De Raspberry Pi 2 is het ideale startpunt om een slim huis te besturen. Eerder lieten we zien hoe je met de software Domoticz verlichting aanstuurt. In dit artikel bouwen we daarop voort en koppelen we je computers, een beveiligingspaneel, sms-berichten, IFTTT en NFC-tags aan je huis.

Domoticz

We veronderstellen in dit artikel dat je Domoticz al op je Raspberry Pi hebt geïnstalleerd en dat je allerlei sensoren en andere componenten hebt aangesloten. In dit artikel lees je hoe dat verloopt. Waarschijnlijk heb je op de webinterface van Domoticz al eens de melding gekregen dat er een update beschikbaar is. Indien niet, klik dan in het menu Instellingen op Controleer op updates.

©PXimport

Zorg ervoor dat Domoticz up-to-date is.

Domoticz updaten

Indien het updaten via de webinterface niet lukt (in Internet Explorer of Edge lijkt dit niet te werken), log dan met het programma PuTTY in op je Raspberry Pi (standaard met gebruikersnaam pi en wachtwoord raspberry) en ga naar de directory van Domoticz met de opdracht cd domoticz. Update dan naar de laatste stabiele versie met het commando ./updaterelease of naar de laatste bètaversie met ./updatebeta. Het is ook een goed idee om regelmatig de andere software op je Raspberry Pi te upgraden. Dat kan met de opdrachten sudo apt-get update en sudo apt-get upgrade.

Wake-on-LAN hardware

Domoticz kan de computers in je thuisnetwerk wekken met Wake-On-LAN. Klik daarvoor eerst in het menu Instellingen op Hardware. Nu voeg je virtuele hardware toe. Kies onderaan bij Type voor Wake-on-LAN en vul een naam in voor je virtuele hardware. Bij Remote address vul je je netwerkmask in (bijvoorbeeld 192.168.0.255 en bij Poort vul je 9 in. Klik op Toevoegen. Selecteer daarna je Wake-on-LAN-hardware in de lijst en klik op Instellingen.

©PXimport

Wake-On-LAN laat je computers in je thuisnetwerk wekken.

MAC-adressen toevoegen

Je krijgt nu een, voorlopig lege, lijst te zien van computers en de bijbehorende MAC-adressen. Een computer toevoegen gaat eenvoudig: vul onderaan de naam en het MAC-adres (wat er zoiets uit ziet als 01-23-45-67-89-ab) in en klik op Toevoegen. Klik daarna in het menu Instellingen op Apparaten. De lijst bevat nu je zonet toegevoegde apparaten. Klik op het groene knopje ernaast, vul een naam in en klik op Apparaat toevoegen om een schakelaar in het tabblad Schakelaars toe te voegen. Klik je op de schakelaar (met het icoontje van een powerknop), dan stuurt je Pi een Wake-on-LAN netwerkpakketje naar de computer, die daardoor wordt gewekt.

Computer wekken

Dit wekken van je computers is nu te automatiseren, niet alleen op vaste tijdstippen, maar ook als reactie op sensorgebeurtenissen. Stel dat je thuiswerkt en je wilt op weekdagen je werkcomputer automatisch laten opstarten wanneer je 's ochtends je werkkamer in komt. Ga dan in het menu Instellingen naar Meer opties en Gebeurtenissen. Sleep van de categorieën links allerlei blokjes bij elkaar tot je een programma hebt gedefinieerd dat je computer op de gewenste manier wekt. Bijvoorbeeld iets in de aard als If Day <= Friday and Time > 08:00 and Time < 17:00 and Beweging bureau = On Do Set Desktop = On.

©PXimport

Automatiseer het wekken van je computers.

Gebruikersvariabelen toevoegen

Voor complexere automatisering van je slimme huis is het handig als je in je programma's gebruik kunt maken van variabelen die een bepaalde waarde hebben. Bijvoorbeeld een variabele Season die als inhoud het huidige seizoen heeft. Open daarvoor in het menu Instellingen onder Meer opties het onderdeel Gebruikersvariabelen. We maken eerst een aantal variabelen aan: Year, Month, Day, Hour, Minute, Weekday, Season, Weekend, Dark. Geef telkens de naam in en klik op Toevoegen. Het type houd je op Integer (maar bij Season, Weekend en Dark zet je het op String) en als waarde geef je telkens 0 in (die zetten we later immers goed).

Luascript installeren

Voor we al die variabelen kunnen gebruiken, hebben ze zinvolle waarden nodig. Dat gaan we uiteraard niet zelf doen, maar laten we door een script afhandelen. Op de wikipagina User variables op de website van Domoticz staat een script dat dit doet. Kopieer het volledige script onder de titel Lua met Ctrl+C. Log dan met PuTTY in op je Raspberry Pi en ga naar de juiste directory met cd domoticz/scripts/lua. Maak een nieuw bestand aan met de opdracht nano script_time_update_variables.lua en plak de gekopieerde tekst erin. Sla het bestand op met Ctrl+O en sluit nano af met Ctrl+X.

©PXimport

We laten het werk doen door een script.

Zonnewering

Als je nu in Domoticz op de pagina Gebruikersvariabelen kijkt, zie je dat alle variabelen een juiste waarde hebben gekregen, die elke minuut wordt bijgewerkt. We gaan hiervan nu gebruikmaken in een nieuw programma: in de zomer laten we de rolluiken aan de zuidkant van het huis omlaag gaan zodra de temperatuur in huis de 24 graden overstijgt en we niet thuis zijn, zodat we bij het terugkomen niet in een heet huis terechtkomen. Open de pagina Gebeurtenissen en klik de juiste blokken bij elkaar tot iets als If Season = "Summer" and Security status ≠"Disarmed" and Temperatuur woonkamer temp. > 24 Do Set Rolluik schuifraam = On Set Rolluik keukenraam = On. De variabele Season vind je links in de categorie User variables.

Beveiligingspaneel

Domoticz kent een beveiligingspaneel, waarmee je in principe een alarmsysteem kunt maken. Geef in de instellingen van Domoticz een cijfercode als wachtwoord voor het beveiligingspaneel in en een vertraging in seconden. Daarna verschijnt het beveiligingspaneel in het tabblad Schakelaars. Klik je erop, dan krijg je een virtueel schermpje te zien met de status (standaard is dat Disarmed) en cijfertoetsen en andere knopjes. Tik de cijfercode in en kies Arm Home of Arm Away. Na de ingestelde vertraging verandert de status van het beveiligingspaneel. Net zoals bij andere schakelaars kun je een timer of aan- en uitacties aan het beveiligingspaneel koppelen en kun je de status in scripts gebruiken, zoals we in stap 8 deden.

Telefoon aansluiten

In het vorige artikel over Domoticz stelden we notificaties in via online diensten zoals Prowl en Pushbullet of via e-mail. Maar wat als je internetverbinding thuis uitvalt? Gelukkig kunnen we onze Raspberry Pi ook sms-berichten laten sturen als er iets gebeurt. Sluit daarvoor via usb een oude telefoon aan met een simkaart die de mogelijkheid heeft om sms-berichten te sturen. Kijk eerst in de Gammu Phone Database na of je telefoon is ondersteund. Log dan met PuTTY in op je Pi en installeer Gammu met sudo apt-get install gammu.

©PXimport

In de Gammu Phone Database kun je zien of jouw telefoon ondersteunt wordt.

Gammu configureren

Start dan het configuratieprogramma met gammu-config en vul de gegevens in die je in de Phone Database bij je model hebt gevonden. Sla de configuratie op door met de pijltjestoetsen naar Save te gaan en op Enter te drukken. Probeer daarna met gammu identify uit of Gammu je telefoon herkent. Als je een foutmelding krijgt, start dan opnieuw het configuratieprogramma en probeer een ander poortnummer uit. Zodra Gammu je telefoon heeft geïdentificeerd, is je verbinding klaar om er sms-berichten mee te sturen.

Sms sturen

We maken nu een Luascript aan dat een sms-bericht stuurt als je voordeur opengaat, terwijl je beveiligingspaneel niet op Disarmed staat. Maak een nieuw bestand aan met de opdracht nano domoticz/scripts/lua/script_device_alarm_voordeur.lua. Typ daarin de regels if(devicechanged['Deurcontact voordeur'] == 'Open' and not globalvariables["Security"] == "Disarmed") then, os.execute('/usr/bin/gammu --config /home/pi/.gammurc --sendsms TEXT +31TELEFOONNUMMER -text "ALARM: De voordeur is open."') en end. Verander uiteraard de naam van de contactsensor van je voordeur en je gsm-nummer. Het is ook mogelijk om een bericht naar meerdere gsm-nummers te sturen. Herhaal dan gewoon de regel vanaf os.execute met een ander telefoonnummer.

©PXimport

Dit Luascript laat een SMS sturen als de voordeur opengaat.

Notificaties met IFTTT

Sinds midden 2015 biedt IFTTT een Maker-kanaal aan om willekeurige HTTP-requests te maken en erop te reageren. Op die manier kun je je Domoticz-installatie aan allerlei online diensten koppelen. Surf naar het Maker-kanaal, log in (of maak eerst een account) en klik op Connect. Je krijgt nu een sleutel te zien en uitleg over hoe je een event kunt triggeren. Ga nu in de webinterface van Domoticz naar de schakelaar waarmee je IFTTT wilt triggeren. Klik op Aanpassen en vul bij de aan-of-uitactie https://maker.ifttt.com/trigger/EVENT/with/key/SLEUTEL in, waarbij je zelf een naam voor het event kiest en de sleutel (key) die je is toegekend invult. Klik op Opslaan.

IFTTT-recept

Maak daarna een IFTTT-recept dat op die trigger van Domoticz reageert. Kies in het if-deel het Maker-kanaal Receive a web request en vul dan het in Domoticz ingegeven event in, zoals voordeur_open. Klik op Create Trigger. Kies dan het that-gedeelte van je recept, zoals het zenden van een e-mail. Klik op Create Action en dan Create Recipe. Wanneer nu de schakelaar in Domoticz wordt ingeschakeld, wordt de IFTTT-actie uitgevoerd. De mogelijkheden zijn eindeloos. IFTTT ondersteunt ook heel wat Internet of Things-apparaten, die je zo met Domoticz kunt integreren, zoals de thermostaten van Honeywell en Netatmo, de Smappee-energiemonitor en de WeMo-apparaten van Belkin.

©PXimport

Het handige van IFTTT is dat het erg veel internet-of-things apparaten ondersteunt.

Scène activeren met IFTTT

Ook in de andere richting is interactie mogelijk. We tonen hoe je een scène in Domoticz activeert als reactie op een IFTTT-trigger. Domoticz moet daarvoor wel via internet bereikbaar zijn. Je moet dus portforwarding in je router hebben ingesteld en het best ook DynDNS. Zoek de scène in je lijst met apparaten en noteer de waarde in de kolom Idx. Creëer dan een recept in IFTTT. Voor de actie kies je het Make-kanaal en dan Make a web request. Vul als URL http://GEBRUIKER:WACHTWOORD@DOMOTICZURL:DOMOTICZPORT/json.htm?type=command¶m=switchscene&idx=ID&switchcmd=On in, waarbij je uiteraard jouw gegevens in de url ingeeft en het idx van de scène in plaats van ID. Als Method kies je GET, als Content Type kies je text/plain en Body laat je leeg.

NFC

Als laatste tonen we hoe je iets gelijkaardigs met NFC-tags realiseert. Je plakt zo'n tag dan op je nachtkastje of elders in huis en activeert een scène in Domoticz als je je telefoon ertegen houdt. Onder Android kan dat met de app Trigger. Druk in de app op Creëer een taak. Druk op het plusteken om een trigger toe te voegen en selecteer NFC. Druk op Volgende, selecteer eventueel op welke dagen en tijdstippen de taak wordt getriggerd en Druk op Voltooien. Druk dan op Volgende om acties toe te voegen.

Actie toevoegen

Druk op het plusteken om een actie toe te voegen. Kies in de categorie Applicaties en Snelkoppelingen voor Een URL/URI openen en druk op Volgende. Vul als url de JSON-url van je Domoticz-scène in, zoals in stap 14. Je kunt hier indien je telefoon wifi gebruikt wel de lokale url gebruiken en indien je authenticatie op het lokale netwerk hebt uitgeschakeld, hoef je ook geen gebruikersnaam en wachtwoord in de url in te geven. Druk na het invullen van de url op Toevoegen aan taak. Geef nu uw taak een naam en klik op Volgende. Met een druk op Voltooid maak je de taak aan.

Domoticz-API

Houd nu de NFC-tag onder je smartphone om de tag te beschrijven. Als dat in orde is, wordt de JSON-url van je Domoticz-scène geopend op je telefoon als je die langs de NFC-tag beweegt. Kijk op de wikipagina Domoticz API/JSON URL's voor de andere mogelijkheden, zoals het in- of uitschakelen van een schakelaar of het dimmen van een licht tot een bepaald percentage. Je kunt ook meerdere tags met de app Trigger aanmaken, zodat je bijvoorbeeld met een tag op je nachtkastje de rolluiken sluit 's avonds en ze 's ochtends opent, en met een tag op je televisie je sfeerverlichting inschakelt.

©PXimport

Je kunt meerdere Triggers met dezelfde tag aanmaken.

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.