Het ruimtevaartbedrijf SpaceX ontwikkelt de grootste raket ooit, die bovendien volledig herbruikbaar zal zijn: Starship. De aanvankelijk sceptische NASA investeert er miljarden in. Ergens volgend jaar moet de eerste testvlucht naar een baan om de aarde plaatsvinden en dat wordt hoe dan ook een spektakel.

Elon Musk reisde in 2001 af naar Rusland om een afgedankte ICBM te kopen – een raket waarvan de atoomkop verwijderd is. Hij wilde er een plantenkas mee lanceren naar Mars, met als doel het enthousiasme voor de bemande ruimtevaart te reanimeren. De Russen namen hem totaal niet serieus en zitten nu met de gebakken peren, want Musk besloot zelf een raket te ontwikkelen. Binnen een paar jaar molesteerde deze Falcon 9 de ooit zo lucratieve Russische lanceermarkt. Daarnaast ontwikkelde hij een bemand ruimteschip, waardoor de Russen ook hun peperdure tickets voor Sojoez-vluchten niet meer aan de straatstenen kwijtraakten.

Het staat daarmee vast dat Musk tot veel in staat is. De Falcon 9 is niet alleen betaalbaar en betrouwbaar, maar ook nog eens grotendeels herbruikbaar. SpaceX is de enige ruimtevaartorganisatie ter wereld die de eerste trap van een draagraket routinematig terugbrengt naar de aarde voor hergebruik. Musk roept al jaren dat hij het belachelijk vindt om een raket na één vlucht af te danken. “Stel dat we vliegtuigen na elke vlucht zouden weggooien, hoe zou het dan met de luchtvaart gesteld zijn?”

De Falcon 9 en zijn grotere broer, de Falcon Heavy, zijn overigens niet helemáál herbruikbaar. De eerste trap versnelt tot zo’n 7000 kilometer per uur. Het is al een hele uitdaging om deze heelhuids terug te brengen. Voor de tweede trap, die tot ruim 27.000 km/h versnelt, is dat bijna onmogelijk. Het benodigde hitteschild en andere systemen zouden qua gewicht ernstig ten koste gaan van de zogenoemde nuttige lading.

Uiteraard heeft dit Musk nooit lekker gezeten: hij bleef dromen van een multifunctioneel ruimteschip dat zonder veel onderhoud talloze keren gelanceerd zou kunnen worden. Inmiddels is hij de prototypes van zo’n toestel aan het testen in het zuidelijkste puntje van Texas, nabij het dorpje Boca Chica.

Miljardensubsidie

Starship, zoals het schip heet, stamt af van een idee dat Musk in het najaar van 2016 wereldkundig maakte en dat hij het Interplanetary Transport System doopte. Het bestond uit een tweetrapsraket van monsterlijke omvang, gemaakt van koolstofcomposieten. De tweede trap zou naar de aarde kunnen terugkeren voor een rechtstandige landing, net als de herbruikbare Falcon 9-boosters. 

Vanwege de enorme schaal van het ding, zou er ondanks het benodigde hitteschild voldoende lading kunnen worden meegenomen. Dezelfde trap zou ook in een baan om de aarde volgetankt kunnen worden om daarna naar de maan of zelfs Mars te vertrekken. Beide trappen zouden worden uitgerust met nieuwe motoren van het type Raptor, die op methaan werken. Dat is een brandstof die in principe op Mars kan worden bereid uit water en CO₂. Aldus zou het toestel ook de terugreis naar de aarde kunnen aanvaarden.

©PXimport

Ondanks Musks reputatie klonk dit te mooi om waar te zijn. Ook de tycoon zelf gaf toe dat de financiering misschien een dingetje zou zijn. Om NASA tot een miljardensubsidie te verleiden, zou het project sterk aan geloofwaardigheid moeten winnen. In 2017 presenteerde hij, opnieuw tijdens het jaarlijkse Internationale Astronautica-Congres, een afgeslankte versie van het toestel. En in 2019 verklaarde hij dat Starship niet van dure koolstofcomposieten zou worden gemaakt, maar van veel goedkoper roestvrij staal. 

Op 9 december 2020 vloog het eerste prototype tot een hoogte van ruim 12 kilometer. De landing eindigde in een vuurbal, maar verder gedroeg het toestel zich voorbeeldig. Na nog een aantal explosies maakte prototype SN15 op 5 mei 2021 een landing volgens het boekje. De geplande volgende sprong voorwaarts is een vlucht naar een baan om de aarde, waarbij prototype SN20 gelanceerd zal worden op de bijbehorende ‘Super Heavy’-booster. Uitgerust met 28 tot 33 Raptor-motoren is dat de krachtigste raket ooit gebouwd. Deze lancering moet volgend jaar plaatsvinden.

Apollo-model

Zelfs de grootste Musk-sceptici denken dat Starship inderdaad over een paar jaar lading zal gaan vervoeren naar een baan om de aarde. Waarschijnlijk een lading Starlink-satellieten. Maar een reis naar Mars? Dan zal eerst de uitdaging van het tanken in de ruimte moeten worden opgelost. Het vullen van één Starship vereist minimaal zes vluchten van een tanker-Starship. 

De brandstoffen, vloeibaar methaan en vloeibare zuurstof, hebben temperaturen van respectievelijk 161,5 en 183 graden Celsius onder nul. In het onbarmhartige zonlicht van de ruimte kan de druk in de brandstoftanks dan al snel gevaarlijk oplopen. En Musk is tot nu toe rijkelijk vaag over hoe die stoffen precies zullen worden overgepompt. 

Niettemin heeft de NASA, tot verbijstering van velen, Starship aangewezen als de maanlander van het Artemis-project dat in de tweede helft van het decennium de eerste vrouw en de eerste mens van kleur op de maan moet neerzetten. NASA betaalt SpaceX daar 2,9 miljard dollar voor. NASA’s eigen Orion-ruimteschip, gelanceerd bovenop de peperdure SLS-raket, brengt de astronauten naar een baan om de maan. Daar stappen ze over op de Starship-maanlander. Hoe de vluchtige brandstoffen tijdens dat verblijf op de maan onder controle kunnen worden gehouden, is vooralsnog de vraag.

©PXimport

De Mars-versie van Starship roept nog meer vragen op. Musk zegt er honderd ‘kolonisten’ mee te kunnen vervoeren, maar sceptici rekenen voor dat dat vanwege de benodigde life support-systemen en voorraden volstrekt niet past. Een eerste expeditie van een mens of zeven lijkt realistischer. De terugkeer naar de aarde zal voor deze mensen sowieso een heikele onderneming worden. 

Om het methaan en de zuurstof te produceren en te koelen waarmee een Starship terug kan keren naar de aarde, is een hoeveelheid energie nodig die onmogelijk door een pionierende expeditie te produceren lijkt. Het Apollo-model lijkt veel logischer: gebruik een minimalistische opstijgraket die in de baan om Mars koppelt aan een schip dat terugkeert naar de aarde.

Wanneer Musk opschept dat Starship het zonnestelsel zal veroveren, is het beter hem niet op zijn woord te geloven. Want het staat nog helemaal niet vast of het concept van Starship ook buiten een baan om de aarde levensvatbaar is. Maar dat de eerste lancering de tongen los zal maken, is zeker.

Tekst: Ed Croonenberg

Hij is klein van stuk, maar groot in prestaties: dat is de reden dat de Philips HR2670/00 door consumenten is uitgeroepen tot Best Reviewed van het Jaar 2025 in de categorie blender. Gebruiksgemak, ontwerp en dagelijks gemak maken hem tot een echte favoriet. In dit artikel lees je er meer over.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Philips

De strengste jury van Nederland is positief

Duizenden gebruikers delen op Kieskeurig.nl hun eerlijke ervaringen met producten die ze dagelijks gebruiken. Deze reviews vormen de basis van Best Reviewed van het Jaar-awards. Alleen wanneer consumenten consequent tevreden zijn over het gebruiksgemak en de prestaties van een bepaald product,  komt het in aanmerking voor deze prestigieuze prijs. De Philips HR2670/00 heeft zich over een langere tijd bewezen in keukens door het hele land - en werd daarom door gebruikers beloond met de titel Best Reviewed van het jaar 2025 in de categorie Blenders.

Compact en slim ontworpen

De Philips HR2670/00 is een compacte blender met een vermogen van 350 watt: krachtig genoeg voor smoothies, shakes en zelfs crushed ice. Hij is echt gemaakt om elke dag te gebruiken. Omdat hij zo compact is, past hij makkelijk op je aanrecht of in een keukenkastje. Altijd onder handbereik dus wanneer je snel iets gezonds wilt maken. Handig is de Blend & Go-functie: je mixt direct in de bijgeleverde draagbare beker, klikt het deksel erop en neemt je smoothie zo mee naar je werk of naar de sportschool. Dankzij twee snelheidsstanden bepaal je zelf de intensiteit van het blenden. Schoonmaken is gelukkig ook zo gebeurd: de afneembare onderdelen mogen gewoon in de vaatwasser.

©Philips

Wat gebruikers zo waarderen aan deze blender

In de reviews komt vooral naar voren hoe goed de Philips HR2670/00 past in het dagelijks gebruik. Zo schrijft iemand: "Ik was blij verrast dat de blender zo compact is, dit scheelt een hoop ruimte in mijn al over volle keuken kastjes." Een ander noemt het simpelweg "een mooie kleine compacte blender" die makkelijk op te bergen is en niet veel plek inneemt op het aanrecht.

Het gebruiksgemak wordt vaak genoemd als groot pluspunt. "Je hoeft geen handleiding door te spitten om ermee aan de slag te gaan. Alles werkt intuïtief," aldus een reviewer. Heb je je smoothie, shake of saus gemaakt? Dan ben je nauwelijks tijd kwijt aan het schoonmaken. Ook het schoonmaken gaat volgens veel gebruikers snel en eenvoudig: "Dat is eenvoudig: de afneembare onderdelen passen in de vaatwasser en de beker spoelt snel schoon," zegt een van de gebruikers. Een ander voegt daar nog aan toe: "De onderdelen zijn makkelijk los te draaien en weer vast te zetten."

©Philips

De Blend & Go-beker blijkt voor veel mensen een doorslaggevende reden om juist voor deze blender te kiezen. "Ik maak 's ochtends een smoothie en neem hem direct mee zonder te hoeven overschenken," schrijft een gebruiker. "Ideaal dus voor onderweg of voor school of op je werk," zegt iemand anders nog.

Ook over de prestaties zijn veel gebruikers positief, zeker gezien het formaat. "Hij blendt goed, je krijgt een mooie gladde smoothie, ook met bevroren fruit," staat in een van de reviews. Een ander schrijft: "Er zit genoeg power in de blender om bevroren fruit klein te maken, dat vind ik een voordeel." Zelfs ijs en noten worden genoemd: "Vers, bevroren, kant en klaar, het maakt eigenlijk niet uit wat je erin gooit, hij blendt alles met gemak."

Tegelijk zijn gebruikers realistisch over wat je wel en niet moet verwachten. Zo merkt iemand op: "Deze blender is zo compact dat je niet voor het hele gezin in één keer smoothies kunt maken," en een ander schrijft: "Voor het maken van een simpele smoothie is dit een zeer fijne en betaalbare optie."

©Philips

Een eerlijk oordeel

Ook in de kritische noten blijven gebruikers eerlijk. Meerdere reviewers noemen het bedieningsprincipe als aandachtspunt: "Je kunt de blender niet op één stand zetten, je moet de knop continu indrukken." Daarnaast wordt het materiaal van de beker genoemd: "De plastic beker is wat kwetsbaarder dan glas." Ook niet elk ingrediënt laat zich blenden. Zo schrijft iemand: "Droge producten zoals dadels lukte bij mij echt niet."

Voor de meeste mensen wegen de minpunten niet op tegen het dagelijkse gemak. Ze noemen het apparaat "handig, klein en licht," prijzen de combinatie van formaat en kracht en waarderen vooral dat je snel een smoothie maakt en deze meteen mee kunt nemen. Daarmee laat de Philips HR2670/00 zien waarom hij door gebruikers is uitgeroepen tot Best Reviewed van het Jaar 2025: geen overdreven beloftes, maar een compacte blender die precies doet wat mensen ervan verwachten.

Sony's Santa Monica Studio, de ontwikkelaar van de God of War-games, zou aankomende zomer wel eens een nieuwe game kunnen onthullen.

Daar lijkt een opmerking van God of War-acteur Christopher Judge naar te hinten. Judge speelt de rol van Kratos in de moderne God of War-spellen, en werd onlangs aan de tand gevoeld door een streamer op Fan Expo in Vancouver - al lijkt het er op dat Judge niet doorhad dat hij werd opgenomen.

Daar werd hij gevraagd naar de aankomende remake van de God of War-trilogie. Deze remake werd vorige week tijdens de State of Play-uitzending aangekondigd. Duidelijk is dat TC Carson daarin de rol van Kratos gaat vertolken, aangezien hij die rol ook in de trilogie speelde voordat Judge het stokje overnam.

In gesprek met de streamer liet Judge dan ook weten dat hij niet voorkomt in de remake van de trilogie. Hij meldt echter wel dat de remake een "nieuw vechtsysteem" zal bevatten. Daarna opperde hij het volgende: "Eind deze zomer ga je waarschijnlijk horen over wat we aan het doen zijn."

De nieuwe Santa Monica Studio-game

Hoewel hij Santa Monica Studio niet bij naam noemt, is het gezien de context van het gesprek mogelijk dat Judge het over een nieuwe game van die ontwikkelaar had waar hij wederom een rol in heeft.

Cory Barlog, de creative director van Santa Monica Studio, werkt volgens berichten al enige tijd aan een nog onaangekondigd project. Een betrouwbare insider liet onlangs doorschemeren dat de game in 2027 uit zal komen en dat het grootste gedeelte van de studio aan dit nieuwe spel werkt. De remake van de God of War-trilogie zou zich nog maar in pre-productie bevinden.

Volgens eerdere geruchten zal de nieuwe Santa Monica Studio-game geen compleet nieuwe IP betreffen, maar wel zo aanvoelen. In combinatie met Judge's recente opmerking speculeren fans dat het mogelijk om een nieuwe God of War-game gaat met een compleet andere setting - net zoals het in 2018 verschenen God of War geheel anders aanvoelde dan de trilogie die daarvoor kwam.

Tv-serie gebaseerd op God of War

Ondertussen wordt er hard gewerkt aan een tv-serie gebaseerd op God of War, waarvan de opnames als het goed is deze maand van start gaan. De serie komt op een nog onbekend moment naar Amazon Prime Video.

Afgelopen januari werd al onthuld wie de rol van hoofdpersonage Kratos gaat spelen. Dat is Ryan Hurst, bekend voor zijn rol in Sons of Anarchy. In de game God of War Ragnarök speelde hij daarnaast de rol van Thor. In de tv-serie zal hij dus van rol wisselen. Callum Vinson gaat de rol van Kratos' zoon Atreus spelen.