Je kunt de klok er op gelijkzetten; ieder jaar verschijnt er rond de feestdagen nieuwe editie van de FIFA gameserie. De belangrijkste vraag is dus ook nu weer: wat heeft Electronic Arts ditmaal toegevoegd om een eventuele aanschaf van versie '09 te rechtvaardigen?

Muiscontrole

Het levert altijd weer interessante discussies onder gamers op. Kun je met een beetje fatsoen voetballen op de pc of heb je daar toch echt een PlayStation of Xbox voor nodig? Toch is het antwoord simpel. Zolang je één of meerdere controllers/gamepads aan de pc hebt gekoppeld, maakt het eigenlijk niet zoveel uit en is het vooral een kwestie van smaak. Een soepel potje voetballen met het toetsenbord en de muis lijkt daarentegen uitgesloten. Zelfs als een nieuwe versie een verbeterde muiscontrole claimt. Toch is de beschikbaarheid van muis en toetsen een bijkomend voordeel bij FIFA en al helemaal bij de meest recente release. Want dat het bij dit spel alleen om voetbalactie gaat, is een illusie. Er verschijnen steeds meer 'toeters en bellen' waarbij het draait om tactiek, managementskills en wetenswaardige club- en spelersinfo. Om daar snel en soepel gebruik van te maken, is de beschikbaarheid van muis en toetsen natuurlijk een pre.

Adidas Live

Ook FIFA 09 bevat veel nieuwe extra's op dat vlak. Zo is er een aanpasbaar widgetmenu dat je online verbindt met de FIFA-community en je op de hoogte op houdt van het laatste nieuws over je favoriete club. Deze, door Adidas gesponsorde Live-seizoenwidget levert wekelijks bijgewerkte vormgegevens van voetballers op basis van hun prestaties in echte wedstrijden. Dit onderdeel geldt in eerste instantie voor enkele buitenlandse (o.a. Engeland, Duitsland, Italie en, ehhh Mexico) competities en natuurlijk niet– we hadden niet anders verwacht – voor de Eredivisie. Overigens zul je de portemonnee open moeten trekken als je de Live-updates van meer dan één land wilt ontvangen.

Knokken om de bal

Op het gebied van de gameplay zijn er geen al te schokkende veranderingen te bespeuren. Wat wel opvalt, is dat er op het veld harder wordt gewerkt en 'geknokt'. Bijvoorbeeld als een bal dreigt uit te gaan of in 1-tegen-1 duels. Dat vergt nog meer van het tactisch inzicht en gevoel voor timing. Dit vernieuwde fysieke bots- en afschermsysteem met snelle vrije trappen en verrassende inworpen is dus een absolute aanwinst. De kunstmatige intelligentie van de tegenstanders is wederom op niveau, al lijkt het er wel op dat door een verbeterd realisme in AI-tactiek de speelbaarheid er in grote lijnen iets makkelijker op is geworden.

Kruip in huid

Met meer dan 500 officiële teams, 30 competities, 61 toernooien, waaronder 42 officiële in licentie gegeven toernooien, zul je je niet snel vervelen. Uiteraard kun je desgewenst een eigen team creëren en zelf een toernooi organiseren. Gelukkig is ook de 'Be A Pro-modus' weer helemaal terug in FIFA 09. Hierbij kruip je in de huid van één enkele voetballer en laat je de rest van de teambesturing aan de AI over . Door goed positiespel, fraaie passes , geslaagde tackles en het maken van (wereld)goals, verdien je – hopelijk - een hoge(re) waardering in het team.

Derde generatie

Met de grafische presentatie van FIFA 09 zit het – ook de pc – helemaal snor. Het spel wordt aangedreven door de derde generatie EA SPORTS-voetbalengine. Dankzij het nieuwe physicsmodel is het soort acties afhankelijk van de snelheid en het gewicht van de speler. Hiervoor zijn er meer dan 350 nieuwe animaties toegevoegd. Het realisme bij de weergave van de spelers en het speelveld (gras in 3D) is sterk verbeterd en ook de snelheid van spelen blijft in deze hogere resoluties op prima niveau.

Helaas online

Helaas kun je maar met maximaal twee spelers online tegen elkaar spelen. Dat is in vergelijking met de consolevariant (10-tegen-10) een redelijke teleurstelling. Wil je met meer dan twee spelers in FIFA 09 aan de slag dan kan dat slechts op één pc of via een netwerk.PluspuntenMinpuntenConclusie

Ja! Helaas! De ware voetballiefhebber met een pc zal opnieuw naar de winkel moeten om ook dit jaar EA's FIFA aan te schaffen. Alle verbeteringen en uitbreidingen in versie '09 zorgen voor een grote stap vooruit en leveren opnieuw het bewijs dat je voor de beste sport niet per se achter de tv hoeft te zitten.

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.