Met zijn videokaarten uit deGeForce 30-serie brengt Nvidia nieuwe topmodellen uit voor gamers. Een nieuwe generatie betekent betere prestaties in games, mooie nieuwe mogelijkheden en natuurlijk de prangende vraag of het tijd is om te upgraden. De kaarten komen in tal van verschillende varianten op de markt. Welke is nu eigenlijk de beste koop?

4K-gaming is iets waar we al jaren naar uitkijken. En dan niet op een magere dertig frames per seconde zoals consoles doen, of op lage grafische instellingen. Nee, we willen 4K-gaming in de allernieuwste games, met alle grafische pracht en praal, en in combinatie met hoge en soepele framerates.

De beste videokaart tot dusver, de circa 1.200 euro kostende GeForce RTX 2080 Ti, kwam al een heel eind. Toch schoot hij in sommige titels net tekort. Om maar meteen met de deur in huis te vallen: de 720 tot 850 euro kostende GeForce RTX 3080 blijkt circa 25 procent sneller dan de snelste RTX 2080 en is daarmee de eerste videokaart die al onze geteste games op 4K, hoge settings en boven de 60 fps weet te houden. De verbeteringen ten opzichte van de ooit even dure RTX 2080 Super liggen zelfs rond de 60 procent op deze resolutie. Zo’n grote stap vooruit hebben we lange tijd niet gezien. Echt comfortabel gamen in 4K is daarmee in één klap een echt serieuze hobby geworden.

Positief is ook dat de games die gebruik kunnen maken van Nvidia’s paradepaardje, realtime raytracing, dit ook kunnen doen op deze resolutie. Raytracing voegt betere visuele effecten toe, vooral op het gebied van realistische schaduwen en verlichting, maar is enorm intensief om weer te geven. Dankzij een techniek genaamd DLSS, Deep Learning Super Sampling, kunnen RTX-kaarten deze prestatie-impact verzachten door de game op een iets lagere resolutie te renderen, om deze vervolgens via AI op een hogere resolutie weer te geven. En die techniek werkt uitstekend. DLSS is een complex onderwerp, maar in onze ervaring kun je het simpelweg aanzetten en zul je het verschil met een “echt” 4K-beeld nooit zien.

©PXimport

Goed voor 1440p, overkill voor 1080p

Bezitters van snelle quad hd-monitoren mogen ook niet klagen. Met een RTX 3080 zien zij prestatieverbeteringen van rond de 50 procent ten opzichte van de huidige RTX 2080-kaarten. Daarmee speelt deze videokaart alle titels op deze resolutie met hoge framerates. Vaak met 144 fps, soms nog flink meer.

Speel je nog op een 1080p-monitor, dan is de meerwaarde beperkt. Een videokaart van 720 euro of veel meer is dan eigenlijk geen evenwichtige keuze. E-sporters zijn een uitzondering, want voor hen kan elk beetje extra prestatie het verschil maken tussen winnen of verliezen. Zeker als dat gevolgen heeft voor je inkomsten, wil je al snel het beste. Wil je op 1080p echt het maximale uit een 240- of zelfs 360hertz-scherm halen, dan is een RTX 3080 of 3090 dus wel de moeite. Maar we hebben het nu wel over een hele specifieke niche. “Normale” gamers die monitoren met lagere resoluties gebruiken, raden we dan ook aan om te wachten op de RTX 3060- en 3070-kaarten die later dit jaar verschijnen.

RTX 3090: een lastig verhaal

Tot dusver noemden we vooral de hogere prestaties die de RTX 3080 brengt, maar hoe zit het precies met de RTX 3090? Deze videokaart heeft een adviesprijs van dik 1.500 euro, al liggen de straatprijzen op het moment van schrijven zelfs nog veel hoger. Daarmee is hij ruim twee keer zo duur als de RTX 3080. Je zou dan ook een flinke prestatieboost verwachten.

Helaas valt dat in de praktijk tegen en blijkt de RTX 3090 op 4K-resolutie slechts zo’n 11 procent sneller. Op lagere resoluties zakt dat percentage nog verder, waardoor de RTX 3090 voor de gemiddelde gamer eigenlijk geen interessante kaart is. Dat wil niet zeggen dat de videokaart geen bestaansrecht heeft. Zo heeft hij veel meer geheugen, wat bij sommige zakelijke applicaties belangrijk is. Bovendien is hij daarmee in staat om sommige games zelfs op 8K-resolutie te spelen. Maar we betwijfelen of dat laatste een doorslaggevend argument is, want 8K-tv’s en -monitoren zijn ontzettend zeldzaam. En voor elke game die wel in 8K speelbaar is, kennen we er twee die níet soepel werken.

Energieverbruik

Meer prestaties gaan vaak samen met een hoger verbruik, maar de overstap van Nvidia van een 12nm-chip van TSMC naar een 8nm-chip geproduceerd door Samsung brengt ook efficiëntieverbeteringen met zich mee. Met een verbruik van maximaal circa 320 watt lust de RTX 3080 wel een slokje, maar verbruikt hij ruim minder dan de RTX 2080 Ti. Koop je een snellere variant van de RTX 3080, dan kan dat verbruik oplopen richting de 350 watt.

De RTX 3090 vraagt standaard rond de 350 watt en de allersnelste varianten vragen zelfs direct uit de doos al 420 watt. Er zijn zelfs modellen die met een kleine aanpassing 480 watt aan stroom kunnen verbruiken. Niet ongekend veel voor een high-end videokaart, maar wel fors. Rappe varianten van de RTX 2080 Ti zaten ook al snel tegen de 350 watt, terwijl hun prestaties niet eens in de buurt kwamen van een standaard RTX 3090. Nvidia heeft dus zeker een grote slag geslagen op het vlak van efficiëntie, maar je hebt nog altijd een stevige voeding nodig.

Zoek je een nieuwe voeding, dan is voor een RTX 3080 een topklasse voeding van 650 watt of hoger aan te raden. Voor een RTX 3090 heb je al snel een 750watt-voeding nodig. Ons gemiddeld systeemverbruik tijdens het gamen ligt rond de 420 watt met een RTX 3080 en circa 500 watt met een RTX 3090. Met een rappe versie of een beetje overklokken stijgt dat verbruik sterk, waardoor een goede voeding echt een must is.

Koop je de Founders Edition van Nvidia, dan zul je daar een nieuwe 12pins-voedingaansluiting op aantreffen. De meeste voedingen beschikken niet over deze aansluiting. Daarom levert Nvidia een adapter mee, waardoor je er gewoon twee 8pins-stekkers op kwijt kunt. In de toekomst verwachten we dat meer voedingen deze nieuwe aansluiting direct zullen integreren. Koop je een videokaart van bijvoorbeeld ASUS, Gigabyte, MSI of Palit, dan gebruiken die de reeds aanwezige kabels op bestaande voedingen.

©PXimport

Nieuwe mogelijkheden

Met een nieuwe generatie videokaarten volgen ook wat nieuwe mogelijkheden. Zo brengt Nvidia Reflex uit, een combinatie van verschillende technieken om de latency van je game te verlagen. Dat wil dus zeggen dat elk beeld daadwerkelijk sneller op je scherm verschijnt. Of het echt werkt, kunnen we nu nog niet zeggen: het zal meer tijd kosten om dit te testen.

Broadcast is een techniek waar je wel direct gebruik van kunt maken. Met deze tool is het mogelijk om achtergrondgeluiden uit je microfoon weg te filteren. Dit werkt uitstekend en is handig als je in jouw communicatie te maken hebt met vervelend achtergrondgeluid. Of je nu een game streamt of simpelweg in een zakelijke Zoom-meeting zit, met Broadcast kun je dit filter eenvoudig toepassen. Dezelfde tool brengt ook extra mogelijkheden naar je webcam. Zo kan hij de achtergrond verwijderen alsof je een green screen hebt, of je kunt de achtergrond simpelweg iets verzachten voor een rustiger of minder rommelig beeld.

Eenheidsworst

Elke nieuwe videokaartlancering werkt al jaren ongeveer hetzelfde. Nvidia ontwerpt de chip, en vervolgens krijgen hun bekende partners zoals ASUS, Gigabyte en MSI de ruimte om er zelf een eindproduct van te maken. Dat doen ze vaak door zaken zoals de PCB, koeler en software zelf te ontwikkelen. Zo hebben ze enige zeggenschap over de uiteindelijke prestaties, hoe warm de kaart wordt, hoeveel geluid hij maakt, extra mogelijkheden zoals dubbele biossen, de aansluitingen en het verbruik. Uiteraard met enige overlap tussen die punten: zo zijn de snellere varianten meestal wat minder zuinig en wat luider.

Toch is er een duidelijke verschuiving aan de gang in de wereld van videokaarten, vermoedelijk omdat Nvidia van bescheiden chipbakker is uitgegroeid tot een van de grootste bedrijven op het gebied van AI. Nvidia maakt inmiddels zelf ook complete videokaarten die écht goed concurreren. Ook heeft het bedrijf zelf veel meer controle over de prestaties van iedere kaart. Nvidia’s ingebouwde boost haalt inmiddels eigenlijk bijna het maximale uit elke kaart, ongeacht wat de eindfabrikant doet.

Jaren geleden zag je nog gigantische verschillen in gameprestaties tussen diverse kaarten met dezelfde gpu. Uitschieters van 10, 20 of zelfs meer procent waren geen uitzondering. Inmiddels zijn de prestatieverschillen tussen de verschillende kaarten met dezelfde chip bijna niet meer merkbaar.

Waar letten we op?

Vanwege die kleine prestatieverschillen verschuift onze focus bij het testen vooral naar secundaire zaken, zoals de efficiëntie van de koeler en relevante extra’s die impact hebben op jouw gebruik. We waarderen dus uitvoeringen die koeler en/of stiller zijn, maar ook modellen die iets unieks brengen met hun uitstraling. In de wetenschap dat de prestaties nauwelijks verschillen en dat computers met glazen zijpanelen en flashy rgb-verlichting populair zijn, is er helemaal niets mis mee om jouw keuze te baseren op de uitstraling of rgb-mogelijkheden.

Praktisch elke fabrikant past overigens exact dezelfde koeler toe op de RTX 3080 en RTX 3090, wat tot dezelfde conclusies leidt. Daarom combineren we die in één bespreking.

Tekorten en hoge prijzen

ASUS

Van ASUS hebben we twee modellen, de ietwat meer bescheiden TUF Gaming-variant en het ROG Strix-topmodel. De ROG Strix-uitvoering doet alles wat liefhebbers van een high-end kaart mogen verwachten: een goede standaard fabrieksoverklok, lage temperaturen, weinig geluid, fijne extra’s zoals een dubbel bios en een design om je vingers bij af te likken. Uiteraard met een flinke dosis rgb-verlichting die je kunt synchroniseren met je ASUS-moederbord. Zowel de fysieke bouw als de afwerking is zoals gebruikelijk top. Dat maakt de ROG Strix-versie van elke videokaart eigenlijk een van de meest begeerlijke.

De keerzijde van ROG Strix-producten is vrijwel altijd de prijs. En hoewel de huidige tekorten ervoor zorgen dat de exacte meerprijs lastig is vast te stellen, is een stevige meerprijs eigenlijk wel een gegeven. Toch kan zo’n meerprijs de moeite waard zijn als er geen concessies zijn gedaan in het ontwerp.

Waar ASUS soms wel erg hard bezuinigt op zijn goedkopere varianten, is daar ditmaal bij de TUF Gaming-uitvoering geen sprake van. Die mist weliswaar iets van de flair en de rgb-verlichting van zijn duurdere broer, maar dat is ook het enige. Met zijn aluminium ontwerp is hij fysiek alsnog indrukwekkend. Bovendien is hij (nipt) de meest efficiënte RTX 3080 die we hebben getest. En ook de extra mogelijkheden zoals het dubbele bios (één iets sneller, één iets stiller) van de ROG Strix zitten er gewoon op.

©PXimport

ASUS ROG Strix

Getest
GeForce RTX 3090
Websitewww.asus.com10Score100

©PXimport

ASUS TUF Gaming

Getest
GeForce RTX 3080
Websitewww.asus.com9Score90

MSI

Van MSI hebben we ook twee modellen, de opvallende Gaming X Trio en de meer bescheiden Ventus 3X. De Gaming X Trio-uitvoering is praktisch gezien erg sterk: prima fabrieksoverklok, een indrukwekkende uitstraling met flink wat rgb-verlichting, plus de stilste koeling van alle kaarten. Dat verschil is zeker hoorbaar. Dit levert iets hogere temperaturen op dan bij de concurrentie, maar nooit té hoog.

MSI probeert de prijs iets aantrekkelijker te houden dan sommige concurrenten door wat mogelijkheden te schrappen. Zo komt deze kaart zonder dubbel bios of extra hdmi-aansluiting. MSI richt zich dus vooral op liefhebbers van stilte en rgb-verlichting, die verder niet meer nodig denken te hebben.

De Ventus 3X is de no nonsense-uitvoering van MSI. Deze variant zou tot de allergoedkoopste op de markt moeten behoren. Fancy extra’s zoals rgb-verlichting, extra aansluitingen of een tweede bios ontbreken dan ook. Wel krijg je een chique koeler met drie fans, die prima temperaturen noteert. Een uitstekende optie als je op zoek bent naar een goede RTX 3080 of RTX 3090 zonder fratsen.

©PXimport

MSI Gaming X Trio

Getest
GeForce RTX 3080 en RTX 3090
Websitewww.msi.com9Score90

MSI Ventus Trio

Getest
GeForce RTX 3080
Websitewww.msi.com8Score80

Gigabyte

Gigabytes mid-range-uitvoering is al enkele jaren de Gaming OC, met doorgaans een goede balans tussen efficiëntie, looks en prijs. En ook bij deze generatie is die balans weer prima in orde. Hij heeft niet de meest efficiënte koeler, maar de achterstand op de beste opties is zeer beperkt. Bovendien ziet hij er met een beetje rgb-verlichting leuk uit, en komt hij met wat fijne extra’s zoals het tweede bios en een hdmi2.1-poort.

Tel daar een normaliter scherpe prijs bij op en je hebt een interessante middenklasser die je af doet vragen waarom je meer zou moeten betalen voor je videokaart. Gezien de geringe verschillen is het sterkste aspect van deze kaart de extra garantie, vier jaar in plaats van de gebruikelijke drie. Wat ons betreft een goed argument wanneer je twijfelt tussen de vele goede opties.

©PXimport

Gigabyte Gaming OC

Getest
GeForce RTX 3080 en RTX 3090
Websitewww.gigabyte.com9Score90

Palit

De Palit Game Rock is een beetje een vreemde eend in de bijt. Deze normaliter vooral op Azië gerichte fabrikant kwam met de meest opvallende RTX-kaart aanzetten die we ooit hebben gezien. De hele voorkant is voorzien van een juweelachtige structuur (gewoon plastic overigens) die volledig oplicht met rgb-verlichting. In theorie kunnen die lichtjes uit, maar deze unieke uitstraling is zo dominant dat de doelgroep van Palit – iedereen die overtuigd is dat meer verlichting beter is – er bovenop is gesprongen.

De Game Rock is overigens niet louter looks, want hij is standaard zeer agressief afgesteld, met een wat hoger verbruik en hogere kloksnelheden tot gevolg. Daarmee is hij net wat sneller, maar ook weer net wat warmer en luider. De koeler presteert opvallend goed, maar er zijn efficiëntere kaarten. Extra’s zoals een dubbel bios ontbreken overigens niet. Een aardig complete kaart dus, zeker voor liefhebbers van die opvallende looks.

©PXimport

Palit Game Rock

Getest
GeForce RTX 3090
Websitewww.palit.com8Score80

Nvidia GeForce RTX 3080 Founders Edition

Nvidia’s Founders Edition (FE) is de enige uitvoering waarbij de koeler verschilt tussen de RTX 3080 en RTX 3090. De RTX 3090 is veel groter, maar die hebben we helaas niet kunnen testen. En dus richten we ons op de RTX 3080 FE.

Het ontwerp van Nvidia is opvallend. Met zijn volledig metalen design maakt de kaart echt indruk, ondanks de kleinere maatvoering die praktisch gezien ook weer voordelen heeft. Ook de koeler is opvallend. Die blaast aan de rechterkant warme lucht door de kaart heen naar boven. Dat werkt prima in een typische atx-computerkast, maar let op met compacte itx-behuizingen: daar gaat dat soms niet goed.

Een FE was in een ver verleden niet bijster interessant, maar is inmiddels gewoon een degelijke uitvoering die niet langzamer is dan de “OC” of “overclocked” versies van zogeheten boardpartners. Die grotere varianten zoals hierboven zijn weliswaar efficiënter, maar als het design van Nvidia je aanspreekt is hier niets mis mee, zeker als je bedenkt dat deze kaart voor een instapprijs wordt verkocht.

©PXimport

Nvidia Founders Edition

Getest
GeForce RTX 3080
Websitewww.nvidia.nl7Score70

Conclusie

Met een lagere prijs en grote prestatieverbetering ten opzichte van de RTX 2080 Ti is de RTX 3080 direct aantrekkelijk voor iedereen die op zoek is naar de ultieme prestaties. Het is voor de meeste gamers simpelweg de beste videokaart op de markt en vooralsnog verwachten we dat daar niet veel verandering in gaat komen. Alleen de RTX 3090 is nog iets sneller, maar met een meer dan dubbel zo hoge prijs is die echt alleen voor de allerrijksten weggelegd. Wij vinden de geringe prestatiewinst niet voldoende om hem aan gamers aan te bevelen.

Dankzij Nvidia’s slimme boostalgoritmes is het verschil in daadwerkelijke prestaties tussen de verschillende fabrikanten minimaal. We komen dan ook tot de conclusie dat de negen kaarten die wij hebben getest, stuk voor stuk voorzien van forse koelers, geen van allen een miskoop zijn. Technisch gezien is de ROG Strix de meest complete variant en daarmee nipt testwinnaar. De opvallend lage geluidsproductie van de MSI Gaming X Trio is ook aantrekkelijk voor liefhebbers van ultieme stilte en levert de kaart het keurmerk redactietip op. Hetzelfde keurmerk kennen we toe aan de Gigabyte Gaming OC, een van de normaliter meer betaalbare opties met een aantrekkelijke extra garantie. Wanneer de inhoudelijke verschillen klein zijn, is een extra lange garantie een sterk argument.

Maar mochten de tekorten aanhouden en zie je een van de geteste kaarten in de schappen, dan kun je je er sowieso geen buil aan vallen. De verschillen tussen de beste en de iets mindere kaarten zijn echt minimaal. Mocht je willen overklokken, kijk dan wel of de kaart een extra bios biedt. Vind je de prijs van deze kaarten nog iets te hoog? Tegen de tijd dat je dit leest, is de goedkopere GeForce RTX 3070 ook op de markt en wellicht geldt hetzelfde voor de RTX 3060(Ti). Ook die kaarten zullen hun voorgangers vermoedelijk met een ruime marge achter zich laten.

©PXimport

Windows 11 kreeg de afgelopen jaren veel nieuwe en vernieuwde apps. Deze werden vaak in de schijnwerpers gezet door de opmars van AI. Maar naast die blikvangers zitten er in dit systeem ook minder opvallende toepassingen. Dit zijn bescheiden werkpaarden die je dagelijkse pc-gebruik net dat tikkeltje efficiënter maken.

Terwijl de meesten van ons vooral vertrouwen op de klassieke apps die ze dagelijks gebruiken, zitten er in Windows 11 nog tal van functies verscholen die je workflow vereenvoudigen, je creativiteit stimuleren en je tijd besparen. In dit artikel belichten we elf van die handige helpers. Het gaat om gratis oplossingen die je niet apart hoeft te installeren; ze zijn namelijk al onderdeel van je Windows 11-systeem. Kleine tools die je misschien nog nooit hebt geopend, maar die je, eenmaal ontdekt, waarschijnlijk niet meer wilt missen.

Sticky Notes

Sticky Notes is het digitale alternatief voor de bekende kleefbriefjes. Handig voor ideeën, herinneringen, takenlijstjes en meer. Om misverstanden te voorkomen: ook Plaknotities staat op je Windows 11-pc, maar dat is de oude app met minder mogelijkheden. In zijn nieuwste versie is dit appje slimmer dan ooit.

Door met de camera van je smartphone de QR-code in Sticky Notes te scannen, openen je notities meteen in de mobiele OneNote-app. De app is verdeeld in twee tabbladen. In het eerste tabblad maak en beheer je de notities. Het tweede tabblad is bedoeld voor schermafdrukken die je hiermee maakt van actieve vensters. Staat er tekst in zo’n afbeelding? Dan herkent Sticky Notes die automatisch via OCR en kopieert de tekst naar het klembord, zodat je hem direct in een andere toepassing kunt plakken.Nog een slimme toevoeging: Sticky Notes bewaart automatisch de bron van geplakte inhoud. Kopieer je iets van een webpagina, dan wordt de link vanzelf mee opgeslagen. Zo open je later automatisch de bron van de informatie opnieuw vanuit zo’n roze, geel of blauw kattenbelletje.

Snelle videomontage met Clipchamp

Windows Movie Maker is dood, zo dood als een pier. En toch maken we tegenwoordig meer video’s dan ooit. Voor snelle en toegankelijke videobewerking is er inmiddels een overvloed aan apps. Maar met Clipchamp heb je meteen een krachtige en beginnersvriendelijke tool in huis. Je kunt er clips mee knippen, splitsen en soepel in elkaar laten overvloeien. Tekstoverlays, overgangen, achtergrondmuziek en voice-overs voeg je eenvoudig toe.

Clipchamp blinkt uit in gebruiksgemak, maar biedt tegelijk verrassend veel mogelijkheden. Zo heb je toegang tot een uitgebreide bibliotheek met stockbeelden, filters, audiotracks en effecten om de montage een professionele uitstraling te geven. Extra handig zijn de sjablonen die je sneller op weg helpen. Of laat de ingebouwde AI je begeleiden. Die doorloopt met je de selectie van media, daarna stelt de AI enkele leuke stijlen en een passende muzikale achtergrond voor. Enkele seconden later plaatst de AI een voorstel van de montage op de tijdlijn. Natuurlijk kun je het resultaat daarna nog helemaal naar je hand zetten.

Knippen en kopiëren met Klembordgeschiedenis

We knippen en kopiëren aanhoudend tijdens ons werk op de pc. Veel mensen zijn nog altijd tevreden met het standaardklembord, toch is de functie Klembordgeschiedenis vele malen handiger. Dankzij deze functie blijven de gekopieerde items bewaard tot je de computer uitschakelt of de geschiedenis wist. Zo raak je nooit meer iets kwijt. Let wel, gekopieerde bestanden of mappen komen niet in de klembordgeschiedenis terecht.

De tool kan maximaal vijfentwintig items opslaan en per item geldt een limiet van 4 MB. Wil je een eerder gekopieerd item plakken? Gebruik dan de sneltoets Windows-toets+V. Is de functie nog niet ingeschakeld, dan verschijnt er een melding met de knop Inschakelen. Daarna zie je een overzicht van alle items die in de huidige sessie zijn opgeslagen. Met de vastzetfunctie (het pinnetje) kun je belangrijke items vergrendelen, zodat ze niet verdwijnen, zelfs niet wanneer de lijst volloopt. Klik gewoon op een item en het wordt meteen in het actieve programma geplakt.

Quick Assist: Hulp op afstand

Met Quick Assist kun je via internet het scherm van iemand anders bekijken en zelfs overnemen. Ideaal om op afstand een vriend, gezinslid of collega te helpen, zonder extra software te installeren. Eerst starten beide partijen de Quick Assist-app op. Dan geven ze aan of ze hulp willen of dat ze willen assisteren. Daarna komt de verbinding tot stand dankzij een beveiligingscode.

Eenmaal verbonden kan de helper het scherm bekijken en met toestemming volledig de controle krijgen. De helper beschikt bovendien over een knoppenbalk om virtuele aantekeningen op het scherm van de ander te maken en het is mogelijk om een chatkanaal te openen. Ook kan de externe pc indien nodig vanop afstand worden herstart. Uiteraard kunnen beide partijen de verbinding op elk moment verbreken.

Live ondertiteling: Audio wordt tekst

Een ander verborgen pareltje in Windows 11 is Live ondertiteling. Deze functie zet alle audio op je pc automatisch om naar tekst. Het maakt niet uit of het gaat om een YouTube-video, een Teams-vergadering, een lokaal videobestand of een podcast. Handig voor wie gehoorondersteuning nodig heeft of wie gewoon graag meeleest.

Via de microfoonoptie kun je zelfs je eigen spraak live laten ondertitelen, bijvoorbeeld tijdens een gesprek. Er is wel een belangrijke beperking: momenteel werkt dit alleen in het Engels en Chinees. Bij Nederlandstalige audio verschijnt er geen of een sterk gebrekkige ondertiteling. Bij Engelstalige content werkt de functie daarentegen uitstekend, zelfs offline.

Alles gebeurt volledig lokaal op je apparaat, zodat je privacy gegarandeerd blijft. Volgens Microsoft wordt Live ondertiteling binnenkort uitgebreid naar talen zoals Frans, Duits, Japans, Portugees en Spaans, maar Nederlands staat nog niet op de lijst. Inschakelen kan eenvoudig met Windows-toets+Ctrl+Lof via Instellingen / Toegankelijkheid / Ondertiteling / Live ondertiteling. Je kunt bepalen waar de ondertitels op het scherm verschijnen en het is mogelijk om het lettertype, de kleur en achtergrond aan te passen voor betere leesbaarheid.

Geluidsrecorder: meer dan opnemen

De Geluidsrecorder van Windows 11 overklast zijn voorganger Voicerecorder uit Windows 10. Het is veel meer dan een eenvoudige opnametool. De app heeft een frisse interface met aan de linkerkant een overzicht van de opnames en onderaan duidelijke knoppen voor opnemen en afspelen.

Tijdens het opnemen verschijnt een golfvorm, zodat je meteen ziet of de microfoon geluid oppikt. Je kunt het gewenste opnameapparaat selecteren en hebt meer controle over de kwaliteit en het bestandsformaat. Standaard neemt Geluidsrecorder op in AAC, maar ook andere indelingen zijn mogelijk, zoals mp3, WMA, flac of wav. Daarnaast kun je bestaande audiobestanden importeren en afspelen, én de weergavesnelheid aanpassen van 0,25× tot 4×.

Handig zijn de markers die je tijdens of na de opname plaatst. Ze onderbreken de opname niet, maar maken het wel eenvoudig om achteraf direct naar specifieke punten te navigeren. Geluidsrecorder van Windows 11 gebruik je om opnames te maken en af te spelen, maar je kunt geen fragmenten knippen of wegsnijden.

Focussessies: slim focussen met timer

Omdat geconcentreerd blijven vaak lastig is, helpt Focussessie je om zonder afleiding te studeren of te werken. Zodra een sessie start, dempt Windows automatisch meldingen en minimaliseert het onderbrekingen. Het draait dus volledig om productief aan de slag te gaan. Je stelt een timer in, werkt onafgebroken en neemt korte pauzes volgens de Pomodoro-methode.

Daarnaast kun je je Microsoft To Do-taken koppelen, zodat je duidelijk ziet welke taken je tijdens een sessie wilt afronden. Wie beter werkt met muziek, kan zijn Spotify-account verbinden in het tabblad Focussessies van de Klok-app en zo zijn favoriete afspeellijsten beluisteren. Na afloop krijg je een overzicht van het aantal voltooide sessies en de totale werktijd.

Delen in directe omgeving via bluetooth of wifi

Met Delen in directe omgeving kun je bestanden, foto’s of links rechtstreeks delen met een andere Windows-pc in de omgeving. Dat gebeurt zonder tussenstation, via bluetooth of wifi. In Windows 11 is de functie grotendeels hetzelfde als in Windows 10, maar gebruiksvriendelijker. De interface oogt moderner, je hebt snellere toegang via het actiecentrum en je kunt nu zelf de opslagmap kiezen voor de ontvangen bestanden (in Windows 10 belandden die altijd in Downloads).

Voor gebruik moeten beide apparaten bluetooth 4.0+ met LE ondersteunen, binnen bereik zijn en de functie ingeschakeld hebben. In Windows 11 vind je de optie via Instellingen / Systeem / Delen in de buurt. Daar bepaal je of alleen apparaten met jouw Microsoft-account of ook iedereen in de buurt bestanden mag ontvangen. Een bestand delen gaat eenvoudig: klik met de rechtermuisknop, kies Delen en selecteer Delen in directe omgeving.

Automatisch opruimen met Opslaginzicht

Opslaginzicht kan automatisch schijfruimte vrijmaken wanneer dat nodig is. Veel gebruikers kennen deze functie niet of hebben hem uitgeschakeld, terwijl het een eenvoudige manier is om opslagproblemen te voorkomen. Je vindt de functie via Instellingen / Systeem / Opslag. Zet de schakelaar bij Gebruikersinhoud automatisch opschonen aan en Windows verwijdert bestanden uit de Prullenbak die er langer dan dertig dagen staan. Je kunt dit verfijnen en instellen op dagelijks, om de veertien dagen of om de zestig dagen.

Ook bestanden in de map Downloads kun je met deze tool na een opgegeven periode automatisch laten wissen. Deze oplossing is op maat gemaakt voor mensen die meestal vergeten deze mappen leeg te maken. Wil je meteen ruimte winnen? Klik dan op Opslaginzicht nu uitvoeren. Na afloop zie je direct hoeveel opslagruimte is vrijgekomen.

Klassieke systeemkopie

We hebben het over twee verschillende back-upconcepten die vaak door elkaar worden gehaald. De verwarring is begrijpelijk, omdat Microsoft de termen zelf door elkaar husselt. Eerst is er de klassieke Windows Back-up, de vertrouwde functie uit eerdere Windows-versies. Daarmee kun je nog steeds een volledige systeemback-up maken op een externe schijf en bovendien de versiegeschiedenis van bestanden bewaren.

Microsoft heeft deze optie in Windows 11 steeds dieper verstopt, waardoor veel gebruikers zelfs denken dat deze is verdwenen. Het bedrijf promoot de functie niet langer, omdat het liever inzet op OneDrive en externe software voor image-based back-ups. Toch is die nog beschikbaar, al is dat niet meer via de moderne instellingen.

Zo ga je te werk: typ Configuratiescherm in het Startmenu en kies Back-up maken en terugzetten (Windows 7). Klik links op Een systeemkopie maken, selecteer een externe schijf of netwerklocatie en volg de stappen. Dit levert een complete kopie van je systeem op: een echte verzekering tegen lokale rampen zoals een kapotte harde schijf of een ransomware-aanval.

Windows Back-up via OneDrive

Tegelijk richt de moderne Windows Back-up zich vooral op OneDrive-synchronisatie. Dit is een cloudgerichte vorm van back-up. Als je in Windows 11 zoekt naar Windows Back-up, kom je in een scherm met twee mogelijkheden: Een back-up van deze pc maken en Overzetten naar een nieuwe pc. Het is belangrijk te weten dat deze functie géén volledige systeemback-up maakt. In plaats daarvan bewaart hij in de cloud een kopie van je apps, instellingen (zoals bureaubladindeling, taal- en netwerkvoorkeuren) en referenties, bijvoorbeeld wifi-wachtwoorden en accounts. Daardoor kun je bij het instellen van een nieuwe pc snel je vertrouwde werkomgeving terughalen.

Voor je bestanden vertrouwt Windows Back-up op OneDrive. Via de OneDrive-app kun je onder het tandwieltje instellen dat de mappen Documenten, Afbeeldingen en Bureaublad automatisch naar de cloud worden gesynchroniseerd. Andere mappen voeg je eenvoudig toe door ze in je OneDrive-map te plaatsen. Voor een goede OneDrive-back-up moet je dus én de moderne Windows Back-up activeren, én in OneDrive aanduiden welke mappen automatisch worden gesynchroniseerd.

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934