ID.nl logo
BYD Atto 3: overtuigend debuut, maar niet zonder schoonheidsfoutjes
Mobiliteit

BYD Atto 3: overtuigend debuut, maar niet zonder schoonheidsfoutjes

De BYD Atto 3 is een nieuwe elektrische auto uit China, die sinds enkele maanden in Nederland wordt verkocht. Ongeacht de gekozen uitvoering kom je als particuliere koper in aanmerking voor SEPP-aanschafsubsidie – ook bij private lease. In deze review lees je alles over de kwaliteiten en tekortkomingen van de BYD Atto 3.

Rampzalig
Conclusie

Prima auto, die BYD Atto 3! Hij heeft een heleboel te bieden voor een betrekkelijk scherpe prijs. Zonder schoonheidsfoutjes is hij niet, maar daarvoor moeten we echt in de details duiken. En misschien wat geduld hebben, want softwarematig krijgt de auto regelmatig ‘over the air’ een update. Zo zijn de eerste kopers van een Atto 3 onlangs bijvoorbeeld getrakteerd op Apple CarPlay en Android Auto. Of kritische kopers echter bereid zijn om hun vertrouwde Volkswagen ID. 3 of Kia Niro EV in te ruilen voor een nieuw model van een onbekend merk? De tijd zal het leren.

Plus- en minpunten
  • Rijke uitrusting voor relatief scherpe prijs
  • Comfortabele rijeigenschappen
  • Verrassend laag stroomverbruik
  • Snel opladen door stabiel laadvermogen
  • Relatief laag gewicht
  • Design en kleuren van interieur roepen gemengde reacties op
  • Bediening centraal beeldscherm vraagt gewenning
  • Overijverige rijhulpsystemen
  • Tot nu toe erg klein dealernetwerk
  • BYD is bij het grote publiek een onbeschreven blad

In deze review van de BYD Atto 3 komen de volgende onderwerpen aan bod:

  • Eerst even een rondje om de BYD Atto 3
  • Wat kost de Atto 3 en wat heeft de auto voor die prijs allemaal te bieden?
  • De accutechniek en aandrijflijn van de Atto 3 onder de loep
  • En hoe bevalt de BYD Atto 3 in de praktijk?
  • Wat zijn de concurrenten van Atto 3?
  • Conclusie

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Eerst even een rondje om de BYD Atto 3…

BYD is sinds het najaar van 2022 in Nederland actief. Nou ja, dat is niet helemaal waar. In Rotterdam waren immers al taxi’s van het Chinese merk in gebruik en als je op Schiphol een keer met de bus vanaf de gate naar je vliegtuig bent gebracht, was dat zeer waarschijnlijk ook met een BYD. Overigens is die lettercombinatie een afkorting van ‘Build Your Dreams’. Een zweverige tegeltjeswijsheid, daarom houden wij het liever bij BYD.

Laadpaal laten installeren?

Snel een offerte aanvragen doe je via onze zustersite Kieskeurig.nl!

BYD pakt de zaken meteen serieus aan en komt in één keer met een hele reeks elektrisch aangedreven modellen op de markt. In eerste instantie de compacte Atto 3, de zevenzits Tang en de zakelijke Han. In de loop van 2023 verschijnt ook een compacte hatchback van het formaat Renault Megane E-Tech Electric, alsmede een middenklasse sedan (zie kader onderaan dit artikel).

Wij testen hier de BYD Atto 3. Met een lengte van 4,45 meter is dit model een paar centimeter langer dan de populaire Kia Niro EV, maar door de wat bollere vormen maakt hij een kleinere indruk. Het design van de carrosserie oogt vriendelijk, met aantrekkelijke details als de gebogen led-strip die de koplampen met elkaar verbindt. Ook op de achterzijde loopt zo’n balkje over de breedte, en onderstreept het de breed uitgeschreven merknaam ‘Build Your Dreams’.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Het interieur van de Atto 3 is fantasierijk van design. Organische vormen hebben de overhand en je ziet tal van geinige details. Daar moet je van houden; lang niet iedereen doet dat en zelfs de associatie met een walvis werd gemaakt. Ongeacht de uitvoering is het interieur bekleed met donkerblauw, lichtgrijs en zwart kunstleer, dat is afgebiesd met rode draad. Een gimmick is het kantelbare touchscreen midden op het dashboard; handig om bij het kaartlezen het scherm rechtop te zetten, maar verder ontgaat ons het nut ervan. Alle functies worden bediend via dit grote scherm: van airco tot navigatie en van rijprogramma's (Eco, Normal of Sport) tot audio. Voordat wij onze weg een beetje in het systeem hadden gevonden, waren we een paar dagen verder.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Wat kost de Atto 3 en wat krijg je allemaal voor die prijs?

De BYD Atto 3 is er in twee verschillende uitvoeringen: Comfort en Design. Technisch zijn beide varianten identiek, het draait bij deze modellen puur om het verschil in standaarduitrusting. De Atto 3 Comfort wordt verkocht voor 42.998 euro. Voor dat bedrag krijg je onder meer kunstleren bekleding, 18-inch lichtmetalen wielen, elektrische stoelverstelling, automatische airco met twee temperatuurzones, een uitgebreid pakket met veiligheids- en rijhulpsystemen, een draaibaar touchscreen van 12,8 inch en navigatie op basis van HERE Maps.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Kies je voor de Design-uitvoering, dan krijg je voor een meerprijs van 2.000 euro een glazen panorama schuif-/kanteldak, een 15,6-inch draaibaar touchscreen, een elektrisch bediende achterklep en een vehicle-to-load-aansluiting, waar je bijvoorbeeld een koelkastje of koffiezetapparaat op kunt aansluiten. Handig voor op de camping! Private-leasetarieven via BYD beginnen bij 585 euro per maand (op basis van 60 maanden en 10.000 km per jaar). Voor zowel de Comfort als de Design geldt dat je als particuliere koper in aanmerking komt voor SEPP-subsidie – zolang er geld in de pot zit.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Onder de loep: de accutechniek en aandrijflijn

BYD is in Nederland een onbeschreven blad: de nieuwe elektrische modellen zullen zich bij het kritische koperspubliek eerst nog moeten bewijzen. In de wereld van de accutechnologie loopt het Chinese concern echter al bijna 30 jaar mee; in de Atto 3, Tang en Han wordt met de toegepaste accutechniek een andere weg bewandeld dan veel andere autofabrikanten doen. In de sandwichbodem is een zogenaamde ‘blade battery’ verwerkt. De accucellen zien eruit als lange planken, die naast elkaar in een frame zijn gerangschikt. Door deze constructie worden ze minder heet en vormen ze een sterk geheel. BYD maakt gebruik van LFP-accu’s (lithium-ijzer-fosfaat). Daarin is geen nikkel of kobalt verwerkt.

Een enkele elektromotor met een vermogen van 150 kW (204 pk) drijft de voorwielen van de Atto 3 aan. De accu heeft een bruikbare capaciteit van 60,48 kWh. Volgens de WLTP-normering is een stroomverbruik van 16,0 kWh/100 km mogelijk; tijdens de testperiode noteerden wij een gemiddelde van 16,2 kWh/100 km. Zodoende kwamen we heel dicht bij de beloofde actieradius van 420 kilometer. Een warmtepomp is standaard, en dat kan menig concurrent niet zeggen.

Aan de snellader bereikt de Atto 3 echter niet meer dan een piekvermogen van 88 kW. Bij verschillende EV's uit dezelfde prijscategorie schiet de meter veel hoger uit. In het laadvermogen van de accu zit echter weinig verloop; dat doet de Atto 3 dan weer erg goed. Zodoende sta je alsnog niet langer dan een halfuurtje stil van 30 procent accuvulling naar 80 procent bij te laden.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

En hoe bevalt de BYD Atto 3 in de praktijk?

De Atto 3 laat over de gehele linie een positieve indruk achter. Comfort viert hoogtij, het soepel geveerde onderstel maant de bestuurder tot rust. Daarmee hebben we meteen een verklaring gevonden voor ons lage energieverbruik – we hebben zelden de maximum toegestane snelheid overschreden. En anders werden we door de Atto 3 zonder omhaal gewezen op ons onverantwoordelijke gedrag; de rijhulpsystemen staan wel héél gevoelig afgesteld. Ook het systeem dat de wegbelijning in de gaten houdt, liet regelmatig met een trilling in het stuur weten dat we misschien toch iets meer ruimte moesten bewaren… Een klein maar opmerkelijk detail is het gemis van een regensensor. Als de bui losbarst, moet je de wissers handmatig bedienen. Komen we niet vaak meer tegen in nieuwe auto’s.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

De Atto 3 weet als gezinsauto beslist te overtuigen. De auto heeft voldoende ruimte, de kofferbak biedt plaats aan 440 liter bagage. BYD zou trouwens liters kunnen winnen door de hoedenplank op dezelfde hoogte als de achterbankleuning en de achterruit te leggen. BYD levert overigens geen trekhaak op de Atto 3. Over levering gesproken: momenteel heeft het Chinese merk alleen een vestiging in Amsterdam en Rotterdam. Later zullen meer vestigingen worden geopend, ook voor onderhoud. Wie een BYD Atto 3 wil bestellen, doet dat online. Gelukkig zijn de keuzemogelijkheden zeer overzichtelijk.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Wat zijn de concurrenten van de Atto 3?

Gelet op het formaat en de prijs van de BYD Atto 3, zijn modellen als de Kia Niro EV en de Volkswagen ID.3 voor de hand liggende alternatieven. Maar ook de Smart #1 kan worden gezien als een concurrent. Dat model is weliswaar iets kleiner, maar doet qua binnenruimte nauwelijks voor de Atto 3 onder en biedt voor een vergelijkbare prijs een hoger motorvermogen.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Conclusie

Prima auto, die BYD Atto 3! Hij heeft een heleboel te bieden voor een betrekkelijk scherpe prijs. Zonder schoonheidsfoutjes is hij niet, maar daarvoor moeten we echt in de details duiken. En misschien wat geduld hebben, want softwarematig krijgt de auto regelmatig ‘over the air’ een update. Zo zijn de eerste kopers van een Atto 3 onlangs bijvoorbeeld getrakteerd op Apple CarPlay en Android Auto. Of kritische kopers echter bereid zijn om hun vertrouwde Volkswagen ID. 3 of Kia Niro EV in te ruilen voor een nieuw model van een onbekend merk? De tijd zal het leren.


Laatste nieuws: BYD Dolphin en Seal (2023)

Onlangs heeft BYD twee nieuwe modellen aangekondigd: de Dolphin en Seal. Beide auto's verschijnen nog dit jaar op de Nederlandse weg. Net als de Atto 3 beschikt de Dolphin over voorwielaandrijving. De grotere Seal wordt leverbaar met achter- en vierwielaandrijving.

De BYD Dolphin is een compacte hatchback die zal concurreren met auto's als de MG 4 Electric, Nissan Leaf en de basisversie van de Cupra Born. Hij heeft een accu met een capaciteit van 60 kWh, waarmee een range van ruim 400 kilometer binnen bereik ligt.

De BYD Seal is een middenklasse sedan en richt zijn pijlen op de Tesla Model 3, Hyundai Ioniq 6 en Polestar 2. Met een accupakket van 82 kWh is een actieradius van maximaal 570 kilometer mogelijk. Afhankelijk van de motorvariant die je kiest, heeft de BYD Seal een vermogen van 313 of 531 pk.

De BYD Dolphin en Seal worden in het vierde kwartaal van 2023 in Nederland verwacht. Prijzen zijn nog niet bekend, maar als we mogen afgaan op de bedragen die voor de Atto 3 worden gevraagd, kunnen de nieuwe modellen wel eens heel concurrerend geprijsd worden.

Wil je een laadpaal thuis laten plaatsen? 
Check hier het aanbod bij Coolblue!

▼ Volgende artikel
Retrogames spelen op je laptop? Zo werkt emuleren met MAME
Huis

Retrogames spelen op je laptop? Zo werkt emuleren met MAME

Hoewel oude arcadekasten en klassieke spelcomputers op den duur verdwijnen, hebben de bijbehorende games het eeuwige leven. Met MAME boots je de originele hardware namelijk exact na. Daarmee wek je oude videospelletjes op je pc, laptop of Mac weer tot leven! Lijkt het spelen van nostalgische Atari-, Sega- en (S)NES-spellen je wel wat? In dit artikel leggen we uit hoe je dat doet.

Wat gaan we doen?

In dit artikel leer je hoe je met de gratis emulator MAME oude arcadeklassiekers nieuw leven inblaast. We leggen uit wat emulatie precies inhoudt, hoe je MAME installeert en instelt, en hoe je legale games toevoegt via ROM-bestanden. Ook lees je hoe je het programma naar je eigen voorkeuren aanpast — van beeld en geluid tot invoerinstellingen en plug-ins. Tot slot ontdek je hoe je virtuele muntjes 'inwerpt' en extra credits instelt voor langere speeltijd.

Ook leuk: De beste PS5-games in 2026

Emuleren

Emuleren betekent dat speciale software de elektronica van een bestaand apparaat nabootst. In plaats van de originele printplaten en chips te gebruiken, vertaalt een emulator de instructies en signalen van die hardware naar je huidige pc of laptop. Een voordeel, want oude spelcomputers gaan op den duur namelijk kapot. Bovendien zijn reserveonderdelen schaars.

MAME is de bekendste emulator voor arcadekasten. De afkorting van deze freeware staat voor Multi Arcade Machine Emulator. Daarnaast ondersteunt dit programma tegenwoordig ook allerlei klassieke spelconsoles.

De doelstelling van de softwareontwikkelaars is om de hardware tot in detail na te bootsen en daarmee de technische kennis te behouden. Hierdoor speel je de games zoals ze oorspronkelijk bedoeld waren. Prettig is dat MAME iedere maand een nieuwe update vrijgeeft. Hierdoor weet je vrijwel zeker dat deze populaire emulator op jouw systeem goed blijft werken.

©jon anders wiken

Dankzij emulatiesoftware heb je voor het spelen van retrogames geen klassieke spelcomputer meer nodig.

Installatie

Met het opensource-project MAME bouw je een nauwkeurige digitale replica van één of meerdere spelcomputers. Je hoeft hiervoor alleen gratis emulatiesoftware op je systeem te installeren. MAME is voor Windows, macOS en Linux beschikbaar.

Nuttig om te weten is dat de makers nauwkeurigheid boven snelheid prefereren. Bepaalde games vormen dan ook een behoorlijke belasting voor jouw pc of laptop. Installeer het programma daarom bij voorkeur op een vlot systeem met minimaal 4 GB werkgeheugen. Volgens de ontwikkelaars werkt MAME ook op gedateerde computers van hooguit tien jaar oud, maar hierbij ervaren gebruikers wel eerder vertraging.

Ga naar www.mamedev.org en scrol een stukje omlaag. Klik onder Supported Platforms op de downloadknop van jouw besturingssysteem. Bij dit artikel werken we met de Windows-versie. Je downloadt het exe-bestand naar de computer en dubbelklikt hierop. Kies Uitvoeren en bepaal via de knop met de drie puntjes in welke map je de bestanden van het programma wilt opslaan. Bevestig met OK / Extract.

MAME is voor alle bekende desktopplatformen beschikbaar.

MAME verkennen

Ga naar de map waarin je in de vorige tip MAME hebt geïnstalleerd. Je ziet hierin flink wat mappen en bestanden. Dubbelklik op mame.exe. Er verschijnt een ietwat onorthodoxe gebruikersomgeving met de namen van tienduizenden systemen en games. Aan de linkerkant kun je het aanbod onder meer op jaartal of fabrikant sorteren.

Je kunt ook de zoekfunctie gebruiken. Begin in dat geval gewoon met typen. Zo krijg je een idee welke emulators er allemaal beschikbaar zijn. Typ je bijvoorbeeld Nintendo, dan komen iconische spelcomputers als Game Boy (Color) en Entertainment System tevoorschijn. Klik bovenaan op het sterretje om een emulator als favoriet te markeren. Op die manier vind je die later makkelijker terug.

Je kunt alvast de status van een geselecteerde emulator controleren. Als onderin beeld Status: Working verschijnt, kan MAME deze spelcomputer of arcadekast goed nabootsen. Is dat niet het geval, dan voegt de emulatiesoftware wellicht later ondersteuning toe via een update. Controleer verder ook of het beeld en geluid goed werken. In dat geval staat er OK achter respectievelijk Graphics en Sound.

Kleurt het deelvenster onderaan groen, dan werkt de geselecteerde emulator naar behoren.

Configuratiebestand

Ten opzichte van veel andere programma's wijkt de werking van MAME op bepaalde punten nogal af. Je dient bijvoorbeeld eerst twee zogeheten configuratiebestanden aan te maken. Doe je dat niet, dan slaat de emulatiesoftware jouw voorkeursinstellingen slechts tijdelijk op. Denk onder meer aan de gewenste beeldresolutie, geluidsinstellingen en invoerapparatuur.

Dubbelklik onderin beeld op General Settings en dubbelklik op Save Settings. De melding Settings saved verschijnt. Kies Return to Previous Menu om weer terug te keren naar het beginscherm. Je kunt hiervoor trouwens ook de Escape-toets gebruiken. Controleer voor de zekerheid of er in de MAME-map op de computer twee nieuwe configuratiebestanden staan, namelijk mame.ini en ui.ini.

Duik in de instellingen om een configuratiebestand aan te maken.

Nederlandse taal

De voertaal is weliswaar standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Ga naar General Settings / Customize UI en dubbelklik op Language. Klik vervolgens twee keer op Dutch. Zodra je nu Return to Previous Menu kiest, verandert het menu direct naar het Nederlands. Bevestig met Instellingen opslaan en sluit het menu af. Houd er rekening mee dat niet alle onderdelen in MAME correct zijn vertaald.

Maak het jezelf makkelijker en activeer de Nederlandse taal.

Maplocatie ROM's

MAME heeft standaard géén spellen. Die ga je zo dadelijk namelijk zelf toevoegen. Je regelt dat door zogenoemde ROM-bestanden in het programma te laden. Zo'n ROM-bestand is kort gezegd een digitale kopie van een klassieke game. Handig, want je kunt tenslotte niet zomaar een oude spelcartridge of floppydisk op een hedendaagse computer aansluiten.

Geef in MAME aan waar je ROM's bewaart. Navigeer hiervoor achtereenvolgens naar General Settings / Mappen configureren / ROMs / Map toevoegen en selecteer de map roms binnen de MAME-opslagmap. Je bevestigt met Enter, waarna je driemaal klikt op Terug naar vorig menu. Bewaar de wijzigingen met Instellingen opslaan en sluit het menu af.

MAME kijkt in de roms-map of er nieuwe spellen beschikbaar zijn.
ROM's downloaden?

Hoewel emulators zoals MAME legaal zijn, ligt dat voor de benodigde ROM-bestanden van games helaas iets anders. Het is dan ook begrijpelijk dat de videospellen niet bij de emulatiesoftware zijn inbegrepen, want hierop rust auteursrecht. Bovendien zouden tienduizenden spellen te veel opslagcapaciteit opeisen.

Wie op Google speurt, vindt al gauw allerlei downloadbare ROM-bestanden van bekende gametitels. Kijk daarmee uit! Je mag officieel alleen een digitale back-up maken van een origineel videospel dat je zelf bezit. Het kopiëren van een authentieke cartridge is nogal complex. Je hebt hiervoor namelijk specifieke apparatuur en software nodig. Bovendien is het niet toegestaan om eventuele kopieerbeveiliging te omzeilen. Om de genoemde redenen is het natuurlijk verleidelijk om ROM-bestanden uit illegale bron te downloaden, maar volgens de Nederlandse wet is dat dus verboden.

Op talloze websites liggen illegale ROM-bestanden van bekende spellen voor het oprapen.

ROM's downloaden

Auteursrechtelijk beschermde ROM's mag je niet downloaden. Gelukkig beheert MAME zelf ook een behoorlijke collectie klassieke games. De originele makers hebben toestemming gegeven om deze ROM-bestanden gratis te gebruiken. Het betreft tientallen titels die tussen 1977 en 2001 zijn uitgebracht.

Ga naar www.mamedev.org/roms/ en klik op een interessante titel. Je zet een vinkje voor I understand that these ROM images are for non-commercial use only, waarna je op de downloadknop klikt. Bewaar het zip-bestand nu in de ROM-map van MAME. Pak dit zip-bestand beslist niet uit, want anders werkt de emulatie niet.

Check op de website van MAME welke legale ROM-bestanden van oude games je gratis kunt downloaden.

Retrogame starten

Zodra je de ROM's eenmaal in de juiste map hebt geplaatst, kun je deze games in MAME starten. Overigens circuleren er op internet ook ROM's die in de praktijk helaas niet werken. Het is dus echt een kwestie van uitproberen. Als je in de vorige tip legale kopieën vanaf de website van MAME hebt gedownload, krijg je die relatief eenvoudig aan de praat.

Klik in het linkermenu op Beschikbaar en druk vervolgens op de F1-toets. Bevestig met Enter. De emulatiesoftware controleert nu alle aanwezige ROM's. Na even wachten zie je in de lijst verse titels die je kunt spelen. Klik hierop en controleer onderaan of de status, het beeld en het geluid in orde zijn. Je opent rechtsboven eventueel het tabblad Informatie om extra details te tonen, zoals jaartal en fabrikant. Kun je een bepaalde titel niet vinden? Gebruik dan de zoekfunctie! Klik tweemaal op een titel om het videospel te starten.

Zodra je op de sneltoets F1 drukt, controleert MAME alle ROM-bestanden.

Gamen maar!

Een game start met de standaardinstellingen altijd op volledige schermgrootte. Vind je dat niet prettig, dan druk je in Windows op de sneltoets Alt+Enter om de vensterweergave te openen. Pixelachtige videospelletjes kun je vaak beter in een wat kleinere weergave spelen. Je past de grootte van het dialoogvenster naar eigen wens aan.

De bediening verschilt per spel. Vaak verschijnt er eerst een korte animatie, waarna je het spel kunt starten. Het loont de moeite om eerst even de invoerinstellingen door te nemen. Druk in de spelweergave op de Tab-toets en ga naar Invoerinstellingen / Input Assignments (this system). Je ziet nu welke knoppen je kunt gebruiken. Liever een andere indeling? Geen probleem, want het is mogelijk om de bedieningsknoppen te wijzigen. Selecteer een functie en druk vervolgens op Enter. Druk nu op de toets die je voortaan wilt gebruiken.

Klaar met spelen? Klik dan rechtsboven op het kruisje om weer terug te gaan naar het beginscherm van MAME. Je kunt als alternatief ook op de Escape-toets drukken.

Let op: artikel gaat verder onder de afbeelding en de video.

Zin in een potje poker?

🎢 Ook leuk: gratis achtbanen bouwen in je browser

View post on TikTok

Game-instellingen

Je kunt van iedere game de instellingen even doornemen. Klik met de rechtermuisknop op een titel om een contextmenu te openen. Zoals de naam al doet vermoeden, verschijnen er bij Geavanceerde opties allerlei complexe instellingen. Dat zijn er weliswaar flink wat, maar voor doorsneegebruikers zijn de meeste opties niet zo interessant.

Overigens is het wél de moeite waard om het onderdeel Automatisch opslaan/hervatten te activeren. Afhankelijk van het spel sla je daarmee de voortgang op. Kijk daarnaast ook even bij Invoerinstellingen. De Muis staat namelijk vaak uit, terwijl je veel games met dit bedieningsapparaat kunt spelen. Klik op Terug naar vorig menu.

Kijk verder ook even bij Video opties. Schakel bijvoorbeeld de Venstermodus in wanneer je liever niet wilt dat de game in een volledig scherm opent. Kies daarna Terug naar vorig menu en Save System Settings. Sluit ten slotte het menu.

Van ieder videospel kun je de instellingen aanpassen.

Muntinworp

Veel oude arcadekasten hebben een muntgleuf. Pas wanneer iemand daar een gulden of rijksdaalder in gooide, begon het spel. Aangezien MAME de hardware van klassieke arcadespellen exact nabootst, is het veelal nodig om een virtueel muntje in het systeem te werpen. Anders kun je namelijk niet spelen. Meestal druk je hiervoor op 5 voor munt één en 6 voor munt twee. Druk meermaals op deze getallen om extra credits toe te voegen.

Bij veel virtuele arcadekasten druk je verder op 1 of 2 om respectievelijk met één of twee spelers te gamen. Daarnaast zijn F6 en F7 nuttige sneltoetsen. Daarmee bewaar of laad je namelijk zogeheten savestates. Wil je even pauzeren? Druk dan op F5. Je kunt meestal met de pijltjestoetsen bewegen. Als je een schietspel speelt, is de vuurknop natuurlijk cruciaal. Dat is veelal de Spatie-, Ctrl- of Alt-toets.

De getallen achter Coin 1 en 2 geven aan met welke toetsen je een virtueel muntje kunt werpen.

Extra credits

Speel je een arcadespel en blijf je telkens virtuele muntjes inwerpen? Bij een echte arcadekast is het via fysieke schakelaars op de printplaat vaak mogelijk om de instellingen te wijzigen. Een kastbeheerder kan zo bijvoorbeeld extra credits of levens aan een muntinworp toewijzen. MAME heeft hiervoor een aangepast menu, zodat je langer kunt doorspelen.

Druk binnen de spelomgeving op de Tab-toets en ga naar DIP-schakelaars. De beschikbare instellingen zijn afhankelijk van het gekozen arcadespel. Vaak kun je het aantal levens en/of credits opvoeren. Soms zijn er ook opties om de gametijd te verlengen, een andere taal te kiezen en de moeilijkheidsgraad te wijzigen. Tot slot kun je het geluid van de 'arcadekast' wellicht aan- of uitzetten. Klaar? Klik dan achtereenvolgens op Terug naar vorig menu en Close Menu.

Pas via het onderdeel DIP-schakelaars diverse instellingen van de arcadekast aan.

Geluid

Tijdens het spelen van een spel kun je diverse geluidsopties aanpassen. Hoor je bijvoorbeeld deuntjes uit de monitorspeakers, maar gebruik je hiervoor liever aangesloten pc-speakers? Druk dan in het gamevenster op de Tab-toets. Via Audio Mixer verschijnt er een klein venster. Klik achter Device zo nodig meermaals op het pijltje totdat de juiste audiobron is geselecteerd. Daarnaast pas je optioneel ook nog het standaardvolume aan. Klik op Terug naar vorig menu.

MAME heeft ook nog diverse geavanceerde audio-opties. Open hiervoor het onderdeel Audio Effects. Via Equalizer kun je bijvoorbeeld de intensiteit van hoge en lage tonen wijzigen. Sluit het menu door twee keer op de Escape-toets te drukken.

Geef indien nodig aan dat je het geluid via de luidsprekers wilt afspelen.

Plug-ins

MAME ondersteunt het gebruik van plug-ins. Je voegt daarmee extra functies aan het programma toe. Ga vanuit het hoofdvenster naar General Settings en kies Plugins. Er wordt een lijst geopend van alle uitbreidingen die je kunt activeren.

Een leuke plug-in is bijvoorbeeld Hiscore support. Je bewaart daarmee je hoogste scores. Verder kun je met Input macro plugin een reeks toetsaanslagen aan een enkele knop toewijzen. Cheat finder helper library helpt je misschien met het vinden van handige trucs. Dat kan net het verschil zijn om een level of volledige game uit te spelen. Laat ten slotte met Game play timer tijdens het spelen desgewenst een tijdklok meelopen. Navigeer naar Terug naar vorig menu en kies Instellingen opslaan. Sluit het menu vervolgens af.

Ben je benieuwd hoe de plug-ins in de praktijk werken? Herstart dan eerst MAME en start een spel. Je drukt daarna op de Tab-toets, waarna je het onderdeel Plugin opties opent. Je kunt nu de aanwezige plug-ins configureren.

Bekijk in het overzicht met plug-ins welke uitbreidingen je wilt activeren.

👾 Pac-Man + LEGO

Het beste van twee werelden
▼ Volgende artikel
Gerucht: iPhone 17e gaat evenveel kosten als voorganger
© Jeroen Boer - ID.nl
Huis

Gerucht: iPhone 17e gaat evenveel kosten als voorganger

De mogelijk binnenkort te verschijnen iPhone 17e zou evenveel gaan kosten als de iPhone 16e, namelijk 599 dollar - omgerekend mogelijk wederom 719 euro.

Dat claimt journalist en Apple-expert Mark Gurman op Bloomberg. De iPhone e-modellen zijn betaalbaardere versies van de iPhone. Dat blijkt wel uit de prijs van de begin vorig jaar uitgekomen iPhone 16e, die op release 719 euro (en 699 dollar in de VS) kostte.

Gurman claimt dat de prijs van opvolger iPhone 17e in ieder geval in de VS gelijk blijft, oftewel nog steeds 699 dollar. Dat zou dus kunnen betekenen dat hij ook weer 719 euro in Europa gaat kosten.

Verbeteringen

De prijs blijft waarschijnlijk dan wel gelijk, maar de 17e zou toch enkele verbeteringen ten opzichte van de 16e kennen. Zo zou er een A19-chip in de iPhone 17e zitten, een chip die ook in de duurdere, reguliere iPhone-modellen voorkomt.

Verder zou de 17e ook Apple's 5G-chip bevatten, net zoals de duurdere iPhones. Tot slot zou ook MagSafe ondersteund worden voor Apple’s magnetische accessoires. Dit was bij de iPhone 16e niet het geval.

Volgens Gurman wordt de iPhone 17e op 19 februari onthuld en ergens binnenkort uitgebracht. De 16e kwam op 28 februari 2025 uit, dus het is waarschijnlijk dat de opvolger ook ergens later deze maand of begin volgende maand uitkomt. De reguliere iPhone-modellen worden altijd pas in september aangekondigd en uitgebracht.

Overigens claimt Gurman ook dat Apple binnenkort nieuwe iPads uitbrengt - een iPad Air met een M4-chip en een instapmodel met een A18-chip - en nieuwe Macbook Airs en Pro's. Die zouden mogelijk ergens in maart uitkomen.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.