We zitten midden in het stookseizoen en de verwarming zorgt ervoor dat het binnen nog steeds comfortabel is. Minder fijn is wellicht dat je nog steeds thuiskomt in een koud huis. De verwarming aanzetten als je niet thuis bent, is zonde. Een slimme thermostaat kan je mogelijk helpen omdat je hiermee de verwarming kunt inschakelen vlak voordat je naar huis gaat. Wat zijn de dingen die je moet weten voordat je zo’n slimme thermostaat aanschaft?

Vermoedelijk weet je wel wat een slimme thermostaat is, toch behoeft de term slim in dit verband wel enige nadere uitleg. Veel normale (klok)thermostaten kun je onmogelijk dom noemen, want ook daar zit vaak behoorlijk wat intelligentie in de vorm van zelflerende opwarming in. Hiermee leert de thermostaat hoe snel het huis opwarmt en zorgt de thermostaat ervoor dat het huis daadwerkelijk warm is op het ingestelde tijdstip.

Het slimme aspect van slimme thermostaten zit vooral in de internetverbinding. Die maakt functionaliteit mogelijk zoals bediening met je smartphone, ook buitenshuis. Dat laatste is erg handig, want hiermee kun je de verwarming alvast aanzetten als je naar huis gaat. En als geofencing ondersteund wordt, kan dat zelfs automatisch. Daarnaast zorgt bediening via de smartphone of pc ervoor dat het klokprogramma veel eenvoudiger is in te stellen dan bij een klokthermostaat met een klein schermpje.

De meeste slimme thermostaten vertrouwen voor het programmeren volledig op de app of webomgeving. Toch zijn er uitzonderingen, want bijvoorbeeld de Nest, Honeywell Lyric T6 en Toon kun je ook programmeren via de thermostaat zelf. De Nest biedt een zelflerend klokprogramma dat zichzelf programmeert op basis van handmatige temperatuurveranderingen. Niet iedereen is hier enthousiast over, maar je kunt dat zelflerende klokprogramma uitschakelen.

Samenwerking

Slim zit hem eveneens in het feit dat de thermostaat onderdeel van een breder systeem kan zijn, in ieder geval de platformen van Google, Amazon of Apple, eventueel aangevuld met een online-koppeldienst als IFTTT. De koppeling met de grote platformen maakt dat je de verwarming met spraakopdrachten kunt besturen. Integratie met een eigen domoticasysteem kan bij sommige producten via een api, maar de verschillen zijn groot. Controleer dus voor aankoop of dat wat je wil mogelijk is.

Geheel lokale besturing (dus zonder internetverbinding) is ook bij een koppeling via een api vaak niet mogelijk. De afhankelijkheid van een api die loopt via de servers van de fabrikant, heeft natuurlijk ook als gevolg dat het aan de fabrikant is of deze blijft werken. Iets dat eigenaren van een Nest merkten toen Google stopte met het Works with Nest-programma en de bijbehorende api.

©PXimport

Maandelijkse kosten?

©PXimport

Modulerende aansturing

Een cv-ketel gebruik gas om het water in het verwarmingssysteem op te warmen. Oude cv-ketels zetten simpelweg de brander vol aan of vol uit. De aansturing hiervoor is niet meer dan twee contacten kortsluiten: een aan/uit-regeling. Moderne cv-ketels zijn voorzien van een modulerende brander waarbij het mogelijk is om op een lager energiezuiniger pitje te branden voor een lagere watertemperatuur.

Om dit optimaal aan te sturen, dient zo’n ketel gecombineerd te worden met een geschikte modulerende thermostaat. Zo’n thermostaat kan behalve doorgeven dat de verwarming aan moet, ook doorgeven dat dit in combinatie met een lagere watertemperatuur mag. Een lagere temperatuur spaart niet alleen energie, maar zorgt ook voor een constantere warmte omdat de zogenoemde overshoot, waarbij het na het inschakelen van de verwarming even té warm is, meestal wordt voorkomen. Een modulerende verwarming betekent vaak dat de ketel langdurig op een laag pitje brandt om de temperatuur constant te houden. Dat verbruikt toch minder gas dan de ketel af en toe op vol vermogen te laten branden.

Verschillende protocollen

De meeste slimme thermostaten zijn zowel geschikt voor de simpele aan/uit-regeling als een geavanceerdere modulerende regeling. Bij dat laatste is een extra complicatie dat hier verschillende protocollen voor zijn.

OpenTherm is het bekendste aansturingsprotocol en wordt door veel thermostaten én cv-ketels ondersteunt. Sommige fabrikanten gebruiken (voor een deel van de ketels) echter een eigen protocol, zoals Nefit Bosch, Atag en Vaillant. Soms biedt een ketelfabrikant een optionele OpenTherm-convertor die het merk-specifieke protocol vertaalt naar OpenTherm. Is zo’n convertor niet beschikbaar, dan dien je voor modulerende aansturing de slimme thermostaat van het merk zelf te gebruiken of een slimme thermostaat die met het juiste protocol overweg kan. Tado kan bijvoorbeeld overweg met OpenTherm, Vaillant eBus en Nefit EMS, maar de meeste niet merk-eigen thermostaten spreken alleen OpenTherm. Wil je per se een bepaalde thermostaat gebruiken, dan kun je op de meeste cv-ketels eventueel de aan/uit-aansturing gebruiken.

De meeste slimme thermostaten zijn geschikt voor zowel aan/uit en modulerende aansturing. Een uitzondering is Netatmo die alleen aan/uit-regeling ondersteunt. Soms biedt een fabrikant fysiek aparte varianten, zoals in het geval van de Honeywell Round Connected en Evohome. Controleer voor aanschaf dus goed welke aansturing jouw cv-ketel en de beoogde slimme thermostaat gebruikt.

©PXimport

Installeren

Het installeren van een slimme thermostaat is doorgaans geen ingewikkelde klus, al kan een ketelmodule het net wat gecompliceerder maken. De meeste thermostaten zijn met een twee-aderige draad aangesloten op het verwarmingssysteem. Bij sommige thermostaten is het echt alleen een kwestie van de oude van de muur afhalen en de nieuwe aan de muur hangen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij Tado en Netatmo die hun voeding uit batterijen halen.

Veel slimme thermostaten vereisen echter een aparte ketelmodule die ook als voeding voor de thermostaat dient, bijvoorbeeld omdat ze een verlicht scherm hebben of omdat wifi in de thermostaat zelf is ingebouwd. De draad vanuit de woonkamer moet dan in plaats van direct op de cv-ketel op de ketelmodule worden aangesloten. Die ketelmodule moet op zijn beurt dan weer op de cv-ketel en vaak ook op de netspanning worden aangesloten. Dat is dus een ingrijpender klusje, omdat je vaak de kap van de cv-ketel moet afhalen om bij de aansluitingen voor de draden te komen. De Nest Learning Thermostat, Honeywell Lyric T6, ThermoSmart en Toon maken gebruik van een dergelijke ketelmodule. Heb je geen draad van je meetruimte naar je cv-ketel, dan kun je veel thermostaten ook in combinatie met een draadloze ketelmodule gebruiken. Kom je er niet uit, dan kun je het beste een installateur vragen om de thermostaat voor je te installeren.

©PXimport

Energiebesparing?

Slimme radiatorknop

Sommige slimme thermostaten zoals Tado, Netatmo, Honeywell EvoHome, Bosch en Itho Daalderop kun je uitbreiden met slimme radiatorknoppen om zoneregeling mogelijk te maken. Slimme radiatorknoppen zijn ook een interessant product voor stads- of blokverwarming zonder centrale kamerthermostaat. Tado en Netatmo verkopen voor die variant van stads- of blokverwarming een startset zonder centrale kamerthermostaat. Je kunt overigens ook slimme radiatorknoppen kopen die onderdeel zijn van een ander slim systeem zoals de Eve Thermo of Devolo radiatorthermostaat. Dergelijke losstaande knoppen zijn in de doorsnee situatie in Nederland waarbij een eigen cv-ketel voor de warmteproductie zorgt, niet geschikt. Er moet immers een verbinding met de cv-ketel zijn om de warmtevraag te starten. Voor de eerder genoemde variant van stads- of blokverwarming, waarbij er altijd warm water naar een radiator stroomt, zijn dergelijk knoppen wel te gebruiken. Maar er zijn ook situaties waarin stads- of blokverwarming wel gebruikmaakt van een normale kamerthermostaat.

Een nadeel van een slimme radiatorknop is dat ze werken op batterijen en we in de praktijk gemerkt hebben dat de baterijen sneller leeg zijn dan fabrikanten beloven. Zorg er daarom voor dat je altijd genoeg batterijen in huis hebt.

©PXimport

Zoneregeling

In combinatie met een eigen cv-ketel maakt een slimme radiatorknop zoneregeling mogelijk waarmee je de temperatuur per kamer kunt regelen. Dit is bijvoorbeeld een oplossing voor het probleem dat het boven koud blijft omdat de verwarming niet aanslaat als het beneden bij de thermostaat warm is.

Een slimme radiatorknop lost dit probleem op doordat er vanaf de knop een warmtevraag gedaan kan worden. Zoneverwarming heeft echter alleen zin als je al je radiatoren, inclusief de ruimte waar de normale wandthermostaat hangt, van slimme radiatorknoppen voorziet, anders is het onmogelijk om specifieke kamers wel en niet te verwarmen. Eventueel kun je in onbelangrijke kamers geen slimme radiatorknop installeren, maar in de referentieruimte bij de normale wandthermostaat moet dat wel. Je wilt immers voorkomen dat ruimtes onnodig worden verwarmd of zelfs te warm worden.

Ga je zelf knoppen plaatsen, voorzie minimaal één radiator (bijvoorbeeld op de gang) dan niet van een dergelijke knop en zorg dat deze altijd openstaat. Er moet namelijk een mogelijkheid voor doorstroming van het water zijn als toevallig alle knoppen gesloten zijn en de pomp van de cv draait. Een installateur kan hiervoor ook een bypass in het systeem plaatsen. Zoneverwarming is met een prijs vanaf zo’n 70 euro per knop al snel een hele investering. Wellicht overbodig om te melden, maar zoneverwarming zorgt voor meer comfort en daarom waarschijnlijk voor een wat hoger energieverbruik.

Heb je gedeeltelijk vloerverwarming, dan raden we je aan om een installateur om advies te vragen voordat je slimme radiatorknoppen voor radiatoren aanschaft. Een combinatie als vloerverwarming beneden en radiatoren boven bevat van zichzelf al meerdere zones en dit kan op verschillende manieren aangelegd zijn. Een installateur kan je vertellen op welke manier je eventueel slimme radiatorknoppen kunt gebruiken.

©PXimport

Slimme radiatorknop plaatsen

©PXimport

Het lijkt er op dat Microsoft zelf de releasedatum van het langverwachte Forza Horizon 6 heeft gelekt. De game zou op 19 mei uitkomen op Xbox Series-consoles en pc.

Volgens Xbox Infinite verscheen er namelijk een advertentie in Forza Horizon 5 waarin staat dat de Premium Edition van de game toegang geeft vanaf 15 mei, om precies te zijn vier dagen voor de officiële release. Dat zou dus betekenen dat het spel op 19 mei voor iedereen beschikbaar komt. De advertentie is mogelijk te vroeg online gekomen, want officieel is er nog helemaal geen releasedatum bekend.

Waarschijnlijk horen we de officiële releasedatum op 22 januari. Dan zendt Microsoft namelijk een nieuwe Xbox Developer Direct uit, met een focus op Forza Horizon 6 en de nieuwe Fable – die beide worden ontwikkeld door Playground Games. Ook komt Beast of Reincarnation voorbij, de nieuwe game van Pokémon-studio Game Freak. Dat is immers een onafhankelijke studio, dus ze kunnen ook spellen buiten Nintendo ontwikkelen. Tot slot gaan er geruchten dat er een mysterieuze vierde titel wordt getoond, mogelijk een indiegame.

Op veler verzoek: racen in Japan

In de Forza Horizon-games kunnen spelers naar hartenlust rondscheuren in mooie bolides. De games spelen zich af in open werelden, waarbij men de mogelijkheid heeft om aan diverse racefestivals mee te doen. Forza Horizon 6 heeft als setting Japan – een locatie waar veel fans al geruime tijd om vragen. Ook zullen net als in de vorige games de seizoenen veranderen. Het betreft een subreeks van Forza Motorsport – dat zijn serieuzere racegames ten opzichte van de wat speelsere Horizon-titels.

Forza Horizon 6 heeft op moment van schrijven in ieder geval nog geen officiële releasedatum, al is wel bekend dat het racespel eerst naar Xbox Series-consoles en pc komt alvorens hij op PlayStation 5 zal verschijnen. Microsoft brengt zijn games tegenwoordig ook steeds vaker naar Sony’s console – soms tegelijk met de Xbox-versie, maar in dit geval dus pas ergens daarna.

Een slim huis klinkt ingewikkeld, maar je kunt de basis prima in een paar uur neerzetten. Met de juiste voorbereiding en focus op specifieke producten maak je jouw woning direct een stuk comfortabeler. In dit artikel leggen we je uit hoe je binnen één middag de eerste stappen zet zonder dat het je boven het hoofd groeit.

Veel mensen denken dat het opzetten van een slim huis een langdurig en ingrijpend project is waarbij je muren moet openbreken voor bekabeling. De werkelijkheid is dat moderne draadloze standaarden en gebruiksvriendelijke apps het proces enorm hebben versneld. Als je meteen vanaf het begin slimme keuzes maakt, bespaar je jezelf een hoop ellende en frustratie later. Het gaat erom dat je klein begint en kiest voor apparatuur die soepel met elkaar samenwerkt via een centraal punt, zodat je niet voor elk los onderdeel een andere bedieningswijze nodig hebt.

De basis: een stabiel netwerk en een hub

Voordat je begint met het uitpakken van nieuwe gadgets, moet je zorgen dat de fundering van je slimme woning stevig staat. Je wifi-netwerk is de ruggengraat van al je apparaten, dus controleer of de dekking in de ruimtes waar je aan de slag gaat voldoende is. Het is vaak slim om te kiezen voor een centrale hub of een slimme speaker die als brug dient voor verschillende protocollen zoals Zigbee of Matter. Door te kiezen voor een apparaat dat meerdere standaarden ondersteunt, voorkom je dat je voor elk nieuw lampje een aparte brug in het stopcontact moet steken. Dat scheelt niet alleen ruimte, maar zorgt ook voor een snellere reactietijd van je apparatuur omdat signalen minder hoeven te reizen.

©Philips Hue

Direct resultaat met slimme verlichting en stekkers

De snelste manier om je huis slim te laten aanvoelen, is door te beginnen met de verlichting. Je vervangt je oude lampen simpelweg door slimme varianten en koppelt deze aan de bijbehorende app op je telefoon. In diezelfde middag kun je direct eenvoudige automatiseringen instellen, zoals lampen die automatisch op een warme kleur overgaan wanneer de avond valt. Slimme stekkers zijn hierop een goede aanvulling voor apparaten die van zichzelf niet verbonden zijn, zoals een oude staande lamp of een koffiezetapparaat. Hiermee breid je de functionaliteit van je bestaande spullen uit zonder dat je grote investeringen hoeft te doen, waardoor je direct de voordelen merkt van een slim huis.

Beveiliging en sensoren voor extra gemak

Nu de basis staat, kun je kijken naar eenvoudige sensoren die het dagelijks leven makkelijker maken zonder dat ze opvallen. Een bewegingsmelder in de gang of een deursensor bij de voordeur zorgt ervoor dat je nooit meer in het donker hoeft te zoeken naar een lichtknopje als je met je handen vol thuiskomt. Deze kleine apparaten werken vaak op batterijen en zijn binnen enkele minuten geïnstalleerd met een eenvoudige plakstrip. Je kunt ze direct koppelen aan de verlichting die je eerder die middag hebt opgehangen. Zo creëer je in korte tijd een samenhangend systeem dat reageert op jouw aanwezigheid en de veiligheid in huis direct verhoogt door ongewenste bewegingen te signaleren.