De BYD Atto 3 is een nieuwe elektrische auto uit China, die sinds enkele maanden in Nederland wordt verkocht. Ongeacht de gekozen uitvoering kom je als particuliere koper in aanmerking voor SEPP-aanschafsubsidie – ook bij private lease. In deze review lees je alles over de kwaliteiten en tekortkomingen van de BYD Atto 3.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Eerst even een rondje om de BYD Atto 3…

BYD is sinds het najaar van 2022 in Nederland actief. Nou ja, dat is niet helemaal waar. In Rotterdam waren immers al taxi’s van het Chinese merk in gebruik en als je op Schiphol een keer met de bus vanaf de gate naar je vliegtuig bent gebracht, was dat zeer waarschijnlijk ook met een BYD. Overigens is die lettercombinatie een afkorting van ‘Build Your Dreams’. Een zweverige tegeltjeswijsheid, daarom houden wij het liever bij BYD.

BYD pakt de zaken meteen serieus aan en komt in één keer met een hele reeks elektrisch aangedreven modellen op de markt. In eerste instantie de compacte Atto 3, de zevenzits Tang en de zakelijke Han. In de loop van 2023 verschijnt ook een compacte hatchback van het formaat Renault Megane E-Tech Electric, alsmede een middenklasse sedan (zie kader onderaan dit artikel).

Wij testen hier de BYD Atto 3. Met een lengte van 4,45 meter is dit model een paar centimeter langer dan de populaire Kia Niro EV, maar door de wat bollere vormen maakt hij een kleinere indruk. Het design van de carrosserie oogt vriendelijk, met aantrekkelijke details als de gebogen led-strip die de koplampen met elkaar verbindt. Ook op de achterzijde loopt zo’n balkje over de breedte, en onderstreept het de breed uitgeschreven merknaam ‘Build Your Dreams’.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Het interieur van de Atto 3 is fantasierijk van design. Organische vormen hebben de overhand en je ziet tal van geinige details. Daar moet je van houden; lang niet iedereen doet dat en zelfs de associatie met een walvis werd gemaakt. Ongeacht de uitvoering is het interieur bekleed met donkerblauw, lichtgrijs en zwart kunstleer, dat is afgebiesd met rode draad. Een gimmick is het kantelbare touchscreen midden op het dashboard; handig om bij het kaartlezen het scherm rechtop te zetten, maar verder ontgaat ons het nut ervan. Alle functies worden bediend via dit grote scherm: van airco tot navigatie en van rijprogramma's (Eco, Normal of Sport) tot audio. Voordat wij onze weg een beetje in het systeem hadden gevonden, waren we een paar dagen verder.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Wat kost de Atto 3 en wat krijg je allemaal voor die prijs?

De BYD Atto 3 is er in twee verschillende uitvoeringen: Comfort en Design. Technisch zijn beide varianten identiek, het draait bij deze modellen puur om het verschil in standaarduitrusting. De Atto 3 Comfort wordt verkocht voor 42.998 euro. Voor dat bedrag krijg je onder meer kunstleren bekleding, 18-inch lichtmetalen wielen, elektrische stoelverstelling, automatische airco met twee temperatuurzones, een uitgebreid pakket met veiligheids- en rijhulpsystemen, een draaibaar touchscreen van 12,8 inch en navigatie op basis van HERE Maps.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Kies je voor de Design-uitvoering, dan krijg je voor een meerprijs van 2.000 euro een glazen panorama schuif-/kanteldak, een 15,6-inch draaibaar touchscreen, een elektrisch bediende achterklep en een vehicle-to-load-aansluiting, waar je bijvoorbeeld een koelkastje of koffiezetapparaat op kunt aansluiten. Handig voor op de camping! Private-leasetarieven via BYD beginnen bij 585 euro per maand (op basis van 60 maanden en 10.000 km per jaar). Voor zowel de Comfort als de Design geldt dat je als particuliere koper in aanmerking komt voor SEPP-subsidie – zolang er geld in de pot zit.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Onder de loep: de accutechniek en aandrijflijn

BYD is in Nederland een onbeschreven blad: de nieuwe elektrische modellen zullen zich bij het kritische koperspubliek eerst nog moeten bewijzen. In de wereld van de accutechnologie loopt het Chinese concern echter al bijna 30 jaar mee; in de Atto 3, Tang en Han wordt met de toegepaste accutechniek een andere weg bewandeld dan veel andere autofabrikanten doen. In de sandwichbodem is een zogenaamde ‘blade battery’ verwerkt. De accucellen zien eruit als lange planken, die naast elkaar in een frame zijn gerangschikt. Door deze constructie worden ze minder heet en vormen ze een sterk geheel. BYD maakt gebruik van LFP-accu’s (lithium-ijzer-fosfaat). Daarin is geen nikkel of kobalt verwerkt.

Een enkele elektromotor met een vermogen van 150 kW (204 pk) drijft de voorwielen van de Atto 3 aan. De accu heeft een bruikbare capaciteit van 60,48 kWh. Volgens de WLTP-normering is een stroomverbruik van 16,0 kWh/100 km mogelijk; tijdens de testperiode noteerden wij een gemiddelde van 16,2 kWh/100 km. Zodoende kwamen we heel dicht bij de beloofde actieradius van 420 kilometer. Een warmtepomp is standaard, en dat kan menig concurrent niet zeggen.

Aan de snellader bereikt de Atto 3 echter niet meer dan een piekvermogen van 88 kW. Bij verschillende EV's uit dezelfde prijscategorie schiet de meter veel hoger uit. In het laadvermogen van de accu zit echter weinig verloop; dat doet de Atto 3 dan weer erg goed. Zodoende sta je alsnog niet langer dan een halfuurtje stil van 30 procent accuvulling naar 80 procent bij te laden.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

En hoe bevalt de BYD Atto 3 in de praktijk?

De Atto 3 laat over de gehele linie een positieve indruk achter. Comfort viert hoogtij, het soepel geveerde onderstel maant de bestuurder tot rust. Daarmee hebben we meteen een verklaring gevonden voor ons lage energieverbruik – we hebben zelden de maximum toegestane snelheid overschreden. En anders werden we door de Atto 3 zonder omhaal gewezen op ons onverantwoordelijke gedrag; de rijhulpsystemen staan wel héél gevoelig afgesteld. Ook het systeem dat de wegbelijning in de gaten houdt, liet regelmatig met een trilling in het stuur weten dat we misschien toch iets meer ruimte moesten bewaren… Een klein maar opmerkelijk detail is het gemis van een regensensor. Als de bui losbarst, moet je de wissers handmatig bedienen. Komen we niet vaak meer tegen in nieuwe auto’s.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

De Atto 3 weet als gezinsauto beslist te overtuigen. De auto heeft voldoende ruimte, de kofferbak biedt plaats aan 440 liter bagage. BYD zou trouwens liters kunnen winnen door de hoedenplank op dezelfde hoogte als de achterbankleuning en de achterruit te leggen. BYD levert overigens geen trekhaak op de Atto 3. Over levering gesproken: momenteel heeft het Chinese merk alleen een vestiging in Amsterdam en Rotterdam. Later zullen meer vestigingen worden geopend, ook voor onderhoud. Wie een BYD Atto 3 wil bestellen, doet dat online. Gelukkig zijn de keuzemogelijkheden zeer overzichtelijk.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Wat zijn de concurrenten van de Atto 3?

Gelet op het formaat en de prijs van de BYD Atto 3, zijn modellen als de Kia Niro EV en de Volkswagen ID.3 voor de hand liggende alternatieven. Maar ook de Smart #1 kan worden gezien als een concurrent. Dat model is weliswaar iets kleiner, maar doet qua binnenruimte nauwelijks voor de Atto 3 onder en biedt voor een vergelijkbare prijs een hoger motorvermogen.

©Igor Stuifzand (ID.nl)

Conclusie

Prima auto, die BYD Atto 3! Hij heeft een heleboel te bieden voor een betrekkelijk scherpe prijs. Zonder schoonheidsfoutjes is hij niet, maar daarvoor moeten we echt in de details duiken. En misschien wat geduld hebben, want softwarematig krijgt de auto regelmatig ‘over the air’ een update. Zo zijn de eerste kopers van een Atto 3 onlangs bijvoorbeeld getrakteerd op Apple CarPlay en Android Auto. Of kritische kopers echter bereid zijn om hun vertrouwde Volkswagen ID. 3 of Kia Niro EV in te ruilen voor een nieuw model van een onbekend merk? De tijd zal het leren.

Laatste nieuws: BYD Dolphin en Seal (2023)

Onlangs heeft BYD twee nieuwe modellen aangekondigd: de Dolphin en Seal. Beide auto's verschijnen nog dit jaar op de Nederlandse weg. Net als de Atto 3 beschikt de Dolphin over voorwielaandrijving. De grotere Seal wordt leverbaar met achter- en vierwielaandrijving.

De BYD Dolphin is een compacte hatchback die zal concurreren met auto's als de MG 4 Electric, Nissan Leaf en de basisversie van de Cupra Born. Hij heeft een accu met een capaciteit van 60 kWh, waarmee een range van ruim 400 kilometer binnen bereik ligt.

De BYD Seal is een middenklasse sedan en richt zijn pijlen op de Tesla Model 3, Hyundai Ioniq 6 en Polestar 2. Met een accupakket van 82 kWh is een actieradius van maximaal 570 kilometer mogelijk. Afhankelijk van de motorvariant die je kiest, heeft de BYD Seal een vermogen van 313 of 531 pk.

De BYD Dolphin en Seal worden in het vierde kwartaal van 2023 in Nederland verwacht. Prijzen zijn nog niet bekend, maar als we mogen afgaan op de bedragen die voor de Atto 3 worden gevraagd, kunnen de nieuwe modellen wel eens heel concurrerend geprijsd worden.

Wil je een laadpaal thuis laten plaatsen? 
Check hier het aanbod bij Coolblue!

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.