ID.nl logo
Help! Eerste hulp bij verbranding door de zon
© jivimages - stock.adobe.com
Gezond leven

Help! Eerste hulp bij verbranding door de zon

Vergeten om jezelf in te smeren op het strand? Of jezelf ingesmeerd maar toch verbrand? Au! Kom meteen in actie met deze 5 tips die verbranding door de zon verzachten.

Verbrand? In dit artikel lees je wat je kunt doen de pijn te verminderen en je huid sneller te laten herstellen. Ook geven we tips waarmee je kunt voorkomen dat je verbrandt. We leggen bovendien uit wat een zonnesteek is en wat zonneallergie is.

Lees ook: Dit kun je doen tegen muggen en muggenbeten: 10 tips voor een zorgeloze zomer

1. Natte handdoeken

Je kunt de verbranding door de zon verzachten door de huid te koelen met natte handdoeken. Is je huid maar licht verbrand, dan trekt het binnen een paar dagen weg. Maar is je huid ernstiger verbrand, dan ga je vervellen en krijg je nieuwe huid. Deze huid is heel gevoelig voor zonlicht. Het beste blijf je een aantal dagen uit de zon.

©Jacob Lund Photography

2. Aftersun gebruiken

Aftersun producten zijn verkoelend en kalmerend voor de huid. Na zonverbranding (en eventueel verkoeling met een natte handdoek) smeer je de rode huid ermee in. Het helpt de huid herstellen en zorgt voor hydratatie. Het beste kies je voor een product op basis van natuurlijke ingrediënten. En kies er eentje die waterig is van structuur, vanwege het hydraterende effect en omdat het makkelijk uit te smeren is - dus minder pijnlijk.

Voorkomen is beter dan genezen: zonnebrandcrème Een goede zonnebrandcrème is een must. Smeer jezelf een half uur voordat je de zon ingaat in met een hoge factor (minimaal 30). Vergeet je nek, je gezicht, je neus en je oren niet. De hoofdhuid kan ook heel gevoelig zijn. Daar denk je mogelijk niet direct aan, omdat je misschien denkt dat je haren ervoor zitten. Dat is niet altijd het geval, bijvoorbeeld als je een scheiding hebt of dunner haar. Een zonnehoed of leuke pet beschermt! Denk er ook aan dat één keer smeren op een dag niet voldoende is. Je kunt het beste elke twee uur smeren.

3. Hydrateren hydrateren!

Ben je ondanks voorzorgsmaatregelen toch verbrand? Drink vooral veel water (liters!). En laat de alcohol even staan, want die droogt uit. Je lijf heeft nu heel veel vocht nodig. 

4. Koelen: ice packs

Koelen met icepacks kan ook. Koelen zorgt ervoor dat de huid al die warmte kwijt kan. Breng de icepacks nooit direct op je huid aan, maar wikkel er een zachte handdoek omheen. Deze koude pack breng je tien minuten aan. Daarna wacht je even tien minuten. Dan kun je weer tien minuten koelen. Zo voorkom je bevriezing. Geen icepack bij de hand? Je kunt ook een washandje vullen met ijsblokjes.

©janvier - stock.adobe.com

5. Pijnstillers

Als de zonneverbranding heel erg is, dan merk je dat doordat de huid dik wordt en er blaren op komen. Blijf er vooral vanaf en prik ze niet door. Geef de huid rust. Heb je erg veel pijn, dan kun je paracetamol nemen.

Zijn er veel blaren of voel je je niet lekker, ga dan naar de huisarts (zie hieronder). Je huid verbrandt sneller als je een lichte huid hebt of wanneer de zonkracht hoog is. Apps voor zonbescherming kunnen helpen bepalen hoe hoog de zonkracht is op jouw locatie.

🏥 Wanneer moet je naar de dokter?
Ben je ernstig verbrand door de zon? In deze gevallen neem je contact op met de huisartsenpost:
🠖 Als een groot deel van de huid gezwollen is
🠖 Als je veel blaren hebt
🠖 Bij koude rillingen, koorts, misselijkheid, braken, hoofdpijn of hartkloppingen

Bron: Rode Kruis

Voorkomen is beter dan genezen: zonnebescherming-app

Er zijn apps die je helpen om je beter tegen de zon te beschermen. Een handige app is Uvlens. Deze app geeft aan wanneer het veilig is om in de zon te zijn voor jouw locatie. Hij geeft aan wanneer er de meeste UV-straling is en wanneer je kunt verbranden.

Je kunt ook een persoonlijk profiel aanmaken voor jouw huidtype. Hoe snel de huid verbrandt, is afhankelijk van het type huid. En hoewel verbranding door de zon geneest, kan blootstelling aan zoveel zonnestraling op de langere termijn huidkanker veroorzaken. Belangrijk dus om het goed in de gaten te houden!

©zolfqar - stock.adobe.com

Wat is een zonnesteek en hoe herken je het?

Door lang in de zon te zijn, kun je ook een zonnesteek krijgen. Een zonnesteek ontstaat als je lichaam te lang en te veel is blootgesteld aan directe warmte en zonnestraling. Je lichaamstemperatuur wordt dan te hoog en je lichaam kan de warmte uit zichzelf niet meer kwijt (door zweten). Je ervaart klachten als hoofdpijn, je slap voelen, duizeligheid, een hele warme huid, kramp in de spieren, hartkloppingen of koorts.

Heb je een zonnesteek? Ga dan meteen uit de zon, laat het lichaam afkoelen onder een koude douche, drink veel water en geef je lichaam rust. Het kan zelfs een aantal dagen duren voordat het over gaat. Op thuisarts.nl vind je meer informatie, ook over hoe je een ernstige zonnesteek herkent.

Zonneallergie

Zonneallergie is weer iets anders. Je krijgt jeukende rode blaasjes, bultjes of vlekjes op de plekken van de huid waarmee je in de zon bent geweest. Zelfs als je achter glas in de zon zit, kun je het krijgen. Na een paar dagen verdwijnen de plekjes vanzelf.

Je kunt zonneallergie voorkomen door je huid eerst te laten wennen aan de zon en bijvoorbeeld maar 20 minuten in de zon te gaan. En daarnaast kun je tijdens de heetste uren van de dag de zon vermijden. Heel gek: de overgevoeligheid kun je zomaar opeens krijgen en je kunt er ook zomaar opeens weer van af zijn. Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.

©Tum Jakkapan

Doen: blijf op het warmste moment uit de zon

Wees verstandig en blijf op het heetste moment van de dag uit de zon. En: smeer je niet alleen in als je naar het strand of het zwembad gaat, maar eigenlijk altijd als de zon schijnt. Dus ook als je naar het terras gaat: hup, insmeren, zonnebrandcrème in de tas en genieten maar.

▼ Volgende artikel
Waar voor je geld: 5 betaalbare pc-monitors van 32 inch of groter
© Stocks Marketing
Huis

Waar voor je geld: 5 betaalbare pc-monitors van 32 inch of groter

Bij ID.nl zijn we dol op kwaliteitsproducten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt. Een paar keer per week speuren we binnen een bepaald thema naar zulke deals. Ben je op zoek naar een groot computerscherm? Vandaag hebben we vijf interessante modellen voor je gespot.

Iiyama ProLite XCB3494WQSN-B5

In plaats van twee schermen kun je natuurlijk ook gewoon één grote pc-monitor aansluiten. Met een riante beelddiagonaal van 34 inch open je op de Iiyama ProLite XCB3494WQSN-B5 moeiteloos twee programmavensters naast elkaar. Het licht gebogen scherm telt 3440 × 1440 pixels, zodat je in een hoge resolutie video's kunt streamen. Bovendien leent dit model zich wegens de snelle reactietijd van slechts 0,4 milliseconde goed voor games. Dankzij ondersteuning voor FreeSync werkt de monitor naadloos met de betere videokaarten samen.

Er is een zogeheten KVM-switch ingebakken. Hierdoor schakel je soepel tussen verschillende aangesloten pc's. Net zoals de meeste hedendaagse monitors heeft dit exemplaar een DisplayPort-, HDMI- en usb-c-ingang. Via de drie reguliere usb-poorten sluit je eventueel diverse randapparaten aan. Daarnaast is er een ethernetpoort beschikbaar. Kortom, de ProLite XCB3494WQSN-B5 is in feite een volwaardig dockingstation waarop je een laptop met een enkele kabel kunt aansluiten. De fabrikant besteedt ook aandacht aan een goede ergonomie, want het scherm is in hoogte verstelbaar.

LG 34WQ75C-B

Zoek je een betaalbare pc-monitor met een gebogen ips-paneel, dan is de LG 34WQ75C-B een goede keuze. Dit paneeltype staat garant voor levendige kleuren en goede kijkhoeken. Het 34inch-scherm heeft 3440 × 1440 pixels en is dus ideaal voor videostreaming. De ondersteuning voor HDR10 komt hierbij goed van pas. Films en series van de betere streamingdiensten hebben hierdoor een realistischer kleurverloop. Zet deze LG-monitor gerust in een (thuis)kantoor met veel licht, want het scherm heeft een anti-reflecterende coating.

Aan aansluitopties geen gebrek! Zo kies je voor de beeldoverdracht tussen usb-c, DisplayPort en tweemaal HDMI. Daarnaast zijn er ook nog eens vier usb-poorten en een ethernetaansluiting voorhanden. Nuttig voor wie zijn of haar laptop snel op de monitor inclusief alle randapparaten wil aansluiten. Denk onder meer aan een muis, toetsenbord en externe harde schijf. Via een enkele usb-c-kabel bereiken data en stroom de laptop, terwijl het beeldsignaal in tegengestelde richting naar het scherm wordt verzonden. Overige pluspunten zijn de geïntegreerde speakers en in hoogte verstelbare standaard.

Samsung LC32R500FHPXEN

De Samsung LC32R500FHPXEN is op het moment van schrijven een van de goedkoopste pc-monitors van 32 inch die je kunt kopen. Net zoals veel andere schermen van dit formaat heeft ook dit model een lichte kromming van 1500R. Het gebogen scherm verhoogt het kijkcomfort. De maximale resolutie bedraagt 1920 × 1080 pixels, zodat je films, series en/of tv-programma's in Full-HD-kwaliteit kunt streamen. Ondanks de relatief lage prijs heeft de LC32R500FHPXEN zeer dunne schermranden.

Een voordeel is dat je via de zogeheten Eye Saver Mode het blauwe licht kunt minimaliseren. Zo verklein je de kans op vermoeide ogen. Voor liefhebbers van videospellen is er een gamemodus ingebakken. Sluit via de HDMI-ingang dus gerust een game-pc aan. Bij aanwezigheid van een videokaart met FreeSync-ondersteuning wordt de vernieuwingsfrequentie geoptimaliseerd. Dat voorkomt haperende beelden. Je kunt na aanschaf van deze monitor trouwens meteen aan de slag, want er is een HDMI-kabel inbegrepen.

Lees ook: 🖥️ Nieuwe monitor kopen? 5 fouten die je niet moet maken

Samsung Odyssey G5 LC34G55TWWPXEN

Deze 34inch-monitor van Samsung is uitermate geschikt voor fanatieke gamers. Zo presteert het paneel op een maximale vernieuwingsfrequentie van 165 hertz. Hierdoor ervaar je uiterst vloeiende gameplay. Als je een pc met een geschikte grafische kaart aansluit, wordt de vernieuwingsfrequentie continu geoptimaliseerd. Dat werkt via de techniek FreeSync. Voor het spelen van multiplayergames is de rappe reactietijd van één milliseconde een groot voordeel. Zo reageer je razendsnel op (online) tegenstanders. Met een resolutie van 3440 × 1440 pixels verschijnen de animatiebeelden ook nog eens scherp in beeld.

Deze luxe monitor kan uit de voeten met HDR10, waardoor de beelden van games, films en series zeer realistisch ogen. Je sluit een computer of laptop op twee manieren aan, namelijk via DisplayPort of HDMI. Dankzij de lichte kromming neem je moeiteloos pal voor het scherm plaats. Het beeld sluit goed aan bij je gezichtsveld, waardoor je de monitor ook voor regulier kantoorwerk kunt gebruiken. Daarnaast leent de Odyssey G5 LC34G55TWWPXEN zich goed voor beeldbewerking. Het scherm is trouwens niet in hoogte verstelbaar; er is alleen een kantelfunctie beschikbaar.

Philips Evnia 34M2C6500/00

Voor oled-begrippen valt de vraagprijs van de Philips Evnia 34M2C6500/00 alleszins mee. Dit model bevat om precies te zijn een hoogwaardig qd-oled-paneel. Deze schermtechniek staat bekend om zijn inktzwarte contrasten, hoge helderheid en natuurgetrouwe kleuren. Aangezien iedere pixel individueel wordt aangestuurd, zie je volop details. Deze pc-monitor is geschikt voor wie games, video's en foto's in een hoge kwaliteit wil bewonderen. Voor nog fraaiere beelden schakel je tussen verschillende HDRI-modi. Je sluit met behulp van DisplayPort en HDMI (2×) één of meerdere computers aan. Verder telt de onderzijde van het scherm twee usb-poorten.

De Evnia 34M2C6500/00 ondersteunt een respectabele resolutie van 3440 × 1440 pixels. Daarnaast valt de riante vernieuwingsfrequentie van 175 hertz op. Snel bewegende beelden verschijnen dus scherp op het qd-oled-paneel. Dankzij het gebogen ontwerp volg je vanuit jouw zitpositie  alle activiteiten op het scherm. Gamers slaan hun persoonlijke voorkeuren optioneel in eigen profielen op. Switch zo bij ieder spel naar de juiste beeldinstellingen. Voor schiet-, race- en strategiegames zijn er overigens voorgekauwde instellingen beschikbaar. Tot slot heeft Philips ook aan een goede ergonomie gedacht. Je kunt de Evnia 34M2C6500/00 kantelen, zwenken én in hoogte verstellen.

▼ Volgende artikel
Klaar met Twitter/X? Dit zijn de populairste alternatieven
© gguy - stock.adobe.com
Huis

Klaar met Twitter/X? Dit zijn de populairste alternatieven

Steeds meer mensen verlaten het socialemediaplatform X, veelal uit onvrede over de koers van eigenaar Elon Musk. In Nederland zijn er vorig jaar bijna een half miljoen gebruikers vertrokken. Veel van hen ruilen het voormalige Twitter daarom in voor een soortgelijk alternatief. In dit artikel bespreken we de drie populairste X-concurrenten.

De drie populairste X-alternatieven zijn Threads, Bluesky en Mastodon. Alle drie doen in de basis hetzelfde, maar zijn natuurlijk niet identiek. In dit artikel gaan we specifiek in op de verschillen tussen deze drie platformen en X.

Lees ook: Van Facebook tot TikTok: welk van deze acht diensten past bij jou?

Threads

Threads is momenteel het populairste X-alternatief, met dagelijks meer dan 100 miljoen actieve gebruikers, iets wat Bluesky en Mastodon verre van halen. Met naar schatting meer dan 1 miljoen Nederlandse gebruikers (waarvan 500.000 dagelijks actief) is het platform hier ook aardig populair. Overigens is X met zijn circa 240 miljoen dagelijkse gebruikers (waarvan 1,4 miljoen Nederlands) nog steeds groter dan alle concurrenten bij elkaar.

Deze populariteit heeft Threads hoogstwaarschijnlijk te danken aan de lage instapdrempel, mits je al gebruikmaakt van Instagram. Beide platformen zijn onderdeel van moederbedrijf Meta en diep met elkaar verbonden. Door met je Instagram-account in te loggen op de X-concurrent heb je meteen een Threads-account (inclusief je Instagram-profielfoto en -bio) en volg je automatisch dezelfde accounts als op de foto-app. Zo heb je al meteen een goedgevulde tijdlijn.

Aan de andere kant zijn Threads en Instagram misschien wat té verbonden. Je kunt namelijk alléén inloggen op Threads met een Instagram-account, waardoor je de foto-app verplicht moet downloaden. Ook is het niet mogelijk om privéberichten te sturen via Threads – Meta wil dat je daarvoor Instagram blijft gebruiken.

Er zijn nog geen advertenties, maar Meta heeft al wel laten weten die op korte termijn te willen invoeren (in de VS worden reclames al getest). Voor het tonen van gepersonaliseerde advertenties gebruikt het bedrijf zowel je Threads- als Instagram-activiteit.

Een DM sturen om te vragen waar je pakketje blijft is helaas niet mogelijk op Threads.

Bluesky

Bluesky lijkt als twee druppels water op X. Of eigenlijk: X voordat het X heette. De tekenlimiet is met 300 tekens ongeveer gelijk aan de originele limiet van Twitter (voordat dat werd opgehoogd naar 4000 voor betalende gebruikers) en Bluesky heeft ook een soort Tweetdeck. Dat was een populaire functie op het vroegere Twitter, waarmee je meerdere tijdlijnen schermvullend kunt weergeven. Musk heeft Tweetdeck (nu X Pro genoemd) achter een betaalmuur gezet, maar op Bluesky is deze functie nog gratis.

Er zijn wel een paar unieke opties aanwezig, zoals de mogelijkheid om je tijdlijnen naar smaak aan te passen. Als je net nieuw bent, begin je met twee feeds: een met posts van gevolgde accounts en een met aanbevolen posts op basis van je activiteit op het platform, zoals de berichten die je liket. Je kunt ze echter vervangen door tijdlijnen die door andere gebruikers zijn samengesteld, zoals een trendingfeed, een tijdlijn met alleen maar kattenfoto's of een met louter Nederlandstalige berichten. Een andere onderscheidende functie is Starter Packs. Daarmee kun je met één klik groepen gebruikers volgen die aansluiten bij je interesses, zoals Nederlandse politici, techjournalisten of voetbalvolgers.

Tegelijkertijd ontbreken er nog verschillende functies die al enige tijd een vaste waarde zijn op X. Zo kun je je accounts en posts niet op privé zetten, kun je maar één afbeelding of video aan een post toevoegen en is het ook niet mogelijk om groeps-chats te organiseren. Ook advertenties ontbreken, maar die zul je vast niet missen. Het platform werkt wel aan een betaald abonnement om de gemiste reclame-inkomsten op te vangen.

Op Bluesky kun je je eigen feeds samenstellen.

Mastodon

Mastodon is eigenlijk geen opzichzelfstaand platform. Het bestaat namelijk uit allerlei losstaande servers, die je een beetje kunt zien als losse e-maildiensten (zoals Gmail en Outlook). Je kunt zelf een server opstellen, maar je kunt je ook aansluiten bij een bestaande open server, waarvan mastodon.social het populairst is. Voor de meeste gebruikers maakt het weinig uit welke server je kiest. Je kunt namelijk ook posts zien en reacties ontvangen van gebruikers op andere servers. Wel is er een aparte tijdlijn waarop je alleen berichten ziet van gebruikers die op dezelfde server zitten. Goed om te weten: als je je account om welke reden dan ook naar een andere server wilt verhuizen, worden je posts níét overgedragen.

Voor een socialmediaplatform is de opzet vrij complex. Het is dan ook niet verrassend dat Mastodon van de drie X-alternatieven het minst populair is. In Nederland zijn er 'slechts' naar schatting 200.000 gebruikers actief.

Toch zitten er ook voordelen aan zo'n open, decentrale aanpak. Er is daardoor bijvoorbeeld niet één bedrijf of miljardair 'de baas' die kan bepalen wat er met het platform gebeurt en gegevens van gebruikers kan verzamelen voor zaken als gepersonaliseerde advertenties (sterker nog: er is helemaal geen algoritme aanwezig om posts aan te raden op basis van je activiteiten). Voor mensen die met lede ogen hebben aangezien hoe Elon Musk Twitter eigenhandig een richting op stuurde waar ze het stellig mee oneens waren, is dat een geruststellende gedachte.

Mastodon heeft geen aanbevelingsalgoritme; de feeds geven enkel de recentste posts weer.

Helemaal klaar met social media?

Je kunt mensen ook in het echt ontmoeten