Een speed pedelec is een elektrische fiets. Maar dan wel een extra snelle met een maximumsnelheid van 45 km/u. Daarmee is hij net zo snel als een bromfiets en wordt door wet in principe ook als zodanig beschouwd. Waar moet je op letten bij aanschaf?

Wettelijke plichten

Door de veel hogere snelheid ten opzichte van een reguliere elektrische fiets neemt de speed pedelec (ook wel bekend als speedbike) een bijzondere plek in de wetgeving in. Ten eerste is er helmplicht, waarbij geldt dat er diverse exemplaren speciaal ontwikkeld voor dit type fiets bestaan. Een goedgekeurde helm is te herkennen aan een erop aanwezige cirkel met de letter E erin.

Verder geldt dat je je aan dezelfde regels hebt te houden als een bromfiets. Ofwel: je wordt geacht gebruik te maken van de rijbaan die tevens bedoeld is voor autoverkeer. Tenzij er een duidelijk gemarkeerd bromfietspad aanwezig is. Verder geldt dat de maximumsnelheid binnen de bebouwde kom op het fietspad 30 km/u is (45 km/u op de rijbaan) en buiten de bebouwde kom 40 km/u.

In de praktijk zal oom agent daar waarschijnlijk niet echt op 5 km/u meer kijken, dus dat scheelt. Nog een verplichting voor de speed pedelec is een linker achteruitkijkspiegel. Last but not least: een bromfietsrijbewijs (type AM) is verplicht. Wat automatisch weer inhoud dat jongeren onder de 16 géén gebruik mogen maken van dit type fiets.

WA-verzekering en VIN

Niet onbelangrijk om te vermelden is, dat je een WA ofwel wettelijke aansprakelijkheidsverzekering moet hebben. Verder behoort een geel bromfietsplaatje tot de standaarduitrusting en dien je tijdens het ‘fietsen’ altijd je kentekenbewijs (en ook je rijbewijs) bij je te hebben.

Vanzelfsprekend zijn zaken als (werkende…) verlichting alsmede rode en witte reflectoren eveneens verplicht. En om het wettelijk eisenpakket dan maar helemaal compleet te maken: je speed pedelec moet ook een voertuigidentificatienummer ofwel VIN hebben.

Tijdens het rijden mag je géén elektronische apparaten vasthouden, denk aan een muziekspeler of telefoon. Handsfree bellen en naar muziek luisteren is wel toegestaan, mits dat geen gevaar in het verkeer oplevert. Ook rijden onder invloed is niet toegestaan, waarbij het niet uitmaakt of het gaat om alcohol, drugs, bepaalde medicijnen of een combinatie hiervan.

Zo denkt de Fietsersbond over speed pedelecs

Lijken een hoop eisen en plichten, maar valt in de praktijk gelukkig allemaal erg mee. Zo’n helmpje op bij snelheden boven de 25 km/u is geen onverstandig iets. Wat heb je op een overbevolkt fietspad te zoeken als je ruim baan hebt op de rijbaan die veelal ook nog eens uit hobbelvrij asfalt bestaat?

Wel geldt dat ‘we’ met z’n allen toch ook moeten wennen aan de snelle speed pedelecs. Zeker buiten de bebouwde kom waar reguliere fietsers, bromfietsen, snorfietsen, elektrische fietsen en speed pedelecs samen te vinden zijn. Zo’n razendsnelle fiets doet een gewone zich op spierkracht bewegende fietser vaak lijken alsof deze stil staat. En dan zijn er ook nog kinderen. De Fietsersbond is dan ook niet gelukkig met dit snel in populariteit stijgende vervoermiddel. Te langzaam voor de rijbaan (auto’s rijden sneller) en te snel voor het fietspad, zo vinden zij.

Als gebalanceerde oplossing stellen zij voor om speed pedelecs op fietspaden langs drukke verkeersaders toe te staan gebruik te maken van dat fietspad. Of de snelheid van ál het verkeer op de rijbaan verlagen naar 30 km/u. Verder is de Fietsersbond van mening dat speed pedelecs gebruik moeten kunnen maken van snelfietsroutes.

Toepassingsgebied

En daarmee komen we op het ‘toepassingsgebied’ van de speed pedelec. Want waarvoor is deze het meest geschikt? Vaak wordt deze superfiets ingezet als vervanger voor woon-werkverkeer. Mits de afstand niet al te groot is, is dat natuurlijk het meest voor de hand liggende gebruiksscenario.

We stipten hierboven ook al even de snelfietspaden aan. Ook die zijn – hoewel officieel dus (nog?) niet toegestaan voor speed pedelecs vanzelfsprekend een voor de hand liggende optie. Hiermee zou het vervoermiddel ook een alternatief kunnen worden voor net wat langere afstanden (waarbij je dan wel rekening moet gaan houden met de actieradius op een volle accu van jouw fiets). Je kunt de speed pedelec ook inzetten voor recreatief gebruik, maar de vraag is dan wel of de ‘lol van fietsen’ er nog echt is. Die keuze laten we wijselijk aan jouzelf over.

Aanschaf

Een speed pedelec is niet goedkoop, de allergoedkoopste exemplaren hebben een prijskaartje dat – op dit moment – net de 2000 euro niet aantikt. De betere speed pedelecs zijn meestal een stuk duurder. Het maakt dat ’t voor velen een aankoop is waar je toch even stil bij moet staan. Bedenk vooraf waar je je beoogde superfiets voor wilt gebruiken. Maak je wensen kenbaar aan de dealer. En maak zeker ook een proefrit. Let daarbij op dingen als hoe soepel de fiets de maximale snelheid van 45 km/u haalt. Een ‘slome’ speed pedelec komt niet goed mee in het verkeer op de rijbaan en kan daarom al snel gaan vervelen en zelfs gevaarlijk zijn. Anderzijds moet je ook weer niet het gevoel hebben dat tijdens het gas opendraaien je fiets onder je vandaan zelfstandig wil vertrekken. De snelheidsregeling moet soepel verlopen. Ook het zitcomfort is van belang. Zeker als je de fiets voor de langere afstanden wilt gebruiken. Een ander ding waar je – al naar gelang je gevoeligheid daarvoor – op kunt letten is het geluidsniveau van de elektrische motor. Een heel belangrijk punt van aandacht is de accucapaciteit, die direct in verband staat met de actieradius. Met name die actieradius verschilt per type en model enorm, goed op letten dus. Verder hebben sommige speed pedelecs versnellingen en zijn anderen traploos regelbaar. Het is zeker zaak om je niet alleen blind te staren op de prijs, maar zeker ook in ’t achterhoofd te houden dat je vele jaren veelvuldig gebruik gaat maken van je beoogde nieuwe vervoermiddel. En dan kan bezuinigen op de verkeerde onderdelen – hoe aanlokkelijk wellicht ook – uiteindelijk voor veel ergernis zorgen.

Blijvertje

De speed pedelec is ongetwijfeld een blijvertje. Een ideaal vervoermiddel voor woon-werkverkeer, ook over de net wat langere afstanden. Misschien op natte herfst- en gladde winterdagen minder praktisch, maar dan kun je altijd nog terugvallen op OV of een auto. Het is in ieder geval een fiets waar veel toekomst in zit, en eentje die ook nog eens relatief milieuvriendelijk is. En ach, net als bij elk nieuw vervoermiddel is het zoals gezegd allemaal nog even wennen. Gaat vast helemaal goedkomen!

VERGELIJK ELEKTRISCHE FIETSEN OP KIESKEURIG.NL

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.