Verschillende soorten warmtepompen – wat past bij jou?
Terwijl elk type warmtepomp z'n energie aan een natuurlijke bron onttrekt, zijn er toch behoorlijke verschillen in rendement, technologie en prijs. Eerst maken we het onderscheid tussen hybride en all-electric. Daarna bekijken we de verschillende all-electric oplossingen en tot slot hebben we het over prijzen en subsidies.
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Nefit Bosch.
Hybride
Wil je verduurzamen zonder al te grote ingrepen? Dan is er de hybride warmtepomp die een tandem vormt met de cv-ketel. De binnenunit van zo’n hybride warmtepomp hangt meestal naast de verwarmingsketel in de stookruimte. De hoofdverwarming komt van de warmtepomp, maar wanneer het rendement van de warmtepomp te laag ligt, of bij piekbelasting, schakelt het systeem over naar de cv-ketel op fossiele brandstof. Op die manier ben je dus niet volledig van het gas af, maar je bespaart wel op de gasrekening. Je hebt slechts een derde gas nodig van wat je nu verbruikt.
Een hybride warmtepomp heb je in een monoblock- of split-systeem. Bij een monoblock zitten alle koudzijdige componenten zoals de compressor, de condensor, het expansieventiel en de verdamper in een buitenunit. In de split-uitvoering zitten deze componenten deels in de buitenunit en deels in de binnenunit. De hybride wordt vaak als een overgangsoplossing gezien en komt beter tot zijn recht in woningen die minder goed geïsoleerd zijn. Echter zijn er ook veel geluiden van deskundigen die het zien als een lange termijn of eindoplossing voor bepaalde situaties. Ten eerste is het een illusie dat we heel Nederland binnen zeven jaar van het gas krijgen. Ten tweede zijn niet alle woningen - tegen reële kosten - geschikt te maken voor all-electric. Ten derde willen gebruikers niet altijd afhankelijk zijn van een verwarmingsbron (of energiebron), maar zien ze het juist als voordeel om er twee te hebben: je kunt immers altijd (automatisch) de meest voordelig bron gebruiken. De hybride warmtepomp is dus niet per se een overgangsoplossing.
All-electric
Bij een all-electric warmtepomp heb je geen cv-ketel of gasaansluiting meer nodig. Deze zorgt zelfstandig voor het verwarmen van de woning én voor warm water. Nefit Bosch heeft drie typen van all-electric warmtepompen die we hieronder bespreken. Het verschil zit hem in de natuurlijke bron die ze gebruiken om de warmte te onttrekken.
Luchtwarmtepomp
De all-electric luchtwarmtepomp haalt de warmte uit de buitenlucht en brengt die over op het verwarmingssysteem. Het beste resultaat krijg je wanneer je deze oplossing combineert met een afgiftesysteem op lage temperatuur zoals vloerverwarming.
©Nefit Bosch
Bodemwarmtepomp
Het tweede all-electric type is de bodemwarmtepomp. Dit type is bedoeld voor nieuwbouw en deze gebruikt aardwarmte. Hiervoor zal een gecertificeerde bronboorder eerst een bron in de tuin moeten boren van 100 tot 200 meter diep. Op deze diepte blijft de temperatuur het hele jaar door constant tussen 10 en 13 graden Celsius. In het boorgat worden twee speciale leidingen aangebracht waardoor de bodemwarmte wordt getransporteerd naar de warmtepomp. De installatiekosten van een bodemwarmtepomp liggen hoog, vooral door de noodzakelijke aanleg van de bodembron, maar dit type heeft het hoogste rendement omdat hij een constante brontemperatuur aanboort.
Ventilatiewarmtepomp
De all-electric ventilatiewarmtepomp heeft geen buitenunit of bronboring nodig. Een ventilatiewarmtepomp gebruikt restwarmte uit ventilatielucht. Dit kan echter alleen worden toegepast als er een mechanisch ventilatiesysteem in de woning aanwezig is. Hij is bestemd voor een goed geïsoleerde kleine ruimte met een geringe warmtevraag, zoals een klein appartement of een vakantiewoning. Dit type zorgt voor verwarming, ventilatie en warm water.
Richtprijzen
Een warmtepomp blijft een stevige investering die je pas op lange termijn terugverdient. De prijs van een warmtepomp ligt hoger dan die van een traditionele cv-ketel. Een kwalitatieve luchtwarmtepomp kost ongeveer 5.000 euro. Tel daarbij nog 2.000 euro aan plaatsingskosten. In de huidige omstandigheden met onstabiele prijzen is het onmogelijk om correcte terugverdientijden voor te spiegelen, maar we doen toch een schuchtere poging. Bij een luchtwarmtepomp mag je erop rekenen dat alles na 13 jaar is terugverdiend. Voor een bodemwarmtepomp betaal je vanaf 10.000 euro en nog eens 8.000 euro voor de plaatsing. De terugverdientijd is afhankelijk van jouw persoonlijke situatie, maar wordt geschat tussen de 12 en 14 jaar. Een hybride warmtepomp kost ongeveer 4.000 euro en daar mag je 2.000 euro plaatsingskosten bij optellen. Die heb je na ongeveer 5 tot 7 jaar terugverdiend. De prijs is afhankelijk van het vermogen.
TIJDELIJK PRIJSPLAFOND Om een energiecrisis te voorkomen, heeft het Nederlandse kabinet een prijsplafond ingesteld voor het jaar 2023. Voor gas betaal je hierbij tot 1200 m3 1,45 euro en voor elektra tot 2.900 kWh maximaal 0,40 euro. Mocht je verbruik onder dit plafond blijven, dan is het overstappen naar een warmtepomp op de korte termijn niet direct een logische keuze. Op de lange termijn is de verwachting dat elektriciteit in verhouding goedkoper zal worden t.o.v. gas.
Houd er ook rekening mee dat je even geduld moet hebben voordat je een warmtepomp in huis hebt. Als je vandaag een warmtepomp bestelt, zul je zeker zes maanden tot een jaar moeten wachten op de installatie. Vanwege de enorme vraag en elektronica- en onderdelentekorten zijn de lever- en installatiewachttijd namelijk enorm opgelopen.
Subsidie
Hierbij is het ook belangrijk te weten dat de overheid je inspanning om te verduurzamen ondersteunt met subsidie. Voor ze een warmtepomp installeren, laten veel mensen hun woning extra isoleren en daarvoor kun je gemiddeld tot wel een derde van de investering recupereren via RVO op voorwaarde dat je de isolatie laat plaatsen door een professioneel. Nog belangrijker is de ISDE-subsidie die je ontvangt voor de warmtepomp zelf. Dit bedrag is afhankelijk van het type warmtepomp en het vermogen. Op de website van Nefit Bosch vind je een stappenplan hoe je deze subsidies kunt aanvragen.
