Toen Pieter Boon en zijn collega’s een kleine boot kochten om door de Amsterdamse grachten te varen, leek het eigenlijk heel logisch om daar een zelfvarende boot van te maken. Boon werkt namelijk bij een bedrijf dat specialiseert in kunstmatige intelligentie en big data. Inmiddels is de boot bijna klaar om zelfstandig te water te gaan.

“Sorry ik viel even weg, ik vaar nu net het IJ over.” De wind maakt het telefoongesprek moeilijk te verstaan en regelmatig moet Pieter Boon zijn gesprek onderbreken om zijn collega ergens op te wijzen. “Paul, ik voel op dit stuk altijd een extra sterke stroom, let daar even op.” Het is lastig een goed gesprek te voeren met Boon, maar dat heeft een heel goede reden: hij vaart dagenlang op en neer door de Amsterdamse grachten en kanalen om zijn zelfvarende boot slimmer te maken.

Over een tijdje moet Xomnia’s sloep volledig autonoom door de grachten van de hoofdstad varen, maar voor het zover is moet de boot eerst heel veel data verzamelen.

Pieter Boon werkt bij Xomnia, een bedrijf dat datamining en machine learning gebruikt om AI-toepassingen te maken. Het bedrijf is in het hartje van de hoofdstad gevestigd en dat was reden genoeg om een boot aan te schaffen. Gewoon om de vrijmibo in de grachten te vieren, zoals zoveel Amsterdammers dat op mooie dagen doen. Boon en zijn collega’s wisten een oude reddingssloep op de kop te tikken.

“Zo’n ding dat in een ver verleden eens aan een cruiseschip vast had gezeten”, vertelt Boon. “Hij was knaloranje, maar we wilden de sloep liever in de kleuren van ons bedrijf hebben.” Tijdens het schilderen kreeg hij een idee: waarom konden ze deze boot niet zelf laten varen? Daar hadden zijn collega’s, ook allemaal fanatieke knutselaars en programmeurs, wel oren naar.

Programmable Logic Controller

Hardwarematig viel het Boon mee om de boot aan te sturen. “Het is relatief simpel. Er zit een aantal aandrijvingen in de boot ingebouwd waar een Programmable Logic Controller (PLC) tussen zit, die we vervolgens met een laptop kunnen aansturen. Daarmee kunnen we de linker- of rechteraandrijving aansturen, of de motor.” Die laptop moet overigens wel krachtig genoeg zijn, want voor het gebruik van neurale netwerken zoals TensorFlow heb je behoorlijk wat rekenkracht nodig.

Omdat het bedrijf zich specialiseert in AI was er al veel kennis op dat vlak in huis, wat goed uitkwam voor een dergelijk project. Zo had één collega al ooit eens gewerkt met een neuraal netwerk voor een pilot op het gebied van objectherkenning. Dat is belangrijk voor het maken van een autonoom voertuig. Boon: “Uiteindelijk moet de boot patronen gaan herkennen en daar vervolgens de juiste acties aan koppelen, zoals het bijsturen van de boot of het sneller of langzamer laten varen.”

©PXimport

Maar voor de boot zover is moeten de makers wel eerst een flink aantal testvaarten maken. Het neurale netwerk moet namelijk eerst tijd (en data) hebben om te leren hoe het bijvoorbeeld obstakels kan herkennen, en wat een kapitein normaal gesproken zou doen om die te omzeilen. Ook belangrijk: hoe moet er worden omgegaan met wind, plotseling veranderende stroming en andere kanaalvaarders?

Boon is daarom druk aan het werk. De afgelopen dagen zat hij, samen met zijn collega Paul die het neurale netwerk ontwerpt, vier uur per dag in de sloep en voer hij kriskras op en neer om de boot alles te leren wat je in een normale vaarsituatie ook tegen kunt komen. Volgens Boon is het niet meer dan logisch dat ook de scheepvaart autonomer wordt.

“De auto-industrie is al zo hard op weg, en in de scheepvaart zijn er wel een paar initiatieven, maar die zijn vaak nog niet zo vergevorderd. Dit begint nu heel concreet te worden, de boot vaart al voor een groot deel uit zichzelf.”

Smart Shipping Challenge

Boon heeft het project uit zichzelf opgezet en heeft inmiddels veel geïnteresseerde partijen gevonden die misschien met hem in zee willen gaan. Enkele maanden geleden sprak hij bij de Smart Shipping Challenge (SMASH), een initiatief van Rijkswaterstaat om de binnen- en scheepvaart ‘slimmer’ te maken. Hij raakte daar aan de praat met iemand die er wel oren naar had om de technologie ook in te zetten in eigen schepen.

“Daar is serieuze interesse voor, dus ik hoop dat we de software binnenkort kunnen doorontwikkelen binnen de professionele vaart. Wat je vervolgens moet doen, is de specifieke vaarroutes en -bewegingen van andere schepen inladen in het programma, maar dat is slechts een kwestie van tijd.”

Pogingen van Boon om overheidssubsidie te krijgen voor de boot vielen in het water, maar dat weerhield hem er niet van door te zetten. Sterker nog, het feit dat de boot vrijwel helemaal gefinancierd is door sponsoren, partners en wat eigen inbreng is één van de dingen waar hij het meest trots op is.

“Zoveel van dit soort projecten stranden omdat de makers niet doorzetten of teveel theoretische plannen moeten schrijven voor investeerders. Te weinig mensen dóén het gewoon, gaan aan de slag en bouwen iets waarmee ze kunnen aankomen bij investeerders. Daar heb je vaak veel meer aan.” Voorlopig blijft Boon dus nog even doorvaren. Niet alleen om de Xomnia-boot autonomer te maken, maar hopelijk ook de rest van de scheepvaart.

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.

De servers van Call of Duty: Warzone Mobile gaan op 17 april voorgoed offline, waardoor de game vanaf dat moment niet meer speelbaar is.

Dat heeft Activision aangekondigd. Afgelopen jaar werd de game al uit app-winkels gehaald en werd de komst van nieuwe seizoensgebonden content al stopgezet, en het voorgoed offline halen van de servers is de laatste stap in het verdwijnen van de game. Mensen kunnen tot 17 april de game gewoon blijven spelen en hun verdiende in-game geld opmaken.

"We zijn enorm dankbaar voor de spelers die Call of Duty: Warzone Mobile hebben ondersteund, alsmede de ontwikkelaars die de ervaring tot leven hebben gewekt", aldus Activision. "De passie van spelers en hun feedback blijft de toekomst van de Call of Duty-franchise vormgeven, en we kijken er naar uit om betekenisvolle seizoensgebonden content en updates naar Call of Duty: Mobile te brengen."

Call of Duty: Mobile blijft er wel

Call of Duty: Warzone Mobile kwam in 2024 beschikbaar als mobiele versie van Call of Duty: Warzone, de battle royale-game voor consoles en pc. Op die platforms blijft Warzone wel speelbaar.

Activision zei het al: voor een mobiele Call of Duty-ervaring kunnen spelers terecht bij Call of Duty: Mobile. Die game kwam in 2019 uit op smartphones en geniet nog altijd van populariteit. Call of Duty: Mobile heeft ook een battle royale-modus - waar Warzone Mobile juist om draaide - alsmede modi als reguliere multiplayer en Zombies.

Activision Blizzard - en dus ook Call of Duty - werd enkele jaren geleden overgenomen door Microsoft. Buiten het feit dat de jaarlijkse nieuwe Call of Duty-game vanaf release ook meteen op Xbox Game Pass verschijnt, heeft dat echter niet veel aan de Call of Duty-franchise veranderd. Wel leek het meest recente deel, het vorig najaar uitgekomen Call of Duty: Black Ops 7, minder populair dan voorgaande delen. Mogelijk heeft dit te maken met dat het jaar daarvoor nog Black Ops 6 uitkwam, en spelers niet zo snel op een direct vervolg zaten te wachten.