ID.nl logo
Haal meer uit je computer: de beste tools voor de veeleisende gebruiker
© Summit Art Creations - stock.adobe.com
Huis

Haal meer uit je computer: de beste tools voor de veeleisende gebruiker

Heb je zin om meer uit jouw computer te halen? Wij zeker! Een slimme gebruiker zorgt voor een goede set met krachtige systeemtools. Bijvoorbeeld om prestaties te meten, zaken te versnellen en de computer tot het uiterste te vergen.

In de krochten van Windows vind je aanvullend gereedschap uit lang vervlogen tijden. Díé tools gaan wij gebruiken om alles uit je pc te halen:

  • Systeeminformatie
  • Betrouwbaarheidscontrole
  • Broncontrole
  • Computerbeheer
  • Schijfbeheer
  • Ipconfig
  • Windows System Control Center

Is er iets mis? Lees dan: Computerproblemen? Met deze vijftien tools heb je de oplossing bij de hand

Windows heeft zelf een paar goede tools in huis, en daarmee bedoelen we niet de welbekende programma’s. Diep in de krochten van het besturingssysteem vind je aanvullend gereedschap uit lang vervlogen tijden. Gereedschap dat je – in tijden waarin Microsoft steeds meer informatie uit ‘gebruiksvriendelijkheid’ van ons afschermt – nog steeds waardevolle informatie kan geven. En heb je behoefte aan nóg meer controle? Dan neem je je toevlucht tot een extern programma.

Klassiek configuratiescherm

Windows 11 wil je het vertrouwde configuratiescherm, waarmee je jaren alles uit je computer haalde, het liefst helemaal doen vergeten. Het nieuwe Windows-instellingenvenster (snel te openen via Windows-toets+I) heeft een groot deel van de functies overgenomen. Toch is het klassieke configuratiescherm nog wel degelijk (deels) aanwezig in Windows 11. We moeten er alleen iets meer moeite voor doen.

Klik op Start, typ configuratiescherm en klik op Openen. Een nieuw venster opent met alle onderdelen van het configuratiescherm. Dat ziet niet overzichtelijk uit. Kies daarom rechtsboven bij Weergeven op voor Categorie. In één keer is het klassieke configuratiescherm weer herkenbaar en bruikbaar.

Het klassieke configuratiescherm is nog gewoon beschikbaar.

Alles over je pc

Wil je in één keer écht alle relevante informatie over je computer zien? In Windows 11 moet je er moeite voor doen. Maar we laten ons niet uit het veld slaan en maken gebruik van een klassieker: systeeminformatie. Klik op Start en typ systeeminformatie. Het venster bestaat uit twee delen. Links vind je de categorieën van het systeemoverzicht: Hardwarebronnen, Onderdelen en Softwareomgeving. Rechts vind je de bijbehorende gegevens.

Systeeminformatie geeft je alle relevante informatie over de computer.

Op het hoofdscherm zie je meteen de belangrijkste informatie, waaronder de hoeveelheid fysiek geheugen, welke processor en welke versie, de BIOS-editie en de beveiligingsmodus. Klik links op een categorie om de bijbehorende gegevens te zien. In de praktijk zijn Onderdelen en Softwareomgeving het meest interessant. In de eerste categorie vind je de verschillende onderdelen van je pc: klik bijvoorbeeld op Geluidsapparaat om alle audiogerelateerde instellingen te zien. Onder USB vind je de gegevens van de usb-aansluitingen. De tweede categorie (Softwareomgeving) geeft je inzicht in onder meer de drivers, actieve netwerkverbindingen en Windows Foutrapportage. Wil je bepaalde informatie bewaren? Maak dan slim gebruik van de exporteerfunctie. Kies Bestand / Exporteren en geef een naam op voor het resulterende tekstbestand.

Wel of niet betrouwbaar?

Hoe betrouwbaar functioneert de computer de laatste tijd? Windows houdt een stabiliteitsindex bij, waarin je op een schaal van één tot tien kunt zien hoe de computer zich gedraagt. Open Start en typ betrouwbaarheid. Kies Betrouwbaarheidsgeschiedenis weergeven. De blauwe lijn geeft de ontwikkeling van de stabiliteit weer.

Klik op een datum voor de details. Een rood kruis betekent een fout, terwijl een geel uitroepteken voor een waarschuwing staat. Tot slot is er de blauwe letter i, die een informatiebericht toont. Voor een totaaloverzicht kies je voor Alle probleemrapporten weergeven. Dubbelklik vervolgens op een vermelding om de details te bekijken. Via de link onderin – Naar het Klembord kopiëren – kun je de informatie opslaan of in andere programma’s gebruiken.

Hoe betrouwbaar is je computer?

Bronnen checken

Met de broncontrole zie je goed hoe de verschillende componenten van de computer, zoals de schijf, processor en het geheugen op secondenniveau worden benut. Klik op Start en typ broncontrole. Links vind je de verschillende categorieën: Processor, Schijf, Netwerk en Geheugen. Rechts vind je een visuele weergave van het gebruik in een grafiek. Een hoge piek betekent dat er volop beslag wordt gelegd op het onderdeel, zoals de processor.

Links kun je de individuele secties uitklappen om de details te zien, bijvoorbeeld welke processen gebruikmaken van de processor of welke apps gegevens versturen over je netwerk. Standaard is de tab Overzicht zichtbaar, maar voor alle details kun je een achterliggende tab openen. Klik bijvoorbeeld op Geheugenom niet alleen te zien welke processen actief zijn, maar ook om een grafiek te zien die de onderverdeling van het geheugen netjes in kaart brengt.

Broncontrole toont hoe de onderdelen worden benut.

Controleren maar Benieuwd hoe het geheugen van je computer functioneert? Dat kan met het klassieke Windows Geheugencontrole. Typ geheugencontrole in het startmenu. Er zijn twee manieren om te controleren: direct en later. In beide gevallen wordt de computer opnieuw opgestart. Dat geeft de meest zuivere resultaten, omdat Windows dan controleert voordat er allerlei apps worden geopend. Wil je direct controleren, dan kies je voor Nu opnieuw opstarten en zoeken naar problemen. Wil je pas later controleren, dan kies je voor Naar problemen zoeken als ik mijn computer opnieuw opstart.

Regie weer terug

Met computerbeheer heb je vanuit een centrale omgeving toegang tot belangrijke onderdelen om je computer te beheren. Open het startmenu en typ computerbeheer. Links vind je de categorieën: Systeemwerkset, Opslag en Services en toepassingen. We beginnen bij de eerste categorie.

Via Logboeken open je de individuele logboeken van de computer, waaronder de Windows-logboeken. Deze sectie komt van pas bij het opsporen van fouten: de kans is groot dat je meer informatie achterhaalt via dit logboek. Ook interessant is de subcategorie Prestaties. Deze geeft je toegang tot de prestatiemeter. De prestatiemeter geeft voor verschillende onderdelen van de computer inzicht in de prestaties en het gedrag. Klik op de knop Toevoegen om te bepalen welke items je wilt bekijken, zoals processor en processen.

Vanuit een centrale omgeving heb je toegang tot de onderdelen die ertoe doen.

Basisback-up Windows 11 wordt regelmatig uitgebreid met nieuwe functies. Bevatte het besturingssysteem in het verleden verschillende bruikbare back-upopties, ondertussen is dat flink ingeperkt. Toch voegt een relatief recente Windows-update een basisback-uptool toe. Open Start en typ back-up. Kies Windows Back-up. Klik op Volgende. Er zijn drie onderdelen (Apps, Instellingen en Referenties). Klap elke sectie uit om de huidige instellingen te zien. Zo zie je bijvoorbeeld onder Instellingen van welke onderdelen een reservekopie wordt gemaakt.

Windows Back-up is beperkt, maar best bruikbaar.

Schijfbeheer

We blijven nog even in de omgeving van computerbeheer. In de categorie Opslag vind je namelijk Schijfbeheer. Dit onderdeel geeft je een duidelijk beeld van de indeling van de vaste schijf. Zo zie je onder meer uit welke partities de schijven zijn opgebouwd en heb je de mogelijkheid om ongebruikte ruimte in te delen met een nieuwe partitie. Ook kun je bestaande partitiegrootten aanpassen. Gebruik schijfbeheer alleen als je een complete back-up van je gegevens hebt en weet wat je doet.

Schijfbeheer geeft inzicht op het gebied van je opslag.

Tot slot is er de categorie Services en toepassingen, waarin je de subsectie Services ziet. Rechts toont computerbeheer alle services. Klik op een service om de status te zien en dubbelklik erop om aanvullende informatie over de service op te roepen. Hetzelfde venster biedt je de mogelijkheid om services te starten, stoppen en te hervatten.

Trage start

Als je last hebt van een traag startende computer, kan het geen kwaad wat extra hulp in te schakelen. Ver hoeven we niet te zoeken, want Windows heeft zelf al iets bruikbaars in huis: Systeemconfiguratie. Klik op Start en typ systeemconfiguratie. Het programma bestaat uit een aantal tabbladen.

Op de tab Algemeen kun je ervoor kiezen om Windows in de diagnostische modus te starten. Hierbij wordt een minimale set aan onderdelen geladen, zodat je beter kunt achterhalen wie de boosdoener is. Voor nog meer controle kies je voor Selectief opstarten, waarbij je aangeeft welke onderdelen juist wel of niet mogen worden geladen.

Tijd om naar de andere tabbladen te kijken. Op de tab Computer opstarten kun je Windows in de veilige modus starten (via het vak Opstartopties). De tab Services geeft een overzicht van services, waarover je in de vorige alinea meer hebt kunnen lezen. Tot slot is de tab Hulpprogramma’s interessant. Die geeft een lijst met bruikbare programma’s.

Wat wordt er bij de start van Windows geladen?

Meldingen Een erg krachtige systeemtool zijn de instellingen voor het gebruikersaccountbeheer. Die geeft je meer controle over de hoeveelheid meldingen voor toestemming, bijvoorbeeld als je een nieuw programma installeert of een systeemwijziging doorvoert. Open Start en typ gebruikersaccountbeheer. Klik op Instellingen voor Gebruikersaccountbeheer wijzigen.

Standaard geeft Windows een melding wanneer een app een wijziging probeert te maken. Ben je strenger, zet de schuif dan omhoog. Windows geeft dan altijd een melding, ook bij instellingen die je zelf wijzigt. Je kunt ook minder streng zijn en het aantal meldingen verminderen: zet de schuif dan lager. Bij elke instelling lees je hoe Windows omgaat met de meldingen.

Netwerkupdate

Even snel zien welk ip-adres door de computer wordt gebruikt of welke netwerkverbindingen in gebruik zijn: dat kan met Ipconfig (of languit: Configuratie van internetprotocollen). Start de Opdrachtprompt via het startmenu: typ cmd.exe en druk op Enter. Typ ipconfig en druk op Enter. Een overzicht van relevante gegevens verschijnt.

Hier zie je de actuele netwerkinstellingen.

No-nonsens video Maakte je voorheen gebruik van de originele versie van Windows Media Player, omdat je geen behoefte hebt aan de extra functies en alleen video’s wilt afspelen? In de map Windows Tools vind je deze versie nog. Klik op Start en typ Windows Media Player Legacy. Niet echt een systeemtool, maar wel handig na een dag serieus systeembeheer!

Hulp van buitenaf

Windows heeft veel verborgen programma’s in huis, maar het kan altijd beter. Daarom maken we onze softwareverzameling compleet met externe programma’s. Met Windows System Control Center (WSCC) kun je in een keer meerdere systeemprogramma’s van buitenaf gebruiken en beheren. Het programma verzamelt de nieuwste versies en updates van die programma’s, direct uit de bron. Vervolgens kun je ze vanuit een centrale omgeving gebruiken.

Er worden veel bekende programma’s ondersteund, zoals Sysinternals en Nirsoft. Direct na installatie controleert WSCC welke programma’s beschikbaar zijn en toont deze in een lijst. Je bepaalt zelf welke programma’s je wilt gebruiken. Hierna zijn ze via het overzicht links in het venster beschikbaar. Prettig is dat je WSCC niet hoeft te installeren: er is een portable variant beschikbaar op de website.

PowerToys Het team achter de PowerToys van Windows is goed bezig en verdient daarom een plek in onze softwareverzameling. Voor wie ze nog niet kent: de PowerToys voegen extra functies toe aan Windows. Hier vind je een overzicht van de meest recente aanvullingen.

Populaire PowerToys zijn FancyZones (waarmee je je vensters overzichtelijk kunt ordenen), File Locksmith (waarmee je snel ziet welke bestanden in gebruik zijn) en Peek (waarmee je snel een afbeelding kunt bekijken zonder de bijbehorende app te openen).

De PowerToys verdienen een plek in onze verzameling.

Niet te openen

Probeer je een bestand te openen, maar weigert Windows ‘omdat het bestand in gebruik of geopend’ is? Dat kan frustrerend zijn. Gelukkig is er externe hulp beschikbaar in de vorm van een krachtige systeemtool. OpenedFilesView gaat al lange tijd mee en werkt nog goed in Windows 11. In het hoofdvenster van het programma zie je welk proces het bestand gegijzeld houdt. Zodra je hebt achterhaald om welk programma het gaat, kun je het bijbehorende proces afsluiten en heb je de toegang tot het bestand hersteld.

Sommige programma’s zijn met geen mogelijkheid te de-installeren. Er bestaan hiervoor verschillende oorzaken. Belangrijker is echter dat je ze in veel gevallen kunt oplossen met wat hulp van buitenaf, in de vorm van UninstallView. Het programma toont een overzicht van geïnstalleerde software. Dit kan zowel externe software als ingebouwde Windows-software zijn. Selecteer het probleemprogramma en kies Uninstall selected software. Grote kans dat je het betreffende programma alsnog kunt verwijderen.

▼ Volgende artikel
Dyson introduceert slanke e-dweil voor huishoudelijk gebruik
© Dyson
Huis

Dyson introduceert slanke e-dweil voor huishoudelijk gebruik

Dyson brengt de PencilWash uit in Nederland, een compacte machine voor natte en droge reiniging. Het apparaat weegt 2,2 kilogram en is ontworpen om ook onder laag meubilair te kunnen schoonmaken. Door een filtervrij systeem en constante watertoevoer zet de fabrikant in op hygiëne en gebruiksgemak in moderne woningen.

Dyson brengt de PencilWash eind februari op de Nederlandse markt. Het apparaat onderscheidt zich door een opvallend smalle handgreep met een doorsnee van 38 millimeter. Met een totaalgewicht van 2,2 kilogram is dit model lichter dan veel traditionele vloerreinigers, waarbij slechts 380 gram van het gewicht direct op de hand van de gebruiker rust. Deze gewichtsverdeling moet de fysieke belasting tijdens het schoonmaken verminderen en de wendbaarheid in kleine ruimtes vergroten.

Het apparaat kan bovendien bijna plat op de vloer liggen (tot een hoek van 170 graden) om stof en vuil onder meubels te bereiken. Door zijn lage constructie kunnen plekken met een hoogte van slechts 15 centimeter worden gereinigd die voorheen moeilijk toegankelijk waren voor grotere dweilmachines.

©Dyson

Reinigingstechniek met constante watertoevoer

Voor de reiniging maakt de machine gebruik van een microvezelrol met een hoge dichtheid die zowel vloeistoffen als vast vuil in één beweging van de vloer verwijdert. Het interne mechanisme is voorzien van een hydratatiesysteem met acht verschillende punten die de rol continu voorzien van vers water uit het reservoir.

Tegelijkertijd zorgt een extractietechnologie ervoor dat vervuild water en opgezogen resten direct van de rol worden afgevoerd naar een gescheiden opvangbak. Hierdoor werkt het apparaat niet met een vervuilde dweil, maar wordt de vloer bij elke omwenteling van de rol met schoon water behandeld. Deze methode is specifiek ontwikkeld om strepen op de ondergrond te voorkomen en de droogtijd na het dweilen te verkorten.

©Dyson

Gebruiksduur en reservoir voor grotere oppervlakken

Het schoonwaterreservoir heeft een inhoud van 300 milliliter, wat onder normale omstandigheden volstaat voor een vloeroppervlak tot 100 vierkante meter. De ingebouwde accu biedt een gebruiksduur van ongeveer 30 minuten per volledige oplaadbeurt, afhankelijk van de intensiteit van het gebruik en de gekozen hydratatiestand.

Gebruikers die een grotere woning hebben, kunnen de batterij eenvoudig verwisselen voor een optioneel tweede exemplaar om de totale schoonmaakbeurt te verlengen. De watertoevoer is bovendien nauwkeurig te reguleren, zodat de hoeveelheid vocht kan worden aangepast aan de gevoeligheid van verschillende vloertypen, zoals hout, laminaat of tegels. De PencilWash is daarnaast zo vormgegeven dat de borstelrol strak langs muren en plinten kan reinigen zonder resten achter te laten.

©Dyson

Hygiëne door een filtervrij systeem

Een opvallend aspect van het ontwerp is het volledig ontbreken van een traditioneel filtersysteem, een onderdeel dat bij veel nat- en droogzuigers onderhoudsgevoelig is. Door het filter weg te laten, wordt voorkomen dat nat vuil zich ophoopt op plekken waar bacteriën en onaangename geuren kunnen ontstaan door stilstaand vocht en stofresten. Het systeem is zo geconstrueerd dat de luchtstroom en waterafvoer ongehinderd blijven, wat moet bijdragen aan een constante kracht en een hygiënischer resultaat op de lange termijn.

De machine is vanaf 24 februari officieel beschikbaar in Nederland tegen een adviesprijs van 349 euro.

▼ Volgende artikel
Logitechs Superstrike-gamingmuis is inderdaad sneller dan de rest
Huis

Logitechs Superstrike-gamingmuis is inderdaad sneller dan de rest

Fabrikanten claimen graag een revolutionaire techniek te hebben uitgevonden, al helemaal als het gameaccessoires betreft. Vaak zijn de verbeteringen minimaal, maar met de Pro X2 Superstrike heeft Logitech daadwerkelijk een technologische doorbraak gemaakt – die in de handen van professionele spelers absoluut verschil kan maken.

Fantastisch
Conclusie

De Logitech Pro X2 Superstrike is oprecht een indrukwekkend stukje techniek die in de juiste handen daadwerkelijk betere gameprestaties oplevert. Voor de gemiddelde speler is het echter vooral een hele luxe muis.

Plus- en minpunten
  • Revolutionaire kliktechniek voelt daadwerkelijk snel
  • Software biedt veel opties en visualisatie
  • Snelste sensor op de markt
  • Scrolwiel is opvallend ‘gemiddeld’
Column AColumn B
Afmetingen125 × 63,5 × 40 mm
Gewicht61 gram
Aantal knoppen5
Ingebouwd geheugenJa (voor geavanceerde functies is Logitech G HUB-software vereist; te downloaden via logitechg.com/ghub)
SensorHero 2
Resolutie (tracking)100–44.000 DPI
Maximale versnelling88 G
Maximale snelheid888 IPS
Maximale bekabelde rapportagesnelheid1000 Hz (1 ms)
Maximale LIGHTSPEED-rapportagesnelheid8000 Hz (0,125 ms)
TrackingGeen vertraging, versnelling of filtering
BatterijduurTot 90 uur
VereistenOptionele internettoegang voor Logitech G HUB-software
CompatibiliteitWindows of macOS met een beschikbare USB 2.0-poort of hoger

Bij nieuwe gamemuizen richt men zich vaak op de vorm, het gewicht of de sensor. Want sneller is volgens bedrijven altijd beter. In de praktijk zijn sensorsnelheden de menselijke limieten allang overschreden, en betekenen statistieken over dots per inch (dpi) en polling rate (hoe vaak de muis per seconde gegevens naar een pc stuurt) in de praktijk weinig. De Superstrike richt zich echter op een onderontwikkeld gebied: de muisklik zelf.

Geen echte klik

Muisknoppen werken namelijk met schakelaars, mechanisch of optisch. Die eerste is de klassieke muisklik met bijkomend gevoel en geluid, die tweede op basis van een infraroodsensor die sneller en duurzamer moet zijn. In beide gevallen kent de schakelaar echter twee standen: aan of uit. De beweging daartussen wordt normaal gesproken dus niet geregistreerd.

Logitechs grote vernieuwing zit hem dan ook in het zogenaamde haptive indictive trigger system, dat in staat is om de afgelegde weg van uit naar aan, en weer terug vast te leggen dankzij een magnetisch inductiesysteem. Met andere woorden: omdat er geen fysiek contact is zoals bij een traditionele schakelaar, kan een ‘klik’ veel eerder worden vastgelegd en zijn spelers fysiek sneller – volgens Logitech tot zeker 30 milliseconden.

Daarvoor moet je wel even in de GHUB-software duiken, Logitechs programma voor game-accessoires. De instellingen voor de X2 Superstrike zijn daarbij verrassend simpel en goed gevisualiseerd. Je hebt de beschikking over tien registratiepunten en vijf resetpunten: allemaal van invloed op hoe snel respectievelijk een klik en een ‘uitklik’ worden geregistreerd. Hoe hoger je registratieniveau, hoe langer je vinger en knop moeten bewegen voordat een klik wordt geregistreerd.

Voor e-sporters en zeer fanatieke gamers is het omgekeerde natuurlijk relevant: hoe lager je niveau, hoe sneller je klikt. In de praktijk is dat verrassend merkbaar: zet de muis op z’n snelst, en je vinger een haartje bewegen levert al een klik op. Test je dit met een pure kliks-per-seconde-test, dan klik je met wat oefening inderdaad sneller ten opzichte van een traditionele muis.

Voor wie?

De vraag is echter voor wie die kliksnelheid relevant is, en hoe dat zich naar de praktijk vertaalt. In feite is de muisklik uiteraard slechts één factor in je reactietijd tijdens bijvoorbeeld Counter-Strike 2. Fysieke reactietijd, beeldschermvertraging, server-ping: er zijn voldoende andere factoren die bepalen hoe snel je in een game reageert. E-sporters zijn nu eenmaal al veel sneller dan de gemiddelde speler.

In de praktijk is de invloed van het nieuwe systeem daarom lastig aan te tonen. Ja, de muis voelt heel snel, zeker na wat oefening. Al gauw blijkt namelijk dat je vrij eenvoudig per ongeluk klikt – al helemaal als je hem ook buiten games gebruikt - en je die fijne beweging zeer gecontroleerd moet maken. Voor beginners is niveau 3 bijvoorbeeld prettig: het voelt nog steeds snel, maar je geeft niet je positie weg door per ongeluk je wapen te vuren.

Het gevoel van snelheid in combinatie met een rauwe kliksnelheid is voor sommigen misschien al de moeite waard, maar eerlijkheid gebiedt te zeggen dat je als gemiddelde speler geen wonderen mag verwachten. Logitech claimt dat ook reguliere gamers van de Superstrike profiteren, maar in de twee weken dat we de muis testten kunnen we dat nog niet met volledige zekerheid zeggen.

Muisstil

Een bijkomend voordeel is dat de Superstrike behoorlijk stil is – als je dat wilt. De vernuftige trilmotor die een echte muisklik nabootst is namelijk ook af te stellen, waardoor deze ook kan veranderen in een subtiele ‘tik’. Helemaal bijzonder is het uitschakelen van de trilfunctie, waarbij je geen feedback meer krijgt op je kliks en in de gemiddelde game feitelijk blind bent.

Verder heeft de Superstrike alles wat je van een professionele gamemuis mag verwachten: de ultrasnelle Hero 2-sensor met een polling rate van8000 Hz en een maximale snelheid van 888 inch per seconde. De behuizing zelf is met 61 gram niet de lichtste, maar verder zeer luxe afgewerkt met witte en zwarte kleuren, en twee zijknoppen. Qua vorm valt deze verder niet op: hij is rond en voor onze smaak zelfs tamelijk klein, maar blijkbaar precies goed voor de gemiddelde e-sporter.

Slide
Slide
Slide

Het enige wat we op mechanisch vlak nog aan te merken hebben op de muis is dat het scrolwiel grappig genoeg net wat minder ‘premium’ aanvoelt dan de rest van de Superstrike, al zullen de meesten daar in de praktijk weinig van merken.

Maar dat is wel een beetje het punt van de X2 Superstrike: het is daadwerkelijk een topmuis met een baanbrekende technologie, bedoeld voor een kleine groep gamers. In de gemiddelde hand voelt de Superstrike snel aan, maar degenen die hun brood verdienen met het spelen van videogames zullen de grootste voordelen ervan merken – precies waar pro-accessoires voor zijn bedoeld.

De Logitech Pro X2 Superstrike is nu beschikbaar.