Hoe groot is een auto? Hoe groot is een vliegtuig? Hoe groot is een warmtepomp? Je kunt daar moeilijk absolute getallen op plakken, omdat het formaat afhangt van een aantal factoren. Toch kun je met behulp van dit artikel wel een goede inschatting maken. We kijken per type warmtepompen waar je wat betreft afmetingen ongeveer rekening mee moet houden.

Uitvoergrootte

De afmetingen en uitvoergrootte: het lijken synoniemen, maar dat zijn ze in dit geval niet. Dadelijk geven we enkele cijfers voor hoogte, breedte en diepte van de toestellen zodat je een idee hebt van het volume. Dit zijn echter richtwaarden, want van ieder type warmtepomp zijn er altijd wel modellen op de markt die sterk afwijken van deze gemiddelde waarden. We kijken echter eerst naar de uitvoergrootte.

De uitvoergrootte heeft niets met het fysieke formaat te maken, maar geeft aan hoe krachtig de warmtepomp is. Het vermogen van de warmtepomp dus. Deze uitvoergrootte moet beantwoorden aan de energie-efficiëntie van het pand. Is het huis voldoende geïsoleerd, heeft het dubbel glas, is het een rijtjeshuis of een vrijstaande woning, kan het de warmte goed vasthouden? Dat zijn allemaal elementen die naast het aantal kubieke meters van de woning mede het benodigde vermogen van de warmtepomp bepalen. Het juiste vermogen is belangrijk, maar het blijft een evenwichtsoefening. Een te laag vermogen zorgt dat de warmtepomp te hard moet werken en meer geluid produceert. Een warmtepomp met een te hoog vermogen neemt meer ruimte in beslag en is duurder. Het advies van een betrouwbare, ervaren verwarmingstechnicus is hier goud waard. De volgende tabel geeft je toch al een globaal idee.

Lucht-waterwarmtepomp, split

De meest voorkomende warmtepomp is van het type lucht-water. Hier maken we onderscheid tussen een monoblock of een splitsysteem. Een monoblock is één unit waarin alle onderdelen geïntegreerd zitten. Een splitsysteem bestaat uit een binnen- en een buiten-unit. Vaak is het makkelijker om ruimte te vinden in de tuin, aan de gevel of zelfs op het dak, zodat je ruimte binnen kunt besparen.

Een lucht-waterwarmtepomp in split-uitvoering heeft meestal een veel kleiner buiten-unit dan de monoblock. Ook hier zijn de afmetingen van de buiten-unit afhankelijk van het vermogen. Voor een woning met twee tot drie slaapkamers heb je een vermogen van 5 tot 9 kW nodig en daarvan is de buiten-unit gemiddeld 100 cm breed, 79 cm hoog en 41 cm diep. De gemiddelde binnen-unit van een lucht-waterwarmtepomp is 70 cm breed, 90 cm hoog en 26 cm diep.

Grotere woningen (vier tot vijf slaapkamers) vragen een buiten-unit met meer vermogen. We spreken dan over een vermogen van 12 tot 16 kW. En die zijn 100 cm breed, 142 cm hoog en 39 cm diep. Dat is behoorlijk groot, maar nog steeds kleiner dan de monoblock buiten-unit. Houd ook rekening met de leidingen tussen buiten- en binnen-unit. Hoe verder beide units van elkaar zijn verwijderd, hoe lager het rendement. Bovendien mag je een bepaalde maximum afstand tussen deze twee niet overschrijden.

Lucht-waterwarmtepomp, monoblock

Zo’n monoblock lucht-waterwarmtepomp wordt buiten geplaatst en hierin zitten alle onderdelen verwerkt: de compressor, de condensor, het expansieventiel en de verdamper (zie ook het kennisartikel ‘Hoe werkt een warmtepomp?’). Is de ruimte binnen beperkt, dan is dit een goede oplossing. Als het gaat om een huis met twee of drie slaapkamers, dan heb je een warmtepomp nodig met een vermogen tussen 5 en 9 kW. De gemiddelde afmetingen zijn: breedte 120 cm, hoogte 93 cm en diepte 37 cm. Soms plaatst men nog een omkasting om dit toestel heen, om het geluid te dempen en ook om esthetische redenen. Door die ombouw met lamellen nemen de afmetingen uiteraard toe.

Voor een groter huis met vier of vijf slaapkamers kom je uit bij een 12 tot 16 kW-unit monoblock. Die neemt uiteraard meer ruimte in beslag. We rekenen op 113 cm breedte, 148 cm hoogte en 43 cm diepte. Als je voldoende ruimte hebt, dan is dit een goede optie, maar je hebt dan ook nog een oplossing nodig voor sanitair warm water.

Hybride warmtepomp

Het binnendeel van een hybride warmtepomp combineer je met een gas- of stookolieketel. De hybride warmtepomp zelf is een compacte oplossing. Maar je moet er rekening mee houden dat deze warmtepomp de HR-ketel niet vervangt. In de stookruimte moet er zowel plaats zijn voor de warmtepomp als voor de hoogrendementsketel. Alleen voor de hybride binnen-unit rekenen we gemiddeld op 55 cm breedte, 60 cm hoogte en 35 cm diepte. Voor de buiten-unit van dit systeem noteren we dezelfde afmetingen als bij het lucht-warmte splitsysteem.

Ga je voor een hybride warmtepomp die de lucht uit het centrale ventilatiesysteem gebruikt om het huis te verwarmen, dan mag je op dezelfde afmetingen rekenen. Zulke hybride warmtepompen zijn in de meeste gevallen kleiner dan een HR-gasketel en ze zijn bij uitstek geschikt voor een bestaand gebouw en wanneer er weinig ruimte is.

Bodem-warmtepomp

Een bodem-waterwarmtepomp heeft geen buiten-unit. Dit systeem haalt zijn energie uit de ondergrond. Door de afwezigheid van de buiten-unit is er dus geen omgevingsgeluid. Aan de andere kant moet je wel voldoende ruimte in de tuin hebben om de vrachtwagen met de boorinstallatie toe te laten. Deze oplossing is vooral bestemd voor nieuwbouw. De warmtepomp binnen is gemiddeld 60 cm breed, 180 cm hoog en 62 cm diep, maar altijd wordt deze warmtepomp nog gecombineerd met een buffervat en een boiler. Het meest voorkomend is trouwens de bodem-waterwarmtepomp.

Buffervat

De installateur zal je altijd een buffervat aanraden. Dit is een vat waarin cv-water zit. Dit is dus niet bedoeld voor douche en bad, maar om de verwarming te ondersteunen. Sanitair warm water zit in een boiler, niet in een buffer. De belangrijkste reden om een buffervat te plaatsen is om te vermijden dat de compressor voortdurend aan- en uit moet schakelen. Dit pendelen verlaagt de levensduur van de warmtepomp. Je kunt een kleine buffer tegen de wand monteren; dan hebben we het over 50 cm breedte, 90 cm hoogte en 35 cm diepte.

Zo’n buffervat wordt door het verwarmingssysteem aangesproken wanneer het nodig is en het levert onmiddellijk warm water. Gemiddeld heeft zo’n grote tank een diameter van 60 cm en is het 182 cm hoog.

Sanitair warm water

Er zijn veel verschillende manieren om je woning van sanitair warm water te voorzien. Dat komt dus niet uit de buffer… In een hybride oplossing wordt het water voor douche en bad verwarmd door de cv-ketel. Sommige mensen kiezen voor een boiler die warmte produceert via thermische zonnepanelen, een zonneboiler. Anderen gaan voor een elektrische boiler. Er bestaan ook warmtepompboilers die een tank hebben van gemiddeld 200 tot 270 liter, voor een gezin van vier tot vijf personen. En er zijn lucht-waterwarmtepompen op de markt met een geïntegreerde boiler. Teveel om hier grafisch weer te geven, maar onthoud dat je wat betreft ruimte ook nog met de warmwaterproductie rekening moet houden.

Teufel komt met een nieuwe generatie van zijn Airy Sports TWS. Deze tweede versie is beschikbaar in meerdere kleuren en voorzien van een hogere IP-classificatie (IPx4). Een andere verbetering is dat je in een mobiele app naar eigen wens de audio-instellingen kunt aanpassen. Maar de opvallendste vernieuwing is de toevoeging van noise cancelling. Tijd voor een praktijktest.

De Berlijnse audiospecialist heeft aan het uiterlijk van de Teufel Airy Sports TWS 2 niet veel veranderd. Het door ons geteste zwarte model bevat aan de buitenzijde van elk oordopje een iets onopvallender Teufel-logo. Daarnaast zijn de oorhaken iets korter en zitten de magneetpunten op een andere plek. Via deze magneetpunten laden de ingebouwde accu's op. De opbergcase heeft zelf ook een accu met een capaciteit van 750 mAh. Die kun je met de inbegrepen usb-c-kabel bijladen. Helaas is dit snoertje met een lengte van nog geen dertig centimeter erg kort.

©Maikel Dijkhuizen

Draagcomfort

Elk oor is anders en dat begrijpt Teufel maar al te goed. Het merk levert maar liefst vijf setjes siliconen oordoppen mee. Je verwisselt ze eenvoudig, waardoor iedere persoon de juiste pasvorm kan kiezen. Nadat je de Airy Sports TWS 2 aan een bluetooth-bron hebt gekoppeld, haal je de in-ears uit de oplaadcase. Dankzij de flexibele oorhaken blijven de oordoppen prima op hun plek zitten. Ook tijdens het sporten zitten de luisterapparaatjes als gegoten, want de in-ears gaan bij lichamelijke inspanning niet wiebelen. Wegens de prettige pasvorm en het lichte gewicht voel je amper dat je ze in hebt.

©Maikel Dijkhuizen

Bediening

Voor de bediening beschikken beide in-ears aan de buitenzijde over een aanraakpaneeltje. De werking is even wennen, want de linker- en rechterkant herbergen verschillende functies. Tik bijvoorbeeld aan de rechterkant tweemaal om een liedje te skippen en tik links twee keer om naar het vorige liedje te gaan. Je drukt tijdelijk op de behuizing om het volume te wijzigen. Met driemaal tikken kun je de transparantiemodus (links) of noise cancelling (rechts) activeren. Tot slot neem je simpel inkomende gesprekken aan, waarna je handsfree kunt bellen. Zodra je alle functies eenmaal onder de knie hebt, voelt de bediening intuïtief aan. De bijgevoegde handleiding bevat voor alle beschikbare opties duidelijke instructies.

Geluidskwaliteit

De Airy Sports TWS 2 levert zowel op lage als hoge volumes een helder geluid. Muziek klinkt erg levendig waarbij luisteraars een duidelijk stereobeeld kunnen horen. Vrouwelijke en mannelijke stemmen zijn duidelijk te verstaan, waardoor je podcasts, audioboeken en radio-uitzendingen moeiteloos kunt volgen. De in-ears sluiten je oren namelijk goed af van de omgeving. Daarnaast kun je natuurlijk noise cancelling inschakelen, maar deze functie zorgt slechts voor een bescheiden demping van de lage tonen in jouw omgeving. Je hoort omringende geluiden hierdoor een fractie zachter.

Met de standaardinstellingen laten de bassen zich niet zo nadrukkelijk gelden. Vind je een diepere laagweergave prettig, dan loont het de moeite om de Teufel Go-app te installeren. Kies vervolgens de geluidsinstelling Bass Boost en ervaar een steviger geluid. Overigens zijn er nog meer audio-opties beschikbaar, namelijk Podcast, Techno, Pop, Treble boost, Rock en Klassiek. Bovendien pas je de equalizerinstellingen eventueel handmatig aan. Kortom, genoeg mogelijkheden om het geluid naar je hand te zetten.

Gebruikers kunnen in de app ook nog noise cancelling of de transparantiemodus activeren. Laatstgenoemde functie laat geluid van buitenaf door, zodat je tijdens het luisteren soepel een gesprek kunt voeren. Verder toont de app de resterende batterijcapaciteit van elk oordopje en de huidige firmware-versie. Als er een nieuwe software-update verschijnt, kun je die meteen installeren.

©Maikel Dijkhuizen

Teufel Airy Sports TWS 2 kopen?

Als je van de noise cancelling-functie geen wonderen verwacht, is de Teufel Airy Sports TWS 2 een interessant product voor actievelingen. Tijdens het wandelen, hardlopen, fitnessen en fietsen blijven de oordopjes goed zitten. Fijn is dat je tijdens al die activiteiten muziek, podcasts en luisterboeken makkelijk kunt bedienen via de aanraakpaneeltjes. Ten slotte is ook de audiokwaliteit dik in orde. Al met al vinden we de adviesprijs van 119,99 euro voor dit kwalitatieve setje in-ears gerechtvaardigd.

Catherine O'Hara, de actrice die onder andere bekend is van haar rol in de eerste twee Home Alone-films, is op 71-jarige leeftijd overleden.

Ze kwam in haar huis te Los Angeles te overlijden na een korte ziekte. Het internet stond gisteren vol met mooie herinneringen aan O'Hara van collega-acteurs en anderen uit het acteervak.

De Canadees-Amerikaanse actrice was vooral bekend om haar rol als moeder van hoofdpersonage Kevin McCallister in de eerste twee Home Alone-films. Ook haar rol als Delia Deetz in de gotische Tim Burton-film Beetlejuice was bekend.

De laatste jaren kreeg O'Hara's carrière een tweede leven dankzij haar rol in de sitcom Schitt's Creek, alsmede in het vervolg op Beetlejuice. Daarnaast had ze rollen in recente series als The Last of Us en The Studio.