Het grote voordeel van Home Assistant is dat het een breed gamma aan apparaten en diensten ondersteunt voor smarthomes. In dit artikel leggen we uit wat je nodig hebt om Zigbee-apparaten aan te sturen en 433MHz-sensors uit te lezen. We kijken ook kort naar Thread en Matter, smarthomeprotocollen die in opkomst zijn en waarvoor Home Assistant experimentele ondersteuning biedt.

Zonder enige speciale hardware herkent Home Assistant al allerlei apparaten, zoals bluetooth-sensors of de printer in je lokale netwerk. Extra ondersteuning voor apparaten voeg je toe via een integratie. In dit artikel brengen we dat in de praktijk voor Zigbee en voor apparaten die op een frequentie van 433,92 MHz radiosignalen uitsturen. Tot slot kijken we ook naar de ondersteuning voor Matter, het protocol waar zowat alle grote namen in de smarthomewereld zich achter hebben geschaard.

Home Assistant als Zigbee-hub

Zigbee is een populair draadloos protocol voor smarthomes. Honderden fabrikanten hebben Zigbee-apparaten op de markt gebracht, van schakelaars en lampen (bijvoorbeeld Philips Hue) tot diverse soorten sensors. In principe zijn ze ook allemaal compatibel met elkaar. Je hebt wel een Zigbee-coördinator nodig, vaak een hub genoemd, omdat de apparaten geen gebruikmaken van wifi, maar van een eigen draadloos protocol.

Van Home Assistant kun je ook een Zigbee-hub maken, zodat al je Zigbee-apparaten ermee te bedienen zijn. Daarvoor heb je een Zigbee-transceiver nodig. Dit is een apparaatje, doorgaans in de vorm van een usb-dongel, die een radiochip voor Zigbee bevat en het protocol via usb naar je Raspberry Pi of computer overdraagt. Zie het kader ‘Compatibele Zigbee-transceivers’ voor wat modellen die door Home Assistant worden ondersteund.

Home Assistant SkyConnect

Een van die compatibele Zigbee-transceivers is Home Assistant SkyConnect, ontwikkeld door de makers van Home Assistant. Sluit de dongel via de meegeleverde usb-verlengkabel aan op een usb-poort van je Raspberry Pi. Zorg dat de dongel niet in de buurt zit van een usb3-apparaat, zeker geen externe harde schijf of ssd, en ook niet in de buurt van een wifi-apparaat. Dat veroorzaakt immers storingen in de 2,4GHz-frequentieband van Zigbee.

Als alles goed is, zou je nu al een notificatie van Home Assistant moeten zien dat er een nieuw apparaat is ontdekt: SkyConnect v1.0 van het type Zigbee Home Automation. Klik op Configureer. Bevestig dat je SkyConnect wilt instellen en kies dan Create a network. Home Assistant maakt nu een apparaat voor je Zigbee-coördinator aan. Ken dit toe aan een ruimte en klik op Voltooien.

Zigbee-apparaten toevoegen

Als je nu een Zigbee-apparaat aan je netwerk wilt toevoegen, moet je het eerst aan je coördinator koppelen. De manier om dat te doen, hangt van het apparaat af. Vaak dien je enkele seconden een knopje op het apparaat ingedrukt te houden, waarna er een ledje van kleur verandert. Volg dus de instructies uit de handleiding van je apparaat voor pairing, tot je apparaat wacht om te koppelen met de coördinator.

Open dan in Home Assistant bij je integraties de apparaatpagina van de Zigbee Coordinator. Klik bij Apparaat info op Voeg apparaten toe via dit apparaat. De coördinator zoekt nu naar apparaten die in pairingmodus staan en voegt ze toe aan het netwerk. Als dat is gelukt, zie je de melding Het apparaat is klaar voor gebruik en kun je de apparaatnaam wijzigen en een ruimte instellen. Koppel nog andere apparaten of verlaat de pagina.

Apparaatinformatie

Vanaf nu zijn je gekoppelde Zigbee-apparaten ook aan het dashboard van Home Assistant toegevoegd en vind je ze op de pagina met integraties bij SkyConnect. Klik je op een van de apparaten in de integratie, dan krijg je de vertrouwde kaders te zien zoals bij andere apparaten. Bij Apparaat info staat een link naar de Zigbee-coördinator waarmee het apparaat is verbonden. En als je op Zigbee info klikt, krijg je informatie te zien zoals het type apparaat, de stroombron en het netwerkadres.

Van sommige Zigbee-apparaten kun je hun gedrag nog instellen. Zo kan een slimme stekker bijvoorbeeld een kinderslot hebben. Wanneer dit slot is ingeschakeld, kan de toestand van de stekker niet worden aangepast. Diezelfde stekker laat je ook het gedrag instellen na een stroomonderbreking: geeft de stekker dan stroom, geen stroom, of onthoudt hij zijn laatste toestand?

Sensors op 433 MHz

Er bestaat een uitgebreid gamma aan Zigbee-apparaten, maar als je een groot aantal sensors nodig hebt, kan dit wat duur worden. Een goede oplossing zijn dan sensors die hun waardes op de 433MHz-frequentieband uitzenden. Heel wat weerstations of goedkope temperatuursensors werken op deze manier.

Er bestaat geen standaard om deze sensordata te decoderen: elke fabrikant implementeert zijn eigen protocol. Maar gelukkig zijn de protocollen van veel populaire apparaten door hobbyisten uitgezocht en zijn er decoders voor geïmplementeerd. Dat kan omdat de meeste van deze sensors geen encryptie toepassen. Uiteraard is dat wel een aandachtspunt als je deze sensors wilt gebruiken: je moet beseffen dat iedereen in de buurt de sensordata eenvoudig kan uitlezen.

OpenMQTTGateway

De Raspberry Pi beschikt niet over een ontvanger voor signalen op 433 MHz, maar er bestaan microcontrollerbordjes met een ingebouwde ontvanger en antenne. De Lilygo LoRa32 V2.1_1.6.1 433MHz is een handig exemplaar, gebaseerd op een ESP32-microcontroller. Dan hoef je alleen nog maar firmware op de ESP32 te installeren om de signalen van de sensors te ontvangen, te decoderen en naar Home Assistant door te sturen.

Een handige oplossing hiervoor is OpenMQTTGateway, een project dat allerlei sensors ondersteunt, hun signalen decodeert en die via wifi naar een MQTT-broker doorstuurt (MQTT staat voor Message Queuing Telemetry Transport). Als je je Home Assistant-installatie dan met diezelfde MQTT-broker laat verbinden, pikt hij de sensordata op, herkent hij automatisch de apparaten en maakt hij de juiste entiteiten aan die je dan in je dashboard kan tonen. De lijst met ondersteunde sensors vind je hier .

MQTT-broker installeren

Voordat je met OpenMQTTGateway op je microcontrollerbordje aan de slag kunt, moet je dus een MQTT-broker installeren. Dat kan eenvoudig in de vorm van een add-on voor Home Assistant. Klik op Instellingen / Add-ons en dan rechts onderaan op Add-on winkel. Kies dan bij de officiële add-ons Mosquitto broker. Klik op Installeer en wacht even tot de installatie is voltooid.

Open daarna het tabblad Configuratie. Vul bij Logins een gebruiker en wachtwoord in waarmee je de microcontroller op de MQTT-broker kan aanmelden. Dat moet in de volgende vorm:

Klik daarna op Opslaan en klik in het tabblad Informatie op Starten. In het tabblad Logboek kun je de add-on zien opstarten.

MQTT-integratie

Je hebt nu een MQTT-broker draaien, maar die draait los van Home Assistant. Om Home Assistant met de broker te laten spreken, moet je nog een integratie toevoegen. Ga daarvoor naar Instellingen / Apparaten & Diensten, klik rechts onderaan op Integratie toevoegen en kies dan MQTT. Je ziet nu zes beschikbare integraties, maar eentje ervan staat afzonderlijk onder Ontdekt met de naam MQTT. Klik hierop en bevestig met Opslaan dat je verbinding wilt maken met de MQTT-broker van de add-on die je eerder hebt geïnstalleerd.

Daarna zie je in je lijst met integraties Mosquitto broker staan van het type MQTT. Klik op Configureer. Test nu of de verbinding correct werkt. Vul daarvoor onderaan bij Luisteren naar ‘onderwerp’ in het tekstveld voor het onderwerp test in en klik ernaast op Begin met luisteren. Vul dan bovenaan bij Publiceer een bericht bij het onderwerp eveneens test in, en bij het bericht testbericht. Klik op Publiceer. Als onderaan je testbericht verschijnt, weet je dat de verbinding met de MQTT-broker werkt.

OpenMQTTGateway installeren

De eenvoudigste manier om OpenMQTTGateway te installeren is via de webinstaller. Open deze pagina in Chrome (andere browsers worden niet ondersteund), sluit je microcontrollerbordje via usb op je computer aan, selecteer je bordje uit de lijst (lilygo-rtl_433 voor de Lilygo LoRa32 V2.1_1.6.1 433MHz) en klik op Install. Kies de seriële poort die verschijnt uit de lijst van je browser en maak verbinding. Wanneer je All done! ziet staan, is de firmware naar je bordje geschreven.

OpenMQTTGateway maakt nu tijdelijk een wifi-accesspoint met een naam die begint met OpenMQTTGateway. Je krijgt dit ook op het kleine schermpje te zien. Verbind dus op je telefoon of tablet met dit accesspoint en vul als wachtwoord your_password in. Je wordt daarna doorverbonden met de webinterface van OpenMQTTGateway. zo niet, surf dan zelf naar 192.168.4.1. Tik nu op Configure WiFi, kies het wifi-netwerk waarmee je wilt verbinden en vul het wachtwoord in. Vul voor de MQTT-server het ip-adres van je Raspberry Pi met Home Assistant in, evenals de gebruikersnaam en het wachtwoord die je in de Mosquitto-add-on hebt ingesteld. Vul ook een OTA-wachtwoord (Over The Air) in om OpenMQTTGateway op afstand te kunnen updaten.

Ontdekte apparaten

Als alles goed gaat, toont het schermpje van je microcontrollerbordje je nu de sensordata elke keer dat het een signaal van een sensor kan decoderen. Ontvangt het bordje een tijdje niets, dan wordt het logo van OpenMQTTGateway getoond. De sensordata worden naar je MQTT-broker gestuurd. OpenMQTTGateway maakt bovendien gebruik van MQTT Discovery: het stuurt ook de configuratie van de gedetecteerde apparaten door, in een formaat dat Home Assistant begrijpt.

Daarom zal Home Assistant automatisch de door OpenMQTTGateway opgepikte apparaten herkennen. Open je Instellingen / Apparaten & Diensten, dan zie je dat er bij de integratie Mosquitto broker al apparaten en entiteiten vermeld zijn. Klik op het aantal apparaten om de lijst te zien en klik op een apparaat om de erbij horende entiteiten te zien, zoals de temperatuur, luchtvochtigheid en batterijstatus.

OpenMQTTGateway aansturen

OpenMQTTGateway staat zelf ook bij de door Home Assistant ontdekte apparaten. Als je erop klikt, krijg je sensors te zien met het ip-adres, de uptime en de interne processortemperatuur. Je krijgt ook toegang tot bedieningselementen om de helderheid van het schermpje in te stellen, om de gateway te herstarten en zelfs om de firmware via het netwerk te updaten.

Voor de rest kun je zowel de entiteiten van OpenMQTTGateway als van de sensors die het oppikt gebruiken, net als willekeurige andere entiteiten in Home Assistant. Dat betekent onder meer dat je ze aan je dashboard kunt toevoegen en dat je automatiseringen kunt maken die op sensorwaardes reageren.

Thread

Thread is een ander protocol dat in opkomst is. Het is eigenlijk geen smarthomeprotocol, maar een netwerkprotocol, te vergelijken met wifi. Alleen is Thread een mesh-netwerk waardoor apparaten die te ver uit elkaar liggen toch met elkaar kunnen communiceren via tussenliggende apparaten. Thread is bovendien energiezuinig, waardoor batterijgevoede apparaten lang op één batterijlading kunnen meegaan.

Elk apparaat in een Thread-netwerk heeft een IPv6-adres. Een Thread Border Router maakt de verbinding tussen je lokale thuisnetwerk (met ethernet en wifi) en het Thread-netwerk. Dit laatste werkt via een eigen radioprotocol en heeft dan ook een speciale ontvanger nodig.

De Home Assistant SkyConnect is uitgerust met zo’n Thread-radio en ondersteunt binnenkort zelfs gelijktijdig gebruik van Zigbee en Thread. Alleen al hierom is het aan te raden om de SkyConnect aan te schaffen als je momenteel nog Zigbee gebruikt. Met SkyConnect haal je nu al een Thread Border Router binnen.

Je kunt overigens ook prima een afzonderlijk apparaat als Thread Border Router gebruiken. Onder andere de Google Nest Hub Gen 2 en de Apple HomePod Mini hebben die functionaliteit. Het gebruik van meerdere border-routers maakt je opstelling ook robuuster.

Matter

Naast het ip-netwerk dat Thread biedt, kun je allerlei smarthomeprotocollen draaien. Home Assistant ondersteunt naast Thread zowel HomeKit (van Apple) als Matter. De ondersteuning van Matter, het protocol waar vele fabrikanten momenteel naar aan het opschuiven zijn, is echter nog experimenteel.

Matter-apparaten hoeven geen Thread te gebruiken: ze kunnen ook bovenop wifi werken. Het maakt niet uit wat het onderliggend netwerk is, zolang de apparaten maar een IPv6-adres hebben. Momenteel zijn er nog amper Matter-apparaten op de markt, maar de verwachting is dat dit in de toekomst zal verbeteren. De ontwikkelaars van Home Assistant volgen de situatie op de voet en de Matter-integratie zal zich dan ook tegelijk met de groei in de markt ontwikkelen.

Anderstalige of slecht verstaanbare dialogen, of video's die je in een rumoerige omgeving bekijkt: met goede ondertiteling los je zulke problemen op. We tonen hoe je zelf ondertitels maakt, aanpast, opmaakt, synchroniseert en vertaalt. We gebruiken hiervoor het gratis en opensource Subtitle Edit.

Subtitle Edit

We gaan ervan uit dat je een of meer video's wilt ondertitelen. Daarvoor gebruiken we het gratis opensource-programma Subtitle Edit. Kies bij voorkeur de installeerbare versie en download het zip-archief. Pak dit uit en dubbelklik op het exe-bestand; je kunt de standaardopties tijdens de installatie gerust behouden.

Bij de eerste keer opstarten stel je (bijvoorbeeld) Nederlands in als interfacetaal via Options / Choose language. Standaard gebruikt de app DirectShow om video's af te spelen tijdens het timen van de ondertiteling, maar je kunt beter VLC media player installeren, dat met vrijwel alle codecs werkt. In Subtitle Edit verwijs je daarna naar VLC via Instellingen / Voorkeuren, waar je in de rubriek Videospeler de optie VLC media player activeert. Wordt deze niet automatisch gevonden door Subtitle Edit, vul hier dan handmatig het pad in naar de VLC-installatiemap (bijvoorbeeld C:\Program Files\VideoLAN\VLC) en bevestig met OK.

Lees ook: VLC: het Zwitsers zakmes onder de mediaplayers

Handmatig

Subtitle Edit is nu klaar voor gebruik. Haal het gewenste videobestand op via Video / Videobestand openen, of eventueel via Video via URL openen, waarvoor de benodigde onderdelen automatisch kunnen worden gedownload. Je kunt de video bekijken in het afspeelvenster en met de blauwgerande vierkante knop onderin schermvullend afspelen (druk op Esc om terug te keren).

Maak nu een nieuw ondertitelingsbestand aan via Bestand / Nieuw. Open het tabblad Aanmaken (linksonder) en speel de video af tot de eerste zin die je wilt ondertitelen, of tot het punt waar je commentaar wilt toevoegen.

Klik op Nieuwe ondertitel toevoegen en typ de tekst in het veld Tekst. De app schat de duur automatisch in op basis van het aantal tekens, maar je kunt deze altijd aanpassen met de pijltjesknoppen. Klik op Begintijd instellen (of druk op F11) om de huidige positie als starttijd te nemen en op Eindtijd instellen (of druk op F12) voor het eindpunt. De tijdsduur wordt dan automatisch hierop berekend.

Positioneer de videospeler op het punt voor de volgende ondertitel en klik op Nieuwe ondertitel toevoegen om verder te gaan. Herhaal dit voor alle gewenste ondertitels. Met Naar tekstpositie en pauzeren spring je direct naar de begintijd van een geselecteerde ondertitel.

Audio-visualisatie

Je kunt sneltoetsen instellen om preciezer door het videobeeld te navigeren. Ga naar Instellingen / Voorkeuren / Sneltoetsen en scrol in het rechterdeelvenster naar het onderdeel Video. Daar vind je opties als Eén frame terug/vooruit en Eén seconde terug/vooruit, waaraan je onderaan de gewenste toetscombinatie kunt toewijzen.

Terug in het hoofdvenster klik je in het onderste vak om een golfvorm toe te voegen. Het audiospoor wordt nu uit je video gehaald en als golfvorm weergegeven, wat even kan duren. De pieken tonen waar gesproken wordt. Klik net voor het begin van een gesproken zin, typ de bijbehorende ondertitel bij Tekst en druk op F11 (Begintijd instellen). Doe hetzelfde bij het eindpunt met F12. Je kunt het ondertitelblok op de golfvorm ook met de muis verplaatsen en de begin- en eindpunten ervan aanpassen. Zet tot slot een vinkje bij Ondertitelselectie synchroon met afspelen, zodat de ondertitelblokken rood oplichten tijdens het afspelen, wat controle vergemakkelijkt.

AI-gestuurd

Vind je handmatig ondertitels maken te tijdrovend, genereer ze dan automatisch met artificiële intelligentie. Subtitle Edit biedt dit standaard aan. Open Video en kies Audio naar tekst (Whisper) of Audio naar tekst (Vosk/Kaldi). Beide zijn AI-modellen voor spraakherkenning. Whisper is moderner en accurater, maar werkt trager en vergt meer rekenkracht dan het opensource-duo Vosk/Kaldi dat volledig offline werkt. Antwoord Ja op de vraag om FFmpeg te downloaden en, indien gevraagd, ook op het ophalen van extra componenten als libvosk of Purfview Faster-Whisper-XLL. Na de automatische download kun je verder.

Bij Whisper klik je op de knop met drie puntjes en kies je het gewenste model. Groter betekent doorgaans accurater, maar ook zwaarder en trager. Modellen met .en ondersteunen enkel Engels. Voor andere talen kies je bijvoorbeeld medium (1,5GB) of large-v3 (3,5GB), afhankelijk van de videolengte en de kracht van je pc (RAM, cpu en gpu). Bevestig met Downloaden. Selecteer vervolgens de audiotaal bij Taal kiezen. Dit wordt ook de ondertitelingstaal, tenzij je Vertaal naar Engels activeert. Laat de overige opties ingeschakeld. Bij Geavanceerd kun je met talrijke parameters bijsturen, maar we hebben niet de ruimte hier verder op in te gaan. Start het proces met Genereren (of via Batchmodus voor meerdere video's tegelijk). De duurtijd hangt onder meer af van de hoeveelheid gesproken audio.

De opties bij Vosk/Kaldi zijn beperkter. Kies een passend taalmodel uit circa 25 talen, waaronder Dutch (large, 860 MB), download het model en klik op Genereren, waarbij je Nabewerking inschakelen geactiveerd laat.

Vertalen (semi-automatisch)

Wil je je ondertiteling vertalen voor een anderstalig publiek, dan hoef je dat niet handmatig te doen. Beginnen we met de semi-automatische methode. Open Vertalen en kies Automatisch vertalen via kopiëren en plakken. Laat de standaardinstellingen ongewijzigd. Open vervolgens Google Vertalen in je browser en stel de gewenste bron- en doeltaal in. Deze dienst blijkt het beste samen te werken met de app. Klik in Subtitle Edit op Vertalen om het eerste tekstblok naar het klembord te sturen. Klik daarna in Google Vertalen op de knop Vertaling kopiëren en keer terug naar Subtitle Edit. Klik op Vertaalde tekst van klembord halen zodat de vertaling in het rechterdeelvenster verschijnt. Klik vervolgens op Brontekst naar klembord kopiëren om het volgende blok te vertalen. Herhaal dit tot alle tekst is vertaald en bevestig met OK. De vertaalde ondertitels verschijnen netjes naast de originele tekst in Subtitle Edit.

Vertalen (volautomatisch)

Het kan ook eenvoudiger, maar daarvoor heb je een API-sleutel nodig van een vertaaldienst als Google, Bing, Microsoft, DeepL of een AI-bot als ChatGPT. We nemen ChatGPT als voorbeeld.

Ga naar platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account en klik op + Create new secret key. Geef een naam op en bevestig met Create secret key. Kopieer de sleutel met Copy. Open in Subtitle Edit Vertalen / Automatisch vertalen, kies ChatGPT in het uitklapmenu en plak de sleutel met Ctrl+V bij API-sleutel. Selecteer het gewenste model, zoals gpt-4, en stel de bron- en doeltaal in. Via Geavanceerd kun je eventueel extra instructies meegeven. Klik op Vertalen om het vertaalproces te starten.

Optimaliseren

Bij AI-gegenereerde ondertitels is de kans groot dat je nog wat moet bijwerken. Daarvoor zijn verschillende hulpmiddelen voorzien. Zo kun je een ingebouwde spellingscontrole uitvoeren via Spelling / Spellingcontrole. Haal het juiste woordenboek op via het knopje met de drie puntjes en klik op Downloaden. De rest verloopt vanzelf. Je kunt ook nieuwe woorden aan het gebruikerswoordenboek toevoegen. In het menu Spelling vind je verder handige functies als Dubbele woorden zoeken en Dubbele regels zoeken.

Bij Bewerken / Lange titels opdelen kun je instellen dat te lange ondertitels automatisch worden gesplitst zodra ze een bepaalde regellengte overschrijden, bijvoorbeeld 43 tekens. Via Tekens voor in-/uitpunten titels kun je deze gesplitste regels ook laten eindigen met een specifiek leesteken, zoals - of ….

Wanneer je door de ondertitels bladert, zie je mogelijk dat sommige regels een oranje achtergrond hebben in de kolom Tijdsduur. Dat betekent dat ze te kort of te lang zichtbaar blijven in verhouding tot de tekst of de ingestelde leessnelheid. Je kunt de bijbehorende drempelwaarden aanpassen via Instellingen / Voorkeuren, rubriek Algemeen, bij Min. en Max. tijdsduur in milliseconden (standaard respectievelijk 1000 en 8000) en Maximaal aantal tekens/sec (standaard 25). Via Extra / Lijst met fouten krijg je een overzicht van alle ondertitels die deze waarden overschrijden. In dit menu vind je ook nuttige functies als Hoofd-/kleine letters wijzigen en Netflix kwaliteitscontrole, waarmee je de ondertiteling aan verschillende kwaliteitscriteria kunt toetsen.

Weergave bewerken

Standaard slaat Subtitle Edit je ondertiteling op via Bestand / Opslaan in het populaire srt-formaat (SubRip Subtitle). Zo'n srt-bestand bestaat uit platte tekst met sequentienummers, start- en eindtijden en ondertitelregels. Het formaat wordt breed ondersteund en is eenvoudig te bewerken, desnoods met een editor als Kladblok, maar biedt beperkte opmaakopties.

De belangrijkste vormgevingsfuncties zie je wanneer je in Subtitle Edit met rechts klikt op een of meer geselecteerde ondertitels. In het snelmenu vind je opties als Vet, Cursief, Onderstrepen, Kleur, Lettertype en Uitlijnen. Deze opmaak verschijnt als html-tags in de ondertitels en is zichtbaar in de voorbeeldweergave en in videospelers die dit ondersteunen. Via Opmaak verwijderen kun je specifieke opmaakelementen weer weghalen.

Het ASS/SSA-formaat (Advanced SubStation Alpha) biedt meer opmaakmogelijkheden dan srt. Je stelt dit in via Opmaak, in de knoppenbalk van Subtitle Edit, en slaat het resultaat op als .ass-bestand. De gratis tool Aegisub waarover je meer leest in het kader biedt op dit vlak nog meer opties.

Opmaak met Aegisub

Het srt-ondertitelingsbestand is ongetwijfeld het populairste en meest ondersteunde formaat, maar het ass-formaat is handig voor wie de opmaak van de ondertiteling, zoals stijl, positie en zelfs animatie, belangrijk vindt. Ook Subtitle Edit kan hiermee overweg, maar Aegisub is flexibeler. Start de app na installatie op en haal het gewenste ondertitelingsbestand (zoals srt of ass) op. Ga naar Ondertitels en kies Stijlbeheerder. Klik onderaan rechts op Nieuw en vul een stijlnaam in. Leg alle gewenste opmaakelementen vast, zoals lettertype, grootte, vet, cursief, onderstrepen, kleuren (ook voor rand en schaduw), marges, uitlijning, positionering, rotatie en meer.

Bevestig met OK en met Sluiten. Selecteer nu de (gewenste) ondertitels en selecteer net onder de knoppenbalk de gewenste stijl (standaard Default). Bewaar je ondertiteling via Bestand / Ondertitels opslaan als en kies het .ass-formaat. Je zult zelf moeten ondervinden in hoeverre de opmaak door je mediaspeler(s) wordt ondersteund.

Synchroniseren

Een van de vervelendste problemen bij het bekijken van video met ondertiteling is dat de tekst niet synchroon loopt met de dialogen: ze verschijnt net te vroeg of te laat. Dit kun je deels corrigeren in de meeste mediaspelers, maar het gaat vaak beter met een ondertitelingseditor als Subtitle Edit. Kleine afwijkingen kun je handmatig bijsturen door de tijdcodes (begintijd, eindtijd, tijdsduur) aan te passen, al wordt dat snel tijdrovend. Gelukkig kan Subtitle Edit dit ook grotendeels automatisch corrigeren.

Bij een constante verschuiving, waarbij alle ondertitels evenveel afwijken, is de oplossing eenvoudig. Selecteer de gewenste (eventueel alle) ondertitels, ga naar Synchroniseren en kies Verschuiven. Vul de exacte tijdsduur in, bijvoorbeeld 00:00:05,500, en klik op Eerder weergeven of Later weergeven.

Moeilijker is het als de ondertitels geleidelijk verder uit de pas lopen naarmate de video vordert, bijvoorbeeld 5 seconden te vroeg aan het begin en 2 seconden te laat op het einde (lineaire verschuiving). Open dan Synchroniseren / Puntsynchronisatie. Dubbelklik op het eerste foutpunt, stel de juiste tijd in en bevestig met Sync-punt instellen. Doe dit opnieuw bij een volgend foutpunt en klik op Toepassen om de tussenliggende tijdcodes automatisch te laten herberekenen.

Een alternatief is Synchroniseren / Visuele synchronisatie. Kies daarbij de juiste ondertitel (via Tekst) bij het begin van de scène en eventueel een tweede bij het eindpunt. Met de knop Synchroniseren worden de overige tijdcodes verhoudingsgewijs aangepast.

Gebruiken in VLC

We gaan ervan uit dat je nu een geschikt ondertitelingsbestand hebt dat je wilt gebruiken in je favoriete mediaspeler. We tonen hoe dit werkt in VLC media player voor Windows. Via het menu Ondertitels kun je het juiste audiospoor kiezen als de video meerdere sporen bevat, of indien er meertalige ondertitelingsbestanden in de videomap werden geplaatst (zoals <filmnaam>.mp4, <filmnaam>.nl.srt en <filmnaam>.en.srt). Tijdens het afspelen kun je met de V-toets ook snel naar het volgende ondertitelspoor schakelen. Via Ondertitelbestand toevoegen verwijs je naar het gewenste ondertitelingsbestand.

Je kunt in VLC ook de timing bijstellen. Druk tijdens het afspelen op G om de ondertitels 100 ms eerder te tonen of op H om ze 100 ms later te laten verschijnen. Via Gereedschap / Spoorsynchronisatie kun je op het tabblad Synchronisatie exact een tijdswaarde invoeren. Met Ondertitelsnelheid bepaal je hoe snel ondertitels verschijnen en verdwijnen, wat handig is bij een afwijkende framerate. Met Ondertitelduur-factor stel je in hoelang ondertitels in beeld blijven; een waarde van 0,500 bijvoorbeeld houdt ze iets langer zichtbaar.

Om de weergave aan te passen open je Gereedschap / Voorkeuren / Ondertitels/OSD. Bij Ondertiteleffecten kun je onder meer het lettertype, de tekstgrootte, de standaardkleur en de positie van de ondertitels wijzigen.

Gebruiken in Kodi

Tot slot bekijken we hoe je met ondertiteling omgaat in het populaire mediacenterprogramma Kodi.

Tijdens het afspelen klik je rechtsonder op het tekstballonicoon Ondertiteling. Schakel Ondertiteling activeren in en selecteer bij Subtitel het gewenste ondertitelspoor. Je kunt ook kiezen voor Ondertiteling zoeken en verwijzen naar het juiste ondertitelingsbestand. Verder is er de optie Download ondertiteling, maar daarvoor moet je eerst een ondertitelingsservice instellen.

Ga hiervoor in het algemene instellingenmenu - druk eventueel enkele keren op Esc - via het tandwielpictogram linksboven naar Add-ons en kies (Installeer van repository /) Ondertiteling. Selecteer een dienst, bijvoorbeeld OpenSubtitles.org, klik op Installeren en daarna op Configureren. Vul hier je accountgegevens in (in ons voorbeeld aan te maken via www.opensubtitles.org/nl).

Ga terug naar Instellingen en open Speler / Ondertiteling. Bij Talen van te downloaden ondertiteling stel je je voorkeurstaal in (bijvoorbeeld Dutch) en bij Standaard filmdienst verwijs je naar OpenSubtitles.org. In dit menu kun je ook de weergave van ondertitels aanpassen, met opties voor onder meer Positie op het scherm, Lettertype, Grootte, Stijl en Kleur.

Om de timing van ondertitels te corrigeren, klik je tijdens het afspelen opnieuw op het tekstballon-pictogram en kies je Ondertitelsynchronisatie. Met een schuifbalk kun je de ondertiteling enkele seconden vroeger of later laten verschijnen. Simpel, maar wel doeltreffend bij een constante verschuiving.

Lees ook: Films, muziek en meer: beheer al je media met Kodi

Niks zo lekker als een verse pizza. Jammer alleen dat het altijd zo lang duurt voordat-ie klaar is. Dat probleem is nu opgelost: AEG komt met een inbouw combi-stoomoven die een speciale pizzastand heeft. Pizza erin en 2,5 minuut* later is het genieten geblazen. Mangiare!

*Om het even in perspectief te zetten: 2,5 minuut, dat is net lang genoeg om de vaatwasser uit te ruimen, je tanden goed te poetsen of één gemiddelde track op Spotify te beluisteren. Helemaal niks dus.

In een gewone oven duurt het bakken van een verse pizza al gauw 10 tot 12 minuten. De AEG TX7PB62FSB is dus echt supersnel. Dat komt omdat er een speciale pizzastand op zit met een indrukwekkende maximale temperatuur van 340°C. Dankzij deze enorme hitte bak je in slechts 150 seconden een pizza met een perfecte, luchtige en krokante korst. Het is dan ook niet voor niets dat deze oven officieel is goedgekeurd door de Scuola Italiana Pizzaioli, de Italiaanse Pizza Academy.

En het mooie is: ook wie geen principe della cucina (inderdaad, keukenprins) is maakt hiermee de lekkerste pizza's. Het EXCite Touch Display fungeert als je persoonlijke assistent in de keuken. Het scherm vertelt je exact wanneer je de pizza in de oven moet schuiven en wanneer hij er weer uit mag. Voor de voorbereiding kun je rekenen op de AEG-app, die je helpt bij het kneden van authentiek Napolitaans deeg, het bereiden van de perfecte tomatensaus én de nodige inspiratie biedt. Bovendien krijg je er een speciale bakplaat en pizzaschep bij. Succes gegarandeerd dus.

©AEG

Na afloop van een legendarische pizza-avond hoef je niet op te zien tegen het schoonmaken. De pyrolytische zelfreinigingsfunctie brandt vet en resten op hoge temperatuur weg tot as, waardoor je alleen nog maar een vochtig doekje over de binnenkant van de oven hoeft te halen.

Behalve voor die legendarische pizza-avonden is deze ruime oven van 72 liter ook handig voor allerlei andere gerechten. Je wisselt makkelijk tussen de broodbakfunctie met deegrijsfunctie en technieken zoals garen op lage temperatuur of het dehydrateren van fruit en kruiden. Wil je een ovenschotel gratineren, een quichebodem krokant krijgen met alleen onderwarmte of snel iets ontdooien, dan kies je simpelweg de stand die daarbij past. Zelfs aan de details is gedacht, met functies voor het voorverwarmen van borden, het warmhouden van maaltijden en een slimme stand voor inmaken.

Bekijk alle inbouwovens van AEG op Kieskeurig.nl