Het grote voordeel van Home Assistant is dat het een breed gamma aan apparaten en diensten ondersteunt voor smarthomes. In dit artikel leggen we uit wat je nodig hebt om Zigbee-apparaten aan te sturen en 433MHz-sensors uit te lezen. We kijken ook kort naar Thread en Matter, smarthomeprotocollen die in opkomst zijn en waarvoor Home Assistant experimentele ondersteuning biedt.

Zonder enige speciale hardware herkent Home Assistant al allerlei apparaten, zoals bluetooth-sensors of de printer in je lokale netwerk. Extra ondersteuning voor apparaten voeg je toe via een integratie. In dit artikel brengen we dat in de praktijk voor Zigbee en voor apparaten die op een frequentie van 433,92 MHz radiosignalen uitsturen. Tot slot kijken we ook naar de ondersteuning voor Matter, het protocol waar zowat alle grote namen in de smarthomewereld zich achter hebben geschaard.

Home Assistant als Zigbee-hub

Zigbee is een populair draadloos protocol voor smarthomes. Honderden fabrikanten hebben Zigbee-apparaten op de markt gebracht, van schakelaars en lampen (bijvoorbeeld Philips Hue) tot diverse soorten sensors. In principe zijn ze ook allemaal compatibel met elkaar. Je hebt wel een Zigbee-coördinator nodig, vaak een hub genoemd, omdat de apparaten geen gebruikmaken van wifi, maar van een eigen draadloos protocol.

Van Home Assistant kun je ook een Zigbee-hub maken, zodat al je Zigbee-apparaten ermee te bedienen zijn. Daarvoor heb je een Zigbee-transceiver nodig. Dit is een apparaatje, doorgaans in de vorm van een usb-dongel, die een radiochip voor Zigbee bevat en het protocol via usb naar je Raspberry Pi of computer overdraagt. Zie het kader ‘Compatibele Zigbee-transceivers’ voor wat modellen die door Home Assistant worden ondersteund.

Home Assistant SkyConnect

Een van die compatibele Zigbee-transceivers is Home Assistant SkyConnect, ontwikkeld door de makers van Home Assistant. Sluit de dongel via de meegeleverde usb-verlengkabel aan op een usb-poort van je Raspberry Pi. Zorg dat de dongel niet in de buurt zit van een usb3-apparaat, zeker geen externe harde schijf of ssd, en ook niet in de buurt van een wifi-apparaat. Dat veroorzaakt immers storingen in de 2,4GHz-frequentieband van Zigbee.

Als alles goed is, zou je nu al een notificatie van Home Assistant moeten zien dat er een nieuw apparaat is ontdekt: SkyConnect v1.0 van het type Zigbee Home Automation. Klik op Configureer. Bevestig dat je SkyConnect wilt instellen en kies dan Create a network. Home Assistant maakt nu een apparaat voor je Zigbee-coördinator aan. Ken dit toe aan een ruimte en klik op Voltooien.

Zigbee-apparaten toevoegen

Als je nu een Zigbee-apparaat aan je netwerk wilt toevoegen, moet je het eerst aan je coördinator koppelen. De manier om dat te doen, hangt van het apparaat af. Vaak dien je enkele seconden een knopje op het apparaat ingedrukt te houden, waarna er een ledje van kleur verandert. Volg dus de instructies uit de handleiding van je apparaat voor pairing, tot je apparaat wacht om te koppelen met de coördinator.

Open dan in Home Assistant bij je integraties de apparaatpagina van de Zigbee Coordinator. Klik bij Apparaat info op Voeg apparaten toe via dit apparaat. De coördinator zoekt nu naar apparaten die in pairingmodus staan en voegt ze toe aan het netwerk. Als dat is gelukt, zie je de melding Het apparaat is klaar voor gebruik en kun je de apparaatnaam wijzigen en een ruimte instellen. Koppel nog andere apparaten of verlaat de pagina.

Apparaatinformatie

Vanaf nu zijn je gekoppelde Zigbee-apparaten ook aan het dashboard van Home Assistant toegevoegd en vind je ze op de pagina met integraties bij SkyConnect. Klik je op een van de apparaten in de integratie, dan krijg je de vertrouwde kaders te zien zoals bij andere apparaten. Bij Apparaat info staat een link naar de Zigbee-coördinator waarmee het apparaat is verbonden. En als je op Zigbee info klikt, krijg je informatie te zien zoals het type apparaat, de stroombron en het netwerkadres.

Van sommige Zigbee-apparaten kun je hun gedrag nog instellen. Zo kan een slimme stekker bijvoorbeeld een kinderslot hebben. Wanneer dit slot is ingeschakeld, kan de toestand van de stekker niet worden aangepast. Diezelfde stekker laat je ook het gedrag instellen na een stroomonderbreking: geeft de stekker dan stroom, geen stroom, of onthoudt hij zijn laatste toestand?

Sensors op 433 MHz

Er bestaat een uitgebreid gamma aan Zigbee-apparaten, maar als je een groot aantal sensors nodig hebt, kan dit wat duur worden. Een goede oplossing zijn dan sensors die hun waardes op de 433MHz-frequentieband uitzenden. Heel wat weerstations of goedkope temperatuursensors werken op deze manier.

Er bestaat geen standaard om deze sensordata te decoderen: elke fabrikant implementeert zijn eigen protocol. Maar gelukkig zijn de protocollen van veel populaire apparaten door hobbyisten uitgezocht en zijn er decoders voor geïmplementeerd. Dat kan omdat de meeste van deze sensors geen encryptie toepassen. Uiteraard is dat wel een aandachtspunt als je deze sensors wilt gebruiken: je moet beseffen dat iedereen in de buurt de sensordata eenvoudig kan uitlezen.

OpenMQTTGateway

De Raspberry Pi beschikt niet over een ontvanger voor signalen op 433 MHz, maar er bestaan microcontrollerbordjes met een ingebouwde ontvanger en antenne. De Lilygo LoRa32 V2.1_1.6.1 433MHz is een handig exemplaar, gebaseerd op een ESP32-microcontroller. Dan hoef je alleen nog maar firmware op de ESP32 te installeren om de signalen van de sensors te ontvangen, te decoderen en naar Home Assistant door te sturen.

Een handige oplossing hiervoor is OpenMQTTGateway, een project dat allerlei sensors ondersteunt, hun signalen decodeert en die via wifi naar een MQTT-broker doorstuurt (MQTT staat voor Message Queuing Telemetry Transport). Als je je Home Assistant-installatie dan met diezelfde MQTT-broker laat verbinden, pikt hij de sensordata op, herkent hij automatisch de apparaten en maakt hij de juiste entiteiten aan die je dan in je dashboard kan tonen. De lijst met ondersteunde sensors vind je hier .

MQTT-broker installeren

Voordat je met OpenMQTTGateway op je microcontrollerbordje aan de slag kunt, moet je dus een MQTT-broker installeren. Dat kan eenvoudig in de vorm van een add-on voor Home Assistant. Klik op Instellingen / Add-ons en dan rechts onderaan op Add-on winkel. Kies dan bij de officiële add-ons Mosquitto broker. Klik op Installeer en wacht even tot de installatie is voltooid.

Open daarna het tabblad Configuratie. Vul bij Logins een gebruiker en wachtwoord in waarmee je de microcontroller op de MQTT-broker kan aanmelden. Dat moet in de volgende vorm:

Klik daarna op Opslaan en klik in het tabblad Informatie op Starten. In het tabblad Logboek kun je de add-on zien opstarten.

MQTT-integratie

Je hebt nu een MQTT-broker draaien, maar die draait los van Home Assistant. Om Home Assistant met de broker te laten spreken, moet je nog een integratie toevoegen. Ga daarvoor naar Instellingen / Apparaten & Diensten, klik rechts onderaan op Integratie toevoegen en kies dan MQTT. Je ziet nu zes beschikbare integraties, maar eentje ervan staat afzonderlijk onder Ontdekt met de naam MQTT. Klik hierop en bevestig met Opslaan dat je verbinding wilt maken met de MQTT-broker van de add-on die je eerder hebt geïnstalleerd.

Daarna zie je in je lijst met integraties Mosquitto broker staan van het type MQTT. Klik op Configureer. Test nu of de verbinding correct werkt. Vul daarvoor onderaan bij Luisteren naar ‘onderwerp’ in het tekstveld voor het onderwerp test in en klik ernaast op Begin met luisteren. Vul dan bovenaan bij Publiceer een bericht bij het onderwerp eveneens test in, en bij het bericht testbericht. Klik op Publiceer. Als onderaan je testbericht verschijnt, weet je dat de verbinding met de MQTT-broker werkt.

OpenMQTTGateway installeren

De eenvoudigste manier om OpenMQTTGateway te installeren is via de webinstaller. Open deze pagina in Chrome (andere browsers worden niet ondersteund), sluit je microcontrollerbordje via usb op je computer aan, selecteer je bordje uit de lijst (lilygo-rtl_433 voor de Lilygo LoRa32 V2.1_1.6.1 433MHz) en klik op Install. Kies de seriële poort die verschijnt uit de lijst van je browser en maak verbinding. Wanneer je All done! ziet staan, is de firmware naar je bordje geschreven.

OpenMQTTGateway maakt nu tijdelijk een wifi-accesspoint met een naam die begint met OpenMQTTGateway. Je krijgt dit ook op het kleine schermpje te zien. Verbind dus op je telefoon of tablet met dit accesspoint en vul als wachtwoord your_password in. Je wordt daarna doorverbonden met de webinterface van OpenMQTTGateway. zo niet, surf dan zelf naar 192.168.4.1. Tik nu op Configure WiFi, kies het wifi-netwerk waarmee je wilt verbinden en vul het wachtwoord in. Vul voor de MQTT-server het ip-adres van je Raspberry Pi met Home Assistant in, evenals de gebruikersnaam en het wachtwoord die je in de Mosquitto-add-on hebt ingesteld. Vul ook een OTA-wachtwoord (Over The Air) in om OpenMQTTGateway op afstand te kunnen updaten.

Ontdekte apparaten

Als alles goed gaat, toont het schermpje van je microcontrollerbordje je nu de sensordata elke keer dat het een signaal van een sensor kan decoderen. Ontvangt het bordje een tijdje niets, dan wordt het logo van OpenMQTTGateway getoond. De sensordata worden naar je MQTT-broker gestuurd. OpenMQTTGateway maakt bovendien gebruik van MQTT Discovery: het stuurt ook de configuratie van de gedetecteerde apparaten door, in een formaat dat Home Assistant begrijpt.

Daarom zal Home Assistant automatisch de door OpenMQTTGateway opgepikte apparaten herkennen. Open je Instellingen / Apparaten & Diensten, dan zie je dat er bij de integratie Mosquitto broker al apparaten en entiteiten vermeld zijn. Klik op het aantal apparaten om de lijst te zien en klik op een apparaat om de erbij horende entiteiten te zien, zoals de temperatuur, luchtvochtigheid en batterijstatus.

OpenMQTTGateway aansturen

OpenMQTTGateway staat zelf ook bij de door Home Assistant ontdekte apparaten. Als je erop klikt, krijg je sensors te zien met het ip-adres, de uptime en de interne processortemperatuur. Je krijgt ook toegang tot bedieningselementen om de helderheid van het schermpje in te stellen, om de gateway te herstarten en zelfs om de firmware via het netwerk te updaten.

Voor de rest kun je zowel de entiteiten van OpenMQTTGateway als van de sensors die het oppikt gebruiken, net als willekeurige andere entiteiten in Home Assistant. Dat betekent onder meer dat je ze aan je dashboard kunt toevoegen en dat je automatiseringen kunt maken die op sensorwaardes reageren.

Thread

Thread is een ander protocol dat in opkomst is. Het is eigenlijk geen smarthomeprotocol, maar een netwerkprotocol, te vergelijken met wifi. Alleen is Thread een mesh-netwerk waardoor apparaten die te ver uit elkaar liggen toch met elkaar kunnen communiceren via tussenliggende apparaten. Thread is bovendien energiezuinig, waardoor batterijgevoede apparaten lang op één batterijlading kunnen meegaan.

Elk apparaat in een Thread-netwerk heeft een IPv6-adres. Een Thread Border Router maakt de verbinding tussen je lokale thuisnetwerk (met ethernet en wifi) en het Thread-netwerk. Dit laatste werkt via een eigen radioprotocol en heeft dan ook een speciale ontvanger nodig.

De Home Assistant SkyConnect is uitgerust met zo’n Thread-radio en ondersteunt binnenkort zelfs gelijktijdig gebruik van Zigbee en Thread. Alleen al hierom is het aan te raden om de SkyConnect aan te schaffen als je momenteel nog Zigbee gebruikt. Met SkyConnect haal je nu al een Thread Border Router binnen.

Je kunt overigens ook prima een afzonderlijk apparaat als Thread Border Router gebruiken. Onder andere de Google Nest Hub Gen 2 en de Apple HomePod Mini hebben die functionaliteit. Het gebruik van meerdere border-routers maakt je opstelling ook robuuster.

Matter

Naast het ip-netwerk dat Thread biedt, kun je allerlei smarthomeprotocollen draaien. Home Assistant ondersteunt naast Thread zowel HomeKit (van Apple) als Matter. De ondersteuning van Matter, het protocol waar vele fabrikanten momenteel naar aan het opschuiven zijn, is echter nog experimenteel.

Matter-apparaten hoeven geen Thread te gebruiken: ze kunnen ook bovenop wifi werken. Het maakt niet uit wat het onderliggend netwerk is, zolang de apparaten maar een IPv6-adres hebben. Momenteel zijn er nog amper Matter-apparaten op de markt, maar de verwachting is dat dit in de toekomst zal verbeteren. De ontwikkelaars van Home Assistant volgen de situatie op de voet en de Matter-integratie zal zich dan ook tegelijk met de groei in de markt ontwikkelen.

De beste PlayStation 5-games bepalen is best een uitdaging. Anno 2026 is 'een PlayStation 5-game'een breed begrip, vanwege backwards compatible titels, het dalende aantal exclusives en verschillende updates en remasters. Toch is het gelukt: dit zijn de beste PS5 die je kunt spelen.

Astro Bot

Wat begon als een absurd uitgebreide techdemo van de PlayStation 5 en de bijbehorende DualSense-controller in Astro's Playroom, is uitgegroeid tot misschien wel de leukste PlayStation 5-exclusive van deze generatie. Team Asobi's Astro Bot wordt door sommigen ook wel de 'Mario-game van PlayStation' genoemd, onder andere dankzij de vele collectibles in de vorm van Astro Bots die verkleed zijn als zowel bekende als meer obscure PlayStation- en gaming-personages.

Die Bots vind je in de vele levels van het spel, dat je al platformend doorloopt - vaak ook met een unieke power-up om alles steeds beter onder de knie te krijgen. Het is misschien niet de beste pure platformer, maar wat betreft creativiteit en variatie komen weinig games bij Astro Bot in de buurt.

Horizon: Forbidden West

Het concept van de Horizon-franchise voelt als een ietwat willekeurige cocktail, maar werkt als een tierelier. De fictieve versie van de aarde is zowel post-apocalyptisch als prehistorisch, het verhaal is gegrond en tegelijkertijd sciencefiction tot de max, en er zijn robot-dinosauriërs. What's not to love? In Forbidden West reist Aloy af naar het voormalige San Francisco, nog altijd op zoek naar antwoorden rondom haar verleden - en daarmee over het verleden van de wereld.

Die ziet er overigens werkelijk prachtig uit op de PlayStation 5 – het is misschien wel de mooiste game op het platform - en zit bomvol zij-missies en plekken om te ontdekken. Dit allemaal naast een sterk verhaal over identiteit, dat vol zit met plotwendingen en interessante personages. Forbidden West lost daarbij een hoop van de kritiekpunten op van voorganger New Dawn, waardoor het ook een van de fijnst spelende games op het platform is.

©Guerilla Games

Blue Prince

We zeggen het gewoon: Blue Prince is de beste puzzelgame sinds The Witness. In de game erf je een landhuis, waarin je door 45 kamers moet ploegen om de mysterieuze 46e kamer te vinden. Dat doe je steeds door drie verschillende stukken kaart neer te leggen – vandaar de naam van de game – zonder stuk te lopen voordat de dag eindigt. In de praktijk hou je daarom in een notitieboek bij welke combinaties je al hebt verkend, en verzamel je items om de zoektocht dragelijker te maken. Blue Prince is daarom een game die je hersenen net zo kraakt als masseert.

©Dogubomb

Marvel's Spider-Man 2

Met de release van Marvel's Spider-Man in 2018 dachten we even dat het webslingeren niet beter kon worden dan dat. Vijf jaar later bewees Insomniac Games het tegendeel, met een uitermate soepel slingersysteem dat je razendsnel door New York City transporteert. Daarbij speel je in Marvel's Spider-Man 2 met niet één, maar twee van de webhoofden. Na zijn sologame sluit Miles Morales zich aan bij Peter Parker om de Big Apple - nu uitgebreid met Long Island en de wijk Queens - veilig te houden, en geen seconde te laat. Nieuwe schurken als Venom en Kraven the Hunter liggen namelijk op de loer.

Fundamenteel verandert er in Marvel's Spider-Man 2 weinig ten opzichte van de eerdere delen, maar dat maakt de game zeker niet minder leuk. Het is een speelbare blockbuster die aanvoelt als een Marvel-film, iets wat we elk jaar wel kunnen gebruiken op de PS5.

©Insomniac Games

Ghost of Yotei

Ghost of Yotei doet wat veel vervolgen tegenwoordig niet durven: doorgaan met een compleet nieuw, losstaand verhaal en personages die praktisch niets te maken hebben met wat vooraf kwam. Je hoeft niets over Ghost of Tsushima te weten om de reis van het nieuwe hoofdpersonage Atsu te waarderen, terwijl de gameplay wel voortbouwt op de mechanieken van het vorige deel. In plaats van enkel een katana, boog en wat kunai heeft Atsu een waar arsenaal aan wapens om haar queeste voor wraak mee te vervullen. Een katana voor in iedere hand, odachi (grote katana), kusarigama (mes aan een keten) en zelfs een geweer, om er maar een paar te noemen.

Ghost of Yotei omarmt vooral de kalmte. Waar veel openwereldgames leunen op actie, is je door het noorden van Japan begeven een bijna serene ervaring. De wind die door de bomen wappert en de werkelijk prachtige kleuren die de game op je scherm tovert maken Ghost of Yotei een fijne plek om gewoon even te zijn.

Alan Wake 2

Alan Wake is een schrijver, en hij heeft een probleem. Alles wat hij schrijft, gebeurt ook echt. In Alan Wake 2 zorgt dat weer voor problemen, wat een uiterst unieke horror-ervaring maakt. Zeker wie het eerste deel - en de dlc van mede-Remedy-game Control - al gespeeld heeft, weet namelijk dat Alan zich in een soort alternatieve wereld begeeft, wat ook invloed heeft op het andere speelbare personage: Saga Anderson. Omdat je continu weet dat er iets gaat of kan gebeuren, barst Alan Wake 2 praktisch uit zijn voegen van de spanning.

Gameplay-technisch doet de ontwikkelaar daarbij iets knaps: steeds wanneer je het verhaal van een scène omschrijft, verandert ook een deel van de spelwereld. Verschillende combinaties openen telkens andere routes. Dat maakt het alleen maar verwarrender, precies zoals de game het bedoelt en ook duidelijk laat merken. Alan Wake 2 verlegt daarom de grenzen van het horrorgenre.

©Remedy Entertainment

The Last of Us Part 2 Remastered

Het vervolg op een van de beste games ooit zou alleen worden gemaakt als het verhaal de moeite waard was. We kunnen wel stellen dat het in 2020 verschenen The Last of Us: Part 2 een van de beste verhalen in videogames is, en verteld op een manier die alleen het medium kan dragen. Hoe meer je geeft om Joel en Ellie, hoe ongemakkelijker Part 2 de ervaring voor je maakt.

Je tocht, ditmaal met Ellie, is sowieso een aanslag op je geweten. Vijanden hebben allemaal een naam, roepen om hulp en kermen het uit wanneer je ze te grazen neemt. Het gamedesign van The Last of Us: Part 2 wordt nog weleens onderschat, maar in de basis is het qua gameplay en physics een grensverleggende actie-stealthgame. De PlayStation 5-versie voegt behalve betere graphics weinig toe aan het origineel, maar het is een ervaring die we nog steeds met klem aanraden.

Hollow Knight: Silksong

We hebben er potvolkoffie lang op moeten wachten, maar inmiddels kunnen we al een poosje aan de slag met Hollow Knight: Silksong. De game doet het nieuwe gebied Pharloom aan en legt het personage Hornet uit de eerste game onder de knoppen voor een nieuw, op zichzelf staand avontuur. De bazen en omgevingen in het met wanhoop gevulde Pharloom zijn nog gevaarlijker dan in Hallownest, en de moeilijkheidsgraad van deze 'actie-verkenningsgame' of metroidvania ligt dan ook vrij hoog

Dat maakt het dan ook extra bevredigend wanneer je sierlijk tussen vijanden en valstrikken door springt, of na tien keer doodgaan de patronen van een baasgevecht doorkrijgt. Daarbij krijg je alle ruimte om te ontdekken en inwoners van dit sombere land te helpen voor extra items, die jouw tocht naar de top van Pharloom stukje bij beetje draagbaarder maken. De flow van Silksong is ongekend, de besturing ongeëvenaard soepel en het audiovisuele aspect elke mogelijke prijs waard. Silksong is een kroon op het genre.

©Team Cherry

Baldur's Gate 3

De Baldur's Gate-rpg's van weleer zijn iconisch en geliefd door velen, dus een nieuw deel maken is een gewaagde keuze. Het Belgische Larian Studios heeft zich vol overgave op deze taak gestort, en heeft daarmee een van de beste (moderne) rpg's ooit aangeleverd. De opzet van het verhaal is dat jouw personage een tadpole - soort worm - in zijn schedel heeft, en op avontuur moet om die te verwijderen, voordat je in een octopusachtige Mind Flayer verandert. In het verloop van dat avontuur heb jij de regie over wie je helpt, een kopje kleiner maakt of om de tuin leidt. Als de dobbelstenen meewerken, tenminste.

Baldur's Gate 3 biedt spelers in ieder geval ongekend veel vrijheid in het aanpakken van vrijwel iedere situatie, waardoor iedereen een persoonlijke ervaring kan opbouwen met het spel. Kun je het – net als in het bordspel Dungeons & Dragons – bedenken, dan kan het waarschijnlijk. Daarbij is het noemenswaardig hoe soepel de game wegspeelt met een controller, terwijl Baldur's Gate 3 alle complexiteit van een oneindig diepgaande rpg bevat.

©Larian Studios

Tunic

Veel van de games in deze lijst zijn gemaakt door gepassioneerde teams, bestaande uit soms wel honderden ontwikkelaars. Tunic is daarin het tegenovergestelde, gezien de game grotendeels gemaakt is door één persoon: Andrew Shouldice. Overduidelijk is dat hij zich heeft laten inspireren door The Legend of Zelda voor de visuele stijl van het spel, met Bloodborne-invloeden voor de gevechten.

Maar Tunic is juist ook ontzettend uniek. Spelend als een vosje moet je als speler een taal ontcijferen die met verschillende stukken papier in de game het verhaal vertelt en langzaamaan onthult hoe je de game uitspeelt. Het gevoel van ontdekking en het langzaamaan begrijpen van de wereld maakt van Tunic een zeer speciale ervaring.

©Finji

God of War: Ragnarok

God of War uit 2018 bleek de grandioze heruitvinding van een al iconische PlayStation-franchise. Opeens was de brute Kratos een stuk menselijker, een vader die - al rouwend om zijn vrouw - de jonge Atreus probeert te behoeden tegen de schaduw van zijn eigen verleden. God of War: Ragnarok is het lange vervolg op dat verhaal, en tegelijk een verkenning van wat vaderschap en goddelijkheid betekenen in de context van de ramp uit de titel. Want als je zoon het einde van de wereld - Ragnarok - kan behoeden, neem je hem dan nog in bescherming? Wat als godheden als Odin en Thor zich ermee gaan bemoeien?

Ragnarok is een prachtig schouwspel, vol indrukwekkende acteerprestaties en keiharde actie. Tijdens het bevechten van hordes vijanden en oplossen van omgevingspuzzels loert de wanhoop constant op de achtergrond: de tijd dringt. Het is een typische PlayStation-blockbuster en mist daardoor de verrassing van zijn voorganger, maar het blijft een dijk van een game.

Helldivers 2

Dat dit vervolg op een relatief onbekende top-down shooter zoveel bekijks trok was een verrassing, maar Helldivers 2 is dan ook echt verraderlijk leuk om te spelen. Als soldaten van het 'democratische' Super Earth rukken de Helldivers uit in het hele heelal om - naar eigen zeggen - vrijheid te verspreiden onder de mechanische Automatons en insectachtige Terminids. De soldaten strooien op satirische wijze leuzen als "Voor vrijheid, voor democratie!" rond, waardoor de toon van deze third-person shooter redelijk luchtig blijft.

Tenminste, totdat je omsingeld wordt door Automatons met kettingzagen als armen, de kanonnen op je moederschip herladen moeten worden en er bijna geen extra troepen meer beschikbaar zijn. Dan laat Helldivers 2 je een speciaal soort stress voelen, wat bij tijd en wijle hilarische momenten met je vrienden oplevert. Het is misschien niet de meest geraffineerde game op dit lijstje, maar Arrowhead Games blijft gestaag nieuwe content toevoegen.

Metaphor: ReFantazio

Atlus staat voornamelijk bekend om de populaire Persona-jrpgs, die weer spin-offs zijn van de bredere Shin Megami Tensei-franchise. Met Metaphor: ReFantazio zet de studio een game neer die met zijn unieke fantasiewereld geheel op zichzelf staat, maar toch druipt van het Atlus-dna. De muziek, menu's en designs van monsters en metgezellen zijn uitermate stijlvol. Je leert zowel partyleden als ondersteunende personages steeds beter kennen dankzij het sociale systeem à la Persona en het beurtelingse vechtsysteem is zowel simpel om te leren als diepgaand genoeg om de spanning er continu in te houden.

Daarbij haalt Metaphor verschillende sociale thema's rondom macht en vrijheid aan in het verhaal, terwijl je jouw gezelschap - en zo hopelijk ook de United Kingdom of Euchronia - naar een betere toekomst loodst. Dat doet het op een manier die weinig games aandurven, waardoor het misschien ook wel een van de belangrijkste games op de PlayStation 5 is. Met een gemiddelde speelduur van zo'n tachtig uur als je ook de zij-content meeneemt is Metaphor: ReFantazio een flinke zit, maar ook een die je tijd dubbel en dwars waard is.

©Atlus

Death Stranding 2: On The Beach

Er zijn een paar merkbare verschillen in Death Stranding 2 ten opzichte van het eerste deel, waaronder vooral een grotere focus op vuurgevechten en natuurlijke obstakels die het terrein in Australië verraderlijk maken. Het bezorgen van pakketjes om zo een continent te verbinden met het 'chiral network' - een futuristisch wi-fi-netwerk - vormt echter nog steeds de basis van het verhaal.

De een vindt dat leuker dan de ander, maar uiteindelijk kunnen we allemaal wel genieten van de gestoorde hersenspinsels van regisseur Hideo Kojima - wiens kenmerkende bombast en knotsgekke ideeën weer volop in de game verwerkt zijn. Soms is Death Stranding 2 niet te volgen, maar de ervaringen waar het je insleept zijn uniek voor het platform.

©Kojima Productions

Elden Ring

Als Elden Ring 'gewoon' Dark Souls in een open wereld was, dan had het deze lijst ook al gehaald. Maar het is veel meer: een nieuwe standaard voor openwereldgames, een doorbraak in het ‘souls-genre’ en de katalysator voor een hele nieuwe community. The Lands Between blijven verbazen, met verborgen grottenstelsels, afschrikwekkende lore, megalomane eindbazen die uit het niets opduiken, items waarvan je niet weet wat ze doen en nog veel meer. Loop tegen een muur, en er zijn nog duizend-en-een andere muren om tegenaan te lopen. Je hoeft enkel rechtsomkeert te maken.

Om die reden is Elden Ring ook de meest toegankelijke FromSoftware-game ooit gemaakt. Wie écht stukloopt op de game, heeft altijd de optie om te grinden voor meer XP, zijn of haar uitrusting te upgraden of hulp te zoeken bij vriendelijke metgezellen op het internet die tips hebben om 'wel verder te komen' – of ze gewoon online op te roepen in de game. Waar andere souls-likes verkenning afschaffen, richt Elden Ring zich juist op die langverwachte beloning. Misschien is dat wel wat de game zo uniek maakt.

©FromSoftware

The Witcher 3: Wild Hunt

The Witcher 3: Wild Hunt is inmiddels ruim tien jaar oud, maar nog steeds een van de beste videogames ooit gemaakt. Waar veel games zich richten op het vullen van de wereld met dingen om te doen, zorgt The Witcher 3 ervoor dat elke minuut speeltijd daadwerkelijk de moeite waard is. Een ogenschijnlijk onbelangrijke sidequest kan zomaar uitmonden in een groots verhaal over een familievloek, vol drama en dilemma's die het verloop van het verhaal bepalen.

The Witcher 3 is daarom een verzameling van meeslepende monsterverhalen, waarbij vaker wel dan niet de mens de grootste boosdoener is. Monsterjager Geralt of Rivia wordt ook nog eens persoonlijk geraakt wanneer zijn surrogaat-dochter Ciri wordt ontvoerd en hij het door oorlog verwoeste land doorkruist om haar te vinden. Dat is echter het excuus voor een boel andere verhalen die allemaal aanvoelen als het hoofdverhaal - een unieke prestatie binnen rollenspellen en videogames.

Celeste

Celeste draait om Madeline, een eigenwijs en onzeker meisje dat de mysterieuze Mount Celeste besluit te trotseren. Dat doe je in verschillende levels die steeds lastiger worden en uiteindelijk pixel-perfecte platformvaardigheid eisen en het uiterste van je reactievermogen vragen. Een droom die uitkomt voor speedrunners en 2D platform-fanaten dus. Maar wat Celeste toch echt naar de top van het genre tilt is het verhaal, en de symboliek van een berg beklimmen in samenhang met het overkomen van je angsten, twijfels over identiteit en mentale problemen over het algemeen.

Celeste is niet per se een rasechte PlayStation 5-game, maar als een van de beste indie-games ooit wat ons betreft een must-play.

©EXOK Games

Cyberpunk 2077

De oorspronkelijke verschijning van Cyberpunk 2077, dé volgende game van The Witcher-makers CD Projekt Red, was een grote ramp. De bugs en prestatieproblemen waren dusdanig ingrijpend dat de game eigenlijk alleen op de huidige generatie consoles fatsoenlijk speelbaar is. Vergeet je die geschiedenis, dan is het echter een van de beste rpg's van het moment.

Cyberpunk schiet als een shooter, maar is nog altijd een rollenspel vol mogelijkheden. Als jonge 'punk' kies je een achtergrond en set vaardigheden die bepalen hoe je het beste opereert, maar een zee aan skills en robotische upgrades openen openen talloze deuren voor gameplay-vrijheid. De verhaalvertelling is daarnaast wederom uitmuntend, met zijmissies die aanvoelen als de hoofdmissie en personages om wie je langzaam gaat geven. Met de steengoede uitbreiding The Phantom Liberty in het achterhoofd biedt Cyberpunk 2077 simpelweg een van de beste verhalende verhalende ervaringen op PlayStation 5.

©CD Projekt Red

Final Fantasy 7 Rebirth

Het legendarische Final Fantasy 7 wordt in maar liefst drie delen opnieuw gemaakt. Waar Final Fantasy 7 Remake het verhaal aftrapte met nieuwe perspectieven voor bekende personages, richt Rebirth zich vooral op de open wereld. De plot kabbelt daarbij wat voort, maar het zijn vooral de interacties tussen Cloud en zijn lotgenoten die Rebirth zo intrigerend maken.

Bovendien speelt de game nog altijd met je verwachtingen: is dit niet eigenlijk een vervolg op het origineel? Het antwoord daarop is nog steeds niet duidelijk, en past bij de abstracte Japanse stijl van verhaalvertelling. Dankzij het unieke vechtsysteem - dat realtime en beurtelingse gevechten perfect combineert - vlieg je er vanzelf doorheen. Als je ondertussen niet verknocht raakt aan Queen's Blood, da' is.

Returnal

Roguelikes winnen de laatste jaren flink aan populariteit, en Housemarque heeft met Returnal een ijzersterke duit in het zakje gedaan. Je speelt in de game als Selene Varros, een piloot die neerstort op een buitenaardse planeet en moet vechten om te ontsnappen. Daarbij is dit een timeloop, waardoor Selene na iedere dood terugkeert en opnieuw op pad kan gaan, al verandert de indeling van de planeet met iedere run.

Makkelijk is Returnal dus niet, maar gestaag kom je als speler ook steeds meer te weten over de planeet en het verleden van Selene. Zo is de gameplay continu verbonden met het verhaal van de game, wat de al indrukwekkende gevechten met buitenaardse wezens extra gewichtig maakt.

©Housemarque

Disco Elysium: The Final Cut

Sommigen beschrijven Disco Elysium eerder als een boek dan een videogame vanwege de hoeveelheid tekst, en dat is eigenlijk een compliment. In de rpg speel je als Harry Du Bois, een detective wiens vaardigheden en attributen letterlijk worden bepaald door zijn actieve brein. Gedurende de game praat je met personages en maak je keuzes zowel in dialogen als acties, afhankelijk van je gekozen karaktereigenschappen. Die geven je bijvoorbeeld nieuwe opties omdat je een eigenschap over jezelf ontdekt en bepalen hoe goed conversaties verlopen.

Disco Elysium gebruikt skill checks met dobbelstenen om te bepalen of een keuze lukt of juist misgaat. Dat levert een avontuur op dat vaak grappig is, maar soms ook verrassend diep gaat. Het verhaal past zich steeds aan aan wat jij doet en laat je ook leven met de gevolgen. Disco Elysium is daarom een héle bijzondere game.

©ZA/UM

Amazon heeft afgelopen oktober al een forse ontslagronde doorgevoerd, en doet dat nu weer: zo'n 16.000 mensen verliezen hun baan.

Volgens het bedrijf zijn de ontslagen een noodzakelijk kwaad om zo "bureaucratie te verminderen" en "lagen te verminderen". Vooral mensen in leidinggevende posities worden schijnbaar dan ook getroffen bij het bedrijf.

Ontslagen van afgelopen oktober

Amazon ontsloeg in oktober vorig jaar al zo'n 14.000 mensen, en hintte toen al naar de mogelijkheid dat er spoedig meer ontslagen zouden vallen. Dat is nu dus gebeurd.

Er vielen afgelopen oktober ook ontslagen binnen de gamedivisie van het bedrijf, waarbij gemeld werd dat Amazon zich minder op mmo's zou richten. Wel blijft het bedrijf de aankomende nieuwe Tomb Raider-games uitbrengen.

Hulp voor ontslagen werknemers

Amazon zou er alles aan doen om de mensen die getroffen worden te helpen. Zo krijgen de meeste Amerikaanse werknemers drie maanden de tijd om intern een nieuwe functie te vinden. Mocht dat niet lukken, dan ontvangt men ontslagvergoeding en begeleiding bij het vinden van nieuw werk.

Het is al geruime tijd bekend dat Amazon minder werknemers in dienst wil. Hoewel het bedrijf nog meer producten wil verkopen via diens webwinkel, is het de bedoeling dat er steeds meer gerobotiseerd wordt.