De accu van je laptop of mobiel kun je vandaag de dag vaak niet eens meer zelf verwisselen. Maar die dure dingen slijten wel. En in extreme omstandigheden kunnen ze ook exploderen. Hoe werkt zo'n accu precies en waar kan het misgaan?

Geen enkele accu heeft het eeuwige leven. Hoewel er accu’s zijn die 25 jaar of meer meegaan, hebben veel accu’s in de praktijk een veel kortere levensduur. Sommige accu’s kun je maar tweehonderdvijftig keer volledig opladen voor ze onbruikbaar worden. Bij andere is het vijfhonderd keer en in een zeldzaam geval doorstaan ze duizend ontlaad- en laadbeurten (‘laadcycli’). Daarna is het over en uit en mag de accu naar de milieustraat.

Maar opgepast: negeer je bepaalde basisregels, dan zal de accu nog minder lang meegaan dan zijn theoretische levensduur. Soms wel tot drie keer minder lang. Je kunt een accu ook kapotmaken door hem verkeerd te laden en/of op een verkeerde manier te bewaren. Erger nog, in bepaalde omstandigheden kan een accu zelfs ontbranden of ontploffen. Onlangs nog een probleem bij de accu’s van de Samsung Galaxy Note 7.

Om het nog wat ingewikkelder te maken, gelden er andere onderhoudsregels voor de verschillende soorten accu’s. Gelukkig hoef je geen ingenieursstudie te starten om te weten hoe je accu’s optimaal gebruikt, laadt en bewaart. Met de informatie en tips in dit artikel kom je al een heel eind.

Waarom ontplofte de Galaxy Note 7?

Als accu’s zo veilig zijn, waarom ontploffen ze dan soms? Dat kan vier oorzaken hebben: een beschadigde accu of lader, namaak, slecht design, of fouten tijdens de fabricage. Een accu of lader met een beschadigde verpakking of kabel vervang je door een nieuw exemplaar. Maar let dan op voor goedkope namaakproducten, die omwille van kostenbesparingen essentiële beveiligingen missen.

Uiterlijk zie je vaak geen verschil tussen namaak en het echte spul. Dikwijls zijn zelfs de officiële labels, zoals het CE-label dat in de EU de veiligheid van elektrische apparatuur waarborgt, nagemaakt. Namaakaccu’s en -laders komen de EU normaal niet binnen, maar als je een bestelling plaatst bij een obscure website (die bijvoorbeeld zijn spullen in een anonieme bruine enveloppe verstuurt), kun je weleens bedrogen uitkomen.

Originele onderdelen zijn vaak belachelijk duur, er bestaan echter genoeg Nederlandse en EU-websites die goedkopere maar wél betrouwbare en veilige alternatieve accu’s en laders verkopen.

Een derde oorzaak voor een ontploffende accu kan een slecht of foutief ontwerp zijn. Dat bleek uiteindelijk de echte oorzaak te zijn voor de in brand vliegende en zelfs ontploffende 13,48Wh-accu van de Samsung Galaxy Note 7. De verpakking van de originele accu bleek te klein zijn voor de interne onderdelen, waardoor de accu te heet werd, kortsloot en in brand vloog.

De vervangaccu van een andere fabrikant had deze ontwerpfout niet, maar die fabrikant moest op korte tijd zo veel exemplaren produceren, dat er fouten werden gemaakt tijdens de fabricage, waardoor het alsnog fout liep.

Soorten accu's

Er bestaan vele soorten accu’s, met elk hun eigen voor- en nadelen. In laptops, mobieltjes en draagbare media-apparatuur treffen we vooral de volgende drie soorten aan: nikkel-metaalhydride (NiMH), lithium-ion (Li-ion) en lithium-ion-polymeer (Lipo). Heb je een noodvoeding, dan gebruikt die wellicht een vierde soort, namelijk een loodaccu. Die werkt volgens dezelfde technologie als een auto-accu, maar is uit veiligheidsoverwegingen volledig verzegeld.

Heel af en toe aanvaardt een draagbaar tech-apparaat oplaadbare batterijen in een standaardformaat zoals AA of AAA. NiMH wordt daarvoor het meest gebruikt, maar het kan nog een vijfde soort zijn, namelijk een oplaadbare alkalinebatterij. We bespreken alle technologieën hierna nog uitgebreider.

Levensduur accu

Een accu voor gebruik in moderne tech-apparatuur moet idealiter een paar eigenschappen hebben: is extreem dun en licht, levert snel zeer veel energie (hoge energiedensiteit, uitgedrukt in Wh/kg), laadt snel op, bewaart lang én kan minstens duizend keer volledig ontladen en opladen (laadcycli). Helaas combineren deze eigenschappen moeilijk in één accu.

Dunne, krachtige accu’s hebben per definitie een beperkte levensduur, vooral omwille van de hitte die geproduceerd wordt door de interne chemische reacties. Koelere accu’s met een lange levensduur zijn per definitie groot en zwaar. De verschillende technologieën zijn dus steeds een compromis tussen kracht, levensduur, afmetingen en gewicht. We hebben dit in de tabel samengevat.

De eerste werkende loodaccu dateert van 1859, en werd gebruikt om de lichten van een treinrijtuig dat in het station op passagiers wachtte te laten branden. Alle latere accu’s werken in essentie volgens dezelfde basisprincipes, maar gebruiken andere chemische basismaterialen dan de stroomopwekkende loden platen, zwavelzuur en water in een loodaccumulator. De namen van de verschillende soorten reflecteren de gebruikte chemische middelen.

Gevaarlijk?

Accu’s zijn veilig … op voorwaarde dat je ze met zorg behandelt. Dat betekent dat je ze oplaadt met een goedgekeurde lader en bij redelijke omgevingstemperaturen. Met beschadigde accu’s moet je voorzichtig zijn. Bijvoorbeeld een beschadigde loodaccumulator bevat niet alleen bijtend zuur, maar ook giftig lood dat door de huid dringt.

Beschadigde accu’s raak je dus bij voorkeur niet met je blote handen aan. NiMH- en Li-ion-accu’s zijn veilig, maar zorg wel dat je je handen grondig wast nadat je een kapotte of lekkende accu/batterij aangeraakt hebt. Raak met het vieze goedje uiteraard je ogen of mond niet aan, dat spreekt voor zich. Kleine accu’s en batterijen houd je buiten het bereik van kinderen, zodat ze die niet opeten of in hun neus steken. Gebeurt het toch, ga dan direct naar een arts en laat je kind niet eten of drinken.

Bij het laden van accu’s, zelfs van loodaccu’s, komen normaal geen giftige stoffen vrij. Wel opletten dat je een loodaccu niet overlaadt, want dan kan hij giftig, brandbaar en onzichtbaar waterstofsulfidegas uitstoten. Trek de accu uit de lader zodra je een typische moerasgeur ruikt, want dan is dit gas echt giftig. Verlaat en lucht daarna de ruimte met de kapotte accu tot het binnen weer fris ruikt.

In een volgend artikel geven we tips over het onderhoud van je accu, zodat je er extra lang plezier hebt van je apparaten.

Tekst: Jozef Schildermans

Twijfel je tussen actieve en passieve luidsprekers? Het verschil zit in de versterker. In dit artikel leggen we uit wat de voor- en nadelen zijn, zodat je precies weet welk systeem het beste klinkt in jouw woonkamer. Geen gedoe, gewoon helder advies.

Als je op zoek bent naar beter geluid, vliegen de termen je om de oren. Het onderscheid tussen actief en passief is misschien wel de belangrijkste technische keuze die je moet maken, maar wordt vaak onnodig ingewikkeld gemaakt. Veel mensen denken dat het puur om geluidskwaliteit gaat, terwijl het vooral draait om gebruiksgemak en apparatuur. Na het lezen van dit stuk weet je precies of je voor alles-in-één gemak moet gaan of voor de vrijheid van losse componenten.

De kern: waar zit de krachtbron?

Het technische verschil is eigenlijk heel simpel: het draait allemaal om de locatie van de versterker. Een luidspreker kan namelijk geen geluid maken zonder stroom en aansturing.

Bij een actieve speaker is de versterker ingebouwd in de behuizing van de luidspreker zelf. Je herkent dat direct aan de achterkant: er zit een stroomkabel aan die het stopcontact in moet, en vaak knoppen voor volume of toonregeling. Je sluit je telefoon, pc of platenspeler direct aan op de speaker.

Bij een passieve speaker zit er géén elektronica in de kast die het geluid versterkt. De speaker heeft geen stekker voor het stopcontact, maar alleen aansluitingen voor luidsprekerdraad. Je hebt altijd een losse versterker of receiver nodig die het signaal krachtig genoeg maakt voordat het naar de speaker gaat. Een veelvoorkomend misverstand is dat 'passief' betekent dat ze slechter of zwakker zijn. Integendeel, de allerduurste hifi-systemen zijn bijna altijd passief.

©jipen

Wanneer is actief de slimste keuze?

Kies voor actief als je houdt van een opgeruimd huis en gebruiksgemak (dit soort speakers zijn meestal plug & play). Omdat de fabrikant de ingebouwde versterker helemaal heeft afgestemd op de luidspreker, ben je verzekerd van een goede match zonder dat je technisch inzicht nodig hebt. Dit is bij uitstek geschikt voor minimalisten die geen losse apparaten of een wirwar aan kabels in de woonkamer willen. Een soundbar is hier het bekendste voorbeeld van; dat is bijna altijd een actieve speaker. Ook voor een werkplek of gaming-setup op een bureau is dit de standaard, omdat je ze direct in je pc plugt zonder tussenkomst van een extra apparaat. Daarnaast zie je deze techniek terug in slimme multiroom-systemen met wifi of bluetooth (zoals die van Sonos), waarmee je direct vanaf je telefoon muziek streamt.

De beperking van alles-in-één

Het grote nadeel van actieve speakers is dat je vastzit aan het totaalpakket. Gaat de versterker in de speaker kapot? Dan doet je hele luidspreker het niet meer, ook al zijn de speaker-units zelf nog prima.

Daarnaast ben je minder flexibel in de toekomst. Bij passieve systemen kun je over vijf jaar besluiten om alleen een nieuwe versterker met de nieuwste streamingfuncties te kopen, terwijl je je geliefde speakers behoudt. Bij een actief systeem moet je bij veroudering van de software of aansluitingen vaak meteen de hele set vervangen. Daarnaast is het uitbreiden van een stereoset naar een volledige thuisbioscoop met actieve speakers vaak lastiger of beperkt tot één specifiek merk.

©Aboltin

Wanneer moet je absoluut niet voor actief kiezen?

Er zijn specifieke situaties waarin je een actief systeem beter links kunt laten liggen. Als je bijvoorbeeld al een prima werkende versterker of receiver hebt staan, is het zonde van je geld om actieve speakers te kopen. Je betaalt dan immers dubbel voor versterking die je niet gebruikt.

Ook als je speakers wilt wegwerken in het plafond of de muur is passief de enige logische route. Je wilt namelijk geen stroompunten bij elke inbouwspeaker aanleggen, en je kunt sowieso niet makkelijk bij de elektronica als er eenmaal iets stuk gaat.

Tot slot kun je in grote ruimtes, zoals een hal of showroom, beter met passief draad werken. Luidsprekerkabels zijn over lange afstanden veel makkelijker te trekken en te verlengen dan de combinatie van stroom- en signaalkabels bij actieve speakers.

Check je kabels en je kastruimte

Om de knoop door te hakken, kijk je eerst goed naar je eigen situatie. Heb je in je tv-meubel ruimte voor een los apparaat van ongeveer 44 cm breed (de standaardmaat voor receivers)? En vind je het leuk om zelf je set samen te stellen? Dan is passief jouw route naar topgeluid op maat.

Heb je daarentegen geen zin in gedoe, wil je met één afstandsbediening klaar zijn en heb je een hekel aan zichtbare apparatuur? Dan is een actief systeem of een actieve set boekenplank-speakers de moderne oplossing die je zoekt.

Kortom: eenvoud versus controle

Het verschil tussen actief en passief is een keuze tussen gemak en flexibiliteit. Actieve speakers bieden een alles-in-één oplossing: stekker erin en spelen, ideaal voor wie weinig ruimte of geduld heeft. Passieve speakers vereisen een losse versterker, maar geven je de vrijheid om je systeem oneindig aan te passen, te repareren en te upgraden. Kijk dus niet alleen naar het geluid, maar vooral naar hoeveel apparaten je in huis wilt halen.

Samsung heeft drie korte video's gedeeld waarmee het hint naar de komst van de Samsung Galaxy S26-smartphones.

Het is al een tijdje bekend dat het bedrijf later deze maand de nieuwe smartphonelijn uit de doeken gaat doen, die waarschijnlijk onder de noemer 'S26' gaat vallen. Nu zijn er drie teaservideo's gedeeld om mensen alvast lekker te maken.

De teaservideo's

De video's heten Closer, Groove en Glow, en richten zich zo lijkt het op verbeteringen die de Galaxy S26-smartphones gaan brengen. In 'Closer' is te zien hoe de camera van een flinke afstand inzoomt op een hond, zonder dat er veel kwaliteit verloren gaat.

In de 'Groove'-video is een dj-set te zien waarbij de camera duidelijk de dj in beeld brengt, inclusief alle bewegingen en lichtveranderingen. In de laatste video, 'Glow', wordt benadrukt hoe de camera's van de S26 zelfs donkere scènes helder kunnen filmen.

De video's lijken dus vooral te hinten naar de verbeteringen in de camera's van de S26-lijn, al moet nog maar blijken of de filmpjes een realistische representatie zijn van wat er straks allemaal mogelijk is.

In alle drie de video's wordt overigens ook melding gemaakt van AI. Zoals eerdere geruchten al aangaven, gaat AI waarschijnlijk een prominente rol spelen bij de nieuwe smartphones van Samsung.

Wanneer wordt de Samsung S26 onthuld?

Het is zo goed als zeker dat de nieuwe Samsung S26-smartphones op 25 februari worden onthuld. Uit een gelekte uitnodiging voor het aankomende Galaxy Unpacked-evenement blijkt namelijk dat die show op 25 februari wordt gehouden, en dat lijkt de ideale plek om de nieuwe smartphones van het bedrijf te onthullen.

Over de Samsung Galaxy S26-toestellen

Samsung brengt dit jaar naar verwachting de Galaxy S26, S26+ en S26 Ultra. Eind vorig jaar lekten er al foto's van dummyversies van de smartphones op social media, waaruit blijkt dat deze modellen waarschijnlijk een ovaalvormig camera-eiland krijgen, vergelijkbaar met de Galaxy Z Fold-smartphones.

Qua kleuren zouden de nieuwe Galaxy-modellen in Black Shadow, White Shadow, Galactic Blue en Ultraviolet beschikbaar komen. Een grote focus zou ook liggen op de toevoeging van een privacyscherm - een optie zodat het moeilijker wordt voor omstanders om je het scherm van je smartphone te kijken.