Kunt u maar geen genoeg krijgen van weblogs? Nog leuker is een fotolog, vooral als u er zelf één bijhoudt, zodat andere mensen kunnen genieten van uw belevenissen. Maar alleen foto's publiceren is wat saai; het is spannender als uw website interactief is. U kunt bijvoorbeeld een uploadfunctie toevoegen en bezoekers de mogelijkheid geven op foto's te stemmen, of commentaar toe te voegen.

Iedereen kent wel de fotocommunity 'Hot or Not?' (www.hotornot.com), waar mensen een foto van zichzelf kunnen insturen. Andere bezoekers beoordelen hoe aantrekkelijk u eruit ziet. Onderbroekenfabrikant Sloggy deed eerder dit jaar iets soortgelijks met www.kontest.nl, waar mensen hun billen konden laten beoordelen. Als u zelf een fotolog wilt beginnen kunt u zich aansluiten bij een fotocommunity zoals Moblog.nl, maar dan hebt u geen directe toegang tot de server, geen uitgebreide statistieken en geen mogelijkheid om te tweaken en de weergave te veranderen. Gelukkig is het niet zo moeilijk om zelf een fotolog te maken voor uw eigen website. Via Hotscripts.com zijn er heel wat scripts te vinden waarmee dat kan. Wij kozen twee gratis php-scripts uit: het deels Nederlandstalige PPA (www.ppa.baiz.org) en de tool 4Images (www.4homepages.de), dat in het Engels, Duits, Frans en Spaans verkrijgbaar is. Beide scripts zijn gratis bij niet-commercieel gebruik. Wilt u 4Images op een commerciële website gebruiken, dan kunt u voor € 99 een licentie aanschaffen. Welke van deze twee u kiest, maakt niet zoveel uit, al zijn er duidelijke kwaliteitsverschillen: 4Images ziet er verzorgder uit en wordt beter onderhouden, terwijl de ontwikkelaar van PPA moeite heeft om foutloos te spellen. Bovendien is de Nederlandse versie van het script maar gedeeltelijk vertaald. Met beide scripts kunnen bezoekers zelf foto's uploaden, commentaar toevoegen, stemmen op foto's en e-cards versturen. Voorbereiding Om PPA of 4Images te kunnen gebruiken moet uw hostingprovider minimaal php 4.0.5 en MySQL 3.23 beschikbaar stellen en op de server moet de GD-library of Image Magick (zie kader) aanwezig zijn om automatisch thumbnails te tonen. Verder is het verstandig vooraf uit te rekenen hoeveel bezoekers en dataverkeer u verwacht. Het maakt verschil of u een persoonlijk fotolog of een fotocommunity wilt maken. Een foto in goede (web)kwaliteit van 200 KB zal bij 500 views per dag al 3 GB dataverkeer per maand opleveren. Een populaire community trekt al snel 2000 views per dag en 20 GB dataverkeer per maand. Let ook even op of uw provider het maken van fotoalbums wel toestaat. plaatjes staan in volgorde van prioriteit Een e-card versturen in PPA. Bezoekers kunnen in PPA zelf commentaar geven op een foto. Een omschrijving toevoegen aan een foto in PPA. Functies van een fotolog Met zowel PPA als 4Images kunt u de foto's in albums of in categorieën indelen. Als u dat wilt, kunt u toestaan dat geregistreerde bezoekers ook hun eigen foto's kunnen uploaden, maar deze functie kunt u ook blokkeren. De bezoekers kunnen de foto's op verschillende manieren bekijken: vooruit en achteruit bladeren door een galerie, zoeken naar een specifieke foto of een automatische diashow starten. Verder kan een bezoeker de foto als e-card versturen en in een printervriendelijke versie weergeven. Hij kan de foto een cijfer geven (voting) of commentaar geven via een webformuliertje. Er zijn uitgebreide statistieken beschikbaar, zodat van elke foto het aantal hits bekend is. U kunt dan een top 5 van meest bekeken foto's of foto's met de hoogste waardering samenstellen. Het uiterlijk van het fotolog kan worden aangepast met thema's. Installatie Beide scripts zijn eenvoudig te installeren. U downloadt het bestand ppa.zip van www.ppa.baiz.org of u gaat naar www.4homepages.de om daar het zipbestand van 4Images en eventueel het Engelse taalpakket te downloaden. Vervolgens kunt u de zip-bestanden uitpakken en via ftp uploaden naar een aparte map op de webserver, die u bijvoorbeeld 'ppa', '4images' of 'fotolog' noemt. Zorg wel dat de oorspronkelijke structuur van de bestanden (inclusief submappen) behouden blijft. Vervolgens moet u uw fotolog aanmaken en configureren. Dit verloopt voor PPA en 4Images verschillend. PPA Bij PPA stelt u voor de map Album de schrijfrechten in op CHMOD 777 (drwxrwxrwx). De rest van de configuratie verloopt via een installatiescript, dat u via www.uwdomein.nl/ppa/install.php opstart. De exacte url is afhankelijk van de naam van uw domein en de gekozen submap. Tijdens de configuratie (zie kader 'Inrichten van uw fotolog in PPA') worden drie MySQL-databases aangemaakt: voor de foto's zelf, voor de albums en voor de commentaren. Er is een rudimentaire sql-editor in het Admin-gedeelte van PPA beschikbaar, maar wie intensiever aan de databases wil werken kan beter PhpMyAdmin installeren. Nieuw fotoalbum maken in PPA. Om de rest van de configuratie uit te voeren, logt u in als administrator. Er verschijnt dan een menu met uitgebreide admin-functies, waarbij vooral Album-Config en System-Config van belang zijn. Met Album-Config maakt u een nieuw album aan. U vult een naam en een omschrijving voor het album in. Verder bepaalt u of uploads door bezoekers zijn toegestaan. Daarnaast kunt u op dit scherm foto's uploaden en zoeken naar aanwezige foto's. Via het onderdeel System-Config legt u de globale eigenschappen van het fotolog vast. U legt het profiel van de administrator (naam, wachtwoord, e-mailadres) vast en geeft adressen van paden aan. Meestal hoeft u dit niet aan te passen. Met een muisklik kunt u hier ook de taal kiezen: er zijn kant-en-klare profielen voor Nederlands, Engels, Duits en Italiaans, maar houd rekening met slordige vertalingen en spelfouten. Een volgende serie parameters omvat de maximale grootte voor afbeeldingen die de bezoekers kunnen uploaden, de grootte van de foto's en thumbnails zoals ze op de website worden getoond en het aantal thumbnails per pagina. Met een druk op de knop Save zijn de instellingen bewaard en kan uw fotolog van start gaan. cijfertjes omcirkelen Inrichten van uw fotolog in PPA Voor de inrichting van het fotolog is een installatiescript beschikbaar. Dat voorkomt het moeizame patchen van configuratiebestanden. In zes stappen kunt u de parameters instellen: 1. Na het opstarten van het installatiescript zit u dit introductiescherm. Met een klik op de Next-knop start u de installatie. 2. Eerst moet u een username en wachtwoord voor de administrator instellen. 3. Vervolgens geeft u de pad-variabelen voor de applicatie aan. 4. Op dit scherm kunt u de toegangsgegevens voor de MySQL-database instellen. 5. Hier kunt u de namen van drie MySQL-tabellen voor het fotolog instellen. U kunt de voorgestelde waarden zo laten. 6. Na de succesvolle installatie kunt u meteen als administrator inloggen, de community configureren en fotoalbums aanmaken. Thema's in PPA Via System-Config kunt u het uiterlijk van de afbeeldingencommunity met thema's aanpassen. Twee thema's staan ter beschikking: een eenvoudige zwart-wit lay-out of de iets vrolijker gekleurde standaardlay-out van PPA. Via de website van de ontwikkelaar kunt u andere thema's downloaden. Elk thema bestaat uit drie html-bestanden, een css-bestand, een php-script en een grafische bibliotheek. Kopieer de bestanden via ftp naar een eigen submap onder de map Layout op de webserver. Daarna kunt u via het configuratiemenu de nieuwe lay-out selecteren. Wilt u liever zelf een thema voor uw fotolog maken, dan kunt u het beste een bestaande lay-out kopiëren en van daaruit verder werken. Het is niet toegestaan de naamgeving van bestanden te wijzigen. plaatjes staan in volgorde van prioriteit. Wat er niet meer past, mag afvallen. Het beheren van de afbeeldingen als administrator. De Lightbox in 4Images is een soort winkelmandje waarmee bezoekers meerdere plaatjes in één keer kunnen downloaden. Zo zien bezoekers de foto's, als u de standaardlay-out van 4Images gebruikt. Een e-card in 4Images. ***4Images_album1.tif Beheren van nieuw toegevoegde afbeeldingen. 4Images Hebt u geen moeite met de Engelse taal, dan kunt u beter voor 4Images kiezen. Dit script wordt beter onderhouden en biedt ook de mogelijkheid om uw fotolog met een forumsysteem als PhpBB of vBulletin te integreren. Wanneer u de inhoud van het ziparchief naar uw webserver hebt gekopieerd, bekijkt u de map Docs voor verdere instructies. Hier leest u dat u voor de volgende mappen en bestanden de schrijfrechten op CHMOD 777 (drwxrwxrwx) moet instellen:  Data  Data/database  Data/media  Data/thumbnails  Data/tmp_media  Data/tmp_thumbnails  Templates  Templates/default  Templates/default/media Voor de volgende bestanden van 4Images stelt u CHMOD 666 (-rw-rw-rw) in:  Alle bestanden in de map Templates/default  Alle bestanden in de map Templates/Default/media De database-instellingen van uw fotolog in 4Images De webinstaller roept u op via het bestand index.php, waarna u gegevens over de MySQL-databases kunt instellen. Bij Database Server Type laat u het default ingestelde 'mysql' staan. Database Server Hostname is de gebruikelijke localhost. Het voorvoegsel (prefix) voor de tabellen kunt u overnemen of u kiest een naam die beter bij uw website past. Na het invoeren van een gebruikersnaam en wachtwoord voor de administrator klikt u op Start om naar het admin-gedeelte te gaan. Hier kunt u alle beheerwerkzaamheden uitvoeren: gebruikers toevoegen, afbeeldingen uploaden, commentaren bewerken en statistieken bekijken. Statistieken in 4Images. Per categorie kunt u eigenschappen en bevoegdheden instellen. De algemene instellingen van 4Images. De algemene instellingen vindt u onder General Settings. Hier kunt u datum en tijdformaat, mailinstellingen en de conversietool voor de thumbnails aangeven. 4Images werkt niet met albums, maar met categorieën. Per categorie kunt u de bevoegdheden instellen. Wanneer u uploads toestaat, houd er dan rekening mee dat bezoekers ongelimiteerd afbeeldingen kunnen uploaden. Een beperking hiervoor moet u zelf in php programmeren. 4Images biedt de mogelijkheid om een backup van de database te maken. De backup heeft alleen betrekking op de configuratie en de commentaren. Van de afbeeldingen zelf (te vinden in de map Data) zult u zelf via ftp een backup moeten maken. De ingebouwde backup-oplossing werkt alleen probleemloos als uw database niet groter is dan 5 MB. Bij een grote database kunt u met het commando mysqldump zelf een backup-oplossing in php schrijven. Thema's in 4Images 4Images heeft een standaardlay-out, die zich in de map Templates/default bevindt. U kunt nieuwe templates downloaden, bijvoorbeeld van www.vierstra.com/4images.htm. Om een template te installeren pakt u het zipbestand uit, uploadt het via ftp naar de webserver en geeft u het dezelfde lees- en schrijfrechten als eerder is aangegeven voor het default template. Vervolgens kunt u de templates naar wens bewerken, door extra links of banners in te bouwen. De algemene opmaak zoals kleuren, lettertypes en tabelopmaak is te vinden in het stylesheetbestand styles.css. Loopt u tijdens de installatie tegen problemen aan, dan kunt u op het supportforum www.4homepages.de/forum terecht voor hulp. Nadeel is dat u alleen in het Duits, Frans en Spaans kunt discussiëren. GD en Image Magick Miniaturen (thumbnails) kunt u in een php-toepassing automatisch laten maken met GD-bibliotheek of het externe programma Image Magick. Bijna alle fotolog-scripts, zoals de hier besproken PPA of 4Images, maar ook de populaire Coppermine Photo Gallery (http://coppermine.sourceforge.net), maken hier gebruik van. Php moet voor het gebruik van de GD-library zijn geconfigureerd. Bij een dedicated server kunt u dat zelf doen, maar bij een shared-hosting-pakket bent u op de welwillendheid van de hostingprovider aangewezen. Om te controleren of de GD-bibliotheek aanwezig is, gebruikt u het commando phpinfo(). Maak het volgende tekstbestand: <?php phpinfo(); ?> Sla dit tekstbestand op onder de naam phpinfo.php, upload het naar de webserver en roep het bestand in een webbrowser aan. U ziet dan de volgende tabel: GD Support enabled GD Version 1.6.2 FreeType Support enabled FreeType Linkage with TTF library JPG Support enabled PNG Support enabled WBMP Support enabled Bij het onderdeel GD ziet u welke versie van de GD-bibliotheek beschikbaar is. Bovendien ziet u welke beeldformaten worden ondersteund. Is de GD-bibliotheek niet aanwezig, dan treft u misschien wel Image Magick aan op de server. Deze software biedt dezelfde thumbnailfunctie als GD, maar zelf installeren kan alleen als u een dedicated server of een vriendelijke hostingprovider hebt. ***einde kader Checklist Voordat u enthousiast aan de slag gaat, zijn er een paar dingen waar u op moet letten voor u een fotolog kunt maken. Controleer of uw hostingprovider voldoende te bieden heeft: 1. Minimaal PHP 4.0.5. 2. Minimaal MySQL3.23. 3. Mogelijkheid om eigen scripts te maken. 4. GD Library, Image Magick of eventueel Netpbm. 5. Voldoende serverruimte: minimaal 50 MB. 6. Statistieken: nodig om zicht te houden op geheugengebruik en dataverkeer. 7. Dataverkeer: reken op minstens 3 GB per maand voor een klein fotolog. 8. Kleine lettertjes: controleer of uw hostingprovider het aanbieden van fotologs wel toestaat. 9. Schaalbaarheid: kunt u naar een groter pakket overstappen als uw fotolog een succes wordt? CHMOD In het artikel bent u een aantal keren het begrip chmod tegengekomen. Dit gaat over lees- en schrijfbevoegdheden. Hoe het precies z

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.