Je kent vast het beeld van de ezel en de wortel. Die wortel zit aan een stok die op de rug van de ezel is gebonden. Als de ezel een stap naar voren doet om een hap te nemen, gaat de wortel naar voren. Is het met de AOW-datum niet precies zo? Wanneer ga je AOW ontvangen? In Excel kun je je AOW-datum berekenen.

Als je op een site als www.belastingdienst.nl opzoekt wanneer je de AOW-leeftijd bereikt, zie je een ingewikkelde tabel. Daar word je niet veel wijzer van. Kan dat niet eenvoudiger? Natuurlijk kan dat: met Excel. Maar voordat we je AOW-datum kunnen opvragen, moeten we Excel wel even van de juiste informatie voorzien.

Tabellen invullen

Laten we beginnen met het invullen van de tabellen. Neem hiervoor ons voorbeeld over. Kolom F maak je op als Datum en kolom G als Getal. De getallen in kolom G zeggen: zoveel maanden nadat je 65 jaar wordt, gaat je AOW in. Maak je zich geen zorgen dat er tussenliggende data ontbreken. Straks vindt de zoekformule de maanden feilloos bij je datum.

©PXimport

Model maken

Nu ga je het rekenmodel maken. Het principe is eenvoudig: je geeft de omgeving een kleurtje, maakt de invoercel blanco met een rand en zet de formules op hun plaats. Selecteer de cellen B2 tot en met D11, klik op het pijltje naast de knop Opvulkleur en kies Meer kleuren. Hiermee opent een venster met kleuren. Neem het tabblad Standaard en kies lichtblauw (links boven het wit). Klik (B2 tot en met D11 nog geselecteerd) op het pijltje naast de knop Randopmaak en kies Buitenranden.

Klik nu op cel C3, klik op het pijltje naast de knop Opvulkleur en kies Geen opvulling. Klik voor deze cel ook via de knop Randopmaak op Buitenranden.

Maak de cellen C3 en C5 op als Datum. Wil je de datum met spaties zoals in ons voorbeeld, druk dan in deze cellen op de sneltoets Ctrl+1, of klik met de rechtermuisknop en kies voor Celeigenschappen. Kies vervolgens in het venster Cellen opmaken het tabblad Getal, kies de optie Aangepast en geef onder Type de code d mmm jjjj op. Typ in C3 alvast je geboortedatum.

©PXimport

Formules toevoegen

Het hart van ons model is de formule in C5. Die stelt met de functie Datum een datum samen uit drie ingrediënten: jaar, maand en dag. Precies in deze volgorde, steeds met een puntkomma ertussen. Wil je bijvoorbeeld eerste kerstdag weergeven, dan is de formule: =datum(2020;12;25). Maar wij gaan jaar, maand en dag afleiden uit een andere cel en daarmee nog een berekening maken. Dat doen we logischerwijs met de functies Jaar, Maand en Dag.

Het jaartal halen we uit de geboortedatum in C3 en daar tellen we 65 bij op. Dat stukje doet Jaar(C3)+65. Voor de maand nemen we de maand uit C3 plus een aantal maanden. Hoeveel maanden precies, dat haalt de functie Vert.zoeken voor ons uit de tabel. Die zoekt met Vert.zoeken(C3;F4:G14;2) naar de datum die in C3 staat, zoekt in de tabel F4 tot en met G14 en geeft op de gevonden rij de tweede kolom weer.

En, nu komt het: als deze functie de geboortedatum niet in de tabel vindt, neemt die de eerstvolgende datum die erboven staat. Is de geboortedatum bijvoorbeeld 7-8-1954, dan gaat deze functie naar 01-01-1953 en geeft 16 (maanden) weer. Voor de functie Datum componeren we de maand met Maand(C3)+Vert.zoeken(C3;F4:G14;2). En de dag die we aan de functie Datum opgeven, is gewoon de dag uit de geboortedatum: Dag(C3).

Deze stappen voeren we door bij de functie Datum en die stelt de datum samen. De complete formule voor C5 is:

=datum(jaar(C3)+65;maand(C3)+vert.zoeken(C3;F4:G14;2);dag(C3)). Typ je geboortedatum of die van een ander in C3 en je ziet direct het antwoord.

©PXimport

Op welke leeftijd AOW?

Nu wil je misschien ook weten hoe oud je bent wanneer je AOW ingaat. Typ hiervoor in C7 de formule: =datumverschil(C3;C5;''y''). Deze geeft het verschil tussen de beide data weer in hele jaren. Misschien ken je deze functie nog niet, want hij wordt door Microsoft geheimgehouden.

Om de resterende maanden eronder te zien, typ je in C8 de formule: =rest(datumverschil(C3;C5;''m'');12). Deze geeft het verschil tussen de beide data in hele maanden en de functie Rest geeft het aantal maanden nadat je daar 12 zo vaak mogelijk van aftrekt.

©PXimport

Jaar en maand weergeven

Om bij de leeftijd het woord ‘jaar’ te zetten, typ je in D7:

=''jaar''&als(C8>0;''en'';”“). Bij ‘jaar’ zie je netjes het woordje ‘en’. Als er een paar maanden bij komen, dan wordt er het teken & achter geplakt. Dat gebeurt als C8 groter is dan nul, in Excel-taal: Als(C8>0).

Naast het aantal maanden moet niets staan als dat er nul zijn, ‘maand’ als dat er één is en ‘maanden’ als er meer maanden zijn. In D8 komt daarvoor:

=als(C8=0;0;ALS(C8=1;''maand''; ''maanden'')).

Aftellen

Om het model compleet te maken, kun je laten weergeven over hoeveel jaar en maanden je AOW aanbreekt. Daarvoor neem je weer de functie Datumverschil, maar nu moet deze het verschil tussen vandaag en de AOW-datum weergeven in hele jaren. De datum van vandaag krijgen we met de functie Vandaag. Die kijkt elke dag wanneer je dit bestand opent, welke dag het is. Maar met Nu mag het ook, dat is lekker kort. Geef C9 de formule: =datumverschil(nu();C5;''y''). Die geeft het verschil tussen vandaag en je AOW-datum in hele jaren.

In C10 komt de formule die de resterende maanden laat zien:

=rest(datumverschil(nu();C5;''m'');12). Om ook hierbij het woord ‘jaar’ weer te geven, plaats je in D9 de formule: =als(C9>0;''jaar en'';”“). Voor ‘maand’ dan wel ‘maanden’ kopieer je de formule van D8 naar D10. En dan kan het aftellen beginnen!

©PXimport

Nullen wegtoveren

©PXimport

AOW is niet pensioendatum

Meteen aan de slag

Philips Hue SpatialAware is een nieuwe functie die lichtscènes afstemt op de indeling van je kamer. In plaats van kleuren 'los' over je lampen te verdelen, gebruikt Hue een ruimtelijke kaart waarbij rekening wordt gehouden met de onderlinge verhouding van je lampen. Het resultaat? De scènes voelen een stuk natuurlijker aan. Hoe zit dat precies, en hoe stel je het in?

Veel Hue-scènes bestaan vooral uit een palet: kleur + helderheid. De app houdt daarbij tot nu toe beperkt rekening met waar je lampen staan en op welke hoogte ze hangen. Het gevolg is dat een staande lamp in de hoek soms dezelfde kleur of felheid krijgt als spots boven de eettafel, terwijl je bij een scène als "zonsondergang" juist een logisch verloop verwacht dat door de ruimte loopt. In de praktijk voelt zo'n scène dan meer als losse lampen die toevallig hetzelfde thema draaien, in plaats van één lichtbeeld dat klopt vanuit een richting of 'bron'.

Je kunt het vergelijken met surround sound. Als je kanalen zonder plattegrond willekeurig aan speakers koppelt, hoor je wel geluid, maar de richting klopt niet. SpatialAware doet voor licht hetzelfde als een goede speakeropstelling voor audio: de plek in de ruimte wordt het uitgangspunt.

Wat SpatialAware anders doet

SpatialAware draait de aansturing om. Je scant je kamer met de camera van je telefoon of tablet, waarbij de Hue-app augmented reality gebruikt om vast te leggen waar je lampen zich bevinden: links of rechts, hoog of laag, plafond of vloer. Op basis daarvan slaat de Hue-app een ruimtelijk model van de kamer op, dat automatisch wordt bijgewerkt als je later lampen toevoegt. Kies je daarna een ondersteunde scène, dan verdeelt Hue kleur en helderheid bewust op basis van die posities. Daardoor krijgen plafondlampen en lampen op ooghoogte niet meer zomaar dezelfde tinten, maar spelen ze een eigen rol in het totale lichtbeeld.

Wanneer zie je het meeste effect

Heb je maar een paar Hue-lampen in je kamer, dan is het effect heel beperkt. Maar heb je in je kamer meerdere lampen op verschillende posities en hoogtes staan en/of hangen, dan is SpatialAware wel een mooie toepassing. Denk aan een woonkamer met plafondspots, een staande lamp naast de bank, een ledstrip achter het tv-meubel en sfeerverlichting in een kast. Dan valt er echt iets 'ruimtelijks' te verdelen en zie je sneller dat de scène als één geheel aanvoelt.

Bij scènes die op de natuur geïnspireerd zijn, zie je het verschil vaak als eerste, omdat dit soort scènes draait om een geleidelijke overgang. Denk aan het idee van een horizon: aan de ene kant warm en dieper van kleur, alsof de zon net ondergaat, en richting plafond juist lichter en koeler, zoals een heldere lucht. Zonder ruimtelijke logica kan zo'n verdeling op willekeur lijken, waardoor de sfeer niet helemaal klopt. Met SpatialAware kan Hue dat verloop koppelen aan de posities van je lampen, zodat de kleuren zich logischer verdelen en de scène als één geheel voelt.

©Philips Hue

Zo stel je Hue SpatialAware in

Open in de Hue-app de kamer waarin je SpatialAware wilt gebruiken en start de scan. De app begeleidt je terwijl je de ruimte filmt, zodat de posities van je lampen worden vastgelegd. Daarna sla je het ruimtelijke model op. Voeg je later lampen toe of verplaats je ze, dan scan je die kamer opnieuw zodat de kaart weer klopt.

Voor welke scènes kun je SpatialAware gebruiken?

Op dit moment werkt SpatialAware met ongeveer de helft van alle 'geremasterde' scènes uit de Scene Gallery. De nadruk ligt op natuur-scènes (bijvoorbeeld Savanna Sunset, Lake Placid en Mountain Breeze). Het belangrijkste om te onthouden: niet elke scène krijgt meteen SpatialAware. In de app hoort per scène zichtbaar te zijn of de functie wordt ondersteund.

©Philips Hue

Dit heb je nodig

SpatialAware werkt alleen samen met de Hue Bridge Pro. Daarnaast heb je een smartphone of tablet nodig waarop de Hue-app geïnstalleerd is (downloaden voor iOS | downloaden voor Android), zodat er een scan gemaakt kan worden. Zonder die scan is er geen ruimtelijke kaart en kan SpatialAware niets verdelen.

Wat zie je in de praktijk?

De winst zit vooral in samenhang: scènes ogen netter en meer 'zoals bedoeld', omdat hoogte en positie van je lampen meetellen. Kleur en licht worden daardoor logischer verdeeld. Plafondlicht en sfeerverlichting zitten elkaar minder in de weg, omdat ze niet meer automatisch dezelfde tinten en felheid toebedeeld krijgen.

Hue SpatialAware: praktijkvoorbeeld

Op de foto (klik erop om hem groot te openen) zie je boven de Lake Mist-scène zonder SpatialAware en daaronder dezelfde scène mét SpatialAware. Als je kijkt naar de thumbnail van het scènevoorbeeld links onderin, dan zie je dat het voorbeeld in de onderste afbeelding beter klopt met wat je in de kamer ziet: de kleuren zijn verdeeld alsof je naar een horizon kijkt. Onderaan zitten warmere, oranje tinten, die geleidelijk opschuiven naar blauwere tonen richting 'lucht'.

Dat zie je vooral terug in de verdeling over de lampen. In de bovenste versie lijkt het alsof vooral één ledstrip de scène draagt, waardoor de rest van de verlichting minder meedoet. In de onderste versie vormen de lichtpunten meer één geheel: het licht boven en achter de deur links is nu bijvoorbeeld één duidelijke kleur in plaats van dat het bestaat uit meerdere losse tinten. Dat oogt rustiger en gelijkmatiger. Tegelijk voelt die onderste versie ook wat koeler, waardoor Lake Mist misschien niet de meest uitgesproken scène is om het verschil te demonstreren, maar je ziet wel goed wat SpatialAware doet: het maakt van losse kleuren een verdeling die beter past bij het idee achter de scène.

©Philips Hue

Privacy en veiligheid

Voor SpatialAware scan je je kamer met de camera. Die 3D-scan wordt vervolgens opgeslagen in de Hue-app. Of de kaart volledig lokaal blijft of ook opgeslagen wordt in de cloud hebben wij niet kunnen achterhalen. Ga er dus niet automatisch vanuit dat alles op je telefoon blijft. Als voorzorgsmaatregel kun je de Hue-app alleen cameratoegang geven op het moment dat je de scan doet en daarna kijken in iOS of Android of je die permissie weer wilt beperken. Kan er gevoelige informatie in beeld komen (bijvoorbeeld post, documenten of een whiteboard) tijdens het scannen? Berg dat dan even weg tot na je scan.  

JBL brengt met de BandBox-serie zijn eerste audioproducten uit die specifiek gericht zijn op het maken van muziek. De BandBox Solo en Trio zijn bluetooth-speakers die tegelijkertijd functioneren als versterker voor instrumenten. De opvallendste toevoeging is het gebruik van kunstmatige intelligentie om audiosporen in realtime te scheiden, wat het meespelen met bestaande nummers makkelijker moet maken.

De kern van de nieuwe serie is de zogeheten 'Stem AI'-technologie. Hiermee kunnen gebruikers specifieke onderdelen van een liedje, zoals de zang, drums of gitaar drums in realtime op het apparaat zelf kunt isoleren of verwijderen uit elk nummer. Voor muzikanten biedt dit praktische voordelen: je kunt een gitaarpartij isoleren om precies te horen hoe deze gespeeld wordt, of de partij juist wegdraaien om zelf mee te spelen over de originele begeleiding.

Voor één muzikant

De instapversie is de BandBox Solo, een compacte speaker met een vermogen van 18 watt RMS. Het apparaat beschikt over één ingang die geschikt is voor een gitaar of microfoon. Gebruikers kunnen via de JBL One-app diverse digitale versterkers en effecten zoals reverb, chorus en phaser instellen, waardoor externe effectpedalen in veel gevallen overbodig zijn. Daarnaast functioneert de Solo als audio-interface: via de usb-c-aansluiting koppel je hem aan een laptop om direct opnames te maken in muziekproductiesoftware (DAW).

Voor meerdere muzikanten tegelijk

Voor wie meer aansluitmogelijkheden of volume nodig heeft, is er de BandBox Trio. Dit model levert 135 watt vermogen en is uitgerust met een ingebouwde vierkanaalsmixer. Hierdoor is het mogelijk om met meerdere mensen tegelijk te spelen, bijvoorbeeld een zanger en twee instrumentalisten. De Trio onderscheidt zich verder door een verwisselbare accu die tot tien uur speeltijd biedt en een LCD-scherm voor directe feedback. Ook heeft dit model meer fysieke knoppen, zodat je het geluid tijdens het spelen kunt aanpassen zonder direct de app erbij te hoeven pakken.

Prijs en beschikbaarheid

De JBL BandBox Solo en Trio zijn vanaf februari verkrijgbaar. De BandBox Solo heeft een adviesprijs van 249,99 euro. De grotere BandBox Trio kost 599,99 euro. Een belangrijk detail voor vroege kopers is dat de 'looper'-functie, waarmee je laagjes muziek over elkaar opneemt, bij lancering nog niet beschikbaar is; deze wordt volgens JBL pas in oktober via een update toegevoegd.