Er zijn verschillende scenario's mogelijk in The Witcher 3: Wild Hunt op basis van de keuzes die je maakt, waaronder één waar Ciri inderdaad door het leven gaat als een monsterjager. Ook is het mogelijk dat ze de koningin van Nilfgaard wordt, of ze kan op pad gaan met de Wild Hunt. Volgens regisseur Sebastian Kalemba moet geen van deze eindes botsen met het verhaal in The Witcher 4, dus het maakt niet uit welk einde je in jouw playthrough hebt behaald.

Desalniettemin zijn de magische krachten die Ciri gebruikt in de eerste trailer opvallend. Witchers beschikken weliswaar over een sterker metabolisme, snellere reflexen en een paar simpele magische spreuken - in de vorm van Signs - maar Ciri lijkt nóg sterkere magie te hebben. In The Witcher 3 had zij al magische krachten, maar dat was nog voordat Ciri een volwaardige Witcher was. Volgens executive producer Małgorzata Mitręga gaat het spel uiteindelijk duidelijkheid scheppen over haar krachten.

School of the Lynx

In de Witcher-games is er sprake van verschillende 'scholen' waar de monsterjagers worden opgeleid en muteren. Zo valt Geralt of Rivia bijvoorbeeld onder de Wolf-school, maar zijn er ook Witchers uit de Cat-, Bear- en Griffin-school te vinden. In The Witcher 4 wordt hier een nieuwe school aan toegevoegd: de School of the Lynx. In de beelden is namelijk te zien dat Ciri een Witcher-medaillon van een Lynx draagt, wat herbevestigd wordt in de CD Projekt Red Store, waar de Lynx-ketting te koop is. Hoe deze school is ontstaan is niet duidelijk, maar het is mogelijk dat Ciri hem zelf heeft opgericht.

Nieuwe regio en grootte van de spelwereld

Ook is inmiddels bekend dat je in The Witcher 4 de regio Kovir kunt verkennen. Een Unreal Engine 5-techdemo laat deze locatie uit de Witcher-boeken namelijk zien. Het is voor het eerst dat we in een Witcher-game deze locatie kunnen bezoeken. Kovir is een bergachtig gebied dat hier en daar voorkomt in de Witcher-boeken, en bekendstaat om glashandel. Uit de demo blijkt dat er daarbij ook een heus smokkelwereldje in de regio schuilt, en dat er monsters zoals manticores ronddwalen. Genoeg voor een Witcher om de tanden in te zetten, dus.

Diezelfde techdemo onthult ook dat Ciri beschikt over een paard om mee rond te rijden, Kelpie genaamd. Je gaat het paard ook nodig hebben, aangezien de game minstens net zo groot wordt als The Witcher 3: Wild Hunt - een game die al honderd uur aan content biedt voor spelers die alles willen voltooien. Zowel qua oppervlakte en hoeveelheid quests moet dit nieuwe deel vergelijkbaar zijn met diens voorganger. Maar CDPR heeft ook ambitie, zo vertelde Sebastian Kalemba in een interview met SkillUp.

"De kaart is vergelijkbaar qua grootte, net als de hoeveelheid missies. Nogmaals: het spel wordt groot. Maar we hebben ook veel ambitie, dus het allerbelangrijkste is dat we een enorm boeiende ervaring willen leveren. Kwaliteit boven kwantiteit. Maar we kunnen beloven dat dit spel behoorlijk groot wordt. Het wordt groot vergeleken met al het andere wat we tot nu toe hebben gedaan."

Eerder vertelden andere ontwikkelaars bij CD Projekt Red echter dat The Witcher 4 'groter en beter' moet worden dan hun vorige werk, al is het ook mogelijk dat daarmee niet de fysieke grootte van de kaart wordt bedoeld. De studio lijkt namelijk ook sterk in te zetten op immersie en de geloofwaardigheid van de wereld, blijkt uit een interview met Gamertag Radio.

"We hebben de regel om elke NPC (in The Witcher 4) eruit te laten zien alsof ze een leven hebben, met een eigen verhaal." Volgens Kalemba wordt dit ondersteund door het verhaal in de onthullingstrailer, waarin inwoners van een dorp geloven dat er een god in het bos woont. Eigenlijk is dit een monster, waar de dorpelingen al jaren jonge meisjes aan offeren.

"We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Waar is Geralt?

Het einde van The Witcher 3: Blood and Wine - de tweede uitbreiding van het spel - deed een aardige strik om het verhaal van Geralt of Rivia, dus dat we in dit nieuwe deel als Ciri spelen is weinig verrassend. Maar Geralt is voor velen toch synoniem aan de Witcher-reeks, en er zijn dus veel vragen rondom zijn aanwezigheid in The Witcher 4. CDPR heeft in ieder geval aangegeven dat de White Wolf een rol speelt in de nieuwe game, wat ook al te herleiden was uit de aankondiging op The Game Awards, waar de trailer werd opgevolgd door stemacteur Dough Cockle die zegt: "Tijd voor een nieuwe saga. Zie je op het Pad". Wat Geralts rol in de game precies gaat worden, is vooralsnog onbekend.

Gameplay in The Witcher 4

Over de gameplay van The Witcher 4 is momenteel nog weinig te zeggen. De onthullingstrailer was een geregisseerd filmpje, en hoewel CD Projekt Red samen met Epic Games een Unreal Engine 5-techdemo heeft uitgebracht, representeren die beelden niet het eindproduct - daarover later meer.

In ieder geval is duidelijk dat The Witcher 4 net als zijn voorganger een openwereld-RPG wordt, waarin verschillende quests te ondernemen zijn. Daaronder valt onder andere het jagen op en verslaan van monsters en menselijke vijanden, terwijl spelers keuzes maken die de voortgang van die quests en de overkoepelende verhaallijn beïnvloeden.

Ciri als Witcher

Wat gameplay betreft moet The Witcher 4 spelers meer vrijheid geven, zoals Cyberpunk 2077 toegang geeft tot uiteenlopende builds. Hoewel je in The Witcher 3 vooral met een zwaard wappert, is dit verder in te vullen door onder andere te focussen op het gebruik van signs (magische vaardigheden), alchemie voor extra status-effecten of speciale aanvallen. Het zal ons benieuwen hoe dit systeem er voor Ciri uit gaat zien.

Verhaalsgewijs biedt de verandering naar Ciri als hoofdpersonage ook mogelijkheden, zo geeft de regisseur van het spel aan. Spelers krijgen zo meer controle over hoe zij haar willen definiëren, gezien ze ook een stuk jonger is dan Geralt. "Ze staat op het punt de Witcher te worden. (...) Ze gaat op haar eigen manier om met monsters, missies en avonturen. Het geeft ons ook meer ruimte om andere verhalen te vertellen."

Daarbij hoort volgens Kalemba ook de mogelijkheid om betekenisvolle (romantische) relaties op te bouwen met personages in het spel, net zoals dat in The Witcher 3 bijvoorbeeld kon met tovenaressen Yennefer of Vengerberg en Triss Merigold.

"Het maakt onderdeel uit van hoe we spellen ontwikkelen. Het maakt ook onderdeel uit van de menselijke natuur. Het is doodnormaal. Zonder dat zouden we niet het volledige verhaal kunnen vertellen. We willen er veel tijd aan besteden en het enorm boeiend en erg betekenisvol maken. Het wordt geen romantiek alleen maar om romantiek in de game te hebben. Daar doen we niet aan bij CD Projekt Red."

Unreal Engine 5

Met de aankondiging van The Witcher 4 werd ook bekendgemaakt dat de ontwikkeling van het spel niet met de in-house RED Engine van CD Projekt Red gebeurt. In plaats daarvan gebruikt de studio nu Unreal Engine 5, waarvan de technische capaciteiten getoond werden met de eerder getoonde techdemo.

De beelden zijn dus niet representatief van hoe het spel er uiteindelijk uit gaat zien en hoe het speelt, maar moeten een indruk geven van wat er mogelijk is met de technologie. Een woordvoerder van CDPR zei er het volgende over:

"Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat deze techdemo niet bedoeld is als representatie van The Witcher 4 - het is een tentoonstelling van de gereedschappen die we samen met Epic Games ontwikkelen. Dat betekent dat specifieke graphics, zoals de modellen van personages en omgevingen, anders kunnen zijn in The Witcher 4."

In ieder geval representeert de tech demo de kwaliteit waar CDPR op mikt, al is het nog te vroeg om te zeggen welke hardwarespecificaties hiervoor nodig zijn.

Levendige spelwereld

Naast het feit dat de Unreal-demo er bloedmooi uitziet, wordt er veel aandacht besteed aan het natuurlijke gedrag van de NPC's, wat aansluit bij wat de ontwikkelaar vertelde over immersie. Zoals je bij het stuk over het verhaal en de wereld hierboven al kon lezen zei de regisseur van het spel: "We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Het begin van een trilogie

CD Projekt Red kondigde in 2022 aan dat The Witcher 4 (dat in 2022 alleen nog bekendstond als Project Polaris) het begin vormt van een nieuwe Witcher-trilogie. Verdere informatie over de invulling van deze trilogie is er niet, maar de eerste game is dan ook nog altijd niet uitgekomen.

Meer Witcher-games

Met die aankondiging van een trilogie bracht CDPR ook direct naar buiten dat er aan meer projecten werd gewerkt. Naast het vervolg op Cyberpunk 2077 - werknaam Orion - onthulde het bedrijf twee Witcher-titels. Helaas is één daarvan inmiddels geannuleerd: Drake Hollow-ontwikkelaar The Molasses Flood werkte aan een Witcher-game met multiplayer-elementen, maar die gaat het daglicht helaas niet zien.

Dan is er wel nog Project Canis Majoris, wat een remake is van het eerste Witcher-spel. De ontwikkeling daarvan wordt uitgevoerd door Fool's Theory, bekend van hun gameThe Thaumaturge en als ondersteunende studio voor onder andere Baldur’s Gate 3. De status van dit project is onbekend, maar er gaan geruchten dat de ontwikkelaar de laatste jaren de focus heeft verschoven naar een nieuwe uitbreiding voor The Witcher 3: Wild Hunt.

Het Poolse platform Strefa Inwestorów heeft namelijk van een aantal bronnen vernomen dat het bedrijf werkt aan een nieuwe DLC om de 'marketing' voor The Witcher 4 af te trappen en de tijdsperiode tussen de games te overbruggen. Het is dus mogelijk dat we in de uitbreiding dus ook als Ciri spelen, gezien het verhaal van Geralt volgens velen prachtig werd afgesloten in Blood and Wine - de tweede uitbreiding van The Witcher 3.

Borys Nieśpielak, een van de mensen die dit gerucht in de wereld heeft geholpen, had een maand later contact met Eurogamer. Hij vertelde nog altijd achter het gerucht te staan, en verwijst naar een specifieke zin van de ceo van CD Projekt Red bij het bekendmaken van de kwartaalcijfers:

"Gezien de huidige geboekte progressie is er een mogelijkheid dat nieuwe content waar recentelijk naar gehint is komend jaar uitkomt en een impact heeft op onze financiële resultaten."

Het klinkt absurd: een nieuwe The Witcher 3-uitbreiding, elf jaar na release. Neem dit gerucht dus uiteraard met een korreltje zout, ook al kunnen we het niet geheel negeren.

Meer van The Witcher

Met de gigantische populariteit van de Witcher-games weten nieuwkomers of minder ingelezen fans soms niet dat de franchise veel verder gaat dan steengoede RPG's. Hieronder vind je een paar tips om je verder te verdiepen in de wereld van The Witcher.

De boeken en comics

Net als veel welbekende fantasy-epieken ligt de oorsprong van The Witcher in boeken, en dan zowel in de korte verhalen en romans van Poolse schrijver Andrzej Sapkowski. Zijn saga neemt zes romans en twee bundels met korte verhalen in beslag waarvan die bundels zich voor het grote overkoepelende verhaal van de overige boeken afspelen. De volgorde van de boeken is als volgt:

-       The Witcher: Crossroads of Ravens

-       The Witcher: The Last Wish

-       The Witcher: Sword of Destiny

-       The Witcher: The Blood of Elves

-       The Witcher: Time of Contempt

-       The Witcher: Baptism of Fire

-       The Witcher: The Tower of the Swallows

-       The Witcher: The Lady of the Lake

-       The Witcher: Season of Storms

Het laatste boek in bovenstaande lijst, Season of Storms, is overigens een roman die zich afspeelt tussen de korte verhalen in The Last Wish, maar daarna pas uitkwam. Daarbij heeft Sapkowski in 2025 een nieuwe Witcher-roman uitgebracht: Crossroads of Ravens. Dit verhaal volgt een jonge Geralt of Rivia, die pas net zijn opleiding als Witcher heeft voltooid en vrij naïef de wijde wereld ingaat.

Daarbij heeft uitgever Dark Horse een fikse collectie Witcher-comics uitgebracht, waaronder ook adaptaties van Andrzej Sapkowski's korte verhalen. Sommige comics vertellen daarbij unieke verhalen met Geralt of andere - nieuwe - personages. The Witcher: Ronin heeft sterke Oosterse invloeden, en een verhaal als The Witcher: The Bear and the Butterflyvertelt een klassiek Witcher-verhaal waarin Geralt in een dorpje onderzoek doet naar een monster.

Overigens maakt CD Projekt Red met zijn games geen adaptaties van Sapkowski's verhalen. De games spelen zich in principe af na de gebeurtenissen van de boeken , maar Sapkowski hoeft het verhaal van de studio ook niet in acht te nemen als hij eventueel een boek in dat tijdperk wil schrijven.

The Witcher op Netflix

We gingen er met relatief goede moed in, maar het tijdperk van The Witcher op Netflix ging vrij snel bergafwaarts. In 2019 kwam het eerste seizoen van de serie uit, met Superman-acteur Henry Cavill als Geralt of Rivia. Dat seizoen was een adaptatie van verschillende gebeurtenissen in The Last Wish en Sword of Destiny, en werd ondanks wat klachten over Geralts karakterisatie en verwarring door het continu springen tussen tijdlijnen redelijk goed ontvangen.

In de seizoenen die daarop volgden steeg de onvrede met de serie en de karakterisatie van Geralt, die in de serie veel meer stoïcijns is dan in het bronmateriaal. Ook werden sleutelmomenten uit de romans maar losjes of helemaal niet overgeheveld naar de serie, wat bij fans in het verkeerde keelgat schoot. Na het derde seizoen werd bekendgemaakt dat in de laatste twee seizoenen van de serie Cavill niet langer zou doorgaan als Geralt. In seizoen 4 en 5 wordt de monsterjager nu dus gespeeld door Liam Hemsworth. Het laatste seizoen van The Witcher moet ergens in 2026 uitkomen.

Daarbij heeft Netflix twee geanimeerde films geproduceerd die zich in de wereld van The Witcher afspelen. Allereerst The Witcher: Nightmare of the Wolf, die het verhaal van de Witcher Vesemir vertelt, en onthult waarom er nog maar weinig Witchers over zijn op het Continent. Later kwam ook The Witcher: Sirens of the Deep uit, een adaptatie van het verhaal A Little Sacrifice uit The Sword of Destiny. De troubadour Jaskier en Geralt hebben daarin geen cent te makken, maar raken verwikkeld in een conflict tussen mensen en Meermensen met een Little Mermaid-sausje. Ook leuk: Geralt wordt in deze film ingesproken door Doug Cockle - de stemacteur van Geralt in The Witcher 3: Wild Hunt.

Thronebreaker: The Witcher Tales

Naast de genummerde Witcher-games is er ook een spin-off uitgebracht door CD Projekt Red, dat ook fungeert als een soort standalone-versie van het kaartspelGwent. Menig Witcher 3-speler is verknocht geraakt aan dit spel, en Thronebreaker is in grote lijnen een versie van Gwent waarin je daadwerkelijk een leger aanvoert.

Waar velen vooral mee weglopen na het spelen van Thronebreaker is echter het verhaal. Dat speelt zich af tijdens de gebeurtenissen van de Witcher-boeken, waarin spelers de controle krijgen over Queen Meve - de leider van Rivia Lyria. Keuzes staan ook weer centraal, dus als je The Witcher 3: Wild Hunt inmiddels wel gezien hebt en niet kunt wachten op The Witcher 4, is deze game een meer dan prima tussendoortje.

In de rubriek Waar voor je geld gaan we een paar keer per week voor je op zoek naar producten die voor een mooie prijs op Kieskeurig.nl te koop zijn, of die bijzondere eigenschappen hebben. Dit keer: vijf smartphones met royale opslag voor al je foto's, video's, e-mails en documenten.

Hoe meer we met onze smartphones doen, des te meer ruimte we nodig hebben om alles op te slaan. Wat te denken van al je (vakantie)foto's, gemaakte video's in 4K-kwaliteit of belangrijke e-mails? We gebruiken onze telefoon voor van alles, maar de opslagruimte is vaak beperkt. Met deze vijf smartphones hoef je je daar de komende tijd in ieder geval niet meer druk over te maken.

Motorola Edge 50 Ultra

De Motorola Edge 50 Ultra heeft een opslagcapaciteit van 1 TB en draait op Android. Met een 6,67‑inch OLED‑scherm en 5G‑ondersteuning biedt deze smartphone een ruime weergave en snelle verbindingen. Deze telefoon werd in 2024 geïntroduceerd en is nog volop verkrijgbaar . De 50 MP hoofdcamera is onderdeel van een drievoudige camerasetup, waardoor je foto’s met verschillende brandpunten kunt maken. Aan de voorkant bevindt zich een 50 MP selfiecamera, ondersteund door een flitser voor extra licht.

De accu heeft een capaciteit van 4 500 mAh en is niet verwisselbaar. Deze smartphone is geschikt voor 5G‑netwerken en heeft natuurlijk ook gps, wifi en Bluetooth voor connectiviteit. Aan de binnenkant combineert Motorola een krachtige chipset met voldoende RAM om apps soepel te laten draaien.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 16 GB
Energielabel: B
Gewicht: 197 gram
Opslag uitbreidbaar: Nee

Xiaomi 14T Pro 5G 

De Xiaomi 14T Pro 5G is een Android‑telefoon met 12 GB werkgeheugen en natuurlijk 1 TB opslagruimte. Het 6,67‑inch AMOLED‑scherm biedt een heldere weergave en ondersteunt een hoge resolutie, terwijl 5G connectiviteit zorgt voor de vlotte dataoverdracht. De accu van 5 000 mAh zorgt daarnaast voor een flinke gebruiksduur.

Aan de achterkant zit een 50 MP hoofdcamera, en aan de voorkant een enkele selfiecamera. Dankzij de moderne processor en het ruime werkgeheugen kun je meerdere apps zonder haperingen gebruiken.

Schermgrootte: 6,67 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: F
Gewicht: 209 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Samsung Galaxy S25 Ultra

Deze Samsung Galaxy S25 Ultra richt zich op gebruikers die op zoek zijn naar een krachtig topmodel met 1 TB opslagcapaciteit. Het toestel heeft een 6,8‑inch AMOLED‑scherm en ondersteunt 5G. Binnenin zorgt een moderne chipset in combinatie met 16 GB RAM voor snelle prestaties, terwijl 1 TB opslag ruimte biedt voor veel foto’s, video’s en apps. De smartphone beschikt over een quad‑camera met een 200 MP hoofdsensor, waarmee je veel details vastlegt.

De accu van 5 000 mAh is niet verwisselbaar maar ondersteunt snelle laadtechnieken. Samsung levert Android 15 met langdurige softwareondersteuning. Dankzij IP68‑certificering is het toestel water‑ en stofbestendig. Voor connectiviteit ontbreken Bluetooth 5.4, wifi en gps uiteraard niet.

Schermgrootte: 6,9 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: B
Gewicht: 218 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 15 Pro Max

De iPhone 15 Pro Max is Apple’s high‑end toestel uit 2023 maar kan nog steeds prima meekomen. Het toestel beschikt over een 6,7‑inch OLED‑scherm. Onder de motorkap zorgt Apple’s eigen chip voor snelle prestaties en energie‑efficiëntie. De smartphone ondersteunt 5G en is uitgerust met een driedubbele camera met 48 MP hoofdsensor, waarmee je foto’s en video’s in hoge resolutie maakt.

De titanium behuizing zorgt voor stevigheid zonder dat het toestel te zwaar wordt. Met 1 TB opslagruimte heb je voldoende plek voor video’s, foto’s en grote apps.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht: 221 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 16 Pro

De iPhone 16 Pro is een 2024‑model van Apple dat 1 TB opslagruimte biedt. Het is een handzaam 6‑inch model en dankzij Apple’s eigen processor en 16 GB RAM draait het iOS-besturingssysteem soepel, en geeft de interne opslag van 1 TB veel ruimte voor video’s, foto’s en apps. De drievoudige camerasetup omvat een 48 MP hoofdcamera; voor selfies is er een 12 MP camera.

De iPhone 16 Pro biedt functies zoals Face ID, draadloos laden en uitgebreide AR‑mogelijkheden dankzij de krachtige chip. De behuizing is water‑ en stofbestendig (IP68) en gemaakt van aluminium en glas.

Schermgrootte: 6,3 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht : 199 g
Opslag uitbreidbaar: NEE