ID.nl logo
Wat zijn de gevaren van de cloud?
© Reshift Digital
Huis

Wat zijn de gevaren van de cloud?

Publieke clouddiensten, zoals Dropbox, SkyDrive, Google Drive en iCloud, zijn zo ingeburgerd dat iedereen het gebruikt. Handig, want je kan hiermee eenvoudig bestanden delen met anderen en je eigen data online beschikbaar maken. Maar waar consumenten over het algemeen weinig weet van hebben, is dat (met name Amerikaanse) clouddiensten een serieus risico kunnen zijn voor je privacy. Hoe zit dit precies?

Mappen delen via Dropbox, bestanden die te groot zijn om te mailen versturen via WeTransfer, Office-documenten opslaan in Microsoft SkyDrive of Google Docs, en gegevens synchroniseren via iCloud. Vijf jaar geleden was dat nog toekomstmuziek, maar tegenwoordig kunnen we bijna niet meer zonder. Met een muisklik beschik je gratis over gigabytes aan extra opslagcapaciteit die je bovendien overal ter wereld kan inzien en delen met anderen. Maar pas op, want hoewel deze diensten uitermate praktisch zijn, is het wel belangrijk dat je je bewust bent van mogelijke consequenties voor je privacy.

©PXimport

Cloudopslagdiensten zijn handig, maar je verliest de controle wie de bestanden kunnen inzien.

Amerikaanse clouddiensten

De Verenigde Staten lopen ver voorop met cloud-computing, dus het is ook geen wonder dat het overgrote deel van de clouddiensten afkomstig is van Amerikaanse bedrijven. Denk dan aan Google, Microsoft en Apple en het eveneens Amerikaanse Dropbox. Een andere grote speler is Amazon.com die clouddiensten verhuurt aan andere bedrijven (onder andere aan Twitter, Spotify, Dropbox, WeTransfer, FourSquare en Shazam). De meeste Amerikaanse bedrijven hebben hun datacenters ook in de VS staan, oftewel jouw gegevens staan niet in Europa, maar in Amerika. Daardoor vallen jouw data onder het Amerikaanse rechtssysteem.

Patriot Act

Amerikaanse bedrijven en datacenters op Amerikaans grondgebied vallen dus onder het Amerikaanse rechtssysteem. Sinds 2001 (formeel bekrachtigd in 2003) is daar de Patriot Act actief. Dit is een omstreden wet die door George W. Bush werd ingevoerd naar aanleiding van de aanslagen op 11 september 2001. De Patriot Act geeft Amerikaanse opsporingsdiensten (zoals de FBI) verregaande bevoegdheden om gegevens van burgers op te vragen. Dat kan zelfs zonder tussenkomst van de rechter. Een opsporingsdienst moet alleen een zogenaamde ‘National Security Letter’ afgeven, die de Federale overheid wettelijk toestaat om direct gegevens op te eisen.

Minstens zo schokkend is dat de personen om wie het gaat niet op de hoogte hoeven worden gebracht. Oftewel, het is bij wijze van spreken een vrijbrief voor de overheid om iemands huis te doorzoeken terwijl de bewoners weg zijn, zonder hen voor- of achteraf hiervan op de hoogte te stellen. Het is daarom niet voor niets dat het (Amerikaanse) onderzoeksbureau Forrester de VS op dit vlak op hetzelfde niveau positioneert als China en Rusland (potentieel gevaar voor de privacy).

De Patriot Act geldt niet alleen voor Amerikaanse burgers, maar ook voor immigranten, buitenlandse toeristen en internationale ‘klanten’ van Amerikaanse bedrijven. Het doel van de Patriot Act is het tegengaan van terrorisme, maar in de praktijk lijkt daar weinig van terecht te komen. Uit openbare gegevens blijkt dat er tussen 2003 en 2005 143.074 van dergelijke ‘Letters’ door de FBI zijn uitgegeven, die resulteerden slechts in 53 veroordelingen (waarvan nul gerelateerd aan terrorisme).

©PXimport

Onderzoeksbureau Forrester plaatst een uitroepteken bij de VS vanwege een potentieel gevaar voor de privacy, net als bij China en Rusland.

Gevolgen voor Europese gebruikers

De Patriot Act is een directe bedreiging voor cloudgebaseerde diensten, ook voor Europese gebruikers. Alle gegevens die op servers in Amerikaanse datacenters staan, vallen onder de Amerikaanse wet. Oftewel, om het concreet te maken: dat geldt voor alle data die je in Dropbox, Google Drive, Microsoft SkyDrive en Apple iCloud bewaart.

De Patriot Act gaat zelfs nog verder: ook data buiten Amerikaans grondgebied, in beheer van Amerikaanse bedrijven, vallen onder de Patriot Act. Amerikaanse bedrijven zijn namelijk verplicht om data aan te leveren, ongeacht de locatie. Microsoft en Amazon hebben ook Europese datacenters, maar dat biedt dus geen garanties. Er zijn wel afspraken gemaakt de VS en de EU, waaronder een zogenaamde ‘Safe Harbor’ om de privacy van burgers te waarborgen, maar er zijn zoveel uitzonderingen en vaagheden dat dit compromis weinig voorstelt.

In praktijk

Nu zal je je wellicht afvragen of het in de praktijk allemaal zo’n vaart zal lopen. Wat moet de Amerikaanse overheid immers met jouw persoonlijke data? Maar dat de Patriot Act in de praktijk een bedreiging kan zijn, bleek begin 2011. Naar aanleiding van de WikiLeaks-affaire gaf de Amerikaanse federale overheid Twitter de opdracht om alle persoonlijke data (zoals ip-adressen, privéberichten en andere gegevens) van drie personen over te dragen. Het betrof een IJslandse parlementariër Birgitta Jónsdóttir, de Amerikaanse hacker Jacob Applebaum en de Nederlandse XS4ALL-oprichter en hacker Rop Gonggrijp.

De Amerikanen wilden in eerste instantie verhinderen dat de betrokkenen op de hoogte werden gebracht van het verzoek, maar Twitter ging hier succesvol tegen in beroep, waardoor de aanvraag toch openbaar werd gemaakt. Los van deze aanvraag is het waarschijnlijk dat de Amerikaanse douane deze personen uitgebreid zal willen ondervragen wanneer ze voet op Amerikaanse bodem zouden zetten.

©PXimport

Ook WikiLeaks heeft zo zijn twijfels over de Patriot Act.

Dat overkwam Applebaum, meerdere malen. Na een bezoek aan Nederland op 29 juli 2010 keerde hij terug naar de VS en werd na aankomst vervolgens drie uur ondervraagd, waarbij zijn tas en laptop werden doorzocht, kopieën werden gemaakt van bonnetjes en zijn drie mobiele telefoons werden afgepakt. In een interview stelde Applebaum later dat personen die in de adresboeken van zijn telefoons voorkwamen, vervolgens ook problemen kregen bij de douane. Het voorval bleek geen incident te zijn: in januari 2011 ging Applebaum opnieuw door de mangel bij de douane, evenals in april, juni en oktober van datzelfde jaar.

Europese cloud

Je kan best gebruik maken van Amerikaanse clouddiensten, zolang je je maar bewust bent van de mogelijke risico’s. Ondanks protesten tegen de Patriot Act, heeft de Amerikaanse president Barack Obama de wet diverse keren verlengd en is het niet aannemelijk dat er op korte termijn iets gaat veranderen. Dat roept de vraag op of er geen Europese alternatieven zijn voor de Amerikaanse clouddiensten, die onder de Europese wetgeving vallen en hun gegevens alleen in de EU opslaan. Ja, die zijn er, al zijn de diensten niet zo uitgebreid als hun Amerikaanse concurrenten.

©PXimport

Ondanks verzet van de ACLU (Amerikaanse organisatie vergelijkbaar met Bits of Freedom) wordt de Patriot Act nog steeds in stand gehouden.

De bekendste Dropbox-alternatieven zijn Strato HiDrive en Wuala (die beiden gratis 5 GB opslag bieden). Laatstgenoemde is een Zwitsers bedrijf met datacenters in Frankrijk, Zwitserland en Duitsland. Wuala is inmiddels grotendeels in handen van Seagate, een harddiskmaker uit de VS, wat de deur in principe open zou moeten zetten voor overheidsgluurders. Gelukkig versleutelt de dienst de bestanden aan de gebruikerskant, waardoor anderen (zelfs Wuala-medewerkers) geen toegang kunnen krijgen.

©PXimport

Wuala maakt gebruik van versleuteling om pottenkijkers buiten te houden.

CloudMe

Een cloudprovider die nog steeds honderd procent Europees is, is het Zweedse CloudMe (voorheen iCloud geheten, tot Apple die naam overkocht). CloudMe gebruikt een eigen datacenter in Zweden en is net als Wuala een (uitgebreider) alternatief voor Dropbox. CloudMe bevestigt de negatieve gevolgen van de Patriot Act. Zij adviseren, uiteraard ook in eigen belang, om persoonlijke data alleen op te slaan op Europese servers. Uiteraard moet CloudMe zich wel houden aan de Europese wetgeving, dus als er sprake is van een gerechtelijk bevel, bijvoorbeeld in verband met criminele activiteiten, zal ook CloudMe gegevens aan de overheid moeten overdragen. Het verschil met de VS is dat de gebruiker hier wel over geïnformeerd wordt.

©PXimport

Voor cloudopslag-aanbieder Strato zijn Duitse datacenters juist een marketingproduct geworden.

Encryptie

Een gedeeltelijk oplossing voor het probleem is encryptie. Of je nu gebruikmaakt van Amerikaanse of Europese clouddiensten, het kan geen kwaad om je persoonlijke data te beveiligen met encryptie. Veel clouddiensten, zoals Wuala, Backblaze en CloudMe, bieden standaard al encryptie aan. Je maakt dan een ‘persoonlijke sleutel’, oftewel een soort wachtwoord, waarmee alle gegevens versleuteld worden. Zonder dit wachtwoord zijn de gegevens niet te lezen, ook niet door de cloudprovider zelf.

Dropbox maakt ook gebruik van encryptie, maar heeft zelf de ‘sleutel’ in beheer en kan dus in theorie overal bij. Dit bleek recentelijk toen bekend werd dat Dropbox ruimte bespaart door identieke bestanden (van verschillende gebruikers) maar één keer op te slaan. Dat is alleen mogelijk wanneer de inhoud van een bestand wordt vergeleken. Er bestaan wel verschillende plug-ins voor Dropbox, waar je zelf je eigen encryptie kan toepassen (zoals BoxCryptor, Viivo en Cloudfogger).

©PXimport

Met BoxCryptor versleutel je jouw online opgeslagen bestanden.

De meest gebruikte encryptievorm van dit moment is AES-256 (Advanced Encryption Standard). AES heeft een blokgrootte van 128 bit en een sleutel van 128, 192 of 256 bit. Hoe langer de sleutel en hoe groter het aantal bit, des te lastiger de encryptie te kraken is. De kanttekening die hierbij gemaakt moet worden, is dat geen enkele encryptiemethode onkraakbaar is. Alle encryptie is te ontsleutelen als daar aanzienlijke moeite voor wordt gedaan. Dat kan bijvoorbeeld met behulp van clusters van supercomputers, al kan dat dagen, weken, maanden of zelfs jaren duren.

Gebruiksvoorwaarden

Een ander aandachtspunt als je van clouddiensten gebruik maakt, zijn de gebruiksvoorwaarden (oftewel de ‘Terms of Use’). Hier staan jouw rechten met betrekking tot de data, wat de aanbieder er mee mag doen en welke aansprakelijkheid er geldt. Stel dat een clouddienst niet bereikbaar is vanwege een storing, terwijl je dringend bij je bestanden moet? In het geval van gratis clouddiensten is het vrijwel altijd zo dat je dan geen rechten hebt en de aanbieder niet juridisch aansprakelijk kan stellen. De dienst is immers kosteloos.

Welke data niet in de cloud?

Voor zakelijke gegevens zijn er duidelijke richtlijnen wat wel en niet in de cloud mag worden bewaard. Zo mogen persoonlijke gegevens, van bijvoorbeeld een gemeente, niet bij een Amerikaanse cloudaanbieder worden opgeslagen omdat deze gegevens de landsgrenzen niet mogen verlaten. Dat is ook een handige richtlijn voor persoonlijk gebruik. Wat voor gegevens kan jij beter niet (zonder encryptie) bij een Amerikaanse cloudprovider opslaan?

* Dagboeken

* Medische gegevens

* Privacygevoelige privéfoto’s

* Illegale software (zonder geldige licentie)

* Illegaal gedownloade films, boeken en muziek

* Adres- en contactgegevens (hoewel dit in de praktijk bijna onvermijdelijk is)

* Bankgegevens en andere financiële informatie

* Wachtwoorden

Als je betaalt voor diensten geldt een zogenaamde Service Level Agreement (SLA). Cloudproviders claimen vaak 99% uptime, maar tegelijkertijd gelden er allerlei uitzonderingen voor ‘downtime’, zoals onderhoud. Bovendien staat 1% op jaarbasis gelijk aan bijna vier volledige dagen, dus ook bij een serieuze storing valt dat binnen de voorwaarden. Mocht de limiet toch overschreden worden, dan staat er in de SLA een bepaalde vergoeding. Maar deze is vrijwel altijd ‘virtueel’ (gratis verlenging van het abonnement) en nooit financieel. Zelfs als persoonlijke data per ongeluk gewist wordt, kan de aanbieder zelden financieel aansprakelijk worden gesteld (met name bij gratis consumentendiensten). Er hebben zich de afgelopen jaren verschillende incidenten voorgedaan, onder andere met Hotmail en Google Docs.

Een laatste aandachtspunt betreft de rechten van jouw data. Aanbieders hebben de vrijheid om hun voorwaarden op ieder moment aan te passen. Zo haalde Dropbox in 2011 de woede van gebruikers op de hals door in de gebruiksvoorwaarden te stellen dat Dropbox royalty-vrij zou mogen beschikken over de data op zijn servers en deze wereldwijd te mogen gebruiken, kopiëren en distribueren. Dit impliceerde dat Dropbox bijvoorbeeld foto’s van gebruikers ongevraagd mocht doorverkopen. Dit is later weer rechtgezet, maar het geeft aan dat je alert moet blijven. Fotodienst Instagram maakte eind 2012 dezelfde misstap, maar kwam hier eveneens op terug na forse kritiek. Gebruiksvoorwaarden bestaan uit juridische taal en zijn daardoor vaak voor meerdere uitleg vatbaar.

©PXimport

Microsoft-medewerkers mogen door jouw SkyDrive-bestanden snuffelen en zonder opgaaf van reden je account opheffen.

Conclusie

Voor de meeste consumenten is cloud-computing een ‘ver van m’n bed show’. Data in de cloud lijken gevoelsmatig niet anders dan lokale data. Bovendien is het gebruik van de diverse clouddiensten enorm praktisch en nog gratis ook. Allemaal terecht, maar wees je bewust van de risico’s van de cloud, hoe klein deze ook mogen lijken. We leven in een tijdperk waarbij leveranciers verplicht zijn om klantgegevens jarenlang te bewaren. Wat vandaag de dag geen probleem lijkt te zijn, kan in de toekomst wel een probleem worden. En omstreden wetten als de Patriot Act helpen niet om het vertrouwen in clouddiensten te vergroten. Je beperkt het risico in ieder geval door bewust te zijn welke gegevens beter wel en niet in een publieke cloud thuishoren en door encryptie te gebruiken.

▼ Volgende artikel
Avengers: Doomsday-teaser trailers door meer dan miljard mensen bekeken
Huis

Avengers: Doomsday-teaser trailers door meer dan miljard mensen bekeken

De vier teaser trailers van aankomende Marvel-film Avengers: Doomsday blijken een groot succes: meer dan een miljard mensen wereldwijd hebben de teasers blijkbaar gezien.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

Afgelopen december startte Marvel Studios de promotie voor de aankomende film Avengers: Doomsday op. Elke week verscheen er een nieuwe teaser trailer in de bioscoop, die kort daarna ook op internet verscheen.

Vier teaser trailers

Er zijn in een maand tijd vier trailers verschenen waarin diverse personages die bekend zijn van de 'Marvel Cinematic Universe' werden getoond. Hiermee werd duidelijke gemaakt dat ze ook in Avengers: Doomsday weer van de partij zijn.

Zo kwam er een zeer bekend gezicht uit eerdere films terug. Wie dat precies is, zullen we hier niet verklappen, maar kun je in de trailer zelf zien. Verder is ook duidelijk dat Thor, de X-Men, personages uit het fictieve land Wakanda en de Fantastic Four van de partij zijn. De vier teaser trailers zijn hieronder nog eens te zien, mocht je ze gemist hebben.

Waar er van films normaal eerst één teaser trailer en daarna een volledige trailer uitgebracht wordt, koos Marvel hier dus voor vier teaser trailers. Die strategie heeft gewerkt, want volgens de laatste schattingen (via The Hollywood Reporter) hebben in totaal 1,02 miljard mensen de teasers gezien. Het is daarbij niet bekend hoe de verdeling precies ligt per teaser trailer, maar hoe dan ook gaat het om een indrukwekkend aantal kijkers.

Watch on YouTube
Watch on YouTube

Over Avengers: Doomsday

Avengers: Doomsday is de langverwachte nieuwe film binnen de Marvel Cinematic Universe, een gedeeld universum waar haast alle moderne Marvel-films (en ook verschillende series op Disney+) tegenwoordig onder vallen. Samen vertellen ze een doorlopend verhaal, vergelijkbaar met een tv-serie, maar dan met films die een productiewaarde hebben die bij dergelijke producties past.

De Avengers-films zijn een soort vieringen van dit universum waarin alles samenkomt: de personages, maar ook de verhaallijnen die in vorige films zijn begonnen. Avengers: Doomsday moet dan ook de volgende grote 'tentpole'-release worden binnen deze franchise.

Hierin zullen alle Marvel-superhelden die tot dusver zijn geïntroduceerd samenkomen om het op te nemen tegen de gevaarlijke Doctor Doom. De film draait vanaf 18 december 2026 in de bioscoop, en zal in 2027 opgevolgd worden door Avengers: Secret Wars.

Watch on YouTube
Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Alles over Grand Theft Auto 6 - Releasedatum, platforms en meer
Huis

Alles over Grand Theft Auto 6 - Releasedatum, platforms en meer

De release van Grand Theft Auto 6 belooft de grootste gebeurtenis in het entertainmentlandschap ooit te worden. Punt. Groter dan Avatar en Avengers: Endgame bij elkaar. We bereiden ons er inmiddels al zo’n dertien jaar op voor, en om jou ook klaar te stomen staat alles wat je moet weten over GTA 6 hier op een rij: de releasedatum, trailers, het verhaal, de platforms én meer.

Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 16 januari.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

Releasedatum en platforms GTA 6

Na twee keer uitstellen staat de releasedatum van Grand Theft Auto 6 momenteel op 19 november 2026. De eerste aangekondigde releaseperiode van het spel was in het najaar van 2025, daarna mei 2026. We hopen uiteraard dat het nu een beetje klaar is met uitstellen, maar volgens de bekende en algemeen betrouwbare Jason Schreier van Bloomberg is de game nog altijd niet ‘content-compleet’ en is verder uitstel nog altijd mogelijk. Zeker omdat het volgende fiscale jaar tot en met maart 2027 loopt, zouden Rockstar-medewerkers er vrede mee hebben om de game rustig nog een keer uit te stellen.

Niettemin zal GTA 6 op een gegeven moment daadwerkelijk uitkomen, op de PlayStation 5 en Xbox Series X- en S-consoles. Er gaan geruchten dat ontwikkelaar Rockstar Games een Switch 2-versie van het spel overweegt, maar neem dat vooral met een korrel zout gezien de hardwarecapaciteit van het hybride-platform van Nintendo.

Watch on YouTube

Wel kunnen we vrij zeker stellen dat de game uiteindelijk ook op pc speelbaar wordt. Uitgaande van Rockstars meest recente titels kan dat tussen één en twee jaar duren. GTA 5 kwam 19 maanden na de console-release naar pc, en Red Dead Redemption 2 deed daar ook iets langer dan een jaar over.

Daarnaast wordt gespeculeerd dat GTA 6 voor PlayStation 6 en de volgende generatie Xbox-consoles verschijnt, gezien die mogelijk al vanaf 2027 verschijnen. Hoewel de kans groot is dat er op den duur een versie voor die nieuwe platforms verschijnt, worden de PlayStation 5 en Xbox Series X en S vrijwel zeker niet overgeslagen. Inmiddels zijn de consoles gezamenlijk ruim 120 miljoen keer over de toonbank gegaan, waardoor de install base voor Rockstar veel aantrekkelijker is dan een nieuw platform.

Wordt GTA 6 weer uitgesteld?

Momenteel vragen spelers zich vooral af of GTA 6 de releasedatum van 19 november nu wél haalt. De game is inmiddels al twee keer uitgesteld, terwijl Rockstar gaandeweg meermaals heeft aangegeven uit te gaan van de aanvankelijk gecommuniceerde release. Het laatste uitstel zou volgens het officiële statement vooral goed zijn voor het polijsten van de ervaring.

View post on X

Zoals hierboven al genoemd, rapporteerde de doorgaans behoorlijk betrouwbare journalist Jason Schreier begin januari 2026 echter dat bronnen hem vertelden dat GTA 6 nog altijd niet ‘content complete is’, wat inhoudt dat er nog altijd features ontworpen, overwogen en geïmplementeerd worden. Schreier stelt dan ook dat de releasedatum van 19 november niet zo zeker meer is, en dat de game nóg een keer kan worden uitgesteld.

Op 5 januari stelde de eveneens vrij betrouwbare insider Tom Henderson daarentegen dat de ontwikkeling van GTA 6 volgens planning verloopt, dus er is nog geen reden tot doemdenken. Daarbij is niets van dit alles door Rockstar bevestigd, dus het is allemaal louter speculatie.

Noemenswaardig is overigens dat Rockstar Games in oktober 2025 31 medewerkers heeft ontslagen, volgens moederbedrijf Take-Two wegens het delen van bedrijfsgegevens in een Discord-server. Dit gebeurde een maand nadat dezelfde medewerkers zich aansloten bij een vakbond en/of aanstalten maakten een vakbond op te richten. Sindsdien ligt Rockstar onder vuur, maar of dat ook impact heeft op de ontwikkeling van GTA 6 is lastig te zeggen.

©Rockstar Games

Het verhaal van GTA 6

Er gingen al geruime tijd geruchten en speculaties, maar inmiddels is door de trailers bevestigd dat GTA 6 een Bonnie and Clyde-achtig verhaal vertelt met Lucia Caminos en Jason Duval als speelbare hoofdpersonages. De twee hebben een relatie, en het verhaal lijkt te beginnen wanneer Lucia door stom toeval vrijkomt uit de gevangenis Leonida Penitentiary.

Net als Bonny Parker en Clyde Harrow in de jaren 30 lijken Lucia en Jason samen het criminele pad te bewandelen, wat volgens de beschrijvingen op de GTA 6-website niet zonder slag of stoot gaat. Jasons beschrijving luidt: "Jason wil een makkelijk leven, maar het wordt alleen maar moeilijker. Jason is opgegroeid tussen criminelen. Na een kortstondige carrière in het leger om zijn tienerjaren af te schudden, belandde hij in de Keys, waar hij doet wat hij het best doet: werken voor lokale drugdealers. Het is misschien tijd om iets nieuws te zoeken."

©Rockstar Games

Over Lucia is het volgende geschreven: "Lucia's vader heeft haar leren vechten zodra ze kon lopen. Het leven bleef haar daarna maar klappen geven. Door te vechten voor haar familie is ze in Leonida Penitentiary beland. Door puur toeval is ze daar nu weg. Lucia heeft haar lesje geleerd: vanaf nu speelt ze het slim."

Wat voor avonturen en moeilijkheden de twee in Vice City moeten doorstaan, is momenteel nog lastig te zeggen, maar Jasons drang naar een makkelijk leventje kan wellicht voor een conflict tussen de twee hoofdpersonages zorgen.

Het ligt trouwens in de lijn der verwachtingen dat het wisselen tussen Jason en Lucia op een vergelijkbare manier gaat als in Grand Theft Auto 5. Spelers kunnen op elk gewenst moment wisselen, maar enkele missies zullen specifiek voor één personage zijn.

©Rockstar Games

Andere personages van GTA 6

Met het uitbrengen van de tweede trailer heeft Rockstar Games ook een boekje opengedaan over de andere personages die we gedurende het verhaal en in de wereld van GTA 6 te zien krijgen. Jason Duval en Lucia Caminos staan hierboven bij het verhaal beschreven, en daaruit viel al op te maken dat zij banden hebben met wat onfrisse figuren in Vice City. Hieronder noemen we een aantal van die personages:

Brian Heder

Brian Heder is een van de drugsbazen waar Jason voor werkt, in ruil voor gratis verblijf in een huis in de Keys. De beste man heeft z'n handen in het verleden vaak genoeg vuil gemaakt en laat nu anderen het werk voor hem oppakken. Hij dealt onder andere drugs vanuit zijn scheepswerf, samen met zijn derde vrouw Lori.

©Rockstar Games

Cal Hampton

Net als zijn maatje Jason neemt Cal Hampton werk aan van Brian, maar hij bekijkt ook graag de zonnige kant van het leven. Het liefst verzorgt hij vanuit zijn eigen huis de communicatie met een biertje in de hand. Hij is wat paranoïde, maar de beste man is ook tevreden aan de lagere wal van Leonida. Volgens een aantal fans lijkt Cal nogal op acteur Matty Matheson (bekend van de serie The Bear) maar de cast van GTA 6 is nog altijd niet bekend.

©Rockstar Games

Real Dimez

Bae-Luxe en Roxy zijn de twee leden van Real Dimez, een rap-duo met een groot bereik op social media. Het duo is al sinds de middelbare school bevriend en gebruikt hun mediakennis nu om ongure types te helpen (en daar iets aan te verdienen).

©Rockstar Games

Raul Bautista

Dan is er ook Raul Bautista, een overvaller die niet vies is van een beetje grand theft auto en daarbij de nodige risico's neemt. Hij is ervaren en gedreven om de grootst mogelijke buit binnen te harken, wat vaak voor extra gevaar zorgt. Niet dat Raul dat iets kan schelen…

©Rockstar Games

Boobie Ike en Dre’quan Priest

De op zijn GTA’s genaamde Boobie Ike is volgens de website een bekende naam in Vice City. Met het geld dat hij verdiende met drugsgerelateerde zaken heeft hij nu een heus vastgoedimperium opgebouwd, waardoor hij er nu heerlijk warmpjes bij zit. Dat betekent overigens niet dat hij zich nu netjes aan de regels houdt, integendeel. Overigens heeft Boobie het een en ander te maken met Dre’quan Priest, een jongeman die ambities heeft om rapper te worden.

©Rockstar Games

Setting en gameplay

Dat las je inderdaad goed: met Grand Theft Auto 6 keert Rockstar Games terug naar Vice City, dezelfde stad waar de gelijknamige game uit 2002 zich afspeelde.

Daarbij staat Rockstar inmiddels bekend om hun ontzettend gedetailleerde werelden en diverse activiteiten die je kunt uitvoeren. Een aantal gameplay-opties van het spel is wel al bekend gemaakt middels de officiële website en de trailers.

Het is te verwachten dat het plannen en uitvoeren van overvallen (ook wel Heists geheten) een groot onderdeel van de ervaring wordt. Net als in GTA 5 lijkt het er ook op dat Jason en Lucia kleinere winkels van hun rijkdommen kunnen beroven, aangezien we ze in de eerste trailer een supermarkt binnen zien stormen.

©Rockstar Games

Om bij het thema van actievolle gameplay te blijven: we hebben Lucia ook in een soort kooigevecht kunnen zien. Omdat zij een echte vechtersbaas is, zou het ons niet verbazen als we deel kunnen nemen aan verschillende knokpartijen in Vice City. In het verlengde van ‘sport’ hebben we ook beelden gezien van trainingslocaties, waar eventuele fitness-minigames aan bod kunnen komen. Jason benchpresst in de trailer 120 kilo, wat gezien Rockstars oog voor detail wellicht ook een effect kan hebben op de gezondheid van het personage.

In rustiger vaarwater lijken sociale media ook een rol te spelen. De trailers zitten vol met nieuwsbeelden op zowel televisies als via TikTok-achtige apps, dus wellicht bevat het spel een mechaniek dat draait om het runnen van een socialmedia-account. Sommige van de namen van deze in-game apps en platforms zijn mogelijk ook gelekt.

Watch on YouTube

Bekende GTA-insider Tez2 meldt op GTA Forums dat hij diverse app- en domeinnamen heeft gevonden. Deze namen zouden in mei zijn vastgelegd door een tussenbedrijf waar Take-Two mee samenwerkt, en dat zijn geheel volgens GTA-traditie parodieën op bestaande apps. Rydeme zou bijvoorbeeld een fictieve versie van Uber kunnen zijn. De domeinen zijn als volgt:

what-up.app

rydeme.app

buckme.app

leonidagov.org

brianandbradley.com

hookers-galore.com

wipeoutcornskin.com

myboyhasacreepycorndog.com

Water lijkt daarnaast een wat grotere rol te spelen in en rondom Vice City. Het gebied met de naam Grassrivers laat onder meer zien dat spelers plaats kunnen nemen in een hovercraft en kajaks. Bovendien lijkt het erop dat we in GTA 6 kunnen duiken en doet Rockstar het eindelijk: vissen wordt een mogelijkheid! Verdere rustgevende activiteiten in de stad zelf zijn volgens de trailers het minigolfen en poolen. Daarbij heeft Jason een PlayStation 5-achtige console thuis staan, dus misschien kunnen we ook wel videogames spelen ín de videogame.

©Rockstar Games

Jagen

De meest recente trailer liet daarbij ook veel wilde dieren zien, wat wellicht een hint kan zijn naar uitgebreide jaag-mogelijkheden. De technologie voor dieren in Red Dead Redemption 2 is immers erg uitgebreid, dus misschien heeft Rockstar daar een plekje voor gevonden in GTA 6.

Beperkingen in de map

Opvallend: Lucia droeg in de eerste trailer en in de key art van het spel een enkelband. Sommige fans speculeren nu dat dit de kaart in het begin van GTA 6 ‘beperkt’. Je kunt dan wellicht nog niet door de hele stad en de daaromheen liggende gebieden scheuren – in elk geval niet als Lucia. Trevor uit GTA 5 kon in het begin van zijn verhaallijn ook niet van het noorden in Los Santos naar de binnenstad; dat kon pas later in de game. Ook in eerdere delen was de kaart tijdelijk beperkt.

©Rockstar Games

Bloediger dan ooit

Het klinkt nogal willekeurig, maar de persoon die het nummer van Tom Petty and the Heartbreakers in de eerste trailer van GTA 6 correct heeft voorspeld, heeft ook wat andere claims over de game gedaan. Houd je zoutvaatje er wel bij!

Volgens de gebruiker kunnen spelers in GTA 6 dual-wielden (waarbij je in beide handen een apart wapen draagt) én zouden ledematen van lichamen gescheiden kunnen worden. Sowieso is de game volgens deze gebruiker al een stuk bloediger dan wat we gewend zijn. Verder zou het mogelijk zijn om te basketballen in teams van drie en kan de kleur van de lucht worden aangepast van blauw naar oranje en paars.

Details uit een gigantische lek

Een gebruiker genaamd teapotuberhacker heeft jaren geleden bijna honderd video’s geplaatst op GTAForums, die naar eigen zeggen beelden van Grand Theft Auto 6 tonen. De bestanden laten een alfaversie van het spel zien, waarin verschillende details opvallen. Bijvoorbeeld een balk die aftelt naar de komst van de politie en verschillende opties wanneer je een pistool op iemand richt; een beetje zoals in Red Dead Redemption 2, waarin je kunt focussen op NPC’s en hen kunt begroeten of in de zeik kunt nemen. Ook was in de beelden te zien dat Lucia een stripclub betreedt, en overvallen Jason en Lucia samen een restaurant.

De map van GTA 6: Leonida

Dat we teruggaan naar Vice City is inmiddels al een tijdje bekend, maar de spelwereld (het op Florida gebaseerde Leonida)wordt veel groter. GTA 6 belooft daarom vele malen gedetailleerder te worden dan het in 2002 verschenen GTA: Vice City.

Oplettende fans denken zelfs al in een van de trailers het huis van Tommy Vercetti gespot te hebben, al valt dat momenteel nog lastig te zeggen. We zijn hoe dan ook benieuwd of deze oude protagonist wellicht een rol speelt in dit nieuwe deel.

©Rockstar Games

Goed, Vice City en de bredere staat Leonida hebben verschillende trekpleisters te bieden, waarover Rockstar meer in detail is getreden op de officiële website. De over het algemeen betrouwbare journalist Tom Henderson heeft de kaart van GTA 6 vergeleken met ‘de kaart van Fortnite’. Daarmee wordt gerefereerd naar het continu veranderen van de kaart, het toevoegen van nieuwe locaties en eventuele uitbreidingen van de spelwereld. De informatie die officieel over de verschillende gebieden is vrijgegeven, lees je ook hieronder.

Ambrosia

Ambrosia is de industriële hotspot van Leonida en is dus de plek waar de zogeheten 'American Dream' tot leven komt. Er staan suikerfabrieken waar inwoners kunnen werken, maar de locatie wordt ook geteisterd door Final Chapter, een motorbende die het gebied onveilig maakt.

©Rockstar Games

Grassrivers

We noemden eerder het geweldige natuursysteem van Red Dead Redemption 2 al, en dankzij de Grassrivers kan Rockstar dergelijke gebieden ook in GTA 6 verwerken. Het stropen van alligators lijkt hier schering en inslag, en we zien dat spelers zich met hovercrafts over de wateren kunnen bewegen.

©Rockstar Games

Leonida Keys

We hebben de Keys veel voorbij zien komen in de marketinguitingen van GTA 6. Het is immers de plek waar Jason Duval (en later Lucia) woont. Ook hier speelt water weer een rol: volgens de website zijn de wateren rondom de Keys zowel de mooiste als gevaarlijkste in Leonida. Wellicht omdat Brian Heder de boel in toom houdt? Niettemin is de Keys geen denderend mooie plek om te wonen, maar het leven is er wel lekker simpel.

©Rockstar Games

Mount Kalaga National Park

De Grassrivers is niet het enige gebied in Leonida waar de wildernis intact blijft. Ook hier vind je water, en ditmaal kun je er terecht met een vishengel. Of met een jachtgeweer, want jagen op het wild van Mount Kalaga is vermoedelijk ook mogelijk. Er is daarbij nog meer te doen in het park, zoals lekker crossen op motoren of je aansluiten bij gekke groepen die zich liever afsluiten van de buitenwereld.

©Rockstar Games

Port Gellhorn

De ooit populaire toeristische locatie Port Gellhorn is inmiddels vergane glorie. Er komen geen toeristen meer op af, maar de nieuwe inwoners hebben voor een bijzondere cultuur gezorgd. Of die ook veilig is, is een tweede.

©Rockstar Games

Hoe zit het met GTA 6 Online?

GTA Online, de onlinemodus die als onderdeel van Grand Theft Auto 5 werd gelanceerd, blijft een waardevolle bron van inkomsten voor Rockstar vanwege de Shark Cards die spelers kunnen kopen. Hoewel de komst van een onlinemodus voor GTA 6 nog niet is bevestigd, is de verwachting wel dat die er uiteindelijk komt. GTA 4, GTA 5 en Red Dead Redemption 2 kregen immers ook een tijdje na de lancering van de singleplayer een online modus. Wat dat betekent voor de ondersteuning van GTA Online is onbekend, al zei Take-Two's CEO Strauss Zelnick in een interview met IGN het volgende op de vraag of GTA Online wordt afgesloten:

"Ik ga theoretisch spreken, want ik ga het niet hebben over een specifiek project als daar nog geen aankondiging van is gedaan, maar over het algemeen onderhouden we onze projecten wanneer de consumenten nog steeds met die titels bezig zijn."

©Rockstar Games

GTA Online in GTA 6 kijkt wellicht af bij Fortnite

Het online handelsmagazine Digiday heeft onthuld dat Rockstar van GTA Online een soort metaverse-ervaring wil maken à la Fortnite en Roblox. Inhoudelijk zou dat betekenen dat creators met de assets van GTA 6 zelf ervaringen kunnen neerzetten . Daar zou dan ook geld mee verdiend kunnen worden door de creators.

Wat hiermee te maken kan hebben, is dat Rockstar in 2023 de teams achter populaire GTA 5- en Red Dead Redemption 2-mods opkocht. Die teams richtten zich vooral op online roleplaying, wat in GTA Online erg populair is.

Eind 2025 stelde Rockstar al een Mission Creator beschikbaar in GTA Online, wat wellicht een voorproefje is van de plannen voor GTA 6.

Screenshots

©Rockstar Games

©Rockstar Games

©Rockstar Games

©Rockstar Games

©Rockstar Games

©Rockstar Games