Desktopcomputers trekken vuil aan en ze fungeren soms als ware stofzuigers. Ook de glimmende plastic behuizing van een notebook is snel vies, doordat er vinger- en handafdrukken op achterblijven. Lukraak met agressieve schoonmaakmidelen aan de slag gaan is geen optie, maar gelukkig is het heel eenvoudig om uw computer op een veilige manier van viezigheid te ontdoen.

1. Schadelijk stof?

Stof in uw computer is alleen schadelijk als het de ventilatie blokkeert. U kunt bijvoorbeeld plukken stof voor een luchtinlaat of -uitlaat aantreffen. Ook kan stof voor een defecte koelventilator zorgen en hem zelfs volledig blokkeren. In zeer uitzonderlijke gevallen kan stof in combinatie met andere vervuiling, bijvoorbeeld ten gevolgen van kettingroken in een slecht geventileerde computerkamer, leiden tot kortsluiting en fysieke defecten. Uw harde schijf kan niet beschadigd raken door huisstof, omdat dit kastje hermetisch is afgesloten. Een optisch loopwerk, zoals een dvd-brander, is echter minder goed afgesloten. Hier kan stof wel binnendringen, waardoor het loopwerk beschadigt. Stof in uw computer is niet te voorkomen, maar u kunt de hoeveelheid die het apparaat verzamelt wel beperken. Een computer die op de vloer staat, trekt meer stof aan dan wanneer u het apparaat op een hogere plek zet, bijvoorbeeld op een kistje.

©PXimport

Stof is niet bevorderlijk voor de luchtdoorstroom en kan zelfs een koelventilator lamleggen.

2. Lichte zeepoplossing

Er zijn tal van dure middeltjes te koop om uw computer mee schoon te maken en te onderhouden. Dit geldt uiteraard niet alleen voor computers, ook voor al het meubelmateriaal zijn er spullen verkrijgbaar die volgens het etiket voor 'perfect onderhoud' zorgen. Deze speciale reinigers vormen een leuke bron van inkomsten voor de winkelier, maar ze zijn eenvoudig vervangbaar door iets goedkopers. Doorgaans hebt u geen speciale middeltjes nodig en kunt u voor uw pc en notebook toe met spullen die u al in huis hebt. Voordat u in uw keukenkastje duikt, is het van groot belang om te weten welke spullen u hoe dan ook nooit mag gebruiken voor het reinigen van uw pc of notebook. Schuurmiddelen, allesreiniger, chloor en superschoonmaakhulpjes als Cillit Bang zijn absoluut uit den boze, omdat ze de coating van plastic aantasten. In het minst vervelende geval leidt dit tot krassen in de behuizing, maar in ons testlab staan ook ontsierde toetsenborden en notebooks waarbij een agressief reinigingsmiddel voor grote lelijke vlekken heeft gezorgd. Het beste reinigingsmiddel bestaat uit lauw water waar een heel klein beetje zeep in is opgelost. Een standaardafwasmiddel zonder 'extra's' is daarbij een prima keuze.

3. Hulpmiddelen

Naast de lichte zeepoplossing van de vorige tip hebt u nog twee dingen nodig om uw computer goed schoon te kunnen maken: een droog doekje en een doekje dat u heel licht vochtig maakt met het afwassopje. Kies daarbij voor microvezeldoekjes. Deze zijn zacht, ze trekken stof aan en houden het ook vast. De zachtheid voorkomt krassen en zorgt ervoor dat uw beeldscherm streeploos schoon wordt. Gebruik altijd nieuwe doekjes en dus nooit oude uit de wasmachine! Bij een verkooppunt van stofzuigerzakken (in een gespecialiseerde winkel of op de markt) koopt u voor vijf euro een borstelopzetstuk met zachte haren. Zo'n opzetstuk is prettig voor het schoonmaken van de computerventilatie, maar ook bij het uitzuigen van uw toetsenbord. Gebruik het opzetstuk alleen voor het schoonmaken van uw pc of notebook en niet voor het schoonzuigen van andere zaken.

©PXimport

Een borstelopzetstuk voor uw stofzuiger kost maar een paar euro en is erg handig.

4. Toetsenbord uitzuigen

Houd het toetsenbord eerst ondersteboven en tik het leeg op uw bureau. Dit kunt u ook met een notebook doen, als u maar voorzichtig bent. Het is altijd weer verbazingwekend wat voor viezigheid eruit valt! Voor het uitzuigen van een toetsenbord is het extra opzetstukje uit de vorige tip onmisbaar. Zet de stofzuiger indien mogelijk op de laagste stand en ga zeer voorzichtig te werk. Na het uitzuigen kunt u de 'vieze vingers' voorzichtig wegboenen met het microvezeldoekje met de afwasmiddeloplossing.

Let hierbij op: Het mechanisme van de toetsen is kwetsbaar en uw toetsen kunnen in de stofzuigerzak verdwijnen. Reparatie van losse toetsen is niet altijd mogelijk en voor een origineel nieuw notebooktoetsenbord betaalt u al snel vijftig euro.

©PXimport

Uw toetsenbord is een kwetsbaar apparaat!

Toetsenbord op slot

Als u even een doekje over uw notebook of toetsenbord haalt, kunt u het apparaat het beste volledig uitschakelen. Soms hebt u daar de tijd wellicht niet voor omdat u ondertussen aan het werk bent, maar het is bijzonder onprettig als de computer op hol slaat omdat u tijdens het schoonmaken per ongeluk allerlei toetsen indrukt. Om dat laatste te voorkomen, kunt u de Windows-vergrendelstand gebruiken. Druk tegelijkertijd op de Windows-toets en de L-toets (de L staat daarbij voor Lock, vergrendelen). Windows gaat dan tijdelijk 'op slot' en reageert niet op de muis en ingedrukte toetsen. Voordeel van de vergrendelstand is dat u alle programma's nu geopend kunt houden en de computer niet hoeft uit te schakelen. U keert terug naar Windows door op Enter te drukken of, indien van toepassing, uw Windows-wachtwoord in te typen.

5. Beeldscherm schoonmaken

Beeldbuismonitoren trekken veel stof aan, ook in de binnenkant. Maak de kast ervan echter nooit open voor een schoonmaakbeurt, want dat kan levensgevaarlijk zijn! Gebruik eventueel een stofzuiger met een opzetstukje om de ventilatieroosters aan de achterzijde en bovenkant van stof te ontdoen. Voor het scherm zelf is wederom het microvezeldoekje met een licht afwassopje geschikt. Verwijder altijd de voedingstekker en wees erg voorzichtig (lees: zuinig) met het sopje. Gebruik nooit vocht aan de achterzijde van de kast of op andere plekken waar ventilatiegaten zitten. Bevochtig het microvezeldoekje licht en neem het scherm voorzichtig af. Laat het opdrogen of boen het zachtjes na met een droog doekje.

©PXimport

Kom niet met een vochtige doek in de buurt van ventilatieroosters, bijvoorbeeld aan de achter- en bovenzijde van een beeldscherm.

Onderbuikgevoel

Het schoonmaken van een computer is, zeker als het om de buitenkant gaat, erg eenvoudig. Waarom zou u 19 euro betalen voor een speciale spray als u hetzelfde eindresultaat behaalt met een eenvoudig afwasmiddelsopje? U hebt geen dure middelen nodig om uw notebook, pc, muis, toetsenbord en beeldscherm weer prachtig schoon te krijgen. Ga daarbij wel altijd af op uw onderbuikgevoel! Hoewel er weinig fout kan gaan, moet u uw computer niet openen als u het niet vertrouwt. In sommige gevallen kan bovendien de garantie verloren gaan als u de behuizing opent.

6. Buitenzijde behuizing

Ook de buitenkant van uw notebook of desktop-pc is eenvoudig schoon te maken met een afwasmiddelsopje op een microvezeldoekje. Wees ook hierbij voorzichtig en gebruik niet teveel sop, met name niet in de buurt van ventilatieroosters en luchtgaten. Verwijder voordat u met vocht en apparatuur aan de slag gaat altijd de stekker uit het stopcontact. Bij een notebook kunt u ook de accu verwijderen. Laat de contactpunten van de accu in ieder geval met rust en blijf er ver vandaan met vocht! Notebookgebruikers dienen extra voorzichtig te zijn met de touchpad. Sommige exemplaren kunnen niet tegen vocht, ook niet tegen een klein beetje. Reinig de touchpad bij voorkeur dus uitsluitend met een droog microvezeldoekje of een wattenstaafje.

©PXimport

De buitenkant van een desktop-pc of notebook kunt u eenvoudig reinigen met een microvezeldoekje. Wees ook daarbij zeer voorzichtig met het gebruik van vocht!

Statische elektriciteit

Elektronische apparaten hoeven niet met fysiek geweld te worden geconfronteerd om volledig stuk te gaan. Statische elektriciteit is namelijk een onzichtbare vijand. De kans dat u met defecten krijgt te maken door dit fenomeen is gelukkig niet erg groot en u kunt zich er bovendien tegen wapenen. Door een speciaal polsbandje te dragen, voorkomt u dat statische elektriciteit uw computer om zeep helpt als u de binnenkant van het apparaat voorzichtig reinigt. Twijfelt u of bent u bang dat het misgaat? Laat de computerbehuizing dicht en reinig het apparaat uitsluitend aan

de buitenkant!

7. Behuizing openen?

Sommige onderdelen van een pc of notebook zijn lastig te bereiken, maar herbergen wel veel stof. Denk aan de ruimte in uw computerkast, de koelfan en de ventilatiegaten. Het openen van de behuizing biedt uitkomst om hier beter bij te komen. Er zijn echter een paar onderdelen die u met rust moet laten. Niet alleen om een defect te voorkomen, maar vooral ook voor uw eigen veiligheid! Zoals u in tip 5 al kon lezen, moet u de monitor onder geen beding openen. Hetzelfde geldt voor de voeding van een desktop-pc en ook het openschroeven van een notebook is ernstig af te raden, omdat de kans groot is dat u onverhoopt beschadigingen aanricht. Bovendien is het vaak een drama om een notebook weer op de juiste wijze in elkaar te schroeven. Om dezelfde reden kunt u ook uw toetsenborden beter dichtlaten. De behuizing van een desktopcomputer is daarentegen wel eenvoudig te openen en weer af te sluiten, zodat u de binnenkant van het apparaat (met beleid!) kunt uitzuigen. Het enige - beperkte - risico waar u tegenaan kunt lopen is dat er beschadigingen ontstaan door statische elektriciteit. De kans dat u zelf onder stroom komt te staan is bijzonder klein, mits u de voeding met rust laat.

8. In de behuizing

Als u een desktopcomputer gebruikt, zal het meeste stof zich in de behuizing verzamelen en niet aan de buitenkant. Het openen van de computerbehuizing klinkt voor veel computergebruikers als een stap te ver, maar het is in wezen heel eenvoudig. Als u desalniettemin 'drempelvrees' voelt, kunt u er beter niet aan beginnen en uw computerbehuizing gewoon dichtlaten. Als u het wel aandurft, moet u rekening houden met een paar zaken. Statische elektriciteit (zie het kader elders in dit artikel) kan uw computer fysiek beschadigen, al komt het in de praktijk zelden voor. Verwijder altijd de stroomstekker van uw pc voordat u het apparaat opent. U opent de kast doorgaans eenvoudig door één zijplaat te verwijderen. Hiervoor moeten soms een of twee schroeven aan de achterkant worden losgedraaid, maar bij andere modellen is het verplaatsen van een schuifje ook al voldoende. Als de kast eenmaal open is, moet u ervoor zorgen dat u het aanraken van printplaten en andere elektronische delen vermijdt. Wees vooral erg voorzichtig en probeer uw schoonmaakactie te beperken tot het vrijmaken van de 'luchtwegen' van de computer (inlaat/uitlaat-koel­gaten) en koelventilators. Gebruik nooit een vochtige doek binnen de computerkast en laat u er absoluut niet toe verleiden om printplaten te stofzuigen.

©PXimport

Maak het binnenwerk van de computer voorzichtig stofvrij.

9. Ventilators stofvrij

In een computer zitten meerdere ventilators. Sommige zorgen voor luchtdoorstroming in de behuizing en andere werken als actieve koelers voor onderdelen die erg warm kunnen worden, zoals de processor. De gemiddelde computer heeft minimaal drie ventilators:

1. Actieve voedingkoeling: uitsluitend van buitenaf uitzuigen, de voeding nooit openen!

2. Processor-fan: zorgt voor de koeling van de processor. De behuizing moet worden geopend om erbij te kunnen.

3. Systeem-fan: zorgt voor de luchtdoorstroming in de behuizing. Deze ventilator (soms zijn er meerdere aanwezig) kan zowel aan de voorzijde zitten als aan de achter- of bovenzijde. De behuizing moet worden geopend om erbij te kunnen.

Stof in de ventilator kan zowel tot slijtage van de fan als tot slechte koeling leiden. Let op: een ventilator mag nooit meedraaien als u hem uitzuigt! Houd met een pen of een wattenstaafje (in ieder geval geen metaal!) de ventilator tegen terwijl u hem schoon zuigt met het hulpborsteltje op de stofzuiger. Controleer ook de ventilatiegleuven en gaten en zuig deze voorzichtig uit.

©PXimport

Houd de ventilator tegen met een pen, zodat hij niet mee kan draaien terwijl u hem schoonzuigt.

Kruimeldief en kwast

Hoewel u voor het schoonmaken van de computer waarschijnlijk alles al in huis hebt, kunt u nog voor een paar slimme extra hulpmiddelen zorgen. Om stof in kleine hoekjes los te peuteren, is een penseel of kleine schilderskwast handig. Hiermee kunt u ook in de hoeken van bijvoorbeeld uw monitor en touchpad komen.

Als u de computer van de buren regelmatig een beurtje geeft en ook die van vrienden weleens onder handen neemt, is een kruimeldief met opzetslang geen overbodige luxe. Deze ministofzuigers vindt u voor een paar euro op de markt of voor een paar tientjes in de winkel. Zo'n apparaat heeft een licht gewicht en een compacte vormgeving, en de slang ervan is dunner dan die van een normale stofzuiger. Een ministofzuiger is daardoor beter geschikt voor het wegzuigen van stof in kleine hoekjes.

10. Processor-ventilator

Soms biedt het uitzuigen van de ventilator van de processor niet voldoende soelaas om al het stof te verwijderen. De ventilator zit vaak vastgeklemd op een koellichaam en tussen de ribben van het koellichaam kan zich stof ophopen. Dit kunt u alleen uitzuigen door de ventilator te verwijderen. Gebruik een penseel of kwastje om het stof tussen de koelribben te verwijderen en zuig het weg met de stofzuiger. Let op: dit klusje is alleen bestemd voor experts! Verwijder bij voorkeur uitsluitend de ventilator en niet het koellichaam. Haal hoe dan ook nooit de pasta weg die tussen het koellichaam en de processor zit. Het lijkt viezigheid, maar deze pasta is noodzakelijk om de warmte van de processor af te voeren naar het koellichaam.

©PXimport

De 'viezigheid' aan de onderzijde van een koellichaam is koelpasta. Die moet u zeker niet verwijderen!

11. Muis erger je niet!

Vroeger was de muis een computeronderdeel dat erg gevoelig was voor stof. De lichtdoorlatende radertjes werden door stof geblokkeerd, zodat de registratie van muisbewegingen stagneerde. Het oude type muis waarbij dit speelt, kan worden herkend aan het balletje aan de onderzijde. Gebruikt u een muis met een bal aan de onderkant en ondervindt u problemen met de besturing van de muisaanwijzer? Hoogstwaarschijnlijk is stof de boosdoener. U kunt de bal verwijderen en de binnenzijde schoonmaken met een tandenstoker en een wattenstaafje, maar uw muis vervangen is eigenlijk een betere optie. Met een muis die met een rood lampje werkt (of met een lasermuis zonder lampje) raakt u de cursorcontrole niet kwijt door een beetje stof. De buitenkant kunt u eenvoudig reinigen met het bekende licht bevochtigde microvezeldoekje. Aan de onderzijde bevindt zich op de rubbers vaak wat opgehoopt vuil, maar dit is eenvoudig te verwijderen.

©PXimport

Verwijder het vuil rond de rubbers aan de onderzijde van uw muis.

12. Bekabeling

Ook voor het schoonmaken van computerkabels kunt u het inmiddels bekende sopje gebruiken. Omdat vuil hardnekkig kan zijn vastgekoekt aan kabels en stekkers, kunt u ook een stevige theedoek gebruiken. Trek de computerkabels bij voorkeur los voordat u ze schoonmaakt. Dit is niet altijd handig, omdat het opnieuw aansluiten een hele klus kan zijn, maar haal in ieder geval de stroomkabel van uw pc of notebook uit het stopcontact. Zo voorkomt u een stroomschok als een contactpunt van een kabel per ongeluk in aanraking komt met een vochtige doek.

©PXimport

Computerkabels kunt u het beste schoonmaken met een stevige theedoek.

13. Aansluitingen

Ook de aansluitlocaties van uw computer kunnen stof verzamelen, bijvoorbeeld de plekken waar u uw usb-kabels inplugt. U kunt de aansluitingen voorzichtig uitzuigen met een borstelopzetstuk, maar dit is niet per se nodig. De aansluitingen leiden direct naar het moederbord van uw computer, waardoor een schoonmaakactie voor extra risico op schade door statische elektriciteit kan zorgen. Maak de aansluitingen daarom alleen schoon als u problemen ondervindt met kabels of usb-stekkers.

De beste PlayStation 5-games bepalen is best een uitdaging. Anno 2026 is 'een PlayStation 5-game'een breed begrip, vanwege backwards compatible titels, het dalende aantal exclusives en verschillende updates en remasters. Toch is het gelukt: dit zijn de beste PS5 die je kunt spelen.

Astro Bot

Wat begon als een absurd uitgebreide techdemo van de PlayStation 5 en de bijbehorende DualSense-controller in Astro's Playroom, is uitgegroeid tot misschien wel de leukste PlayStation 5-exclusive van deze generatie. Team Asobi's Astro Bot wordt door sommigen ook wel de 'Mario-game van PlayStation' genoemd, onder andere dankzij de vele collectibles in de vorm van Astro Bots die verkleed zijn als zowel bekende als meer obscure PlayStation- en gaming-personages.

Die Bots vind je in de vele levels van het spel, dat je al platformend doorloopt - vaak ook met een unieke power-up om alles steeds beter onder de knie te krijgen. Het is misschien niet de beste pure platformer, maar wat betreft creativiteit en variatie komen weinig games bij Astro Bot in de buurt.

Horizon: Forbidden West

Het concept van de Horizon-franchise voelt als een ietwat willekeurige cocktail, maar werkt als een tierelier. De fictieve versie van de aarde is zowel post-apocalyptisch als prehistorisch, het verhaal is gegrond en tegelijkertijd sciencefiction tot de max, en er zijn robot-dinosauriërs. What's not to love? In Forbidden West reist Aloy af naar het voormalige San Francisco, nog altijd op zoek naar antwoorden rondom haar verleden - en daarmee over het verleden van de wereld.

Die ziet er overigens werkelijk prachtig uit op de PlayStation 5 – het is misschien wel de mooiste game op het platform - en zit bomvol zij-missies en plekken om te ontdekken. Dit allemaal naast een sterk verhaal over identiteit, dat vol zit met plotwendingen en interessante personages. Forbidden West lost daarbij een hoop van de kritiekpunten op van voorganger New Dawn, waardoor het ook een van de fijnst spelende games op het platform is.

©Guerilla Games

Blue Prince

We zeggen het gewoon: Blue Prince is de beste puzzelgame sinds The Witness. In de game erf je een landhuis, waarin je door 45 kamers moet ploegen om de mysterieuze 46e kamer te vinden. Dat doe je steeds door drie verschillende stukken kaart neer te leggen – vandaar de naam van de game – zonder stuk te lopen voordat de dag eindigt. In de praktijk hou je daarom in een notitieboek bij welke combinaties je al hebt verkend, en verzamel je items om de zoektocht dragelijker te maken. Blue Prince is daarom een game die je hersenen net zo kraakt als masseert.

©Dogubomb

Marvel's Spider-Man 2

Met de release van Marvel's Spider-Man in 2018 dachten we even dat het webslingeren niet beter kon worden dan dat. Vijf jaar later bewees Insomniac Games het tegendeel, met een uitermate soepel slingersysteem dat je razendsnel door New York City transporteert. Daarbij speel je in Marvel's Spider-Man 2 met niet één, maar twee van de webhoofden. Na zijn sologame sluit Miles Morales zich aan bij Peter Parker om de Big Apple - nu uitgebreid met Long Island en de wijk Queens - veilig te houden, en geen seconde te laat. Nieuwe schurken als Venom en Kraven the Hunter liggen namelijk op de loer.

Fundamenteel verandert er in Marvel's Spider-Man 2 weinig ten opzichte van de eerdere delen, maar dat maakt de game zeker niet minder leuk. Het is een speelbare blockbuster die aanvoelt als een Marvel-film, iets wat we elk jaar wel kunnen gebruiken op de PS5.

©Insomniac Games

Ghost of Yotei

Ghost of Yotei doet wat veel vervolgen tegenwoordig niet durven: doorgaan met een compleet nieuw, losstaand verhaal en personages die praktisch niets te maken hebben met wat vooraf kwam. Je hoeft niets over Ghost of Tsushima te weten om de reis van het nieuwe hoofdpersonage Atsu te waarderen, terwijl de gameplay wel voortbouwt op de mechanieken van het vorige deel. In plaats van enkel een katana, boog en wat kunai heeft Atsu een waar arsenaal aan wapens om haar queeste voor wraak mee te vervullen. Een katana voor in iedere hand, odachi (grote katana), kusarigama (mes aan een keten) en zelfs een geweer, om er maar een paar te noemen.

Ghost of Yotei omarmt vooral de kalmte. Waar veel openwereldgames leunen op actie, is je door het noorden van Japan begeven een bijna serene ervaring. De wind die door de bomen wappert en de werkelijk prachtige kleuren die de game op je scherm tovert maken Ghost of Yotei een fijne plek om gewoon even te zijn.

Alan Wake 2

Alan Wake is een schrijver, en hij heeft een probleem. Alles wat hij schrijft, gebeurt ook echt. In Alan Wake 2 zorgt dat weer voor problemen, wat een uiterst unieke horror-ervaring maakt. Zeker wie het eerste deel - en de dlc van mede-Remedy-game Control - al gespeeld heeft, weet namelijk dat Alan zich in een soort alternatieve wereld begeeft, wat ook invloed heeft op het andere speelbare personage: Saga Anderson. Omdat je continu weet dat er iets gaat of kan gebeuren, barst Alan Wake 2 praktisch uit zijn voegen van de spanning.

Gameplay-technisch doet de ontwikkelaar daarbij iets knaps: steeds wanneer je het verhaal van een scène omschrijft, verandert ook een deel van de spelwereld. Verschillende combinaties openen telkens andere routes. Dat maakt het alleen maar verwarrender, precies zoals de game het bedoelt en ook duidelijk laat merken. Alan Wake 2 verlegt daarom de grenzen van het horrorgenre.

©Remedy Entertainment

The Last of Us Part 2 Remastered

Het vervolg op een van de beste games ooit zou alleen worden gemaakt als het verhaal de moeite waard was. We kunnen wel stellen dat het in 2020 verschenen The Last of Us: Part 2 een van de beste verhalen in videogames is, en verteld op een manier die alleen het medium kan dragen. Hoe meer je geeft om Joel en Ellie, hoe ongemakkelijker Part 2 de ervaring voor je maakt.

Je tocht, ditmaal met Ellie, is sowieso een aanslag op je geweten. Vijanden hebben allemaal een naam, roepen om hulp en kermen het uit wanneer je ze te grazen neemt. Het gamedesign van The Last of Us: Part 2 wordt nog weleens onderschat, maar in de basis is het qua gameplay en physics een grensverleggende actie-stealthgame. De PlayStation 5-versie voegt behalve betere graphics weinig toe aan het origineel, maar het is een ervaring die we nog steeds met klem aanraden.

Hollow Knight: Silksong

We hebben er potvolkoffie lang op moeten wachten, maar inmiddels kunnen we al een poosje aan de slag met Hollow Knight: Silksong. De game doet het nieuwe gebied Pharloom aan en legt het personage Hornet uit de eerste game onder de knoppen voor een nieuw, op zichzelf staand avontuur. De bazen en omgevingen in het met wanhoop gevulde Pharloom zijn nog gevaarlijker dan in Hallownest, en de moeilijkheidsgraad van deze 'actie-verkenningsgame' of metroidvania ligt dan ook vrij hoog

Dat maakt het dan ook extra bevredigend wanneer je sierlijk tussen vijanden en valstrikken door springt, of na tien keer doodgaan de patronen van een baasgevecht doorkrijgt. Daarbij krijg je alle ruimte om te ontdekken en inwoners van dit sombere land te helpen voor extra items, die jouw tocht naar de top van Pharloom stukje bij beetje draagbaarder maken. De flow van Silksong is ongekend, de besturing ongeëvenaard soepel en het audiovisuele aspect elke mogelijke prijs waard. Silksong is een kroon op het genre.

©Team Cherry

Baldur's Gate 3

De Baldur's Gate-rpg's van weleer zijn iconisch en geliefd door velen, dus een nieuw deel maken is een gewaagde keuze. Het Belgische Larian Studios heeft zich vol overgave op deze taak gestort, en heeft daarmee een van de beste (moderne) rpg's ooit aangeleverd. De opzet van het verhaal is dat jouw personage een tadpole - soort worm - in zijn schedel heeft, en op avontuur moet om die te verwijderen, voordat je in een octopusachtige Mind Flayer verandert. In het verloop van dat avontuur heb jij de regie over wie je helpt, een kopje kleiner maakt of om de tuin leidt. Als de dobbelstenen meewerken, tenminste.

Baldur's Gate 3 biedt spelers in ieder geval ongekend veel vrijheid in het aanpakken van vrijwel iedere situatie, waardoor iedereen een persoonlijke ervaring kan opbouwen met het spel. Kun je het – net als in het bordspel Dungeons & Dragons – bedenken, dan kan het waarschijnlijk. Daarbij is het noemenswaardig hoe soepel de game wegspeelt met een controller, terwijl Baldur's Gate 3 alle complexiteit van een oneindig diepgaande rpg bevat.

©Larian Studios

Tunic

Veel van de games in deze lijst zijn gemaakt door gepassioneerde teams, bestaande uit soms wel honderden ontwikkelaars. Tunic is daarin het tegenovergestelde, gezien de game grotendeels gemaakt is door één persoon: Andrew Shouldice. Overduidelijk is dat hij zich heeft laten inspireren door The Legend of Zelda voor de visuele stijl van het spel, met Bloodborne-invloeden voor de gevechten.

Maar Tunic is juist ook ontzettend uniek. Spelend als een vosje moet je als speler een taal ontcijferen die met verschillende stukken papier in de game het verhaal vertelt en langzaamaan onthult hoe je de game uitspeelt. Het gevoel van ontdekking en het langzaamaan begrijpen van de wereld maakt van Tunic een zeer speciale ervaring.

©Finji

God of War: Ragnarok

God of War uit 2018 bleek de grandioze heruitvinding van een al iconische PlayStation-franchise. Opeens was de brute Kratos een stuk menselijker, een vader die - al rouwend om zijn vrouw - de jonge Atreus probeert te behoeden tegen de schaduw van zijn eigen verleden. God of War: Ragnarok is het lange vervolg op dat verhaal, en tegelijk een verkenning van wat vaderschap en goddelijkheid betekenen in de context van de ramp uit de titel. Want als je zoon het einde van de wereld - Ragnarok - kan behoeden, neem je hem dan nog in bescherming? Wat als godheden als Odin en Thor zich ermee gaan bemoeien?

Ragnarok is een prachtig schouwspel, vol indrukwekkende acteerprestaties en keiharde actie. Tijdens het bevechten van hordes vijanden en oplossen van omgevingspuzzels loert de wanhoop constant op de achtergrond: de tijd dringt. Het is een typische PlayStation-blockbuster en mist daardoor de verrassing van zijn voorganger, maar het blijft een dijk van een game.

Helldivers 2

Dat dit vervolg op een relatief onbekende top-down shooter zoveel bekijks trok was een verrassing, maar Helldivers 2 is dan ook echt verraderlijk leuk om te spelen. Als soldaten van het 'democratische' Super Earth rukken de Helldivers uit in het hele heelal om - naar eigen zeggen - vrijheid te verspreiden onder de mechanische Automatons en insectachtige Terminids. De soldaten strooien op satirische wijze leuzen als "Voor vrijheid, voor democratie!" rond, waardoor de toon van deze third-person shooter redelijk luchtig blijft.

Tenminste, totdat je omsingeld wordt door Automatons met kettingzagen als armen, de kanonnen op je moederschip herladen moeten worden en er bijna geen extra troepen meer beschikbaar zijn. Dan laat Helldivers 2 je een speciaal soort stress voelen, wat bij tijd en wijle hilarische momenten met je vrienden oplevert. Het is misschien niet de meest geraffineerde game op dit lijstje, maar Arrowhead Games blijft gestaag nieuwe content toevoegen.

Metaphor: ReFantazio

Atlus staat voornamelijk bekend om de populaire Persona-jrpgs, die weer spin-offs zijn van de bredere Shin Megami Tensei-franchise. Met Metaphor: ReFantazio zet de studio een game neer die met zijn unieke fantasiewereld geheel op zichzelf staat, maar toch druipt van het Atlus-dna. De muziek, menu's en designs van monsters en metgezellen zijn uitermate stijlvol. Je leert zowel partyleden als ondersteunende personages steeds beter kennen dankzij het sociale systeem à la Persona en het beurtelingse vechtsysteem is zowel simpel om te leren als diepgaand genoeg om de spanning er continu in te houden.

Daarbij haalt Metaphor verschillende sociale thema's rondom macht en vrijheid aan in het verhaal, terwijl je jouw gezelschap - en zo hopelijk ook de United Kingdom of Euchronia - naar een betere toekomst loodst. Dat doet het op een manier die weinig games aandurven, waardoor het misschien ook wel een van de belangrijkste games op de PlayStation 5 is. Met een gemiddelde speelduur van zo'n tachtig uur als je ook de zij-content meeneemt is Metaphor: ReFantazio een flinke zit, maar ook een die je tijd dubbel en dwars waard is.

©Atlus

Death Stranding 2: On The Beach

Er zijn een paar merkbare verschillen in Death Stranding 2 ten opzichte van het eerste deel, waaronder vooral een grotere focus op vuurgevechten en natuurlijke obstakels die het terrein in Australië verraderlijk maken. Het bezorgen van pakketjes om zo een continent te verbinden met het 'chiral network' - een futuristisch wi-fi-netwerk - vormt echter nog steeds de basis van het verhaal.

De een vindt dat leuker dan de ander, maar uiteindelijk kunnen we allemaal wel genieten van de gestoorde hersenspinsels van regisseur Hideo Kojima - wiens kenmerkende bombast en knotsgekke ideeën weer volop in de game verwerkt zijn. Soms is Death Stranding 2 niet te volgen, maar de ervaringen waar het je insleept zijn uniek voor het platform.

©Kojima Productions

Elden Ring

Als Elden Ring 'gewoon' Dark Souls in een open wereld was, dan had het deze lijst ook al gehaald. Maar het is veel meer: een nieuwe standaard voor openwereldgames, een doorbraak in het ‘souls-genre’ en de katalysator voor een hele nieuwe community. The Lands Between blijven verbazen, met verborgen grottenstelsels, afschrikwekkende lore, megalomane eindbazen die uit het niets opduiken, items waarvan je niet weet wat ze doen en nog veel meer. Loop tegen een muur, en er zijn nog duizend-en-een andere muren om tegenaan te lopen. Je hoeft enkel rechtsomkeert te maken.

Om die reden is Elden Ring ook de meest toegankelijke FromSoftware-game ooit gemaakt. Wie écht stukloopt op de game, heeft altijd de optie om te grinden voor meer XP, zijn of haar uitrusting te upgraden of hulp te zoeken bij vriendelijke metgezellen op het internet die tips hebben om 'wel verder te komen' – of ze gewoon online op te roepen in de game. Waar andere souls-likes verkenning afschaffen, richt Elden Ring zich juist op die langverwachte beloning. Misschien is dat wel wat de game zo uniek maakt.

©FromSoftware

The Witcher 3: Wild Hunt

The Witcher 3: Wild Hunt is inmiddels ruim tien jaar oud, maar nog steeds een van de beste videogames ooit gemaakt. Waar veel games zich richten op het vullen van de wereld met dingen om te doen, zorgt The Witcher 3 ervoor dat elke minuut speeltijd daadwerkelijk de moeite waard is. Een ogenschijnlijk onbelangrijke sidequest kan zomaar uitmonden in een groots verhaal over een familievloek, vol drama en dilemma's die het verloop van het verhaal bepalen.

The Witcher 3 is daarom een verzameling van meeslepende monsterverhalen, waarbij vaker wel dan niet de mens de grootste boosdoener is. Monsterjager Geralt of Rivia wordt ook nog eens persoonlijk geraakt wanneer zijn surrogaat-dochter Ciri wordt ontvoerd en hij het door oorlog verwoeste land doorkruist om haar te vinden. Dat is echter het excuus voor een boel andere verhalen die allemaal aanvoelen als het hoofdverhaal - een unieke prestatie binnen rollenspellen en videogames.

Celeste

Celeste draait om Madeline, een eigenwijs en onzeker meisje dat de mysterieuze Mount Celeste besluit te trotseren. Dat doe je in verschillende levels die steeds lastiger worden en uiteindelijk pixel-perfecte platformvaardigheid eisen en het uiterste van je reactievermogen vragen. Een droom die uitkomt voor speedrunners en 2D platform-fanaten dus. Maar wat Celeste toch echt naar de top van het genre tilt is het verhaal, en de symboliek van een berg beklimmen in samenhang met het overkomen van je angsten, twijfels over identiteit en mentale problemen over het algemeen.

Celeste is niet per se een rasechte PlayStation 5-game, maar als een van de beste indie-games ooit wat ons betreft een must-play.

©EXOK Games

Cyberpunk 2077

De oorspronkelijke verschijning van Cyberpunk 2077, dé volgende game van The Witcher-makers CD Projekt Red, was een grote ramp. De bugs en prestatieproblemen waren dusdanig ingrijpend dat de game eigenlijk alleen op de huidige generatie consoles fatsoenlijk speelbaar is. Vergeet je die geschiedenis, dan is het echter een van de beste rpg's van het moment.

Cyberpunk schiet als een shooter, maar is nog altijd een rollenspel vol mogelijkheden. Als jonge 'punk' kies je een achtergrond en set vaardigheden die bepalen hoe je het beste opereert, maar een zee aan skills en robotische upgrades openen openen talloze deuren voor gameplay-vrijheid. De verhaalvertelling is daarnaast wederom uitmuntend, met zijmissies die aanvoelen als de hoofdmissie en personages om wie je langzaam gaat geven. Met de steengoede uitbreiding The Phantom Liberty in het achterhoofd biedt Cyberpunk 2077 simpelweg een van de beste verhalende verhalende ervaringen op PlayStation 5.

©CD Projekt Red

Final Fantasy 7 Rebirth

Het legendarische Final Fantasy 7 wordt in maar liefst drie delen opnieuw gemaakt. Waar Final Fantasy 7 Remake het verhaal aftrapte met nieuwe perspectieven voor bekende personages, richt Rebirth zich vooral op de open wereld. De plot kabbelt daarbij wat voort, maar het zijn vooral de interacties tussen Cloud en zijn lotgenoten die Rebirth zo intrigerend maken.

Bovendien speelt de game nog altijd met je verwachtingen: is dit niet eigenlijk een vervolg op het origineel? Het antwoord daarop is nog steeds niet duidelijk, en past bij de abstracte Japanse stijl van verhaalvertelling. Dankzij het unieke vechtsysteem - dat realtime en beurtelingse gevechten perfect combineert - vlieg je er vanzelf doorheen. Als je ondertussen niet verknocht raakt aan Queen's Blood, da' is.

Returnal

Roguelikes winnen de laatste jaren flink aan populariteit, en Housemarque heeft met Returnal een ijzersterke duit in het zakje gedaan. Je speelt in de game als Selene Varros, een piloot die neerstort op een buitenaardse planeet en moet vechten om te ontsnappen. Daarbij is dit een timeloop, waardoor Selene na iedere dood terugkeert en opnieuw op pad kan gaan, al verandert de indeling van de planeet met iedere run.

Makkelijk is Returnal dus niet, maar gestaag kom je als speler ook steeds meer te weten over de planeet en het verleden van Selene. Zo is de gameplay continu verbonden met het verhaal van de game, wat de al indrukwekkende gevechten met buitenaardse wezens extra gewichtig maakt.

©Housemarque

Disco Elysium: The Final Cut

Sommigen beschrijven Disco Elysium eerder als een boek dan een videogame vanwege de hoeveelheid tekst, en dat is eigenlijk een compliment. In de rpg speel je als Harry Du Bois, een detective wiens vaardigheden en attributen letterlijk worden bepaald door zijn actieve brein. Gedurende de game praat je met personages en maak je keuzes zowel in dialogen als acties, afhankelijk van je gekozen karaktereigenschappen. Die geven je bijvoorbeeld nieuwe opties omdat je een eigenschap over jezelf ontdekt en bepalen hoe goed conversaties verlopen.

Disco Elysium gebruikt skill checks met dobbelstenen om te bepalen of een keuze lukt of juist misgaat. Dat levert een avontuur op dat vaak grappig is, maar soms ook verrassend diep gaat. Het verhaal past zich steeds aan aan wat jij doet en laat je ook leven met de gevolgen. Disco Elysium is daarom een héle bijzondere game.

©ZA/UM

Amazon heeft afgelopen oktober al een forse ontslagronde doorgevoerd, en doet dat nu weer: zo'n 16.000 mensen verliezen hun baan.

Volgens het bedrijf zijn de ontslagen een noodzakelijk kwaad om zo "bureaucratie te verminderen" en "lagen te verminderen". Vooral mensen in leidinggevende posities worden schijnbaar dan ook getroffen bij het bedrijf.

Ontslagen van afgelopen oktober

Amazon ontsloeg in oktober vorig jaar al zo'n 14.000 mensen, en hintte toen al naar de mogelijkheid dat er spoedig meer ontslagen zouden vallen. Dat is nu dus gebeurd.

Er vielen afgelopen oktober ook ontslagen binnen de gamedivisie van het bedrijf, waarbij gemeld werd dat Amazon zich minder op mmo's zou richten. Wel blijft het bedrijf de aankomende nieuwe Tomb Raider-games uitbrengen.

Hulp voor ontslagen werknemers

Amazon zou er alles aan doen om de mensen die getroffen worden te helpen. Zo krijgen de meeste Amerikaanse werknemers drie maanden de tijd om intern een nieuwe functie te vinden. Mocht dat niet lukken, dan ontvangt men ontslagvergoeding en begeleiding bij het vinden van nieuw werk.

Het is al geruime tijd bekend dat Amazon minder werknemers in dienst wil. Hoewel het bedrijf nog meer producten wil verkopen via diens webwinkel, is het de bedoeling dat er steeds meer gerobotiseerd wordt.