ID.nl logo
Zo maak je Windows 10 privacyvriendelijk
© PXimport
Huis

Zo maak je Windows 10 privacyvriendelijk

Ben je zuinig op je gegevens? Neem geen genoegen met de standaardinstellingen in Windows 10 en zorg voor échte bescherming van je gegevens. Op het gebied van privacy valt er nog flink veel winst te behalen en wij leggen je haarfijn uit hoe je hiervoor te werk gaat.

Tip 01: Privacy in Windows 10

De afgelopen jaren heeft Microsoft flink gesleuteld aan de privacyopties in Windows 10. En eerlijk is eerlijk: op het gebied van instelmogelijkheden en duidelijkheid hebben de makers een flinke verbetering doorgevoerd. Controleer of de privacyopties zo min mogelijk persoonlijke gegevens delen. Je vindt de privacyopties in het instellingenvenster van Windows (Windows-toets+I). Kies voor Privacy. We beginnen in de sectie Algemeen. In dit venster vind je vier opties, waarvan de kans groot is dat sommige zijn ingesteld op Aan. Hier brengen we verandering in. Zet elke optie op Uit. De secties onder Algemeen open je ook. Bij Spraak zet je de schuif ook op Uit, net als bij Persoonlijke instellingen voor handschrift en typen. In het onderdeel Diagnostische gegevens en feedback wordt bepaald hoeveel gegevens over jouw computergebruik worden gedeeld met Microsoft. Deze gegevens worden gebruikt door Microsoft om eventuele fouten op te sporen en daarmee Windows te verbeteren. Deel je liever niet te veel gegevens (zoals de informatie over bezochte websites en het gebruik van apps), dan kies je in dit onderdeel voor Basis. In deze modus wordt alleen basisinformatie over de computer gedeeld. In de twee onderdelen eronder (Handschrift en typen verbeteren en Ervaringen op maat) zorg je ervoor dat de schuif ook staat op Uit.

©PXimport

Tip 02: Diagnostische info

De recente versies van Windows 10 hebben de mogelijkheid om te tonen welke persoonlijke gegevens in de loop van de tijd over je zijn verzameld. Je vindt deze mogelijkheid in het instellingenvenster Privacy, in de sectie Diagnostische gegevens en feedback. Blader naar het onderdeel Diagnostische gegevens weergeven. Standaard is de instelling die dit aangeeft uitgeschakeld en daar brengen we snel verandering in. Zet de schuif op Aan en klik vervolgens op De viewer voor diagnostische gegevens openen. Helaas is de viewer niet heel gebruiksvriendelijkheid, maar als je de tijd neemt om het bestand door te nemen, zie je uiteindelijk wel welke gegevens worden gedeeld. Je krijgt daarmee een goed beeld van de hoeveelheid en het soort gegevens dat wordt gedeeld. Nu je een beeld hebt van de verzamelde gegevens en in de vorige stappen zoveel mogelijk opties hebt afgeschermd, kun je ervoor kiezen om persoonlijke gegevens die in het verleden zijn verzameld, te verwijderen. In de sectie Diagnostische gegevens verwijderen klik je op de knop Verwijderen. Ook gegevens die op servers van Microsoft zijn opgeslagen, worden bij deze actie verwijderd. Mogelijk wordt niet alle informatie verwijderd. Om hiervan een beter beeld te krijgen, open je je persoonlijke privacydashboard (zie tip 4).

©PXimport

Meer controle over wat er met je gegevens gebeurt

-

Tip 03: Geen vragen meer!

Soms vraagt Windows je uit het niets naar je ervaring, bijvoorbeeld met een onderdeel van het besturingssysteem. Standaard is deze ‘optie’ ingeschakeld als automatisch. Heb je hieraan geen behoefte, verbied Windows dan om naar feedback te vragen. In het instellingenvenster Privacy kies je voor Diagnostische gegevens en feedback. In de sectie Frequentie van feedback kies je in het menu voor Nooit. Je wordt hierna niet meer lastiggevallen.

©PXimport

Tip 04: Persoonlijk dashboard

Best belangrijk, maar helaas weinig bekend: het privacydashboard van Microsoft, waarin je ziet welke gegevens van je worden verzameld binnen je Microsoft-account. Voor ons doel belangrijk om hier een kritische blik op te werpen. Je vindt het dashboard op de site van Microsoft. Het bestaat uit vijf tabbladen. Op de tab Overzicht zie je die verschillende activiteiten en welke gegevens hier worden verzameld. Zo is er bijvoorbeeld het onderdeel Zoekgeschiedenis, waarin je kunt zien op welke items je hebt gezocht. Of Locatieoverzicht, waarin wordt bijgehouden waar je je hebt begeven. Al deze gegevens kun je wissen. Als je het overzicht hebt geopend, kies je voor Activiteit wissen. Deze optie vind je in de rechterbovenhoek van het venster. Om in één keer alle overzichten van activiteiten te zien, klik je op Activiteitenoverzicht. Net als bij andere online diensten, zoals Facebook, heb je bovendien de mogelijkheid om een kopie van alle gegevens te downloaden, die je lokaal kunt opslaan. Kies dan voor Uw gegevens downloaden en klik op Nieuw archief maken.

©PXimport

Via het online dashboard heb je meer inzicht in verzamelde gegevens

-

Tip 05: Persoonlijke reclame

In het privacydashboard vinden we nog een ander belangrijk onderdeel: Advertentie-instellingen. Op basis van je computergebruik kunnen adverteerders persoonlijke aanbiedingen doen. Niet iedereen is hiervan gediend. Via deze pagina kun je daar een einde aan maken. Klik op Advertentie-instellingen. In de sectie Aangepaste advertenties weergeven in uw browser zet je de schuif op Uit. Ook de optie Advertenties weergeven die interessant voor u zijn schakelen we uit. Hiermee voorkom je dat gegevens over je zoek- en surfactiviteiten worden gebruikt voor het tonen van advertenties.

©PXimport

Tip 06: Hulp van buitenaf

We nemen geen genoegen met de standaardinstellingen en -programma’s in Windows. De makers van O&O ShutUp10 hebben als doel om je als Windows-gebruiker meer controle te geven over je persoonlijke gegevens. Prettig is dat je het programma gratis mag gebruiken en je het ook niet hoeft te installeren. Nadat je het hebt gedownload en gestart, vind je in het hoofdvenster de verschillende categorieën waarin de beveiligingsopties zijn ondergebracht. Zo is er onder andere een categorie Privacy, een categorie Microsoft Edge en Windows Settings. Onder elke categorie vind je de bijbehorende beveiligingsinstellingen. Door op een instelling te klikken, verschijnt een grijze balk met uitleg over de optie. Neem nu alle privacyinstellingen door. Wil je een instelling blokkeren (zodat deze niet meer actief is), dan klik je op het schuifje links van de instelling. Handig is het zoekvak rechtsboven in het venster, waarmee je specifieke instellingen kunt vinden.

O&O ShutUp10 helpt je met verborgen instellingen

-

Tip 07: Wel of niet aanbevolen

Soms is het lastig om te bepalen welke invloed het in- of juist uitschakelen van een privacyinstelling heeft. Dat weten de makers van ShutUp10 ook en daarom hebben zij dit per instelling bepaald. In de kolom Recommended (uiterst rechts in het venster) zie je per optie of deze wel of niet wordt aanbevolen. Lees je Yes, dan kun je deze optie uitschakelen. Lees je Limited, dan is het zelf af te wegen of het verbieden van de instelling de moeite waard is. Bij No kun je de instelling beter ongemoeid laten. Als je volledig vertrouwen hebt in de opvatting van de makers, kun je hun voorkeuren direct overnemen voor je eigen computer. Kies voor Actions / Apply only recommended settings. Wil je rigoureuzer te werk gaan, dan kun je ook de limited-opties activeren: kies voor Actions / Recommended and somewhat recommended settings. Gewoon álles verbieden gaat via de keuze Actions / Apply all settings. Deze laatste instelling raden we niet aan: daarmee worden ook instellingen uitgeschakeld die de privacy wél ten goede komen.

©PXimport

Zekerheid voor alles

Voordat je wijzigingen aanbrengt, is het verstandig om via ShutUp10 een herstelpunt te maken. Hiermee creëer je voor jezelf de mogelijkheid om de situatie te herstellen, in geval van problemen. Maak het herstelpunt voordat je de wijzigingen aanbrengt. Kies voor Actions / Create a system restoration point. Je kunt ook altijd terugkeren naar de fabrieksinstellingen. Kies dan voor Actions / Undo all changes (“factory settings”).

Tip 08: Instellingen bewaren

Gebruik je meerdere computers waarop je O&O ShutUp10 wilt uitvoeren? Je kunt gemaakte instellingen exporteren en ze vervolgens importeren op een andere computer. Dit bespaart kostbare tijd en je zorgt ervoor dat de instellingen op alle computers gelijk zijn. In het hoofdvenster van O&O ShutUp10 kies je voor File / Export settings. Geef een geschikte bestandsnaam op en klik op Opslaan. Het resulterende bestand kun je vervolgens op de andere computer importeren. Kies op die computer in O&O ShutUp10 voor File / Import settings en wijs het eerder gemaakte bestand aan. De instellingen worden overgenomen.

©PXimport

Tip 09: Data versleutelen

Bij een optimale privacy hoort ook een optimale beveiliging van je documenten en andere bestanden. Om je bestanden veilig achter slot en grendel te zetten, zetten we de hulp in van een extern programma: VeraCrypt. Dit programma maakt gebruik van een unieke ‘identifier’, zoals een wachtwoord, en combineert dat met een versleutelingsalgoritme. Dat laatste zorgt ervoor dat je bestanden onleesbaar worden. Met het wachtwoord maak je de gegevens weer bruikbaar. Geen enkele beveiliging is waterdicht, maar met goede versleuteling zijn je gegevens wel een stuk veiliger. Prettig aan VeraCrypt is dat het programma opensource is en continu wordt verbeterd. Je bepaalt zelf welke bestanden je versleutelt. Met VeraCrypt heb je de mogelijkheid om de volledige schijf te versleutelen of juist alleen specifieke gedeelten. Dat kan handig zijn als je een gedeelte van de schijf wilt reserveren voor vertrouwelijke bestanden. VeraCrypt maakt dan een ‘Encrypted File Container’ aan. Om toegang tot deze ‘afgesloten ruimte’ te krijgen, maak je gebruik van een wachtwoord.

©PXimport

Tip 10: Volume maken

Voordat je aan de slag gaat met het versleutelen van je bestanden, zorg je eerst voor een reservekopie van je bestanden. Het is belangrijk dat je eerst bekend raakt met de werking van VeraCrypt en voorkomt dat je per ongeluk de toegang tot je kostbare bestanden kwijtraakt. Ben je volledig bekend met de werking, dan kun je de reservekopie (met de bestanden die immers nog niet zijn versleuteld) naar eigen inzicht verwijderen of opbergen in een kluis waar ze alsnog veilig zijn. Maak de reservekopie van de bestanden bijvoorbeeld op een externe schijf.

Alles in orde? Dan is het tijd om verder te gaan met VeraCrypt. Eerst maken we een nieuw volume aan. Klik op de knop Create Volume. Een wizard loodst je door de stappen. Bepaal welk deel je wilt afschermen. Wil je een specifiek gedeelte afschermen, dan kies je Create an encrypted file container. Naar deze optie gaat onze voorkeur uit: je zorgt hiermee voor een veilige omgeving, maar houdt de flexibiliteit van snelle toegang tot onderdelen die je niet per se hoeft te versleutelen. Wil je een volledige partitie of de hele schijf versleutelen, dan kies je voor Encrypt a non-system partition/drive. Wil je ook dat Windows zelf wordt versleuteld, dan is er de optie Encrypt the system partition or entire system drive. Dit betekent uiteraard wel dat er om een wachtwoord wordt gevraagd zodra je de computer opstart, voordat Windows wordt geladen. Bevestig je keuze met een klik op Next.

©PXimport

Tip 11: Volumes verbergen

VeraCrypt biedt de mogelijkheid om de versleutelde volumes te verbergen. Ze zijn dan niet zichtbaar in bijvoorbeeld Windows Verkenner. Wij kiezen voor Standard VeraCrypt volume. Klik op Next en geef aan op welke locatie het versleutelde volume moet worden opgeslagen. Dat kan op de vaste schijf zijn of op een externe medium zoals een usb-stick. Klik op Next. Voor de versleuteling van bestanden ondersteunt VeraCrypt meerdere algoritmen. Je krijgt dan ook de keuze van welk algoritme je gebruikt wilt maken. Het veranderen van het standaardalgoritme is niet nodig voor de gemiddelde gebruiker: wij kiezen dan ook voor de geselecteerde versleuteling. Klik op Next. Hierna geef je aan hoe groot het versleutelde volume mag zijn, bijvoorbeeld 2 GB of 1 TB. Zorg ervoor dat je een omvang kiest die ook beschikbaar is op de schijf waarop je de versleutelde bestanden onderbrengt. Klik op Next om te bevestigen.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Wordt dit de populairste emoji van het jaar?
© Unicode
Huis

Wordt dit de populairste emoji van het jaar?

Apple heeft iOS 18.4 uitgebracht. Daarin zitten zoals altijd de nodige beveiligingsupdates, probleemoplossingen en verbeteringen, maar ook acht nieuwe emoji. Daarbij zit er een waarvan het ons niet zou verbazen als die binnen no time de meest gebruikte emoji aller tijden zou worden.

Nieuwe emoji's komen er niet zomaar. Iedereen mag een voorstel indienen bij het Unicode Consortium, de organisatie die digitale tekens wereldwijd standaardiseert. Zij beoordelen of het idee bruikbaar, relevant en onderscheidend genoeg is. Eén keer per jaar stellen ze een nieuwe set samen. De emoji's die nu zijn verschenen, horen allemaal bij de set Emoji 16.0. Heb je iOS 18.4 geïnstalleerd, dan kun je ze vanaf nu gebruiken. Het zijn een vingerafdruk, een radijsje, een kale boom, een harp, een schep, een spetter en de vlag van het piepkleine Kanaaleiland Sark staan. Leuk allemaal, maar het is natuurlijk de achtste nieuwe emoji die er met kop en schouders bovenuit steekt.

Die emoji, dat zijn wij allemaal

We hebben het dan over de emoji met donkere wallen en kringen onder zijn ogen. Die blik van: ik ben er nog, maar vraag me niet hoe. Het is de werkende ouder die op zijn enige uitslaapdag om vijf over half zes wordt gewekt door een vrolijke peuter die ontdekt heeft dat je met pannendeksels zo'n leuk geluid kunt maken. De horeca-medewerker die vijf minuten voor sluitingstijd nog een groep van vijftien man ziet binnenkomen. Een kantoormedewerker die zijn e-mail opent na een weekendje weg en 83 ongelezen berichten ziet. Het is januari. Het is maandag. Het zijn wij allemaal.

©Unicode

Kun jij hem al gebruiken?

Pas na een systeemupdate verschijnen de emoji's op je toestel. Het kan dus zijn dat je nog even moet wachten. Goed om te weten: Apple, Google en andere fabrikanten verwerken de nieuwe emoji's op hun eigen moment en in hun eigen stijl. Op een Android-toestel kan een emoji er dus net iets anders uitzien dan op een iPhone, ook al gaat het om hetzelfde Unicode-teken.

▼ Volgende artikel
Alles wat je moet weten over Windows 11 24H2
© diy13 - stock.adobe.com
Huis

Alles wat je moet weten over Windows 11 24H2

De ene update is de andere niet. De meest recente en flinke update voor Windows 11 is 24H2. Deze kent een groot aantal zichtbare en onzichtbare nieuwigheden. Er zijn daarmee genoeg redenen om over te stappen. Hoe zorg je voor een probleemloze update en ultieme flexibiliteit?

In dit artikel laten we zien hoe je zonder problemen overstapt naar Windows 11 24H2 en je pc optimaal voorbereidt:

  • Controleer en update je systeem via Windows Update en werk drivers bij.
  • Maak een back-up van belangrijke bestanden met Bestandsgeschiedenis of een externe opslag.
  • Installeer de update via Windows Update, de Installatie-assistent, of de Media Creation Tool.
  • Optimaliseer je pc na de installatie door onnodige bestanden te verwijderen en het opstartmenu op te schonen.
  • Rol de update binnen tien dagen terug als je niet tevreden bent met Windows 11 24H2.

Voorbereiding

Een nieuwe Windows 11-editie vraagt om een goede voorbereiding. Benut dat moment om de computer helemaal up-to-date te brengen.

Dit is bijvoorbeeld een goed moment om je drivers te bekijken en zo nodig bij te werken. Bezoek de website van de computerfabrikant en controleer op nieuwe stuurprogramma’s. Gebruik je bijvoorbeeld een grafische kaart voor je gaming-pc, dan controleer je op de website van de fabrikant of er nieuwe stuurprogramma’s beschikbaar zijn.

Zorg verder voor een opgeruimde machine. Je kunt hiervoor gebruikmaken van de klassieke Schijfopruiming: open het Startmenu en typ Schijfopruiming. Eenmaal geopend, klik je op Systeembestanden opschonen. Controleer hierna de lijst en plaats vinkjes naast de onderdelen die je wilt verwijderen. Onderdelen zoals Tijdelijke bestanden, Windows Update opschonen en Upgradelogboekbestanden van Windows kunnen je veel ruimte teruggeven. Een ander Windows-onderdeel dat je inzicht geeft in de huidige onderdelen op de computer vind je via de Windows-instellingen. Druk op Windows-toets+I en kies Systeem / Opslag. Klik op Aanbevelingen voor opschoning en verwijder de onnodige ruimteverslinders.

Goede voorbereiding is het halve werk: zorg voor een opgeruimde machine.

Apps

Werk ook meteen je programma’s en apps bij met de nieuwste versies. Apps die je via de Microsoft Store hebt geïnstalleerd, werk je bij door in de Microsoft Store te kiezen voor Downloads / Updates ophalen.

Back-up

Een veiligheidsupdate of compacte functie-update is tot daaraantoe, maar voor een grote update zoals Windows 11 24H2 hebben we onze back-upzaken graag goed op orde. Zorg daarom voor een recente reservekopie van je bestanden en sla het back-upbestand op een externe locatie op. Je kunt hiervoor gebruikmaken van een online opslagdienst, zoals Google Drive of OneDrive, of een externe schijf of usb-stick.

Automatische back-ups

Verborgen, maar daarom niet minder handig: in Windows 11 vind je de Bestandsgeschiedenis. Met dit onderdeel maak je automatisch back-ups van belangrijke bestanden en locaties op een extern opslagmedium. In het Startmenu typ je Bestandsgeschiedenis. Koppel een externe opslag aan en klik op Inschakelen. Links vind je aanvullende opties, bijvoorbeeld om de bestanden terug te zetten en specifieke mappen uit te sluiten.

Windows Update

Is alles op orde? Dan kunnen we de upgrade binnenhalen. Je kunt de 24H2-update op verschillende manieren installeren. De meest eenvoudige manier is om te wachten totdat de Windows 11 24H2-update wordt aangeboden door Windows Update. Grotere updates, zoals deze, worden gefaseerd uitgerold. Zo is het mogelijk dat een update pas na maanden op de computer verschijnt, bijvoorbeeld pas nadat er bekende problemen zijn opgelost.

Open het Windows-instellingenvenster (Windows-toets+I) en kies Windows Update. Activeer de optie Krijg de nieuwste updates zodra ze beschikbaar zijn en klik op Naar updates zoeken. De update wordt gemeld als ‘Windows 11, versie 24H2’ en automatisch gedownload als Windows Update deze vindt.

Eenmaal gedownload, verschijnt het venster Opnieuw opstarten plannen. Geef hier aan wanneer je de update wilt installeren. Kies de dag (Een dag kiezen) en een moment (Een tijd kiezen) en klik op Opnieuw opstarten plannen. Gebruik je de computer op het gekozen moment? Start de machine dan automatisch op een eerstvolgend rustig moment op. In andere gevallen verschijnt er een melding bij het systeemvak, waarbij je de mogelijkheid hebt om direct opnieuw op te starten, vanavond opnieuw te starten of een specifieke tijd te kiezen.

Zodra je Windows opnieuw opstart, wordt de 24H2-update geïnstalleerd.

Update Windows Professional

Ben je een gevorderde gebruiker, dan kun je een truc inzetten om sneller een grote upgrade (zoals Windows 11 24H2) via Windows Update binnen te krijgen. Maak je gebruik van Windows 11 Professional? Open het Startmenu en typ gpedit.msc. Ga naar Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Windows-onderdelen / Windows Update / Updates beheren die worden aangeboden vanuit Windows Update. Dubbelklik op De doelversie van de onderdelenupdate selecteren. Kies Ingeschakeld. In het vak Opties typ je in het eerste vak Windows 11. In het tweede vak typ je 24H2. Klik op Toepassen en OK.

Heb je de Home-uitvoering van Windows 11? Dan heb je niet de beschikking over het eerdergenoemde programma. Dezelfde truc kun je dan alsnog handmatig afdwingen via het Windows-register. Volg deze stap alleen als je bekend bent met het register. Open de register-editor (typ regedit.exe in het Startmenu) en blader naar de sleutel HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Policies\Microsoft\Windows\WindowsUpdate. Kies Bewerken / Nieuw / Tekenreekswaarde. Noem deze ProductVersion. In het vak Waardegegevens typ je Windows 11. Klik op OK. Kies wederom Bewerken / Nieuw / Tekenreekswaarde. Noem deze TargetReleaseVersionInfo. Bij Waardegegevens typ je 24H2. Klik op OK. Kies hierna Bewerken / Nieuw / DWORD-waarde (32-bits) en noem deze TargetReleaseVersion. Bij Waardegegevens typ je 1. Sluit de register-editor, start Windows opnieuw op en voer Windows Update uit. Je kunt deze truc ook gebruiken bij een toekomstige Windows-versie, bijvoorbeeld 25H2.

Zo zien we het graag: Windows 11 24H2 netjes aangeboden door Windows Update.

Installatie-assistent

Biedt Windows Update je niet aan om te upgraden naar 24H2 en heb je geen geduld? Dan nemen we het heft in eigen hand. Via deze webpagina van Microsoft vind je alternatieve manieren om de nieuwste versie alsnog binnen te halen. De eerste optie is de Installatie-assistent voor Windows 11. Deze wizard controleert of de machine in aanmerking komt voor de update en haalt automatisch de nieuwste versie van Windows 11 binnen.

Voordat je de Installatie-assistent gebruikt, zorg je voor minimaal 9 GB vrije schijfruimte. Dit is nodig voor de installatiebestanden. Dubbelklik op het bestand Windows11InstallationAssistant.exe. De wizard controleert of het systeem aan de eisen voldoet en presenteert de gebruiksvoorwaarden. Neem deze door en bij akkoord, klik je op Accepteren en installeren. De eerste stap bestaat uit het installeren van de nieuwste bestanden. In de laatste stap wordt Windows 11 24H2 geïnstalleerd en wordt de computer opnieuw opgestart. Zorg ervoor dat je eventueel geopende documenten hebt bewaard en gesloten.

Media Creation Tool

Een andere manier voor een vlotte overstap naar 24H2 is het gebruik van de Media Creation Tool. In het Nederlands wordt deze tool ook wel Hulpprogramma voor het maken van media genoemd. Deze optie is bijzonder interessant als je de mogelijkheid wilt aangrijpen om Windows schoon te installeren en daarbij aan te geven in hoeverre je bestaande programma’s en bestanden wilt behouden. Bij de eerdergenoemde opties wordt de 24H2-update immers zonder verdere vragen en installatiemogelijkheden geïnstalleerd. Kortom, de Media Creation Tool is interessant als je kiest voor maximale flexibiliteit.

Je vindt de Media Creation Tool op de eerdergenoemde website van Microsoft. Met dit programma maak je de installatiemedia van Windows 11, bijvoorbeeld op een usb-stick. Daarna installeer je 24H2 eenvoudig als upgrade of schone installatie. Lees de voorwaarden door en klik op Akkoord als je het hiermee eens bent. In het volgende venster kies je de taal. Standaard is Nederlands ingesteld, maar je kunt een andere taal kiezen door eerst het vinkje te verwijderen bij Gebruik de aanbevolen opties voor deze pc. Klik op Volgende. Geef nu aan welk medium je wilt gebruiken. Je kunt Windows 11 24H2 installeren op een usb-stick, zodat je de nieuwste versie op meerdere computers tegelijkertijd kunt installeren. Zorg voor een stick met minimaal 8 GB capaciteit en houd er rekening mee dat bestaande gegevens op de stick worden verwijderd (optie USB-flashstation).

Je kunt ook kiezen voor een iso-bestand, waarmee je 24H2 vanaf de vaste schijf kunt installeren (optie ISO-bestand). Hierna haalt het hulpprogramma alle bestanden voor Windows 11 24H2 binnen en wordt de usb-stick of het lokale iso-bestand klaargemaakt. Heb je gekozen voor een usb-stick? Dan kun je hiermee de computer starten en de installatie starten. Heb je gekozen voor een iso-bestand? Lees dan de paragraaf ‘Schone installatie’ om te zien hoe je met een iso-bestand werkt.

Wil je persoonlijke apps en bestanden bewaren, enkel bestanden of helemaal niets?

Schone installatie

De update van Windows 11 24H2 is het ideale moment om met een schone lei te beginnen. Hierbij kun je ervoor kiezen om je programma’s en bestanden te bewaren of volledig opnieuw te beginnen. In het eerste geval zorg je ook voor een schone installatie: Windows plaatst een lege Windows-installatie en zet hierna pas je bestaande documenten en programma’s over. Je hebt hiermee het beste van beide werelden.

Download het iso-bestand van Windows 11 24H2 van de eerdergenoemde website van Microsoft. Kies in het downloadmenu voor Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten). Is het bestand gedownload, verplaats het dan naar een aparte map (bijvoorbeeld Installatiebestand Windows 11) in de verkenner. Klik met de rechtermuisknop op het iso-bestand en kies Koppelen. Het iso-bestand wordt hiermee als virtuele schijf toegankelijk in de verkenner. Open vervolgens de inhoud en dubbelklik op Setup.exe om de installatie te starten.

Je kunt een iso-bestand via de verkenner benaderen als schijf.

Controleren

Controleer na de installatie of er geen onnodige bestanden zijn achtergebleven. Vlak na de introductie van Windows 11 24H2 bleek de update ruim 8 GB aan onnodige ruimte in te nemen, die je bovendien niet meer kon terugwinnen. Inmiddels is deze bug gelukkig verholpen en wordt de ruimte niet meer onnodig gereserveerd. Open Windows Verkenner (gebruik Windows-toets+E) en open de schijf waarop Windows is geïnstalleerd. De map Windows.old bevat de oude Windows-installatie. De map wordt aangesproken zodra je klikt op Herstel (zie de paragraaf ‘Bij spijt: terugrollen’). Je kunt de map op verschillende manieren verwijderen, onder meer via het eerder besproken Schijfopruiming. Plaats een vinkje bij Vorige Windows-installatiebestanden. Deze aanpak komt van pas als de map zelfs na de tien dagen bedenktijd niet automatisch door Windows is verwijderd.

Opstartmenu opschonen

Heb je een schone installatie van Windows uitgevoerd, maar verschijnt tijdens het opstarten van de computer een scherm waarin wordt gevraagd welke Windows-versie je wilt starten? Dit kan gebeuren als een eerdere installatie van Windows voortijdig is afgebroken en de vermelding alsnog in de opstartinstellingen blijft staan. Je kunt dit gelukkig relatief eenvoudig verhelpen.

Open het Startmenu en typ msconfig. Klik op Systeemconfiguratie. Op de tab Computer opstarten vind je de inhoud van het opstartmenu, met daarin tweemaal de vermelding van Windows 11. De vermelding Huidig besturingssysteem laat je staan. Selecteer de andere regel en klik op Verwijderen. Bevestig met een klik op OK.

Via Systeemconfiguratie corrigeer je indien nodig het opstartmenu van Windows.

Bij spijt: terugrollen

Ben je niet tevreden over de update? Je kunt deze in de eerste dagen na de update terugrollen naar de vorige Windows-versie. In het Windows-instellingenvenster kies je Windows Update / Geavanceerde opties / Herstel. In de sectie Herstelopties zoek je naar Downgrade. Klik op de knop Herstel en volg de stappen van de wizard om de update ongedaan te maken. Na tien dagen is deze optie niet meer beschikbaar; dan verwijdert Windows de oude installatie en zit je vast aan 24H2.

Je hebt tien dagen bedenktijd om de update ongedaan te maken.

Nóg kleiner

Normaal gesproken neemt Windows 11 24H2 zo’n 20 tot 30 GB schijfruimte in beslag. Ben je een meer gevorderde gebruiker en zoek je naar manieren om Windows compacter te maken, dan kun je gebruikmaken van Tiny 11. Dit programma brengt de uiteindelijke installatiegrootte terug naar zo’n 3,5 GB: een flink verschil in vergelijking met een standaardinstallatie.

Het programma ontdoet Windows 11 van alle niet-essentiële onderdelen. Denk hierbij aan games, apps en browser. Toch houd je hiermee een Windows 11-omgeving over die je voor dagelijkse taken kunt inzetten en kun je gewenste onderdelen achteraf alsnog weer toevoegen. Op deze webpagina vind je de nieuwste versie van Tiny11 Builder. Verwar deze niet met Tiny11 Core. Dit laatste programma is geschikt voor gevorderde gebruikers die Windows 11 volledig willen uitkleden voor testdoeleinden. Op de genoemde website vind je een duidelijk stappenplan voor Tiny11.

Watch on YouTube