Zonder besturingssysteem heb je niks aan je computer. In het geval van Windows 10 heb je een licentie nodig die, tenzij onder specifieke voorwaarden, niet gratis is. Via een activeringsproces kan Microsoft controleren of je licentie legitiem is. We leggen uit waar je op moet letten als je een Windows 10 licentie kopen wilt en hoe activeren precies werkt.

Om Windows 10 gratis te kunnen installeren zijn er verschillende mogelijkheden. Heb je bijvoorbeeld een legitieme versie van Windows 7, 8 of 8.1 (Home of Pro) draaien, dan kun je in principe nog altijd gratis upgraden naar Windows 10. 

Kom je niet in aanmerking voor een gratis Windows-licentie, dan laat je je wellicht verleiden door websites die Windows voor spotprijzen aanbieden. Vaak zijn die licenties afkomstig uit andere landen waar ze veel goedkoper zijn, zoals China. Of het gaat om educatieve of andere volume license-codes, of zelfs om aangekochte licenties met gestolen creditcards.

Vaak staan ook goedkope oem-licenties (ook wel system builder-licenties genoemd) te koop, maar ook deze bevinden zich vaak in een grijze zone. Zulke licenties zijn, in tegenstelling tot retail- en full version-licenties, gekoppeld aan een specifieke computer en moederbord. Die mogen dus strikt genomen niet worden doorverkocht zonder het bijhorende apparaat. 

©PXimport

Je loopt in al deze gevallen dus het risico dat Microsoft je Windows-licentie als ongeldig beschouwt. Dat kan zelfs nog enkele maanden later gebeuren. Het is daarom toch aan te raden om Windows 10 via de officiële verkoopkanalen van Microsoft aan te schaffen. Dat is duurder, maar je bent erdoor wel verzekerd van een geldige, legitieme licentie.

Windows 10-licentie activeren

Microsoft wil natuurlijk ook wel weten welke licentie je hebt en of die wel legitiem is. Daarvoor moet je je systeem dus even activeren. Laat je dat na, dan valt Windows in principe dertig dagen na de installatie terug op een meer uitgeklede versie en krijg je frequent meldingen om je systeem alsnog te activeren.

Je kunt de activeringsstatus als volgt controleren. Open de instellingen van Windows en kies Bijwerken en beveiliging, Activering. Er zijn nu vier mogelijkheden. De status Windows is niet geactiveerd spreekt voor zich en Windows is geactiveerd eveneens. Hoewel, want je kunt hier net zo goed zien verschijnen: Windows is geactiveerd met een digitale licentie en Windows is geactiveerd met een digitale licentie die gekoppeld is aan uw Microsoft-account. De begrippen ‘digitale licentie’ en ‘gekoppeld’ gaan we verder toelichten.

©PXimport

Je kunt Windows op twee verschillende manieren activeren. Met een productcode (vijf keer vijf tekens) of met een digitale licentie. Deze laatste is gebaseerd op de hwid (hardware id) en wordt opgeslagen op de Microsoft-activeringsservers. De hwid voor een digitale licentie van Windows 10 hangt af van de computerfabrikant, de cpu-familie, de productnaam, het sku-nummer (stock keeping unit), de moederbordfabrikant en het moederbordtype. 

Dat houdt bijvoorbeeld in dat zolang de Windows-editie, moederbord en cpu dezelfde blijven, je gerust Windows schoon mag herinstalleren. Meteen na de installatie wordt de digitale licentie via het internet gecheckt en kan je systeem automatisch worden ge(her)activeerd.

Merk op dat zo’n hwid niet afhangt van opslagmedia. Je kunt dus probleemloos Windows op een andere harde schijf of ssd installeren, zonder dat je licentie in gevaar komt. Zo’n digitale licentie hangt evenmin af van de bit-architectuur of taal van Windows. Je mag dus zomaar een Engelstalige Windows 10 Pro 32 bit vervangen door een Nederlandstalige Windows 10 Pro 64 bit.

Dat houdt ook in dat je een vooraf geïnstalleerde Windows 10 (met een digitale oem-licentie), die misschien wel vergeven zit van overtollige bloatware, mooi kunt vervangen door Windows 10 vanaf een installatiemedium.

Heb je bijvoorbeeld je systeem zelf geassembleerd, dan moet je een productcode aankopen om Windows te activeren. Na de activering wordt normaliter de digitale licentie actief en heb je de productcode niet meer nodig, tenminste zolang de originele hwid herkenbaar blijft. Gaat het om een retail-productcode, dan kun je de digitale licentie naar een andere pc overzetten.

Windows 10-licentie koppelen aan Microsoft-account

Het is ook mogelijk je productsleutel of digitale licentie aan je Microsoft-account te koppelen en dus niet langer aan de hardware. Hiervoor meld je je bij Windows aan met een Microsoft-account. Dat kan als volgt. Ga naar Instellingen, Accounts, Uw info. Staat hier Lokaal account, dan moet je dat nog aanpassen via de bijhorende link In plaats daarvan aanmelden met een Microsoft-account, waarna je de verdere instructies volgt.

Deze koppeling heeft voordelen. Zo kun je Windows 10 opnieuw activeren zonder Microsoft te hoeven contacteren wanneer je significante hardware-wijzigingen op je systeem doorvoert, zoals een andere processor of moederbord. Ook handig is dat je via deze link verneemt welke computers je met je Microsoft-account hebt aangemeld.

Overigens is het ook mogelijk  je eenmalig met zo’n Microsoft-account aan te melden en vervolgens je systeem te activeren. Je kunt daarna (weer) een lokaal account creëren en je daarmee aanmelden.

©PXimport

Activeringsproblemen

Er kunnen ook wel eens problemen optreden bij het (her)activeren van Windows. Zo kan het gebeuren dat Windows meldt dat je systeem niet is geactiveerd. Zo’n situatie treedt wel vaker op na een transfer naar een andere pc. Dan is het stuurprogramma voor de netwerkinterface niet (correct) geïnstalleerd waardoor de activeringsservers van Microsoft onbereikbaar zijn. Het is dan belangrijk om dat probleem eerst op te lossen via apparaatbeheer.

Blijkt dat niet het probleem te zijn, dan beschik je mogelijk niet over de juiste productsleutel. Dat gebeurt wel vaker als je een oudere Windows-versie naar Windows 10 hebt geüpgraded. Je moet die dan opnieuw invoeren via Instellingen, Bijwerken en beveiliging, Activering, Productcode wijzigen. 

Als dat niet werkt, doe het je het vanaf de opdrachtprompt als administrator met Slgmr /ipk <productsleutel>. Na de aanpassing kun je Windows dan reactiveren met Slgmr /ato. Let wel, bij zo’n update moet je de licentiecode van je originele Windows 7 of 8(.1) opgeven.

Bij (andere) activeringsproblemen kun je de ingebouwde troubleshooter uitproberen. Ga naar Instellingen, Bijwerken en beveiliging, Activering en kies Problemen oplossen. Deze troubleshooter verschijnt alleen wanneer je Windows-installatie niet is geactiveerd. 

Verder kun je nog terecht op de ondersteuningspagina van Microsoft, onder meer voor een lijst met foutcodes die tijdens problematische activeringen kunnen opduiken.

Licentie overzetten

Tot slot. Stel, je bent van plan Windows 10 op een andere computer te installeren. Dan moet je eerst weten over welk licentietype je systeem beschikt. Eerder legden we uit hoe je hier achter komt. In principe mag je met een retail-licentie een onbeperkt aantal keren overstappen, behalve wanneer deze licentie afkomstig is van een eerder (geüpgraded) Windows 7- of 8(.1)-systeem. In dat geval laat Microsoft strikt genomen maar één transfer toe.

Gezien Microsoft niet toestaat dat je twee Windows-installaties met dezelfde licentiesleutel gebruikt, mag je Windows dan ook niet langer op uw oude toestel gebruiken. Wil je dat toch, dan moet je die productsleutel verwijderen, wat neerkomt op het deactiveren van je Windows-licentie. 

Klik hiervoor met rechts op Opdrachtprompt in het startmenu en kies Als administrator uitvoeren. Voer vervolgens het commando Slmgr /upk uit. Je kunt nu probleemloos de transfer uitvoeren en de productsleutel tijdens of na de installatie invoeren. Dit laatste kan via Instellingen, Bijwerken en beveiliging, Activering, Productcode wijzigen of met het opdrachtregelcommando Slmgr /ipk.

Met de introductie van een nieuwe Home-architectuur heeft Apple de ondersteuning voor de iPad als centrale woninghub stopgezet. Gebruikers moeten nu overstappen op een Apple TV of HomePod om hun slimme apparaten op afstand te bedienen en automatiseringen uit te voeren.

Het idee was altijd zo handig: die oude tablet die toch maar in de kast lag te verstoffen kreeg een tweede leven als het brein van je woning. Je plakte hem tegen de muur of zette hem op een standaard in de keuken, en plotseling kon je overal ter wereld je lampen bedienen. Toch merkten veel gebruikers dat de betrouwbaarheid vaak te wensen overliet, met apparaten die niet reageerden of automatiseringen die simpelweg weigerden te starten. Apple heeft nu de knoop doorgehakt en de tablet officieel uit de lijst van ondersteunde hubs geschrapt. In dit artikel leggen we uit waarom deze besluitvorming logisch is en wat dat voor jouw huidige opstelling betekent.

Overstap naar een stabiele architectuur

De reden dat de tablet niet langer als hub fungeert, ligt diep in de softwarematige fundering van de Woning-app verborgen. Met de komst van de nieuwe architectuur in iOS 16.2 heeft Apple de manier waarop apparaten met elkaar communiceren volledig herzien. Waar de iPad voorheen als een soort tussenstation fungeerde dat af en toe signalen doorgaf, vereist het nieuwe systeem een apparaat dat altijd aan de stroom hangt en een constante, bekabelde of zeer stabiele draadloze verbinding heeft.

We hebben in onze tests gemerkt dat een iPad die in de slaapstand gaat of waarvan de batterij net onder een bepaald percentage zakt, de communicatie met de rest van het huis direct verstoort. Bovendien ontbreekt in de iPad de hardware voor Thread, een netwerkprotocol dat zorgt dat apparaten razendsnel en zonder vertraging op elkaar reageren. Wanneer je nu op een knop drukt, hoor je bij een moderne hub direct de klik van de schakelaar, terwijl de iPad daar voorheen merkbare seconden over kon doen.

©PHILIPPE RAMAKERS

Soms werkte het wel...

In een heel specifieke context kon de iPad nog wel dienstdoen, mits je geen behoefte had aan de nieuwste snufjes. Voor een simpel huishouden met slechts een paar lampen die alleen via bluetooth of een eigen bridge werkten, was de tablet een prima interface. Het gaf toch een gevoel van controle om een visueel overzicht te hebben op een groot scherm in de woonkamer. Je kon de iPad inzetten als een soort veredelde afstandsbediening die ook toevallig de automatiseringen draaide wanneer je zelf niet thuis was.

Dit werkte vooral goed in kleine appartementen waar de afstand tussen de tablet en de slimme verlichting minimaal was, waardoor de bluetooth-verbinding stabiel bleef. De koopintentie voor een iPad was in die tijd vaak gebaseerd op deze multifunctionaliteit, maar die vlieger gaat met de huidige eisen voor een modern slim huis niet meer op.

Mobiliteit is niet goed voor een hub

Een centraal zenuwstelsel van een woning hoort niet verplaatsbaar te zijn, en dat is precies waar het in de praktijk misging met de iPad. Zodra iemand de tablet van de lader haalde om even op de bank een video te kijken, liep de verbinding met de beveiligingscamera buiten gevaar. We zien vaak dat een hub die op wifi werkt in plaats van via een ethernetkabel, kwetsbaar is voor storingen van andere apparaten in de buurt.

De iPad is ontworpen als een persoonlijk apparaat dat energie bespaart zodra het scherm uitgaat, wat natuurlijk haaks staat op de rol van een server die 24 uur per dag paraat moet staan. In grotere woningen merkten we bovendien dat de iPad simpelweg het bereik niet had om apparaten op de bovenverdieping aan te sturen, iets wat een systeem met meerdere verdeelde hubs veel beter oplost.

©IHAR ULASHCHYK

Signalen om over te stappen

Er zijn een paar duidelijke situaties waarin je de iPad als hub direct moet vervangen door een volwaardige slimme speaker of mediaspeler. Als je van plan bent om apparaten aan te schaffen die met de Matter-standaard werken, heb je eigenlijk geen keuze meer, aangezien de iPad dit protocol niet ondersteunt als hub. Ook wanneer je merkt dat je automatiseringen vaker niet dan wel werken zodra je de voordeur achter je dichttrekt, is dat een teken dat de iPad de verbinding niet stabiel kan houden.

Een ander breekpunt is de behoefte aan beveiligde video-opslag in iCloud. Voor het streamen en analyseren van beelden van je deurbel is simpelweg meer rekenkracht en een constantere verbinding nodig dan een (vaak oudere) tablet kan bieden. Tot slot is het onmogelijk om de woning te upgraden naar de nieuwste softwareversies zonder een ondersteunde hub, waardoor je bijvoorbeeld nieuwe functies en beveiligingsupdates misloopt.

De juiste opvolger kiezen

Het toetsen van je eigen woonsituatie begint bij de vraag hoeveel apparaten je wilt aansturen en of je ook behoefte hebt aan een fysieke interface. Voor de meeste mensen is een mediaspeler zoals de Apple TV de beste keuze, omdat deze (de duurdere versies in elk geval) met een kabel aan je router verbonden kan worden voor de meest betrouwbare verbinding.

Heb je echter geen televisie in de buurt van je slimme apparaten, dan is een compacte speaker die ook als hub fungeert een slimmer alternatief. Je plaatst deze eenvoudig op een centrale plek in huis waar de microfoons ook je stemcommando's kunnen opvangen. Kijk hierbij goed naar de ruimte die je hebt; een kleine speaker past op elk nachtkastje, terwijl een volwaardige mediaspeler vaak een vaste plek in het tv-meubel vereist.

Nee, de iPad is definitief geen woninghub meer

De iPad kan officieel niet meer als hub worden ingesteld in de vernieuwde Woning-app van Apple omdat de hardware niet voldoet aan de eisen van de nieuwe woningarchitectuur. Voor het bedienen van je huis op afstand en het configureren van automatiseringen heb je nu minimaal een HomePod of een Apple TV nodig (mocht je wel bij Apple willen blijven). Deze apparaten bieden ondersteuning voor Thread en Matter, wat zorgt voor een snellere en betrouwbaardere communicatie tussen je slimme apparaten. Hoewel de iPad een handig bedieningspaneel blijft voor op de muur, vinden de processen achter de schermen nu plaats op hardware die altijd met het stroomnetwerk en internet is verbonden.

We hebben een bom-volle aflevering met de review van Mario Tennis Fever en Dwayne's previews van Pokémon Pokopia, Resident Evil Requiem, Pragmata en de Super Mario Bros. Wonder-dlc!

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!