Bijna niemand is gelukkig met het geluid dat standaard uit zijn tv komt. De populairste oplossing voor dit probleem heet de soundbar. In de winkel vind je er heel veel, met prijzen van enkele honderden tot ver over de duizend euro. Hoe kies je de beste voor film én muziek? We haalden 12 soundbars uit verschillende prijsklassen binnen en gingen op onderzoek uit.

Mensen die met veel trots en verwachting hun nieuwe televisietoestel aanzetten, zijn vaak teleurgesteld als ze het geluid horen. Vooral bij films valt het op: het geluid uit een flatscreen-tv klinkt heel vlak. En als een scène snel wisselende geluidseffecten heeft, dan wordt het moeilijk om zaken te onderscheiden. De grote dynamische sprongen die films spannend maken mis je helemaal. Denk bijvoorbeeld aan het effect van het orkest dat aanzwelt bij Star Wars of de vele fijne details bij chaotische actiemomenten in Ready Player One die je in de bioscoop doen rondkijken. Ook de algemene verstaanbaarheid van dialogen is vaak een probleem bij televisies. Er is misschien wel een instelling om dialogen helderder te maken, maar dat is dan helemaal ten koste van de muziek en effecten. Het wordt helemaal weggedrukt.

Lees hier onze soundbar keuzehulp.

De oplossing: een soundbar

Een soundbar (of een soundplate, een platte variant waarop je de tv kunt plaatsen) kan de tekortkomingen van het tv-geluid compenseren, maar zodra je er een wil kopen ontdek je pas hoeveel verschillen er zijn tussen modellen. Een soundbar kies je het best op basis van wat je er mee wil doen en waar je hem gaat plaatsen. De meeste soundbars kun je ophangen, maar grote topmodellen ogen wel heel opzichtig aan de muur.

In een kleinere kamer volstaat een compacte soundbar, in een grotere ruimte is een soundbar met een aparte subwoofer beter op zijn plaats. Hoe slanker de soundbar, hoe meer je zo’n extra subwoofer nodig hebt. Wil je de soundbar ook gebruiken als muzieksysteem, kies dan eentje met de juiste streaming-opties voor jou. Kijk ook naar de aansluitingen, vooral als je overweegt om consoles, een blu-ray-speler en/of tv-decoder aan te sluiten. Dan heb je extra hdmi-ingangen nodig.

©PXimport

Wat betekent surround bij een soundbar?

Bij soundbars zie je vaak een aanduiding die aangeeft in welke kwaliteit ze surround-geluid weergeven, bijvoorbeeld 5.1 of 3.0. Het eerste cijfer verwijst naar het aantal kanalen of richtingen waaruit er geluid wordt afgespeeld. Hoe meer, hoe beter je omhuld wordt en geluidseffecten door de ruimte hoort bewegen. Soundbars proberen losse speakers die verspreid in de kamer staan te simuleren, wat zelden even goed is als werken met aparte luidsprekers (zoals in een bioscoop). Bepaalde technieken, zoals werken met reflecties en projectie, kunnen een soundbar wel realistischer maken. Er zijn ook duurdere modellen met aparte draadloze speakers die je achter in je kamer kunt plaatsen. Zij slagen er al veel beter in om een surround-veld te creëren.

Het neusje van de zalm zijn Dolby Atmos-soundbars, aangeduid met bijvoorbeeld 5.1.4. Het laatste cijfer duidt op het aantal kanalen in de hoogte, gecreëerd door speciale speakers geluid van het plafond te laten weerkaatsten. Dolby Atmos en DTS:X creëren een 3D-geluidsveld, wat met de juiste surround-mix zeer indrukwekkend is.

©PXimport

Zo hebben we de soundbars getest

Omdat de plaatsing een grote invloed heeft op de klank van een audiotoestel, werd elke soundbar telkens op exact dezelfde plaats op een stevig tv-meubel getest en verbonden met een LG 55OLEDB6. Onze voorkeur ging uit naar een hdmi-arc-aansluiting, wat bij bijna elke soundbar een optie was. Sommige tv’s sturen via de optische kabel immers enkel stereo naar buiten, terwijl je via hdmi (bepaald) surround-geluid naar je soundbar kunt sturen. Of die soundbar surround-geluid met meerdere kanalen kan verwerken is een andere vraag. Halverwege de test weigerde de LG-tv echter geluid via de hdmi-arc-verbinding uit te sturen, ongeacht de gekozen instellingen. Daarom sloten we de soundbars aan op een Samsung UE60KS7000. Wat dit vooral aangeeft is dat tv-fabrikanten soms tekortschieten in hun implementatie van hdmi-cec, de standaard die gebruikt wordt om te communiceren over hdmi-kabels. Een bekend probleem.

Om de soundbars te testen gebruikten we altijd dezelfde stukken content, gestreamd via de Netflix-app of de mediaspeler-app op de tv, en vanaf een blu-ray-speler (ultra hd). Het gaat onder meer om fragmenten uit ‘The Last Jedi’, ‘Roma’, ‘Justice League’, ‘Blade Runner 2049’ en ‘Mission Impossible: Fallout’. Voor muziek luisterden we naar tracks via Spotify en naar eigen bestanden van lossless cd-kwaliteit. Bij dit alles luisterden we naar verschillende aspecten van de soundbars: de dynamische prestaties, de helderheid, de kwaliteit van de bassen, de grootte van het geluidsbeeld, de prestaties van de subwoofer (met name de integratie) en in het bijzonder hoe het centerkanaal met dialogen wordt neergezet. Ten slotte vergeleken we eventuele geluidsmodi en probeerden we de bijhorende app grondig uit.

©PXimport

Streaming

©PXimport

Denon HT-S316

De HT-S316 is een budget-soundbar met een bescheiden prijskaartje en een relatief klein oppervlak. Het kan nog kleiner, maar dit is al behoorlijk slank. Ideaal bij een kleine tv of als je gewoon iets onopvallends zoekt. Het apparaat heeft een hdmi- en een optische ingang. Vooral die hdmi-poort is ongewoon aan dit prijspunt. Beide aansluitingen zitten wel in een heel kleine nis, waardoor een hdmi-kabel met een grote stekkerbehuizing moeilijk in te steken is. Dit was het toestel waar de koppeling via hdmi het moeilijkst mee verliep, ook op onze Samsung-tv. We zijn dus op de optische aansluiting overgeschakeld.

Het is sterk dat Denon voor de prijs een grote subwoofer meelevert die voor zijn prijs echt goed is. De remote komt wel wat goedkoop over. Gegeven het bescheiden prijskaartje presteert de Denon-soundbar allesbehalve slecht. Het blijft stereo, maar dat levert al heel wat beleving. De HT-S316 voegt relatief veel spektakel toe aan je filmavond toe, wat te danken is aan die subwoofer. Hierdoor kun je de Denon-soundbar ook in iets grotere kamers plaatsen. Dialogenweergave is prima, voor muziek kan het beter.

©PXimport

Denon HT-S316

Prijs € 249,-
Websitewww.denon-hifi.nl7Score70

Sony HT-MT300

Als er een prijs was voor het kleinste toestel in dit dossier, dan zou Sony hem probleemloos binnenhalen. De HT-MT300 is bijzonder compact, waardoor het meer een bluetooth-speaker lijkt dan een soundbar. Ter compensatie wordt er een grote subwoofer meegeleverd die ontworpen is om onder de bank te schuiven. Kortom, dit is een product dat regelrecht mikt op lui met een kleine flat of studio. Heel veel franjes biedt de HT-MT300 niet. De verbinding met de tv verloopt via een optische kabel, het volume regel je dus via de remote. De HT-MT300 is knap afgewerkt, met een namaakledereffect aan de bovenkant.

Of je de HT-MT300 als een geweldige upgrade voor je geluid ervaart, zal afhangen van je tv en luisterafstand. Hij presteert op zijn best als je hem gebruikt in de situatie die Sony voor ogen heeft: in een kleine kamer en dichtbij. Dan kan het een ruimer geluidsbeeld neerzetten en stemmen betrekkelijk vol weergeven. Het blijft echter een instapervaring goed voor tv. Muziek klinkt gewoon te flets.

©PXimport

Sony HT-MT300

Prijs
€ 299,-
Websitewww.sony.nl7Score70

Samsung HW-MS650

Dat de HW-MS650 in de categorie ‘compact’ wordt geplaatst, lijkt misschien een grap. De soundbar zelf is immers niet bepaald klein. Je mag hem zelfs relatief groot noemen, want hij heeft dezelfde lengte als een 55-inch-tv. De Samsung-soundbar is echter wel compact te noemen als je weet dat de subwoofer – die meestal een apart toestel is – bij deze soundbar is ingebouwd. Je krijgt dus volwassen basprestaties uit één apparaat, belooft Samsung. De HW-MS650 is twee jaar oud, maar verkoopt nog altijd heel goed en voor een lagere prijs. Maar dat betekent wel dat deze soundbar niet inhaakt op het SmartThings-platform, zoals de nieuwe Samsung-soundbars wel doen. Er is wel streaming- via de oude Multiroom-app met veel opties; de vraag is hoelang de ondersteuning blijft.

Baswoofers in een slanke behuizing plaatsen is tricky; voor dat je het weet begint alles te rammelen als je het volume eens goed opendraait. Maar de HW-MS650 is daar goed tegen bestand. Zelfs bij heel stevige actiescènes, zoals de eindstrijd in ‘Justice League’, is er geen vervorming te horen. Explosies klinken machtig, echt iets voor actiefans.

©PXimport

Samsung HW-MS650

Prijs
€ 399,-
Websitewww.samsung.nl8Score80

Sonos Playbar en Sonos Beam

De Playbar is meer dan zes jaar oud, een eeuwigheid in de wereld van consumentenelectronica. Toch blijft het wereldwijd een van de bestverkochte soundbars. De Playbar haakt in op het Sonos-universum: hij kan gecombineerd worden met andere Sonos-speakers en de bediening verloopt desgewenst via de heldere Sonos-app. Je vindt er veel muziekdiensten in terug, wat voor muziekliefhebbers een enorme plus is. De Playbar verbindt enkel via optische kabel met je tv en vereist iets meer werk om in te stellen, onder meer om de tv-remote te koppelen aan de soundbar. Gelukkig is de app op dat vlak heel duidelijk. Verdere zijn er echter geen ingangen.

Een grote troef van de Playbar is Trueplay, een zeer effectieve functie die zowel details als bassen helderder maakt in jouw kamer. De verbetering is in sommige kamers spectaculair. Zo uit de doos klinkt de Sonos-soundbar prima, vooral als het gaat om muziek. Bij films kun je rekenen op een vol geluid en betrekkelijk goede bassen, maar de ruimtelijke weergave had beter gekund; het geluid blijft aan de speaker hangen. Je kunt de Playbar uitbreiden met extra speakers en een subwoofer voor echt 5.1-geluid, maar dan geef je veel meer uit.

De Sonos Beam is goedkoper dan de Playbar en veel kleiner, maar is verre van minderwaardig. De Beam onderschat je snel vanwege zijn compacte formaat, maar toch is het een krachtige weergever die boven zijn gewichtsklasse speelt. In een grotere kamer ga je wel snel behoefte hebben aan de te dure Sonos Sub, iets dat de Playbar minder gauw nodig heeft. Een pluspunt is wel dat de Sonos Beam via hdmi aan je tv hangt, wat de installatie net iets eenvoudiger maakt. De Beam en Playbar kun je ook verder uitbreiden met twee Sonos-speakers die als achterste kanalen werken. Ga je voor een paar Sonos-speakers, dan kost dat wat. Maar ga je voor een paar Symfonisk-boekenplankspeakers uit de Ikea dan kun je voor circa 200 euro naar 5.1-surround- gaan. Die investering is – zeker voor een filmfan – het zeker waard.

©PXimport

Sonos Playbar (Redactietip)

Prijs
€ 799,-8Score80

Sonos Beam

Prijs
€ 449,-
Websitewww.sonos.com9Score90

©PXimport

Yamaha MusicCast Bar 400

Deze slanke Yamaha-soundbar wordt geleverd met een rechtopstaande subwoofer die je makkelijk achter een stoel of bank kunt verstoppen. De MusicCast in de naam verwijst naar het streaming-/multiroomplatform van Yamaha die je benadert via een zeer goede app. Het enige minpunt aan de streaming-ervaring is dat in de MusicCast-app relatief weinig diensten zitten. Maar Spotify is er wel en je kunt ook via AirPlay 2 werken. Positief is dat je over veel instellingen beschikt zodat je het geluid kunt finetunen. De betaalbare Bar 400 kun je uitbreiden met een of twee speakers achter je. Dat is een aanrader, want dan krijg je een indrukwekkend surround-veld opgediend.

Een echte plus is dat Dolby- en dts-formaten probleemloos verwerkt worden. Zonder rear-speaker presteert de Yamaha-soundbar eerder degelijk voor zijn prijs. Het slaagt er goed in om het geluidsbeeld vooraan groter dan het tv-scherm te maken, wat een subtiele soundtrack zoals bij ‘Roma’ interessanter maakt. De Yamaha is trouwens de enige soundbar in deze test met een Bluetooth-zenderoptie voor een Bluetooth-hoofdtelefoon.

Yamaha MusicCast Bar 400

Prijs
€ 449,-
Websitewww.yamaha.com/nl8Score80

Dali Katch One

Qua design is de Katch One een echt buitenbeentje. Waar de meeste andere soundbars proberen slank en lang te zijn, is dit toestel betrekkelijk hoog (26 cm). Dat kan het plaatsen voor een tv met een lage voet best lastig maken. De keerzijde is dat de Katch One veel meer ruimte biedt voor grotere drivers. Het design is ook wel best mooi en eigentijds. Er zijn drie kleurversies, waaronder een met een voorkant van fraai textiel. Je kunt de Katch One op een meubel plaatsen via twee houten pootjes, of ophangen zodat het lijkt dat hij twee strookjes leer aan de muur bevestigd is.

Qua ingangen krijg je een hdmi-arc voor de tv-verbinding, twee optische ingangen en bluetooth. Dali is een rasecht hifi-merk en dat merk je onder meer aan de ondersteuning voor betere bluetooth-kwaliteit via aptX.

De Katch One klinkt uitstekend voor muziek, ongeacht welke van de twee geluidsmodi (Wide of Focussed) je wenst te gebruiken. Omdat veel films vertrouwen op een muzikale soundtrack blijkt de Katch One vaak een prima tv-geluidsoplossing. Maar het mist diepe, vettere bassen, zodat actiefilms minder spectaculair overkomt. De Transformer-fan zal dit te verfijnd vinden, vrezen we.

©PXimport

Dali Katch One

Prijs
€ 799,-
Websitewww.dali-loudspeakers.dk8Score80

Harman Kardon Citation Bar

Het knappe design is een voorname reden om de Citation Bar aan te schaffen. Het is een heel elegante verschijning die heel mooi in een modern interieur past. Dat komt doordat de soundbar volledig omhuld is in een stofje van de Deense textielexpert Kvadrat, een hippe naam die je tegenwoordig wel vaker hoort vallen. De Citation Bar heeft echter wel meer te bieden dan enkel mooie looks. Hij is deel van de Citation multiroom-familie van Harman Kardon, waardoor je hem net zoals de Playbar kunt combineren met andere draadloze speakers. Het is ook een van de weinige soundbars met een microfoon voor Google Assistant, waardoor je hem kunt bedienen met de stem. Dat werkt uitstekend als je muziek wil beluisteren.

Standaard wordt de Citation Bar geleverd zonder subwoofer. Dat is dus een bijkomende (prijzige) aankoop die in een grote kamer wel nodig is. Voeg je bijvoorbeeld de forse Citation Sub toe, dan krijg je een fraai 5.1-geluid geserveerd. Maar Atmos-soundbars zoals de SL9YG en Q90R klinken nog grootser. Zonder de Citation Sub is de Bar eerder bescheiden qua bassen, wat ok is voor muziek maar minder als het om film gaat.

©PXimport

Harman Kardon Citation Bar

Prijs
€ 999,-
Website
www.harmankardon.com8Score80

Denon DHT-S716H

De DHT-S716H is een gloednieuwe premium soundbar van Denon. Het is een vrij diepe soundbar die ondanks een beperkte hoogte toch relatief compact overkomt. Qua aansluitingen is hij prima uitgerust, onder meer met vier hdmi-ingangen. Op het vlak van streaming is er bluetooth én HEOS, het multiroomplatform van Denon dat je eigen bestanden laat streamen en vanaf Spotify, Tidal en Deezer via de HEOS-app. De app lijkt sober, maar het gebruik ervan is makkelijk te leren. Hij is ook krachtig, want je bedient er alles mee. Je kunt er alle ingangen mee selecteren en de klank aanpassen via een equalizer en geluidsmodi.

De soundbar verwerkt standaard surround-codecs, wat het instellen makkelijk maakt. Bij ‘The Last Jedi’ en ‘Blade Runner 2049’ presteert de Denon zeer goed. Een pluspunt is het aparte centerkanaal dat dialogen helder weergeeft, wat je eventueel nog kunt versterken door de dialoogverbeteringfunctie. Het is een heel brede soundstage die je opgediend krijgt; een heel mooi resultaat voor een soundbar die niet vertrouwt op beamforming of extra externe speakers.

©PXimport

Denon DHT-S716H (Best Getest)

Prijs
€ 899,-
Website
www.denon-hifi.nl9Score90

Samsung HW-Q80R

Zoals vaker brengt Samsung dezelfde soundbar tweemaal uit. De Q80R is identiek aan de Q90R, maar bij die laatste krijg je twee draadloze speakers extra die je achteraan de kamer plaatst. In surround-terminologie uitgedrukt: de ene Samsung is 5.1.2, de andere 7.1.4. Bij beide modellen is een stevige subwoofer geleverd en een afstandsbediening die de premiumprijs waardig is.

Zelfs een 55-inch tv oogt klein bij de Samsung-soundbar. Het is een kolos, en bovendien echt wel zwaar en groot, wat muurmontage uitdagender maakt. De Q80R is een de best klinkende soundbars op de markt. Misschien heeft dat te maken met de samenwerking met Harman Kardon. De soundbar koppelt met de SmartThings-app van Samsung. Er zijn maar weinig opties in de app en qua streaming ben je ook beperkt. Spotify en bluetooth zijn echter beschikbaar. Dialogen zijn kristalhelder en goed onderscheiden van de andere kanalen. De Adaptive-modus past de klank aan de content aan. Bij een talkshow ligt de nadruk op de spraak, bij een actiescene wordt het bombastischer. Effectief is het wel, en makkelijker dan zelf de juiste geluidsmodi te selecteren. De Q80R zet de actie in Mission: Fallout heel breed en open neer, en brengt de spanning de achtervolging door de straten van Parijs heel goed over.

©PXimport

Samsung HW-Q80R (Redactietip)

Prijs
€ 799,-
Websitewww.samsung.nl9Score90

LG SL9YG

De SL9YG is qua design een echte premium LG-soundbar. Prima afgewerkt, daar niet van, maar wel futuristisch en ook behoorlijk groot. Het is duidelijk bedoeld om te combineren met een televisie van minimaal 55-inch. De bijhorende subwoofer is relatief fors en plaats je het best vooraan bij de tv, wegens een hoge crossover. Er is maar één extra hdmi-ingang en dat vinden we voor dit prijsniveau wel karig.

De soundbar werd samen met het Britse hifi-merk Meridian ontwikkeld, wat inderdaad een meerwaarde lijkt op te leveren bij het afspelen van muziek. Filmliefhebbers worden verwend met een geluidsmodus genaamd Bass Blast waarmee je je buren heel boos kunt maken. In de Movie-modus is de SL9YG uiteraard geoptimaliseerd voor film: een machtig geluid dat toch relatief verfijnd is. Omdat de SL9YG Dolby Atmos-geluid kan produceren zijn er twee extra luidsprekers bovenaan de soundbar. Daar moet je rekening mee houden qua plaatsing. Ook de SL9YG is compatibel met Google Assistant. De microfoon werkt heel goed, ook als de soundbar veel lawaai verspreidt.

©PXimport

LG SL9YG

Prijs
€ 799,-
Websitewww.lg.com/nl8Score80

Sony HT-ZF9

De HT-ZF9 is een ongewone soundbar van Sony. Hij biedt Dolby Atmos/DTS:X-geluid met hoogtekanalen, maar zonder aparte luidsprekers die naar het plafond wijzen. Sony belooft dus de extra beleving, zonder de complexiteit en ook wel in een slanke vorm. Wel kun je de HT-ZF9 uitbreiden met twee draadloze speakers achteraan. Een relatief dure optie die echter zeker de moeite waard is.

De Sony is ook een van de weinige soundbars die een eigen interface op tv toont, handig! En als je muziek afspeelt via Chromecast verschijnt er ook een albumhoes op je tv. De HT-ZF9 komt met twee extra hdmi-poorten en werkt met een zeer goede app van Sony waarin je heel veel kunt instellen.

Kun je echt Dolby Atmos-ervaren met drie speakers? Nou nee, maar de HT-ZF9 overtuigt wel met een goede kanaalscheiding vooraan. Bij de gijzeling in ‘Justice League’ vliegen de kogels in het rond, niet slecht. Met de twee extra speakers ingeschakeld missen we nog altijd de echte Atmos-ervaring, maar puur qua 5.1-surround doet de Sony het echt goed.

©PXimport

Sony HT-ZF9

Prijs
€ 599,-
Websitewww.sony.nl8Score80

Conclusie

Een soundbar kiezen is nog niet zo gemakkelijk. Voor een groot deel heeft het te maken met je verwachtingen en ambities. Wil je gewoon iets beter tv-geluid en stemmen beter verstaan? Dan volstaat een compacte soundbar zoals de Sony HT-MT300 of Denon HT-S316. Zit je aan de andere uiterste en streef je thuis naar een bioscoopervaring, dan kun je het beste voor een high-end soundbar kiezen met Dolby Atmos én aparte speakers achteraan. Die extra speakertjes zijn weer wat lastiger om te plaatsen, maar bieden een enorme upgrade qua surround-ervaring. De Samsung HW-Q80R is zonder twijfel de beste wat betreft onderdompeling in het filmgeluid, ondanks de gebrekkige streaming-opties. De LG SL9YG zit er niet ver achter – vooral als je stemsturing noodzakelijk vindt. Overigens is de HT-ZF9 van Sony een prima keuze voor wie op zijn budget moet letten en toch een meer dan degelijke surround-ervaring wenst.

De Sonos Playbar is wellicht de best verkochte soundbar in deze test, maar is inmiddels wel verouderd. Hij mist hdmi en ondersteuning voor nieuwe surround-codecs. De Beam is veel goedkoper en is voor zijn prijs gewoonweg beter. Je kiest waarschijnlijk voor Sonos omdat je elders in huis al Sonos-speakers gebruikt of wilt gaan plaatsen. Is dat niet het geval, dan zouden we eerder de Yamaha MusicCast Bar 400 aanraden. Het is een goede soundbar en het MusicCast-platform heeft meer mogelijkheden, waaronder enkele unieke. Zo kun je een draadloze draaitafel met deze soundbar combineren.

De meeste soundbars zijn niet bepaald mooi. Het lijkt alsof fabrikanten de dingen ontwerpen zonder ze ooit in een echt interieur te plaatsen. De uitzondering daarop zijn enkele nieuwe toestellen die net wel in harmonie kunnen leven met de rest van de meubels (en misschien wel je partner). Toevallig is het ook net hier dat we de beste allround-soundbars van dit moment ontmoeten: de Denon HT-S716H en de Harman Kardon Citation Bar. De Denon biedt veel aansluitingen, klinkt goed en kan samenwerken met andere HEOS-speakers en muzieksystemen van Denon en Marantz. De Citation Bar is net iets mooier (zeker aan de muur), heeft een microfoon voor stemsturing en Chromecast, maar is wel een stuk duurder met de subwoofer erbij.

©PXimport

Ben je op zoek naar goede software voor het bewerken van foto’s en andere grafische bestanden? Dan is de kans groot dat je Gimp al kent als veelzijdig alternatief voor dure grafische pakketten. Nu is er een nieuwe versie beschikbaar: Gimp 3. Hoe verhoudt deze nieuwe versie zich ten opzichte van de andere grafische programma's?

Er is lange tijd gewerkt aan versie 3 van Gimp: het team heeft er maar liefst zeven jaar aan gesleuteld. De makers, bestaande uit vrijwilligers, begonnen direct aan deze editie na de release van Gimp 2.10 in 2018. Al terug in 2020 kregen we een voorproefje van Gimp 3.0 via een ontwikkelversie, maar pas in 2025 zag de definitieve editie het daglicht. Wie overigens nu denkt dat het Gimpt-team aan het uitrusten is, heeft het mis. Op dit moment is het team namelijk alweer bezig met een volgende versie: Gimp 3.2.

Indeling

Je kunt Gimp tot in detail naar je hand zetten . Dat is geen overbodige luxe: het programma kent een relatief grote hoeveelheid opties die je niet altijd gebruikt. Hoe je Gimp indeelt, heeft voornamelijk te maken met de acties die je ermee wilt uitvoeren, bijvoorbeeld foto’s bewerken, illustraties maken of digitale kunst maken. Om de omgeving te stroomlijnen, kun je gebruikmaken van dokbare vensters. Open het menu Vensters en kies Dokbare vensters. Bepaal vervolgens welke opties je snel toegankelijk wilt hebben. Je vindt verschillende opties, zoals de kleurenwaaier, lettertypes, lagen en penselen.

Wil je je volledig concentreren op het document zelf? Dan kun je de dokvensters ook (tijdelijk) uitschakelen. Kies Vensters / Dokken verbergen (en dezelfde optie om ze later weer zichtbaar te maken). Een tussenvorm is ook mogelijk, waarbij je de gedokte vensters laat zweven. Je hebt hierdoor meer vrijheid bij het optimaal inrichten van je werkomgeving. Kies voor Vensters en verwijder het vinkje bij Enkelvenstermodus.

Ben je tevreden over je eigen indeling? Dan kun je deze direct opslaan. Kies dan Bewerken / Voorkeuren / Interface / Vensterbeheer. Klik op Vensterposities nu opslaan. Standaard wordt de werkomgeving bewaard zodra je het programma afsluit (controleer of Vensterposities opslaan bij verlaten is geactiveerd).

Als je gebruikmaakt van meerdere beeldschermen, dan kun je Gimp hiermee rekening laten houden. Activeer Open vensters op dezelfde beeldschermen als eerder. Heb je vensters verschoven, maar wil je snel terugkeren naar eerdere posities? Klik op Opgeslagen vensterposities terugzetten.

Specifieke functies

Eerlijk is eerlijk: Gimp bevat een flinke hoeveelheid functies. De kans bestaat dat je een gewenste functie niet kunt vinden. In plaats van uren te zoeken, kun je de functie ook opzoeken in een overzicht. Kies Hulp / Een functie zoeken en deze uitvoeren. Typ de naam of omschrijving van de functie, bijvoorbeeld ‘lagen’.

In het zoekoverzicht toont Gimp alleen opties die met het trefwoord te maken hebben. Klik op een resultaat om de functie daadwerkelijk uit te voeren. Bij elke functie zie je ook waar deze zich in het programma bevindt, zodat je deze een volgende keer zelfstandig kunt uitvoeren.

Grootte aanpassen

Je kunt op elk gewenst moment het formaat van de afbeelding aanpassen. Kies Afbeelding / Afbeelding schalen. Bepaal de gewenste breedte en hoogte in de sectie Afbeeldingsgrootte. Standaard is de eenheid millimeter, maar je kunt ook een andere eenheid kiezen. Bijvoorbeeld Pixels of Percent.

Die laatste optie is interessant als je de volledige afbeelding in één keer wilt vergroten of juist verkleinen. Standaard zijn de verhoudingen tussen breedte en hoogte aan elkaar gekoppeld. Dat is niet verplicht: klik op het pictogram van de ketting om die koppeling te verbreken. Tevreden met de nieuwe waarden? Bevestig met een klik op Schalen.

De titelbalk van de afbeelding die je hebt geopend, geeft in Gimp belangrijke informatie. Zo lees je in de titelbalk onder meer de bestandsnaam af, maar ook welke afmetingen het bestand heeft. Ook zie je hier welke kleurindeling wordt gebruikt, bijvoorbeeld RGB-kleur 8-bit, en uit hoeveel lagen de afbeelding is opgebouwd.

Transformeren

Je kunt Gimp goed gebruiken om nieuw materiaal te maken, maar ook om bestaande grafische afbeeldingen aan te passen. Bijvoorbeeld door ze te roteren of bij te snijden. De meeste functies hiervoor vind je onder Gereedschap / Transformeren. Wil je bijvoorbeeld een afbeelding bijsnijden (croppen), dan kies je voor Gereedschap / Transformeren / Bijsnijden. Om een afbeelding te roteren, kies je in hetzelfde menu voor Draaien. Ook andere opties, zoals Schalen en Spiegelen, zijn ondergebracht in hetzelfde menu.

Je bent overigens niet afhankelijk van dit menu: je kunt de functies ook bereiken via de werkbalk die standaard links in het venster wordt getoond. Houd de muisaanwijzer boven een knop voor meer informatie. Veel functies hebben gedetailleerde eigenschappen. Klik je bijvoorbeeld op Penseel, dan kun je kiezen welke grootte het penseel heeft, welk inkttype en welke kleuropties worden gehanteerd. Gimp toont die eigenschappen in het venster Gereedschapsopties, direct onder de werkbalk waarop je de eerdergenoemde opties vindt.

Geschiedenis

Alle bewerkingen die je op een afbeelding toepast, worden vastgelegd in de geschiedenis. Dit tabblad wordt standaard links in het venster getoond en vult zich naarmate je de acties toepast. Om terug te keren naar een punt in het verleden, klik je op de actie in de lijst. De geschiedenis is handig, omdat je hiermee ziet welke acties je hebt uitgevoerd en kunt experimenteren met verschillende bewerkingen.

Herstellen

Gimp houdt bij welke acties je op een document uitvoert. Dat is handig: hierdoor kun je op een later moment terugkeren naar een eerder punt en wijzigingen ongedaan maken of juist doorvoeren. Je kunt deze geschiedenis op elk moment opvragen: kies voor Bewerken / Geschiedenis ongedaan maken. Linksonder verschijnt een venster met de verschillende stappen. Selecteer nu een bewerking en klik op de knop Ongedaan maken linksonder in het venster.

Heb je een aardige set bewerkingen gemaakt, ben je tevreden en wil je schoon schip maken? Dan kun je de geschiedenis van bewerkingen ook wissen. Afhankelijk van de hoeveelheid bewerkingen kan dit geheugen vrijmaken. Klik op de (verwarrende) knop Alles wissen uit Geschiedenis ongedaan maken. Je vindt deze knop rechtsonder in het geschiedenisvenster.

Filters

Gimp heeft een volwassen verzameling filters: open hiervoor het menu Filters. Er zijn verschillende categorieën. Met sommige filters kun je afbeeldingen verbeteren, bijvoorbeeld door ruis te verwijderen. Om een afbeelding te verbeteren door deze te verscherpen, kies je Filters / Verbeteren / Verscherpen. Ook kun je een afbeelding verbeteren door deze zachter en minder kartelig te maken, via Filters / Vervagen / Gaussiaanse vervaging of Focus vervaging. Om ruis uit een afbeelding (zoals een foto) te halen, kies je Filters / Ruis.

Ook de artistieke filters zijn het bekijken waard. Kies Filters / Artistiek. Zo kun je bijvoorbeeld kiezen voor het effect van een fotokopie, maar ook voor een getekende stijl (Cartoon) of voor verfeffect (Olieverven). Verder vind je in dezelfde categorie andere kenmerkende stijlen, zoals Textieldruk en Van Gogh.

Effecten

Je kunt filters gebruiken om effecten op een afbeelding toe te passen, bijvoorbeeld door de belichting van een afbeelding aan te passen of door een ‘lens flare’ (een schittering) na te bootsen. Kies Filters / Licht en schaduw. Selecteer je bijvoorbeeld Kies belichtingseffecten, dan opent een venster waarin je opties kiest. Open de tab Licht en bepaal het effect.

Ook via de andere tabbladen in hetzelfde venster, zoals Materiaal en Omgevingsprojectie, kun je de effecten naar je hand zetten. Klik op Instellingen opslaan, zodat je het profiel een volgende keer snel kunt gebruiken. 

Exporteren

Gimp ondersteunt een flinke hoeveelheid bestandsformaten. Standaard worden bestanden opgeslagen in xcf. Dit is de eigen bestandsindeling van Gimp. Een xcf-bestand bevat alle informatie, zoals lagen. Verder is er ondersteuning voor andere formaten. Dat is handig bij het opslaan van de bestanden.

Ben je klaar met een bestand, kies dan Bestand / Exporteren als. In het venster geef je een bestandsnaam op en bepaal je de locatie. Werp hierna een blik op Bestandstype selecteren. Kies de gewenste indeling, zoals gif-afbeelding of png-afbeelding. Het valt hierbij op dat Gimp ook exotischere grafische formaten ondersteunt, zoals Windows-pictogrammen of Windows-cursors.

Tevreden met de keuze? Bevestig met een klik op Exporteren. Afhankelijk van de keuze verschijnt een venster waarin je verregaande controle hebt over het eindresultaat. Kies je bijvoorbeeld voor jpeg, dan verschijnt het venster Afbeelding exporteren als JPEG. Via de balk Kwaliteit bepaal je de kwaliteit, en daarmee de bestandsgrootte van de afbeelding. Onder Geavanceerde instellingen kun je de afbeelding verder aanpassen, bijvoorbeeld door deze minder kartelig te maken. Onder Metadata kun je extra informatie aan de afbeelding meegeven, zoals wie de auteur van het beeld is. Maak je vaak gebruik van dezelfde instellingen, sla de set dan op als profiel via een klik op Instellingen opslaan.

Standaardafbeelding

 Mogelijk werk je vaak met dezelfde soort afbeeldingen, bijvoorbeeld met dezelfde afmetingen. Je kunt tijd besparen door in Gimp deze waarden als standaard in te stellen. Kies Bewerken / Voorkeuren / Standaardafbeelding. Ga uit van een sjabloon, dat je eventueel nog kunt aanpassen.

Kies Sjabloon en selecteer de afmeting. Voor specifieke formaten heb je niet voldoende aan de opties in dat menu. Je kunt de afmetingen ook handmatig opgeven bij Afbeeldingsgrootte. Nog interessanter is de sectie Geavanceerde opties. Hier kun je onder meer de resolutie en een kleurprofiel bepalen, zodat je volledige controle hebt over de nieuwe afbeelding.

Sneller werken

Grote kans dat je het grootste gedeelte van de tijd in Gimp werkt met muis of pen, maar je kunt het toetsenbord ook goed inzetten voor het uitvoeren van acties. De sneltoetsen vind je bij elke menuvermelding, maar je hoeft hiermee geen genoegen te nemen. In Gimp kun je ook eigen sneltoetsen samenstellen. Kies Bewerken / Voorkeuren / Interface. In de sectie Sneltoetsen klik je op Sneltoetsen configureren. Zoek de actie waarvoor je een sneltoets wilt maken of deze wilt aanpassen en selecteer de actie. Druk vervolgens op de toetscombinatie die je wilt toewijzen. Herhaal dit voor alle sneltoetsen die je gebruikt. Tevreden? Klik op Oké. 

Werken met raw-bestanden

Om met raw-bestanden in Gimp te werken, kun je gebruikmaken van externe hulp. Twee populaire uitbreidingen zijn RawTherapee (www.rawtherapee.com) en Darktable (www.darktable.org/install). Met deze uitbreidingen kun je de raw-bestanden klaarmaken en vervolgens verwerken in Gimp. Je mag beide programma’s kosteloos gebruiken.

Tabbladen zijn handig, maar kunnen al snel uitmonden in een onoverzichtelijke wirwar. Om dat probleem aan te pakken, introduceerde Google Chrome tabgroepen: een slimme manier om je openstaande tabs te ordenen en labelen.

Stap 1: Nieuwe groepen

Zorg eerst dat je de nieuwste versie van Chrome op je laptop hebt staan. Klik op de drie puntjes rechtsboven, kies Help / Over Google Chrome en installeer eventueel de update. Om tabbladgroepen in de vingers te krijgen, open je snel een paar tabbladen. Denk aan pagina's over hetzelfde onderwerp of project. Klik met de rechtermuisknop op een tabblad en kies Toevoegen aan een nieuwe groep.

Stap 2: Naam en kleur

Er verschijnt een venstertje waarin je de groep een naam en kleur kunt geven. Kies een korte, herkenbare naam die het onderwerp van de groep weergeeft, zoals 'Werk', 'Recepten' of 'Vakantieplanning'. Een kleur toewijzen helpt je om snel onderscheid te maken tussen verschillende groepen. De groep verschijnt vervolgens als een gekleurde knop tussen je tabbladen. Een groot voordeel: als je op de groepsnaam klikt, worden de bijbehorende tabbladen ingeklapt, dat bespaart ruimte.

Tabbladen kun je later eenvoudig toevoegen: klik met de rechtermuisknop op het gewenste tabblad en kies de gewenste groep.

Stap 3: Groep sluiten

Klik je met de rechtermuisknop op de naam van de tabbladgroep, dan krijg je andere mogelijkheden. Met de optie Nieuw tabblad in groep open je een leeg tabblad in de bestaande groep. Het is ook mogelijk om een bestaand tabblad gewoon in de groep te slepen. Kies je Groep verplaatsen naar een nieuw venster, dan opent Chrome een nieuw browservenster met daarin alle opgenomen tabbladen. Met de opdracht Groep sluiten verdwijnt de groep van je scherm. Dit doe je als je de hele groep niet meer nodig hebt en je de tabbladen niet langer wilt openhouden. Met Groep verwijderen (in sommige versies: Groep opheffen) blijven de tabbladen open, maar worden ze losgekoppeld van de groep. De kleur en de groepsnaam verdwijnen. Dit doe je als je de inhoud nog nodig hebt, maar je geen groepsindeling meer wilt.

5x Chromebooks

Zeg je Chrome, dan denk je ook al snel aan Chromebooks. Hieronder een selectie 5 fijne modellen.

Acer Chromebook Plus 514

Compacte 14-inch Chromebook met vlotte prestaties, lichte aluminium behuizing en degelijke accuduur.

HP Chromebook x360 14b‑cd0625nd

14″ touchscreen Chromebook met 8 GB RAM en 128 GB opslag; geschikt voor alle dagelijkse taken.

Acer Chromebook Plus 515 CB515-2H-32UH

Stevige 15,6″ Chromebook met Full HD-scherm, Intel Core-i3, 8 GB RAM en 128 GB SSD, geschikt voor werk, school, surfen en media.

Lenovo IdeaPad / Slim 3 Chrome / 83BN0038MH

Compacte 14″ Chromebook met Full HD-scherm en Intel Core i3, prima voor school, mail, web en licht werk.

HP Chromebook 14a-nf0050nd

Lichte 14″ Chromebook met Full HD-scherm, Intel N-processor, 4 GB RAM en 128 GB opslag; geschikt voor internet, mail, documenten en basisgebruik op school of werk.