Zonder besturingssysteem heb je niks aan je computer. In het geval van Windows 10 heb je een licentie nodig die, tenzij onder specifieke voorwaarden, niet gratis is. Via een activeringsproces kan Microsoft controleren of je licentie legitiem is. We leggen uit waar je op moet letten als je een Windows 10 licentie kopen wilt en hoe activeren precies werkt.

Om Windows 10 gratis te kunnen installeren zijn er verschillende mogelijkheden. Heb je bijvoorbeeld een legitieme versie van Windows 7, 8 of 8.1 (Home of Pro) draaien, dan kun je in principe nog altijd gratis upgraden naar Windows 10. 

Kom je niet in aanmerking voor een gratis Windows-licentie, dan laat je je wellicht verleiden door websites die Windows voor spotprijzen aanbieden. Vaak zijn die licenties afkomstig uit andere landen waar ze veel goedkoper zijn, zoals China. Of het gaat om educatieve of andere volume license-codes, of zelfs om aangekochte licenties met gestolen creditcards.

Vaak staan ook goedkope oem-licenties (ook wel system builder-licenties genoemd) te koop, maar ook deze bevinden zich vaak in een grijze zone. Zulke licenties zijn, in tegenstelling tot retail- en full version-licenties, gekoppeld aan een specifieke computer en moederbord. Die mogen dus strikt genomen niet worden doorverkocht zonder het bijhorende apparaat. 

©PXimport

Je loopt in al deze gevallen dus het risico dat Microsoft je Windows-licentie als ongeldig beschouwt. Dat kan zelfs nog enkele maanden later gebeuren. Het is daarom toch aan te raden om Windows 10 via de officiële verkoopkanalen van Microsoft aan te schaffen. Dat is duurder, maar je bent erdoor wel verzekerd van een geldige, legitieme licentie.

Windows 10-licentie activeren

Microsoft wil natuurlijk ook wel weten welke licentie je hebt en of die wel legitiem is. Daarvoor moet je je systeem dus even activeren. Laat je dat na, dan valt Windows in principe dertig dagen na de installatie terug op een meer uitgeklede versie en krijg je frequent meldingen om je systeem alsnog te activeren.

Je kunt de activeringsstatus als volgt controleren. Open de instellingen van Windows en kies Bijwerken en beveiliging, Activering. Er zijn nu vier mogelijkheden. De status Windows is niet geactiveerd spreekt voor zich en Windows is geactiveerd eveneens. Hoewel, want je kunt hier net zo goed zien verschijnen: Windows is geactiveerd met een digitale licentie en Windows is geactiveerd met een digitale licentie die gekoppeld is aan uw Microsoft-account. De begrippen ‘digitale licentie’ en ‘gekoppeld’ gaan we verder toelichten.

©PXimport

Je kunt Windows op twee verschillende manieren activeren. Met een productcode (vijf keer vijf tekens) of met een digitale licentie. Deze laatste is gebaseerd op de hwid (hardware id) en wordt opgeslagen op de Microsoft-activeringsservers. De hwid voor een digitale licentie van Windows 10 hangt af van de computerfabrikant, de cpu-familie, de productnaam, het sku-nummer (stock keeping unit), de moederbordfabrikant en het moederbordtype. 

Dat houdt bijvoorbeeld in dat zolang de Windows-editie, moederbord en cpu dezelfde blijven, je gerust Windows schoon mag herinstalleren. Meteen na de installatie wordt de digitale licentie via het internet gecheckt en kan je systeem automatisch worden ge(her)activeerd.

Merk op dat zo’n hwid niet afhangt van opslagmedia. Je kunt dus probleemloos Windows op een andere harde schijf of ssd installeren, zonder dat je licentie in gevaar komt. Zo’n digitale licentie hangt evenmin af van de bit-architectuur of taal van Windows. Je mag dus zomaar een Engelstalige Windows 10 Pro 32 bit vervangen door een Nederlandstalige Windows 10 Pro 64 bit.

Dat houdt ook in dat je een vooraf geïnstalleerde Windows 10 (met een digitale oem-licentie), die misschien wel vergeven zit van overtollige bloatware, mooi kunt vervangen door Windows 10 vanaf een installatiemedium.

Heb je bijvoorbeeld je systeem zelf geassembleerd, dan moet je een productcode aankopen om Windows te activeren. Na de activering wordt normaliter de digitale licentie actief en heb je de productcode niet meer nodig, tenminste zolang de originele hwid herkenbaar blijft. Gaat het om een retail-productcode, dan kun je de digitale licentie naar een andere pc overzetten.

Windows 10-licentie koppelen aan Microsoft-account

Het is ook mogelijk je productsleutel of digitale licentie aan je Microsoft-account te koppelen en dus niet langer aan de hardware. Hiervoor meld je je bij Windows aan met een Microsoft-account. Dat kan als volgt. Ga naar Instellingen, Accounts, Uw info. Staat hier Lokaal account, dan moet je dat nog aanpassen via de bijhorende link In plaats daarvan aanmelden met een Microsoft-account, waarna je de verdere instructies volgt.

Deze koppeling heeft voordelen. Zo kun je Windows 10 opnieuw activeren zonder Microsoft te hoeven contacteren wanneer je significante hardware-wijzigingen op je systeem doorvoert, zoals een andere processor of moederbord. Ook handig is dat je via deze link verneemt welke computers je met je Microsoft-account hebt aangemeld.

Overigens is het ook mogelijk  je eenmalig met zo’n Microsoft-account aan te melden en vervolgens je systeem te activeren. Je kunt daarna (weer) een lokaal account creëren en je daarmee aanmelden.

©PXimport

Activeringsproblemen

Er kunnen ook wel eens problemen optreden bij het (her)activeren van Windows. Zo kan het gebeuren dat Windows meldt dat je systeem niet is geactiveerd. Zo’n situatie treedt wel vaker op na een transfer naar een andere pc. Dan is het stuurprogramma voor de netwerkinterface niet (correct) geïnstalleerd waardoor de activeringsservers van Microsoft onbereikbaar zijn. Het is dan belangrijk om dat probleem eerst op te lossen via apparaatbeheer.

Blijkt dat niet het probleem te zijn, dan beschik je mogelijk niet over de juiste productsleutel. Dat gebeurt wel vaker als je een oudere Windows-versie naar Windows 10 hebt geüpgraded. Je moet die dan opnieuw invoeren via Instellingen, Bijwerken en beveiliging, Activering, Productcode wijzigen. 

Als dat niet werkt, doe het je het vanaf de opdrachtprompt als administrator met Slgmr /ipk <productsleutel>. Na de aanpassing kun je Windows dan reactiveren met Slgmr /ato. Let wel, bij zo’n update moet je de licentiecode van je originele Windows 7 of 8(.1) opgeven.

Bij (andere) activeringsproblemen kun je de ingebouwde troubleshooter uitproberen. Ga naar Instellingen, Bijwerken en beveiliging, Activering en kies Problemen oplossen. Deze troubleshooter verschijnt alleen wanneer je Windows-installatie niet is geactiveerd. 

Verder kun je nog terecht op de ondersteuningspagina van Microsoft, onder meer voor een lijst met foutcodes die tijdens problematische activeringen kunnen opduiken.

Licentie overzetten

Tot slot. Stel, je bent van plan Windows 10 op een andere computer te installeren. Dan moet je eerst weten over welk licentietype je systeem beschikt. Eerder legden we uit hoe je hier achter komt. In principe mag je met een retail-licentie een onbeperkt aantal keren overstappen, behalve wanneer deze licentie afkomstig is van een eerder (geüpgraded) Windows 7- of 8(.1)-systeem. In dat geval laat Microsoft strikt genomen maar één transfer toe.

Gezien Microsoft niet toestaat dat je twee Windows-installaties met dezelfde licentiesleutel gebruikt, mag je Windows dan ook niet langer op uw oude toestel gebruiken. Wil je dat toch, dan moet je die productsleutel verwijderen, wat neerkomt op het deactiveren van je Windows-licentie. 

Klik hiervoor met rechts op Opdrachtprompt in het startmenu en kies Als administrator uitvoeren. Voer vervolgens het commando Slmgr /upk uit. Je kunt nu probleemloos de transfer uitvoeren en de productsleutel tijdens of na de installatie invoeren. Dit laatste kan via Instellingen, Bijwerken en beveiliging, Activering, Productcode wijzigen of met het opdrachtregelcommando Slmgr /ipk.

Frustraties over een trage pc of ongewenste advertenties? Grote kans dat de standaard Windows-instellingen de boosdoener zijn. Met drie simpele ingrepen optimaliseer je direct de snelheid, privacy en veiligheid van je systeem. Wij zetten de belangrijkste aanpassingen op een rij, zodat je direct weer vlot en zorgeloos aan de slag kunt!

Of je nu net een gloednieuwe laptop uit de doos haalt of al jaren op dezelfde vertrouwde desktop werkt, de standaardinstellingen van Windows zijn zelden optimaal. Microsoft kiest vaak voor opties die hun eigen diensten promoten in plaats van jouw gebruiksgemak centraal te stellen. Gelukkig kun je met een paar gerichte ingrepen direct winst behalen. Pas deze drie essentiële instellingen aan voor meer privacy, snelheid en overzicht.

Schakel onnodige opstart-apps uit

Niets is zo frustrerend als een computer die er minutenlang over doet om startklaar te zijn. De grootste boosdoener hiervoor is vaak een overdaad aan programma's die automatisch opstarten zodra je de pc aanzet. Veel applicaties, van Spotify tot samenwerkingstools als Microsoft Teams, nestelen zich tijdens de installatie ongevraagd in je opstartproces. Dat vreet direct aan je systeemgeheugen en vertraagt de opstarttijd aanzienlijk.

Je lost dit eenvoudig op door naar de instellingen van Windows te navigeren en te zoeken naar de optie Opstart-apps. Hier zie je een duidelijk overzicht van alle software die met Windows mee start, inclusief de impact die elk programma heeft op de prestaties. Loop kritisch door deze lijst heen. Programma's die je niet dagelijks direct na het inloggen nodig hebt, kun je zonder risico uitschakelen door het schuifje om te zetten. Je verwijdert de software hiermee niet; je voorkomt alleen dat ze op de achtergrond draaien zonder dat je erom gevraagd hebt. Je pc zal hierdoor merkbaar vlotter reageren.

Weg met die advertenties en suggesties!

Windows is in de loop der jaren steeds meer veranderd in een platform waarop Microsoft eigen en gesponsorde diensten probeert te verkopen. Dat uit zich in zogenaamde 'suggesties' in je Startmenu, op je vergrendelingsscherm en zelfs in de Verkenner. Voor de meeste gebruikers voelt dat – terecht – als ongewenste reclame binnen een besturingssysteem waarvoor al betaald is. Het zorgt bovendien voor ruis en leidt af van waar je eigenlijk mee bezig bent.

Om deze stroom aan prikkels te stoppen, duik je in het menu Persoonlijke instellingen. Bij de instellingen voor het Startmenu en het Vergrendelingsscherm vind je opties die verwijzen naar het tonen van suggesties, tips of leuke weetjes. Vink deze opties uit om een schonere, rustigere interface te krijgen. Vergeet ook niet bij de privacy-instellingen de optie uit te zetten die Windows toestaat om je Instellingen-app te gebruiken voor het tonen van voorgestelde inhoud. Het resultaat is een professionelere werkomgeving die doet wat hij moet doen, zonder je continu te proberen te verleiden tot extra klikken.

Maak bestandsextensies zichtbaar

Een van de meest riskante standaardinstellingen in Windows is het verbergen van bestandsextensies voor bekende bestandstypen. Standaard zie je alleen de naam van een bestand, bijvoorbeeld 'factuur', maar niet of het een .pdf, .docx of een .exe is. Cybercriminelen maken daar dankbaar gebruik van door virussen te vermommen als onschuldige documenten. Een bestand dat 'foto.jpg.exe' heet, wordt door Windows dan getoond als 'foto.jpg', waardoor je denkt een afbeelding te openen terwijl je in werkelijkheid schadelijke software installeert.

Je kunt dit veiligheidsrisico direct verhelpen via de Bestandsverkenner. Zoek in de menubalk naar de optie Weergeven en navigeer vervolgens naar de instellingen voor weergeven. Hier vind je een optie genaamd Extensies voor bestandsnamen. Zorg dat deze optie aangevinkt staat. Hoewel het in het begin even wennen kan zijn om achter elk bestand een punt en drie of vier letters te zien staan, geeft het je volledige controle en inzicht. Je ziet nu in één oogopslag met wat voor type bestand je écht te maken hebt, en dat verkleint de kans op een succesvolle malware-infectie drastisch.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!