Maar liefst elf jaar ontwikkeling zit in SunAge, een pure, oldskool Real Time Strategie game van Vertex4. Elf jaar... dat belooft wat!

Overigens moet je vandaag de dag ook wel van zeer goede huize komen, want met namen als Command and Conquer, World In Conflict en Supreme Commander is het behoorlijk lastig de fanatieke gamer nog te verbazen op gebied van originaliteit, grafische pracht en gameplay.

Een originele oldskool RTS ontwikkelen is eigenlijk onmogelijk: het is namelijk een contradictio in terminus. Gelukkig heeft Vertex4 niet aan de basis van de RTS geknoeid. Deze is dan ook gelijk aan die van andere RTS games: vergaar genoeg grondstoffen zodat je een basis kunt bouwen die weer eenheden produceert. Met dit leger kun je de tegenstander met de grond gelijk maken... het doel van het spel kan niet helderder, toch?

Cartoon

Om het spel een eigen flair mee te geven, heeft Vertex4 SunAge een verhaallijn meegegeven. Helaas is dit verhaal ook erg oldskool: de aarde loopt op zijn einde en de laatste bewoners van onze geliefde planeet, de Federals (de mensen) en de Raak-Zun (de door straling gemuteerde mensheid), zijn in een oorlog verwikkeld. Als klap op de vuurpijl komt nog een buitenaards ras, de Sentinels, zich bemoeien met deze heftige oorlog. Dit klinkt als een dun verhaaltje en dat is het ook. Verwacht overigens ook geen strakke video's tussen de diverse campagneonderdelen; Vertex4 heeft ervoor gekozen het verhaal op een cartooneske manier te presenteren. Daardoor hebben de karakters overdreven vervormde, lachwekkende, duistere stemmen meegekregen. Je moet er van houden. Voor degenen die de stripverhalen liever overslaan: het herhaaldelijk indrukken van de escapetoets helpt niet.

Lekker plat

Het is SunAge dus niet echt gelukt zich positief te onderscheiden van de concurrentie. Overigens vinden wij het wel een moedige zet om in deze tijd van 3D-landschappen en superstrakke videobeelden voor een 2D-omgeving te kiezen. En het moet gezegd: het speelveld ziet er helemaal niet slecht uit en het stoorde ons absoluut niet dat we het slagveld niet naar hartenlust konden draaien en kantelen. Wel kan het soms lastig zijn dat je niet kunt in- of uitzoomen, aangezien er soms erg veel gebeurt op het speelveld en overzicht op zulke momenten cruciaal is voor een goed verloop van de veldslag.

Als een zonnetje

Het grote voordeel van een 2D-omgeving merkt de bezitter van een bescheiden computer overigens direct: SunAge draait als een zonnetje op vrijwel elke pc of laptop. En dat zie je niet vaak meer. Als we naar de minimale systeemeisen van SunAge kijken zien we dat een 1,2 GHz Pentium III met 512 MB RAM en een 128 MB videokaart al voldoende is. Met een dusdanig verouderd systeem hoef je bij Command and Conquer 3 en Supreme Commander niet aan te komen!

Vreemde gameplay

Maar ondanks het feit dat het spel ongelooflijk soepel loopt en het oldskool 2D-speelveld overzichtelijk genoeg is om alles in de gaten te houden, heeft het spel enkele grote tekortkomingen. Allereerst is SunAge is wel héél erg pittig. Tel daarbij op een zeer beperkte tutorial, een onverbiddelijke AI en slechts 1 moeilijkheidsgraad, en je hebt een onspeelbaar spel voor de doorsnee RTS-fan. Ook is de bediening van SunAge niet echt gebruiksvriendelijk. En zoals we al snel merken: vooral dat laatste draagt niet bij aan het verzachten van het leed.
Laten we beginnen met de bediening. Je selecteert een unit, net als bij andere RTS games, door er op te klikken. Maar waar je bij de concurrentie meerdere eenheden selecteert door een kader te trekken, is het bij SunAge niet mogelijk om meerdere units van een ander type te selecteren. Dat is, zacht uitgedrukt, niet erg handig als je meerdere eenheden naar 1 punt wil sturen om ze vervolgens daar te groeperen en de aanval te beginnen. Aangezien de legers bij SunAge aardige proporties kunnen aannemen, zorgt het verplaatsen van meerdere units al snel voor RSI.
Ook is het zo dat het verplaatsen van eenheden over een grotere afstand bijzonder veel inspanning vergt. Een unit de opdracht geven om over lange afstand van A naar B te reizen, resulteert in of verdwaalde eenheden of weigering van dienst. De remedie: verplaats ze enkele meters per keer... wederom niet erg handig en bovendien onnodig complex. Overigens is het mogelijk een route uit te stippelen door alt ingedrukt te houden en te klikken op de kaart, maar ook dat werkt in praktijk niet handig. Zeker niet, omdat je bij SunAge met de welbekende fog of war te maken hebt.
Wat overigens wel handig is, is 'Command queuing' (shift ingedrukt houden). Daarmee kun je eenheden diverse opdrachten in een keer geven: slim gevonden!

Eat lead

Een ander punt waar je al snel tegenaan loopt is dat de eenheden niet bepaald snugger zijn. SunAge werkt namelijk als volgt: indien manschappen of tanks de opdracht krijgen een vijand aan te vallen die zich net buiten hun schietbereik bevindt, dan blijven ze levenloos staan wachten totdat je ze een paar passen naar voren beweegt. Dit kan aardig frustrerend zijn als de tegenstander ze wel aan gruzelementen schiet. Bij overige RTS games is een opdracht tot aanvallen voldoende om duidelijk te maken dat ze even drie passen naar voren moeten zetten, zodat de kogels de oppositie wel de nodige schade toebrengen. Jammer! De tegenstander lijkt hier absoluut geen last van te hebben en veegt daardoor al je manschappen zonder pardon in een paar minuten van de kaart. Dat leidt al snel tot een behoorlijke onbalans in het spel, waardoor bij de beginnende speler al snel de moed in de schoenen zinkt. Veel saven is de remedie voor het continu moeten overspelen van missies.

Interessant element

Laten we dit stuk besluiten met een positief element. Het bouwen van een basis is in SunAge wezenlijk anders aangepakt. Elk gebouw heeft stroom nodig om te kunnen functioneren. Dat is een interessant element, want ook stroom dient vervoerd te worden. Daarvoor kun je Power Transmitters bouwen waaraan je weer gebouwen kunt koppelen. Uiteraard zal de tegenstander er alles aan doen deze Transmitters met de grond gelijk te maken, zodat de basis zonder stroom komt te staan. Aan de andere kant: ook de tegenstander heeft deze Transmitters nodig en vaak is de eerste verdedigingslinie, die veelal bestaat uit vervelende turrets, gekoppeld aan Transmitters. Een interessant strategisch punt dus!PluspuntenMinpuntenConclusie

Na elf jaar ontwikkeling hadden we meer verwacht van SunAge. Deze oldskool RTS ziet er voor een 2D-spel goed uit, maar de speelbaarheid is simpelweg onder de maat. Bovendien is de leercurve zo ontzettend steil en de moeilijkheidsgraad dusdanig hoog dat het spel alleen weggelegd is voor de die-hard RTS'er. Het spel bevat enkele interessante elementen, maar de knulligheid (lees: slechte AI) van de eenheden overschaduwt dit volledig.UitgeverLighthouse IntercactiveOntwikkelaarVertex 4Demo downloadneeBesturingssysteem (min. benodigd)Windows MEProcessor snelheid (min. benodigd)1.2 GHzHoeveelheid RAM (min. benodigd)512Grafische kaart (minimaal benodigd)128 MB videokaartBenodigde hardeschijfruimte (GB)1Online gamingjaGamepad ondersteuningneeOns TestsysteemWindows XP / Vista, AMD Athlon64 X2 4200 2,4 GHz, 2 GB ram, Geforce 6600GT 128 MB, Creative Audigy 2ZS.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.