Houd je regelmatig restjes over of wil je graag wat meer (gekookt) eten op voorraad hebben? Dan is invriezen de ideale oplossing. Er zijn namelijk allerlei voedingsproducten die goed kunnen worden ingevroren. Vlees, vis, brood, fruit en groente: je kunt ze prima bewaren in de vriezer. Wel is het zo dat ze niet allemaal even lang bewaard kunnen blijven. Hoe dat zit, leggen we je uit in dit artikel.

Een vriezer is natuurlijk heel handig om de houdbaarheid van eten te verlengen, maar ook dat heeft een limiet. Dit komt doordat bij het bevriezen van voeding ijskristallen ontstaan. Deze ijskristallen prikken de cellen van etenswaren lek, waardoor enzymen van buitenaf de kans krijgen om binnen te dringen. Deze enzymen zorgen ervoor dat de voedingswaarde en de smaak achteruitgaan. Met name vlees kan sterk beïnvloed worden door dit proces.

De juiste manier om eten in te vriezen

Wil je de vriezer gebruiken om de houdbaarheid van etenswaren te verlengen? Dan zijn er een aantal tips om je producten zo vers mogelijk te houden. Vries etenswaren, met name vlees en vis, zo snel mogelijk na aankoop in. Hoe verser het product, hoe beter. Zo krijgen bacteriën minder kans zich te ontwikkelen. Daarnaast is het belangrijk om gekookte etenswaren altijd eerst goed te laten afkoelen. Doe je dat niet, dan zorgt het warme eten ervoor dat de temperatuur in de vriezer stijgt waardoor ook andere voedingsmiddelen kunnen ontdooien en bederven.

Houdbaarheid versus te gebruiken tot

Om de houdbaarheid van etenswaren uit te drukken, worden verschillende termen met andere betekenissen gebruikt, die je terugvindt op het etiket of de verpakking. Het gaat om TGT en THT. Met TGT wordt 'te gebruiken tot' bedoeld. Je ziet TGT vaak terug op producten die je maar kort kunt bewaren, zoals vlees, vis, voorgesneden groenten en verse vruchtensappen. De gegeven datum is de laatste dag waarop je het product nog veilig kunt eten. Als je producten met zo'n TGT-datum bij thuiskomst meteen invriest, kun je de houdbaarheid echter verlengen tot (ver) na de TGT-datum.

THT staat voor 'ten minste houdbaar tot'. Een THT-datum wordt vaak gebruikt voor lang houdbaar voedsel. Producten met dit type datum kun je vaak goed invriezen. De aanduiding 'ten minste' in deze term houdt in dat producten met een THT-datum vaak ook nog gegeten kunnen worden ná de aangegeven datum. Bekijk de etenswaren dan alleen vooraf wel goed en ruik er even aan. Als een product niet meer goed is, merk je dat namelijk vaak aan de kleur of geur. Twijfel je toch? Een klein stukje proeven geeft vaak ook uitsluitsel.

Of je producten nou een TGT- of een THT-datum hebben, de kans is groot dat je ze kunt invriezen om de houdbaarheid te verlengen. Maar voor hoe lang en hoe weet je dan nog of het over datum is?

Vergelijk vriezers op Kieskeurig.nl

Vlees en vis invriezen

We beschreven hierboven al dat het vooral uitkijken is met vlees. Ingevroren vlees kan na verloop van tijd ranzig worden, wat inhoudt dat het in het eerste stadium van bederf verkeert. Daarbij zit er nogal een verschil in de houdbaarheid van verschillende soorten vlees. De vraag 'hoe lang kun je vlees in de vriezer bewaren' is dan ook niet zomaar te beantwoorden. Datzelfde geldt overigens voor vis. Hieronder zetten we een aantal richtlijnen op een rij voor de gemiddelde houdbaarheid van diverse soorten vlees en vis. We gaan er daarbij wel van uit dat je de producten invriest op dezelfde dag als je ze koopt.

Gemiddelde houdbaarheid van vlees en vis:

- Kip: 6 tot 9 maanden

- Varkensvlees: 4 maanden

- Gehakt: 3 maanden

- Rundvlees: 6 tot 12 maanden

- Vis: 2 tot 3 maanden

©brebca

Overig voedsel invriezen

Zoals je net hebt kunnen lezen, is er nogal een verschil tussen de houdbaarheid van verschillende etenswaren. Dat geldt niet alleen voor vlees en vis. Hieronder geven we daarom ook een aantal richtlijnen voor de gemiddelde houdbaarheid van andere uiteenlopende etenswaren. Dus wil je groenten invriezen, fruit bewaren in de vriezer of weten hoelang je boter en yoghurt kunt bewaren in de vriezer? Gebruik dan dit lijstje als hulpmiddel.

Gemiddelde houdbaarheid van overige etenswaren:

- Brood: 2 tot 4 weken

- Zuivel (margarine, roomboter en melk): tot 2 maanden

- Groenten: 6 tot 12 maanden

- Fruit: 10 tot 12 maanden

- Yoghurt: tot 2 maanden

- Gekookte aardappelen: 1 tot 2 maanden

- Hutspot en stamppot: 1 tot 2 maanden

- Risotto: 1 tot 2 maanden

©Vladdeep

Houdbaarheid na ontdooien

Nu je weet hoe lang je etenswaren gemiddeld kunt invriezen, is het ook belangrijk te weten wat de houdbaarheid van etenswaren is na het ontdooien. Vooral over het ontdooien van vlees en vis zijn er vaak veel vragen. Bijvoorbeeld: hoe lang is kip uit de vriezer houdbaar? Om daar maar meteen antwoord op te geven: de houdbaarheid van kip na ontdooien is erg beperkt. Dat geldt overigens voor vrijwel alle producten. Houd daarom de volgende richtlijnen aan bij het ontdooien van etenswaren uit de vriezer.

Vergelijk vriezers op Kieskeurig.nl

De beste manier om eten te ontdooien

Het is het beste om ingevroren eten rustig te laten ontdooien en bij voorkeur laat je het in de koelkast ontdooien. Leg de etenswaren in een bord of schaal en dek ze af, bijvoorbeeld met aluminiumfolie. Het beste is om de voedingsproducten al de avond voordat je ze nodig hebt uit de vriezer te halen. Het duurt namelijk tot wel 18 uur voordat de producten voldoende ontdooid zijn.

Heb je een product snel nodig? Dan kun je ook gebruikmaken van de magnetron. Kies in dat geval voor de ontdooistand. Laat je etenswaren liever niet op het aanrecht of op de verwarming ontdooien. De omgevingstemperatuur is dan al snel te hoog, waardoor bacteriën alle kans krijgen en het eten sneller kan bederven. Ook het ontdooien in warm water wordt daarom afgeraden. Als laatste is het ook niet verstandig bevroren eten direct in de pan te gooien, omdat dan de binnenkant niet altijd gaar wordt.

Als de etenswaren ontdooid zijn, zijn ze over het algemeen nog beperkt houdbaar. Je kunt de producten dan ook het beste dezelfde dag nog gebruiken. Wacht in ieder geval nooit langer dan een paar dagen. Mocht je twijfelen aan de houdbaarheid, gebruik dan je neus. En mocht je een product door omstandigheden toch niet nodig hebben, dan zit er echt maar één ding op: weggooien. Dat is natuurlijk enorm zonde, maar als voedsel ontdooid is, mag je het nooit opnieuw invriezen.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.