ID.nl logo
Alles over de herbruikbare raket van SpaceX, Starship
© Reshift Digital
Huis

Alles over de herbruikbare raket van SpaceX, Starship

Het ruimtevaartbedrijf SpaceX ontwikkelt de grootste raket ooit, die bovendien volledig herbruikbaar zal zijn: Starship. De aanvankelijk sceptische NASA investeert er miljarden in. Ergens volgend jaar moet de eerste testvlucht naar een baan om de aarde plaatsvinden en dat wordt hoe dan ook een spektakel.

Elon Musk reisde in 2001 af naar Rusland om een afgedankte ICBM te kopen – een raket waarvan de atoomkop verwijderd is. Hij wilde er een plantenkas mee lanceren naar Mars, met als doel het enthousiasme voor de bemande ruimtevaart te reanimeren. De Russen namen hem totaal niet serieus en zitten nu met de gebakken peren, want Musk besloot zelf een raket te ontwikkelen. Binnen een paar jaar molesteerde deze Falcon 9 de ooit zo lucratieve Russische lanceermarkt. Daarnaast ontwikkelde hij een bemand ruimteschip, waardoor de Russen ook hun peperdure tickets voor Sojoez-vluchten niet meer aan de straatstenen kwijtraakten.

Het staat daarmee vast dat Musk tot veel in staat is. De Falcon 9 is niet alleen betaalbaar en betrouwbaar, maar ook nog eens grotendeels herbruikbaar. SpaceX is de enige ruimtevaartorganisatie ter wereld die de eerste trap van een draagraket routinematig terugbrengt naar de aarde voor hergebruik. Musk roept al jaren dat hij het belachelijk vindt om een raket na één vlucht af te danken. “Stel dat we vliegtuigen na elke vlucht zouden weggooien, hoe zou het dan met de luchtvaart gesteld zijn?”

De Falcon 9 en zijn grotere broer, de Falcon Heavy, zijn overigens niet helemáál herbruikbaar. De eerste trap versnelt tot zo’n 7000 kilometer per uur. Het is al een hele uitdaging om deze heelhuids terug te brengen. Voor de tweede trap, die tot ruim 27.000 km/h versnelt, is dat bijna onmogelijk. Het benodigde hitteschild en andere systemen zouden qua gewicht ernstig ten koste gaan van de zogenoemde nuttige lading.

Uiteraard heeft dit Musk nooit lekker gezeten: hij bleef dromen van een multifunctioneel ruimteschip dat zonder veel onderhoud talloze keren gelanceerd zou kunnen worden. Inmiddels is hij de prototypes van zo’n toestel aan het testen in het zuidelijkste puntje van Texas, nabij het dorpje Boca Chica.

Miljardensubsidie

Starship, zoals het schip heet, stamt af van een idee dat Musk in het najaar van 2016 wereldkundig maakte en dat hij het Interplanetary Transport System doopte. Het bestond uit een tweetrapsraket van monsterlijke omvang, gemaakt van koolstofcomposieten. De tweede trap zou naar de aarde kunnen terugkeren voor een rechtstandige landing, net als de herbruikbare Falcon 9-boosters. 

Vanwege de enorme schaal van het ding, zou er ondanks het benodigde hitteschild voldoende lading kunnen worden meegenomen. Dezelfde trap zou ook in een baan om de aarde volgetankt kunnen worden om daarna naar de maan of zelfs Mars te vertrekken. Beide trappen zouden worden uitgerust met nieuwe motoren van het type Raptor, die op methaan werken. Dat is een brandstof die in principe op Mars kan worden bereid uit water en CO₂. Aldus zou het toestel ook de terugreis naar de aarde kunnen aanvaarden.

©PXimport

Ondanks Musks reputatie klonk dit te mooi om waar te zijn. Ook de tycoon zelf gaf toe dat de financiering misschien een dingetje zou zijn. Om NASA tot een miljardensubsidie te verleiden, zou het project sterk aan geloofwaardigheid moeten winnen. In 2017 presenteerde hij, opnieuw tijdens het jaarlijkse Internationale Astronautica-Congres, een afgeslankte versie van het toestel. En in 2019 verklaarde hij dat Starship niet van dure koolstofcomposieten zou worden gemaakt, maar van veel goedkoper roestvrij staal. 

Op 9 december 2020 vloog het eerste prototype tot een hoogte van ruim 12 kilometer. De landing eindigde in een vuurbal, maar verder gedroeg het toestel zich voorbeeldig. Na nog een aantal explosies maakte prototype SN15 op 5 mei 2021 een landing volgens het boekje. De geplande volgende sprong voorwaarts is een vlucht naar een baan om de aarde, waarbij prototype SN20 gelanceerd zal worden op de bijbehorende ‘Super Heavy’-booster. Uitgerust met 28 tot 33 Raptor-motoren is dat de krachtigste raket ooit gebouwd. Deze lancering moet volgend jaar plaatsvinden.

Apollo-model

Zelfs de grootste Musk-sceptici denken dat Starship inderdaad over een paar jaar lading zal gaan vervoeren naar een baan om de aarde. Waarschijnlijk een lading Starlink-satellieten. Maar een reis naar Mars? Dan zal eerst de uitdaging van het tanken in de ruimte moeten worden opgelost. Het vullen van één Starship vereist minimaal zes vluchten van een tanker-Starship. 

De brandstoffen, vloeibaar methaan en vloeibare zuurstof, hebben temperaturen van respectievelijk 161,5 en 183 graden Celsius onder nul. In het onbarmhartige zonlicht van de ruimte kan de druk in de brandstoftanks dan al snel gevaarlijk oplopen. En Musk is tot nu toe rijkelijk vaag over hoe die stoffen precies zullen worden overgepompt. 

Niettemin heeft de NASA, tot verbijstering van velen, Starship aangewezen als de maanlander van het Artemis-project dat in de tweede helft van het decennium de eerste vrouw en de eerste mens van kleur op de maan moet neerzetten. NASA betaalt SpaceX daar 2,9 miljard dollar voor. NASA’s eigen Orion-ruimteschip, gelanceerd bovenop de peperdure SLS-raket, brengt de astronauten naar een baan om de maan. Daar stappen ze over op de Starship-maanlander. Hoe de vluchtige brandstoffen tijdens dat verblijf op de maan onder controle kunnen worden gehouden, is vooralsnog de vraag.

©PXimport

De Mars-versie van Starship roept nog meer vragen op. Musk zegt er honderd ‘kolonisten’ mee te kunnen vervoeren, maar sceptici rekenen voor dat dat vanwege de benodigde life support-systemen en voorraden volstrekt niet past. Een eerste expeditie van een mens of zeven lijkt realistischer. De terugkeer naar de aarde zal voor deze mensen sowieso een heikele onderneming worden. 

Om het methaan en de zuurstof te produceren en te koelen waarmee een Starship terug kan keren naar de aarde, is een hoeveelheid energie nodig die onmogelijk door een pionierende expeditie te produceren lijkt. Het Apollo-model lijkt veel logischer: gebruik een minimalistische opstijgraket die in de baan om Mars koppelt aan een schip dat terugkeert naar de aarde.

Wanneer Musk opschept dat Starship het zonnestelsel zal veroveren, is het beter hem niet op zijn woord te geloven. Want het staat nog helemaal niet vast of het concept van Starship ook buiten een baan om de aarde levensvatbaar is. Maar dat de eerste lancering de tongen los zal maken, is zeker.

Tekst: Ed Croonenberg

▼ Volgende artikel
TP-Link Tapo D210: waarom dit de favoriete slimme deurbel van 2025 is
© TP-Link
Zekerheid & gemak

TP-Link Tapo D210: waarom dit de favoriete slimme deurbel van 2025 is

Videodeurbellen zijn populair, maar welke springt er echt uit? Voor bezoekers van Kieskeurig.nl is dat duidelijk: zij hebben de TP-Link Tapo D210 uitgeroepen tot Best Reviewed van het Jaar 2025 in de categorie slimme deurbellen. Van de scherpe 2K-beeldkwaliteit tot de brede kijkhoek en het gemak van lokale opslag zonder verplicht abonnement: dit is waarom gebruikers zo enthousiast zijn over deze videodeurbel.

Partnerbijdrage - in samenwerking met TP-Link

De stem van de consument: Best Reviewed 2025

De titel Best Reviewed 2025 draait om één ding: de ervaring van echte gebruikers. Jaarlijks delen duizenden consumenten op Kieskeurig.nl hun eerlijke mening over producten die ze dagelijks gebruiken. Die reviews vormen samen de basis voor de Best Reviewed-awards. Geen marketingverhalen, maar apparaten die zich een heel jaar lang in de praktijk hebben bewezen.

Producten die deze titel krijgen, scoren structureel hoog op kwaliteit, gebruiksgemak en klanttevredenheid. Het zijn de modellen waar gebruikers zelf het vaakst positief op terugkomen en die zij zonder aarzeling aanbevelen. In de categorie slimme deurbellen is het in 2025 de TP-Link Tapo D210 die er uitspringt - met een gemiddelde beoordeling van 8,5.

Scherp beeld, brede kijkhoek en verrassend compleet

De TP-Link Tapo D210 is een slimme deurbel die vooral uitblinkt in praktische functies voor dagelijks gebruik. Dankzij de 2K-resolutie legt de camera opvallend veel detail vast, waardoor gezichten en situaties duidelijk herkenbaar blijven. Daarbij zorgt de ultrabrede beeldhoek van 160 graden ervoor dat je niet alleen ziet wie er aanbelt, maar ook wat er rondom je voordeur gebeurt - van pakketjes die worden achtergelaten tot wie er voor de deur staat.

©TP-Link

Avond of nacht? Ook dat is geen probleem voor de TP-Link Tapo D210. Met nachtzicht in kleur en ingebouwde spotlamp blijven beelden helder wanneer het donker is, wat bijdraagt aan een veilig gevoel rond het huis. De slimme detectie herkent personen, voertuigen, huisdieren en pakketten, waarbij meldingen gratis beschikbaar zijn en direct op je telefoon binnenkomen.

Een groot pluspunt is de lange batterijduur van zes maanden. Dat maakt de Tapo D210 zeer geschikt voor woningen zonder vaste stroomaansluiting bij de voordeur. Opladen gaat via usb-c. Daarnaast is de deurbel IP65-gecertificeerd, waardoor hij ook bij stormachtig weer en regen probleemloos blijft werken.

Voor communicatie beschikt de deurbel over tweeweg audio, met een duidelijke microfoon en luidspreker. Zo kun je snel reageren wanneer er iemand aanbelt, ook als je niet thuis bent. Opslag is flexibel geregeld: beelden kun je lokaal opslaan via een microSD-kaart tot 512 GB, via een Tapo HomeBase of - optioneel - in de cloud met Tapo Care. Fijn daarbij is dat een abonnement niet verplicht is om de belangrijkste functies te gebruiken.

©TP-Link

Waarom gebruikers zo enthousiast zijn

Die combinatie van beeldkwaliteit, gebruiksgemak en flexibiliteit zie je duidelijk terug in de reviews. Gebruikers prijzen vooral hoe eenvoudig de Tapo D210 te installeren is. "Het installatiegemak viel me direct op. Je hangt hem zo op, zonder kabels, en de app werkt intuïtief," schrijft een tester. Een ander noemt: "Even opladen, in de houder klikken en de stappen in de app volgen — ik had het in no-time werkend."

Ook de beeldkwaliteit wordt vaak genoemd als sterk punt. "Het viel gelijk op dat het beeld haarscherp is, beter dan van de deurbel die we hiervoor hadden," aldus een gebruiker. Een ander bevestigt dat: "De camera biedt een heldere 2K-resolutie en nachtzicht met ingebouwde verlichting, waardoor je ook in het donker goed zicht hebt."

De brede kijkhoek maakt volgens veel reviewers echt verschil. "Het fijne daarbij is de grote hoek waarmee de opnames gemaakt worden, zodat je een goed beeld hebt van wat er speelt," schrijft een tevreden gebruiker. En over de veiligheid zegt iemand: "De beeldkwaliteit is scherp, zelfs als het regent of donker is. Ik voel mij hierdoor een stuk veiliger."

Ook het ontbreken van een verplicht abonnement wordt vaak genoemd als pluspunt. "Het fijnste vind ik dat je geen abonnement hoeft te nemen om alles te gebruiken," klinkt het in een review. Een ander voegt toe: "Je slaat alles gewoon op een SD-kaart op en kunt de beelden makkelijk terugkijken in de app."

Natuurlijk zijn gebruikers ook kritisch. Sommige gebruikers noemen dat meldingen soms een paar seconden op zich laten wachten of dat de genoemde batterijduur niet altijd wordt gehaald. Toch overheerst het positieve beeld: "Voor deze prijs krijg je veel functionaliteit en een modern design. Ik beveel hem zeker aan."

©TP-Link

Een optelsom van sterke punten

De reden dat de TP-Link Tapo D210 is uitgeroepen tot Best Reviewed van het Jaar 2025 zit in de balans. Hij combineert scherpe beeldkwaliteit, brede dekking en slimme functies met een eenvoudige installatie en flexibele opslagmogelijkheden. Precies die combinatie maakt de TP-Link Tapo D210 tot een slimme deurbel waar consumenten vertrouwen in hebben - en tot de terechte winnaar van de Best Reviewed 2025-titel.

Ontdek de TP-Link Tapo D210 op Kieskeurig.nl

▼ Volgende artikel
Diablo 2 ontvangt een nieuwe Warlock-klasse via betaalde dlc
Huis

Diablo 2 ontvangt een nieuwe Warlock-klasse via betaalde dlc

Diablo 2: Resurrected heeft eerder deze week voor het eerst in 25 jaar een nieuwe klasse gekregen, de Warlock. Die wordt op een later moment ook aan Diablo 4 toegevoegd.

De Warlock-klasse kan nu gekocht worden voor 24,99 euro in de vorm van de Reign of the Warlock-dlc. De dlc is bedoeld voor de Resurrected-remaster van Diablo 2, die in 2021 verscheen voor pc, PlayStation- en Xbox-consoles en Nintendo Switch.

De Warlock gebruikt duistere magie waarmee hij demonen in de game voor zich kan winnen of ze juist kan consumeren. Ook kan hij drie eigen demonen inzetten. Dit zorgt in totaal voor honderden verschillende combinaties.

De Warlock-klasse zal op 28 april ook naar het nieuwere spel Diablo 4 komen. Daar maakt hij onderdeel uit van de uitbreiding Lord of Hatred. Ook Diablo Immortal krijgt de Warlock, maar wel pas in juni. In elke Diablo-game zal de Warlock iets andere mogelijkheden met zich meebrengen om de klasse bij de rest van de game te laten passen.

Op 5 maart geeft ontwikkelaar Blizzard meer informatie over de Warlock in de Lord of Hatred-uitbreiding voor Diablo 4. Dat gebeurt via een Developer Update-livestream.

Watch on YouTube
Watch on YouTube
Watch on YouTube
Watch on YouTube