We hebben er even op moeten wachten, maar de iPhone 5s is nu dan eindelijk ook in Nederland beschikbaar. Zijn de vele interne updates voldoende om je het komende jaar aan de iPhone te verbinden? De afgelopen dagen ging ik met Apple's nieuwe vlaggenschip aan de slag.

Zoals de iPhone 4s qua uiterlijk gelijk was aan de iPhone 4, zo is deze nieuwe iPhone 5s van buiten amper te onderscheiden van de iPhone 5. Het toestel lijkt qua vorm sterk op zijn voorganger, met een aluminium achterkant, een metalen band over de zijkant en een 4 inch Retina-scherm dat is afgewerkt met Gorilla Glass.

Wat er wel is veranderd? De kleurstelling van de iPhone 5s. Zo kan er nu gekozen worden voor wit/zilver, wit/goud en grijs/zwart (of Space Grey, zoals Apple het noemt). Heel spannend is het allemaal niet. Iets anders dat opvalt, is de zilverkleurige ring die om de thuisknop is geplaatst. Dit geeft aan dat het toestel over Touch ID (review) beschikt. Jawel, de iPhone heeft nu een heuse vingerafdruk-scanner. En daarmee wordt het toestel ook direct een stuk interessanter...

©PXimport

Qua design is er weinig aan de iPhone veranderd.

Touch ID op de iPhone 5s

Tijdens mijn eerste testuren met de 5s, werd snel duidelijk dat Touch ID meer is dan een geinige gimmick. De scanner tilt de hele iPhone-gebruikservaring naar een hoger niveau. Door je vinger op de thuisknop te leggen, zal het toestel (in ongeveer één seconde) worden ontgrendeld. Ook stelt Touch ID je in staat om aankopen in de App Store te bevestigen, waardoor je dus niet steeds je wachtwoord hoeft in te vullen. Heerlijk! Doordat de scanner in de thuisknop verwerk zit, en niet ergens anders op het toestel is geplaatst, voelt het direct als een zeer natuurlijke handeling. Simpelweg een verlenging van een actie die je toch al tientallen keren per dag doet.

Een andere reden van de positieve ervaring met Touch ID, is dat het gewoon werkt. Slechts bij drie á vier op de tien pogingen moet ik opnieuw mijn vinger plaatsen, een zeer schappelijke foutmarge dus - en uiteraard een stuk eenvoudiger dan iedere keer je viercijferige code in te voeren. Je kunt de telefoon een totaal van vijf afdrukken leren, waardoor je vrijwel altijd een vinger in de buurt van de thuisknop hebt om het toestel te ontgrendelen. Vind je Touch ID niets, dan kan je ervoor kiezen de functie uit te schakelen, of je oude vertrouwde code te gebruiken.

Een stuk sneller, al merk je dat niet

De A7-processor die Apple in de iPhone 5s heeft gebouwd, is razendsnel. Het betreft hier een zogenoemde 64 bit-processor, die in theorie een stuk krachtiger is dat voorganger A6. Toch merk je in de praktijk weinig van deze winst. De iPhone 5 was al een razendsnelle telefoon, de 5s is dat ook. Er is momenteel een handjevol apps dat al gebruikmaakt van de 64-bits architectuur, en dan moet je denken aan grafisch zware software als Infinity Blade III en SketchBook Mobile. Ook de camera is door de chip een stuk sneller geworden. Een reden om je iPhone 5 te laten vallen? Vooralsnog zeker niet.

©PXimport

De iPhone 5s is slechts 7,6 millimeter dik en weegt 112 gram.

Naast de A7-processor, beschikt de 5s ook over een nieuwe M7-chip. Deze staat los van de A7-module, maar werkt er wel nauw mee samen. De M7 maakt het voor de telefoon mogelijk om nauwkeuriger (en meer) data te verzamelen via de ingebouwde sensoren. Ook moet het bijhouden van deze data minder hard inhakken op de batterijduur. Dit omdat de M7-chip registreert wanneer je de telefoon bijvoorbeeld ongebruikt op je bureau laat liggen, waardoor de cpu in een soort slaapstand wordt gezet. De M7-chip schudt de processor weer wakker wanneer je de telefoon oppakt. Hoewel er op internet veel gebruikers zijn die klagen over een onnauwkeurige bewegingssensor in de 5s, heb ik hier in mijn testperiode nog geen last van gehad.

Wederom Retina

Net als op de iPhone 5 en iPhone 5c, beschikt de iPhone 5s over een 4 inch Retina-beeldscherm. Apple voorziet zijn smartphones al sinds de iPhone 4 van hetzelfde scherm-type. Hoewel concurrenten inmiddels displays gebruiken met een veel hogere pixeldichtheid, is het Retina-display nog altijd een genot om naar te kijken. Pixels zijn met het blote oog niet waar te nemen, en dat blijft indrukwekkend. Samen met de snelle A7-chip zorgt het scherm er dan ook voor dat de iPhone 5s een ideaal toestel is om games op te spelen en video's op te kijken.

©PXimport

Touch ID is een bijzonder handige toevoeging aan de iPhone-ervaring.

De 8 megapixel iSight-camera in de iPhone 5s is licht verbeterd ten opzichte van de iPhone 5. Hoewel de foto's overdag ongeveer net zo goed zijn als die van de vorige smartphone, zijn er vooral stappen gemaakt bij de avondkiekjes. Maak je in een donkere omgeving een foto met behulp van de flitser, dan ziet deze er opvallend beter uit dan voorheen.

Ditmaal heeft Apple een dubbele led-flitser ingebouwd, die voor natuurlijkere kleuren zorgt wanneer je deze gebruikt. De foto's zijn misschien niet op het niveau van een Lumia 1020, maar sensor behoort zeker tot de betere van de huidige smartphonemarkt. Gebruik je jouw iPhone vooral voor het schieten van video's? Ook deze telefoon laat je probleemloos prima 1080p video's schieten. Veel kwaliteitsverschil met de iPhone 5 kon ik echter niet opmerken.

Creatief met de camera

Een van de nieuwe foto-functies die Apple met de iPhone 5s introduceert, is Burst. Deze optie gebruik je simpelweg door de sluiterknop langer ingedrukt te houden, waarna de telefoon tien foto's per seconde zal schieten. Je kunt de Burst-modus gebruiken in de gewone fotomodus, maar ook in de nieuwe 'vierkante' modus, welke vanaf iOS 7 beschikbaar is. De software zal vervolgens zelf een selectie maken en toont je de beste kiekjes. Een andere vernieuwing is de Slow-motion-functie, welke je schitterende vertraagde video's laat maken en bewerken.

Meer weten over de Burst-modus? Lees onze uitgebreide review van deze fotomodus in de iPhone 5s. In de afzonderlijke review van de Slow-motion-functie leest je alle details van deze handige video-optie.

Op de redactie blijft het leuk om met de Slow-motion functie te spelen.

De batterijduur van de 5s lijkt de eerste dagen van gebruik aardig constant te zijn. Verwacht echter geen wonderen. Net als bij praktisch alle iPhones zal ook de 5s het krap een volle dag uithouden, als je deze tenminste niet al te zwaar belast. Genoeg voor de meeste gebruikers, maar toch had ik graag gezien dat de M7-chip een beduidend groter effect op de batterijduur zou hebben.

iOS 7 op de iPhone 5s

Als besturingssysteem wordt iOS 7 meegeleverd. Het OS is compleet op de schop gegaan, en dat pakt gelukkig positief uit. Het vernieuwde notificatiecentrum, het controle paneel de verbeterde multitasking, het maakt de telefoon een stuk gebruiksvriendelijker (en vooral moderner) dan een iPhone met iOS 6. Helaas is Siri nog steeds niet in het Nederlands beschikbaar. Wil je alles te weten komen over iOS 7? Lees dan onze review van Apple's jongste mobiele besturingssysteem.

©PXimport

De iPhone 5s heeft een aantal leuke nieuwe camera-functies.

Conclusie

Apple introduceert met de iPhone 5s, zoals verwacht, zijn beste smartphone tot op heden. Het design is ook een jaar na de iPhone 5 nog oogstrelend mooi, en nieuwe elementen als Touch ID, een volledige 4G-dekking en de razendsnelle A7-chip betekenen een grote stap voorwaarts. Daarnaast zijn er leuke functies toegevoegd aan de camera en verwacht ik veel van de manier waarop app-ontwikkelaars de M7-chip gaan inzetten. Heb je momenteel al een iPhone 5? Dan zie ik geen directe aanleiding om over te stappen, en kan je wellicht beter wachten tot de iPhone 6. Loop je echter nog met een oudere Apple-telefoon rond, of wil je van Android overstappen op het Apple-ecosysteem, dan is de 5s een prima moment om in te stappen. Al moet je hier wel een behoorlijk bedrag voor neertellen.

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?