ID.nl logo
Gratis video’s downloaden en converteren naar een ander formaat
© passionart - stock.adobe.com
Huis

Gratis video’s downloaden en converteren naar een ander formaat

Je beschikt over een mooie videocollectie of hebt een online video op het oog die je wilt downloaden van YouTube. Eén probleem: het zijn allemaal verschillende, logge bestandsformaten, of alleen beschikbaar op een streamingplatform. Niet handig als je ze wilt gebruiken, bijvoorbeeld op een smartphone of tablet. Hoe converteer je gratis je favoriete video’s in een handomdraai? ID.nl legt het uit.

Als je een videocollectie of online video wil converteren naar een ander formaat ben je bij ons aan het juiste adres. In dit artikel laat ID.nl jou zien hoe je gemakkelijk beeldmateriaal kan omzetten. We behandelen het volgende:

Er bestaan verschillende situaties waarin je je favoriete beeldmateriaal graag omzet naar een ander bestandsformaat. Heb je bijvoorbeeld een videobestand dat je graag meeneemt naar familie en vrienden en ter plekke toont op je telefoon of tablet? Het is dan prettig om het bestand zo compact mogelijk te maken. Heb je een favoriete video die helaas alleen op een videoplatform (zoals YouTube) beschikbaar is? Dan kun je die video alsnog omzetten naar lokaal formaat, zodat je meer vrijheid hebt. Er bestaan verschillende programma’s voor het omzetten van video’s, zowel betaald als gratis. In dit artikel gebruiken we het gratis Handbrake voor het converteren van lokaal opgeslagen materiaal en het eveneens kosteloze Kabuu Video Downloader voor het downloaden van video’s en desgewenst extraheren van daarin aanwezige audio. 

Copyright 

Werk je met beeld en geluid? Houd altijd rekening met de auteursrechten. Bijvoorbeeld als je video’s lokaal bewaart of geluid van video’s vastlegt en gebruikt. Dat iets technisch mogelijk is, betekent nog niet dat het juridisch mag. Controleer dat per video- of audiobron en respecteer de auteursrechten. 

HandBrake 

Online vind je talloze programma’s voor het omzetten van video’s. Helaas wisselt de kwaliteit flink en word je in ongunstige gevallen bestookt met advertenties en zelfs malafide bestanden om te downloaden. Voor ons doel maken we gebruik van HandBrake. Dit is een opensource-programma dat zich richt op het transcoderen van video’s. Je vindt de nieuwste versie op www.handbrake.fr. Mogelijk is er na de installatie nog een .NET-component van Windows nodig: het installatieprogramma geeft aan wanneer dit het geval is en leidt je naar de relevante downloadpagina. 

HandBrake helpt je bij het omzetten van videobestanden. 

In het hoofdvenster van HandBrake kun je een bestand of een volledige map omzetten. In het linkerdeel van het venster vind je de opties: kies voor Folder (Batch Scan) als je een volledige map in één keer wilt omzetten. Gaat het om een individueel bestand, dan kies je voor File. Rechts in het venster vind je een groot vlak waarnaar je bestanden of mappen kunt verslepen. Hierna wordt het detailvenster geopend. Het bovenste gedeelte van het venster bevat de details van de ingeladen video. Bij Preset geef je aan wat de gewenste resolutie en beeldkwaliteit zijn. Neem de tijd om deze lijst door te nemen: hier bepaal je voor welk doeleinde de video geschikt is. 

Bepaal welke bestanden je wilt omzetten. 

Uitvoerformaten 

In de lijst met presets zie je voorgedefinieerde formaten, zoals Fast 1080p en Very Fast 480p30. In de praktijk is het verstandig om formaten die je aanspreken, uit te proberen en hierna te bepalen of het resultaat naar wens is. In de categorie Web vind je formaten die zijn afgestemd op specifiek onlinegebruik. Wil je de video bijvoorbeeld gebruiken voor e-mail, dan kun je kiezen voor Gmail Medium 5 minutes 480p30. Ook vind je hier formaten specifiek voor videodiensten, zoals Vimeo (kies bijvoorbeeld Vimeo YouTube HG 1080p60). Verder biedt HandBrake kant-en-klare presets voor apparaten. Dat is interessant als je het materiaal geschikt wilt maken voor gebruik op bijvoorbeeld een Android-telefoon of iPhone. Ook voor het afspelen van de video op apparaten zoals Chromecast en je spelconsole zoals PlayStation, zijn presets beschikbaar. 

Je kunt kiezen uit een keur aan formaten, ook op apparaatniveau. 

Verder vinden we een aparte sectie met allerhande populaire mkv-formaten en zijn er secties met formaten die pas verschijnen wanneer het bronbestand en de computer hiervoor geschikt zijn, zoals 4K-videoformaten. Je hoeft geen genoegen te nemen met een standaardpreset, maar kunt ook een eigen preset maken. Hierover lees je verderop, bij ‘Eigen presets’. 

Details opgeven 

Het tweede gedeelte van het venster is opgebouwd uit een aantal tabbladen, waarvan Summary het belangrijkst is. Hier bepaal je naar welk formaat de video wordt omgezet. Kies het formaat bij Format, bijvoorbeeld het populaire (en breed ondersteunde) MP4. Gaat het je alleen om het omzetten van de video en heb je geen aanvullende wensen, zoals het aanpassen van de afmetingen, dan geef je bij Save As aan waar het bestand mag worden opgeslagen en welke bestandsnaam wordt gebruikt. 

Klik hierna op When Done. Hier bepaal je wat er moet gebeuren nadat het bestand is omgezet. Zo kun je ervoor kiezen om de computer automatisch af te sluiten (Shutdown) of in de slaap- of stand-bystand te schakelen (Sleep of Hibernate). Tevreden over de instellingen? Klik op de knop Start Encode. Wil je eerst het resultaat bekijken, dan klik je op de knop Preview. Een nieuw venster opent: klik op Live Preview om een voorbeeldweergave te bekijken. 

Rechts in het venster vind je een voorbeeldweergave. 

 In één keer los 

Wil je meerdere bestanden omzetten? Je hoeft gelukkig niet alle bestanden per stuk om te zetten. Maak in plaats daarvan gebruik van de wachtrij. Nadat je de instellingen voor een bestand hebt opgegeven, klik je niet op de knop Start Encode, maar klik je op de knop Add to Queue. Wil je de rij bekijken? Klik op de knop Queue. Het cijfer ernaast geeft het aantal items in de wachtrij weer. Via hetzelfde overzichtsvenster kun je de conversie aftrappen. Klik daartoe op de knop Start Queue. Ook hier vind je de optie When Done, waarmee je bepaalt wat er met de computer moet gebeuren na het verwerken van de wachtrij. 

Eigen presets 

Hoewel HandBrake een flinke hoeveelheid bruikbare presets kent, heb je mogelijk eigen wensen. Maak je vaak gebruik van dezelfde instellingen, dan is het handig om deze als eigen preset op te slaan. Zo kun je ze altijd snel oproepen. Nadat je alle instellingen naar je hand hebt gezet, klik je op de knop Presets en kies je voor Save New Preset. Een nieuw venster opent. Geef een passende naam (Name) en beschrijving van de preset (Description) en bepaal in welke categorie de eigen preset moet verschijnen. Bij Resolution Limit geef je de maximale toegestane resolutie aan. Bij Audio kun je aangeven welke audiotracks als standaard moeten worden gebruikt (als er meerdere audiolagen aanwezig zijn) en bij Subtitles geef je optioneel aan welke standaardtaal voor ondertiteling actief moet zijn. Zodra je de informatie hebt opgegeven, klik op je Add. De preset wordt aan de lijst toegevoegd en is voortaan snel toegankelijk. 

Nog meer controle 

Tijd om een blik te werpen op de overige tabbladen. Open de tab Dimensions. Hier vind je instellingen om de oriëntatie van het beeld aan te passen. Werp hiervoor een blik op de sectie Orientation and Cropping. Zo kun je het beeld spiegelen (plaats een vinkje bij Flip), maar het beeld ook roteren (via Rotation). Die laatste optie is vooral handig bij oudere video’s die mogelijk geen volledig horizontaal beeld hebben (bijvoorbeeld scans van oude VHS-banden). 

In de sectie Resolution and Scaling kun je de resolutie van het materiaal aanpassen, maar ook een eigen resolutie bepalen als je specifieke wensen hebt. Verwijder dan eerst het vinkje bij Optimal Size. Hierdoor wordt de optie Scaled Size beschikbaar. Je kunt in beide vakken de gewenste resolutie opgeven. Tot slot is er de sectie Borders. Hier stel je eventuele randen van het beeldmateriaal in. Kies voor Custom en geef de gewenste afstanden op bij de instellingen Top, Left, Right en Bottom. Bij Colour geef je aan welke kleur de randen moeten hebben. 

Geef aanvullende instellingen op, zoals oriëntatie.

**Betere prestaties **

Ben je nog niet tevreden over de snelheid waarmee HandBrake de bestanden omzet, dan kun je de snelheid opschroeven. We gebruiken hiervoor het instellingenvenster, dat je bereikt via de menukeuze Tools / Preferences. In de sectie General zoek je naar de optie Priority Level. Die is standaard ingesteld op Normal. Door HandBrake een hogere prioriteit voor Windows te geven, krijgen de processen van het programma voorrang en werkt het programma vlotter. Kies bijvoorbeeld voor Above Normal of voor High

Met een hogere prioriteit verbeteren de systeemprestaties. 

Filters 

Ben je een meer gevorderde gebruiker, dan open je ook de tab Filters. Hier kun je optimalisaties aan het beeld opgeven. Zo vind je hier de optie Sharpen, waarmee je het beeld scherper kunt maken. Ook kun je eventuele ruis uit het beeld verwijderen en zelfs een kleurenvideo omzetten naar een versie bestaande uit grijstinten. 

Aanvullende opties, zoals het toepassen van filters om het beeld te verbeteren. 

Je kunt in HandBrake ook aangeven hoe de bestandsnaam standaard moet worden opgebouwd. Dat is handig als je meerdere bestanden omzet en telkens dezelfde structuur wilt aanhouden. Open het instellingenvenster via Tools / Preferences. Ga naar Output Files. Bij File Format geef je de gewenste opbouw van de bestandsnaam op. In de regel eronder vind je de verschillende mogelijkheden. Zo kun je onder meer de actuele datum en tijd opgeven, maar ook de kwaliteit, uitgedrukt in de gebruikte bitrate. 

Voor gevorderden 

HandBrake kent nog een paar andere tabbladen. Op de tab Video kun je bepalen welke encoder wordt gebruikt voor het omzetten van de video’s. Ook kun je hier de framerate bepalen en aangeven of er gebruik moet worden gemaakt van een dynamische of vaste framerate. In de sectie Quality bepaal je met een schuifregelaar de kwaliteit van het materiaal. Verder kun je een blik werpen op de tab Audio. Via deze tab kun je de standaard encoder voor de geluidslaag aanpassen. Ook hiervoor geldt: verander deze instellingen alleen als je de achterliggende werking en gevolgen voor de videokwaliteit kent. 

Video downloaden van YouTube en omzetten

Stel je voor dat je graag een online video van YouTube wilt gebruiken op je lokale computer. In zulke gevallen is het handig om de video te downloaden en eventueel om te zetten naar een ander formaat, zodat je deze ook zonder internetverbinding kunt bekijken. Met een zogeheten Video Downloader regel je dit betrekkelijk eenvoudig. We maken gebruik van Kabuu Video Downloader. Je mag dit programma gratis gebruiken. Bovendien ondersteunt het een flinke hoeveelheid resoluties (tot aan 4K) en wordt het niet stiekem geleverd met onnodige software, iets wat in dit domein helaas wel vaak gebeurt. Na installatie open je het programma. Breng nu een bezoek aan YouTube en open de video die je lokaal wilt bewaren. Kopieer het adres uit de adresbalk: selecteer het, klik erop met de rechtermuisknop en kies Kopiëren. Open het venster van Kabuu Video Downloader en klik op Paste Link. De video wordt toegevoegd aan de wachtlijst. Vervolgens kun je hem downloaden. Klik op de knop Download. Deze vind je rechts van de video in de wachtlijst. Standaard kiest Kabuu Video Downloader een bestandsformaat, maar je kunt dit ook zelf bepalen. Klik op de knop waarin het bestandsformaat wordt getoond (bijvoorbeeld MP4), kies Download Video en selecteer het gewenste formaat bij Format. Ook kun je hier de resolutie bepalen. 

Met Kabuu Video Downloader sla je online video’s lokaal op en converteer je ze. 

In plaats van video’s los te downloaden, kun je ook in één keer een lijst met adressen opgeven. Dat is handig als je meerdere video’s wilt downloaden en omzetten. Klik op de knop Add Link en kies voor Add Links in Batch. Kopieer alle adressen in de lijst, waarbij je voor elke link een aparte regel gebruikt. Je kunt ook een volledige afspeellijst opgeven en alle inhoud hiervan downloaden en omzetten. Klik op Add Link en kies Add Playlist/User

Alleen geluid 

Mogelijk ben je niet geïnteresseerd in de video, maar gaat het je alleen om het geluid van het materiaal. Bijvoorbeeld bij een muziekvideo. Ook dan komt Kabuu Video Downloader van pas: je kunt een video selecteren en alleen het geluid downloaden. Plak wederom het webadres van de video via de knop Paste Link. Klik hierna op de rechthoekige knop met het standaardbestandsformaat (bijvoorbeeld MP4). Klik nu op het eerste menu Download Video. Een lijst klapt uit. Kies voor Download Audio. Bij Format geef je vervolgens het gewenste bestandformaat aan, bijvoorbeeld M4A. Sluit het venter via Close en klik nu op Download om alleen de audio binnen te halen. 

Handig: je kunt ook alleen het geluid van een online video opslaan. 

Alle video- en audiobestanden vind je door te klikken op de knop Download Folder. Je kunt deze map eenvoudig aanpassen aan een andere map. Klik op de knop Settings. Kies de tab Downloads en geef de nieuwe map aan bij Download folder. Via hetzelfde venster kun je ook aangeven welk bestandsformaat je voorkeur heeft. Kies de tab Format Preferences en selecteer het voorkeursformaat bij Prefered Format Order. Gebruik de knoppen Up en Down om de gewenste volgorde van formaten in te stellen. Bij Prefered Subtitle Language kies je welke taal bij voorkeur voor de ondertiteling moet worden gebruikt (uiteraard alleen indien beschikbaar).

▼ Volgende artikel
Oliebollen bakken in de airfryer, kan dat?
© sara_winter - stock.adobe.com
Huis

Oliebollen bakken in de airfryer, kan dat?

De geur van versgebakken oliebollen hoort bij december. Toch ziet niet iedereen het zitten om met een pan heet vet aan de slag te gaan. Oliebakken in de airfryer lijkt dan een aantrekkelijk alternatief: minder luchtjes en ook nog eens minder vet. Maar levert bakken in een airfryer dezelfde oliebol op, of moet je toch de frituurpan uit het vet halen?

In dit artikel

Je leest waarom je geen klassieke oliebollen kunt bakken in een airfryer en wat daar technisch misgaat. Ook leggen we uit wat je wel voor oudjaarsalternatief kunt maken met de airfryer én hoe je de airfryer slim gebruikt om gekochte oliebollen weer knapperig en warm te maken.

Lees ook: Ontdek de minder bekende functies van je airfryer

Oliebollen bakken in de airfryer, kan dat? Het korte antwoord is duidelijk: nee, een traditionele oliebol bak je niet in een airfryer. Klassiek oliebollenbeslag is vloeibaar en heeft direct contact met hete olie nodig om zijn vorm en structuur te krijgen. Een airfryer is in de basis een compacte heteluchtoven. Zonder een bad van hete olie kan het beslag niet snel genoeg stollen. Wie het toch probeert, ziet het deeg door het mandje zakken of uitlopen tot een platte, taaie schijf. Dat ligt niet aan het recept, maar aan de techniek.

Waarom hete olie onmisbaar is

Zodra je het beslag van de oliebol in de hete olie van de frituurpan schept, ontstaat er vrijwel direct een korstje om de buitenkant. Binnen in de bol ontstaat stoom, waardoor de bol uitzet en luchtig wordt. Die combinatie van afsluiten en opblazen zorgt voor de typische oliebolstructuur. In een airfryer ontbreekt die directe warmteoverdracht. Hete lucht is simpelweg minder krachtig dan hete olie. Zonder direct contact met heet vet kan het beslag niet snel genoeg stollen. Daardoor blijft een echte oliebol uit de airfryer onmogelijk.

©Gegenereerd door AI

Wat wel kan: kwarkbollen uit de airfryer

Wie toch iets zelf wil maken in de airfryer, moet het klassieke oliebollenbeslag loslaten. Met een steviger beslag, bijvoorbeeld op basis van kwark, kun je ballen vormen die hun vorm behouden. Deze bollen garen prima in de hete lucht en krijgen een mooie bruine buitenkant. De uitkomst lijkt qua vorm op een oliebol, maar de structuur is compacter en de smaak meer broodachtig. Denk aan iets tussen een zoet broodje en een scone. Lekker, lichter en prima als alternatief, maar: het is geen oliebol zoals je die van de kraam kent.

Kwarkbollen uit de airfryer

Meng 250 gram volle kwark met 1 ei en 50 gram suiker tot een glad mengsel. Voeg vervolgens 300 gram zelfrijzend bakmeel toe, samen met een snuf zout. Meng alles kort tot een samenhangend deeg. Het deeg moet stevig zijn en nauwelijks plakken. Is het te nat, voeg dan een beetje extra bakmeel toe. Wie wil, kan rozijnen, stukjes appel of wat citroenrasp door het deeg mengen.

Bestuif je handen licht met bloem en draai ballen ter grootte van een kleine mandarijn. Leg ze met wat ruimte ertussen in het mandje van de airfryer, eventueel op een stukje bakpapier. Bak de bollen in ongeveer 12 tot 15 minuten op 180 graden. Halverwege kun je ze voorzichtig keren zodat ze gelijkmatig bruin worden.

Laat de bollen kort afkoelen en bestuif ze eventueel met poedersuiker. Vers zijn ze het lekkerst, maar ook lauw blijven ze prima eetbaar.

Wat ook goed kan: oliebollen opwarmen in de airfryer

Waar de airfryer wel echt tot zijn recht komt, is bij het opwarmen van gekochte oliebollen. In de magnetron worden ze snel slap en taai. In de airfryer gebeurt het tegenovergestelde. Door de bollen een paar minuten op ongeveer 180 graden te verwarmen, wordt de korst weer knapperig en warmt de binnenkant gelijkmatig op. Je oliebollen smaken weer alsof je ze net gebakken (of gehaald) hebt!

Samenvatting

Wil je de échte oliebol, dan heb je twee opties: zelf bakken in een frituurpan of halen bij de kraam. Bakken in de airfryer kan niet, omdat vloeibaar beslag niet geschikt is voor hete lucht. Je kunt bijvoorbeeld wel kwarkbollen maken, maar dat is toch anders. De grootste winst zit in het opwarmen van kant-en-klare oliebollen: in de airfryer gaat dat snel, ze worden heerlijk knapperig en je hebt geen last van frituurlucht in huis.


Nog even niet aan denken...

...maar voor 1 januari, je goede voornemens

🎆 Vuurwerk op je Galaxy Smartphone? 👇

View post on TikTok
▼ Volgende artikel
Zo krijg je oude randapparatuur weer werkend onder Windows 10 en 11
© ID.nl
Huis

Zo krijg je oude randapparatuur weer werkend onder Windows 10 en 11

Het spreekwoord 'krakende wagens lopen het langst' gaat helaas vaak niet op in de computerwereld. Moderne systemen reageren soms allergisch op oudere hardware. Toch zijn er methoden en slimme trucs om zulke apparaten te laten werken onder Windows 10 of 11.

Dit gaan we doen

Je hebt nog een oudere printer, scanner of ander randapparaat in de kast liggen. Weggooien kan, maar het is duurzamer en goedkoper als je het toestel weer aan de praat krijgt op je moderne Windows-systeem. Zulke apparatuur wordt helaas niet altijd meteen herkend. Fabrikanten bieden namelijk vaak geen ondersteuning meer en Windows bevat lang niet alle stuurprogramma's (drivers) voor oudere apparaten.

Toch is er meer mogelijk dan je denkt. We laten stap voor stap zien wat je kunt doen als Windows het apparaat niet herkent, als de juiste driver ontbreekt of niet compatibel is, en als Windows de installatie weigert. We gaan ook kort in op alternatieve methoden, zoals compatibiliteitsmodi, universele drivers en virtualisatie. Sommige technieken zijn eenvoudig, andere vragen iets meer inspanning en technische kennis. Het loont in elk geval de moeite om het apparaat weer aan de praat te krijgen.

Apparaat niet herkend

Wanneer je een oud apparaat aansluit, kan het gebeuren dat Windows het niet herkent.. Daardoor verschijnt het niet in de lijst met apparaten. Je controleert dit door via een klik met rechts op de Windows-knop Apparaatbeheer te openen. Verschijnt hier iets als 'Onbekend apparaat' of zie je een geel driehoekje of vraagteken, dan heeft Windows het apparaat wel fysiek herkend, maar geen juiste driver gevonden. Je leest hier meer over bij de passage Driverprobleem. Mogelijke oorzaken zijn het ontbreken van een plug-and-playdriver of een verouderd aansluitingstype.

Je kunt dan verschillende dingen proberen. Controleer eerst de aansluiting en de stroomvoorziening. Zorg dat het apparaat juist is aangesloten en ingeschakeld. Bij usb-apparaten helpt het soms een andere poort te proberen. Oudere usb1.1-apparaten werken vaak beter via een usb2.0-poort of een usb-hub met eigen voeding dan via een usb3.0-poort. Heeft je pc nog een parallelle of seriële poort? Controleer dan in het systeem-BIOS of deze is ingeschakeld. Heeft je toestel zo'n poort niet, dan ben je meestal aangewezen op een adapter (zie de passage Aansluitingen).

Een apparaat dat niet wordt herkend, is niet te vinden in Apparaatbeheer.

Handmatige installatie

Je kunt het apparaat ook handmatig proberen te installeren. Misschien heb je nog een cd-rom met de installatiebestanden, zodat het zo lukt. Heeft je pc geen cd-station meer, dan sluit je een extern cd-station aan of kopieer je de bestanden op een andere pc met cd-station naar een usb-stick. Je kunt er ook een iso-bestand van maken en dit met een dubbelklik als virtuele schijf koppelen op je pc. Je kunt dit doen met bijvoorbeeld Burnaware Free. Ga naar www.burnaware.com en kies voor ISO-bestand aanmaken.

Heb je geen cd-rom? Start dan Apparaatbeheer, open het menu Actie en kies Oudere hardware toevoegen. Kies De hardware opsporen en automatisch installeren, geef het hardwaretype aan, zoals Beeldapparaten of Draagbare apparaten, en selecteer het juiste product en model. Heb je zelf een geschikte driver gevonden (bijvoorbeeld op de site van de producent), klik dan op Bladeren en verwijs naar het installatiebestand (inf).

Voor printers open je Instellingen in Windows en kies je Bluetooth en apparaten / Printers en scanners. Klik op Apparaat toevoegen en kies bij De printer die ik wil gebruiken, staat niet in de lijst voor Handmatig een nieuw apparaat toevoegen. In het dialoogvenster laat je Mijn printer is iets ouder. Help mij met zoeken geselecteerd. Werkt dat niet, probeer dan Een lokale printer of een netwerkprinter toevoegen met handmatige instellingen, waarna je de juiste poort en het stuurprogramma kiest. Klik hier ook op Windows Update: zo is de kans groter dat Windows alsnog de juiste driver ophaalt. Je kunt ook een vergelijkbaar model uit de lijst proberen.

De wizard Hardware toevoegen laat je eerst uit een productcategorie kiezen.

Soorten aansluitingen

Gaat het om oudere apparaten, dan hebben die vaak een interface die je op moderne pc's niet meer vindt, zoals een parallelle of seriële aansluiting of firewire. Voor parallel gebruik je een usb-naar-parallel-adapter (meestal usb-A naar 36-pins Sub-D). De printer verschijnt dan als 'USB Printing Support' en werkt vaak met generieke drivers. Sommige oude drivers verwachten een echte LPT-poort met een logische naam als LPT1. Je kunt dan de gedeelde usb-printerpoort mappen naar LPT1 met het opdrachtprompt-commando

net use LPT1: "\\localhost\<printershare>" /persistent:yes

(met net use LPT1: /delete verwijder je deze koppeling). <printershare> is de gedeelde printernaam, zoals ingesteld via Instellingen in Windows: klik op de printernaam, kies Printereigenschappen en open het tabblad Delen. Zo kun je vaak nog printen vanuit oude DOS- of Windows-apps.

Voor een seriële poort (met een DB9 RS232-kabel) gebruik je eveneens een usb-adapter, liefst met FTDI-chip en aangesloten op een usb2.0-poort. Mogelijk moet je eerst de adapterdriver installeren voordat deze in Apparaatbeheer verschijnt (onder een naam als '[…] COMx'). Om het juiste poortnummer (zoals COM1) in te stellen, klik je met rechts op het apparaat, open je Poortinstellingen en klik je op Geavanceerd.

Koop altijd adapters van goede kwaliteit (en van een bekend merk), aangezien goedkopere exemplaren zich niet altijd aan de specificaties houden.

Voor firewire kun je de installatie van een PCIe-naar-firewire (IEEE 1394) adapterkaart overwegen. Met de Microsoft 1394 OHCI Legacy Driver activeer je deze vervolgens in Windows 10/11 en kun je bijvoorbeeld een oude DV-camera of audio-interface aansluiten. Klik hier voor een downloadlink met instructies.

De LPT-poort wordt semipermanent aan de gedeelde usb-printerpoort gekoppeld.

Driverprobleem

Wanneer Windows het apparaat herkent via een van bovenstaande stappen, blijft het afwachten of er een geschikte driver voor Windows 10/11 beschikbaar is. Je kunt eerst een generieke driver proberen, die vaak via de Windows-updatefunctie beschikbaar is. Klik in Apparaatbeheer met rechts op het apparaat, kies Stuurprogramma bijwerken en klik vervolgens op Automatisch zoeken naar stuurprogramma's / In Windows Update zoeken naar bijgewerkte stuurprogramma's.

Soms vind je geschikte drivers bij de optionele updates. Ga hiervoor naar Instellingen, kies Windows Update / Geavanceerde opties / Optionele updates en open Stuurprogramma-updates. Je kunt ook zoeken naar een basisdriver, add-onmodule of universele driver van de fabrikant, zoals de (Smart) Universal Printer Driver van HP.

Vind je geen driver op de site van de fabrikant, dan kun je er ook zelf naar googelen op basis van het hardware-ID. Start Apparaatbeheer, klik met rechts op het apparaat (eventueel bij Andere apparaten of Onbekend apparaat), kies Eigenschappen en open het tabblad Details. Stel Eigenschap in op Hardware-id's. Klik met rechts op een gevonden ID, kies Kopiëren en plak dit met Ctrl+V in een zoekmachine als Google. Mogelijk levert dit een geschikte driver op.

Heb je nog een driver voor Windows 7 of ouder, probeer dan de installatie in compatibiliteitsmodus. Klik met rechts op het installatieprogramma, kies Eigenschappen en ga naar het tabblad Compatibiliteit. Zet een vinkje bij Dit programma uitvoeren in compatibiliteitsmodus voor en kies de laatst ondersteunde versie, zoals Windows 7 of Windows XP (Service Pack 2). Door ook Dit programma als administrator uitvoeren te selecteren, vergroot je de kans dat Windows de oudere driver alsnog aanvaardt, zeker als het geen 'kernel-driver' met volledige systeemrechten betreft (zie ook de passage Driverblokkade). Dit is ons bijvoorbeeld al gelukt voor een Canon Pixma iP4200-printer.

Lees ook: De perfecte printer kiezen? Hier moet je op letten

Soms zitten driverupdates wat verstopt bij de optionele updates.

Alternatieve drivers

Je kunt ook op zoek gaan naar alternatieve, niet-officiële stuurprogramma's. Er zijn verschillende community's en fora die voor populaire oudere apparaten aangepaste drivers aanbieden of INF-bestanden hebben aangepast om ze onder nieuwere Windows-versies te laten werken.

Voor scanners is de alternatieve software van VueScan populair. Deze ondersteunt bijna achtduizend oude scanner-modellen en werkt vaak prima, al is de software niet gratis (vanaf circa 19 euro per jaar). Een proefversie is wel beschikbaar (je kunt eventueel een wegwerpadres gebruiken), zodat je kunt nagaan of je scanner werkt onder Windows 10/11.

Voor printers is het Gutenprint-driverpakket bekend, voorheen bekend als Gimp-print, al is dit alleen beschikbaar voor Linux en macOS. We hebben helaas niet de ruimte om hier dieper op in te gaan, maar je kunt een al dan niet virtuele Linux-machine op je netwerk opzetten (ook op een Raspberry Pi) en hierop Gutenprint installeren. Vervolgens deel je de printer zodat je deze ook op je Windows-pc kunt gebruiken. Voor scanners bestaat een vergelijkbaar project: Scanner Access Now Easy, eveneens voor Linux.

De kans is groot dat je met VueScan je oude scanner nog prima aan de praat krijgt.

Driverblokkade

Het kan gebeuren dat er wel een driver beschikbaar is, maar dat Windows 10/11 de installatie blokkeert. Mogelijk is de driver technisch incompatibel, bijvoorbeeld een 32bit-driver op een 64bit-systeem (Windows 11 is altijd 64 bit), of een kerneldriver die noodzakelijke kernelfuncties mist doordat deze niet meer worden ondersteund door het geüpdatete besturingssysteem. In dit geval kun je nog de compatibiliteitsmodus proberen (zie de passage Driverprobleem), maar het resultaat blijft onzeker. Je maakt dan meer kans via een virtuele machine met een oudere Windows-versie, zoals Windows 10 voor 32bit-drivers.

Soms blokkeert Windows 10/11 de installatie omdat de (kernel)driver niet digitaal is ondertekend. Ben je zeker dat het om een betrouwbare driver gaat, dan kun je deze controle tijdelijk uitschakelen. Open Instellingen, kies Systeem / Systeemherstel en klik tweemaal op Nu opnieuw opstarten. Kies vervolgens Problemen oplossen / Geavanceerde opties / Opstartinstellingen en klik op Opnieuw opstarten. In het menu dat verschijnt, kies je optie 7: Afdwingen van stuurprogrammahandtekening uitschakelen. Windows start nu zonder handtekeningcontrole, zodat je de driver kunt installeren. Bij de volgende herstart is de controle weer actief, maar de driver blijft werken.

Ga je liever voor een iets doortastender aanpak? Voer dan de Opdrachtprompt uit als administrator, voer het commando bcdedit /set TESTSIGNING ON in en herstart je pc. Deze draait dan in testmodus, zie de indicatie rechtsonder. Installeer de driver en voer daarna meteen bcdedit /set TESTSIGNING OFF uit, gevolgd door een herstart om terug normaal te werken.

Deze Windows draait tijdelijk in een (minder veilige) testmodus.

Virtueel alternatief

Lukt het niet om je oude apparaat met een van de bovenstaande workarounds aan de praat te krijgen binnen Windows 10/11, dan zit er weinig anders op dan een ouder of ander besturingssysteem te gebruiken. Het handigst is om dit als virtuele machine (VM) bovenop je huidige Windows te draaien. Binnen deze VM installeer je dan de originele driver en software voor het apparaat.

Geschikte gratis tools zijn Oracle VirtualBox en VMware Workstation Pro (na registratie op https://support.broadcom.com). Via bijvoorbeeld https://archive.org kun je naar schijfkopiebestanden zoeken en downloaden. Wij vonden er onder meer diverse Windows XP-iso-bestanden en installeerden een exemplaar in VirtualBox.

Dit kan als volgt. Start VirtualBox, klik op Nieuw en vul de gegevens in, zoals Microsoft Windows XP (32-bit). Bij ISO-image verwijs je naar je download. Vink Overslaan zonder toezicht aan, klik op Afmaken en vervolgens op Starten. Volg de installatie-instructies. Je bezit of vindt wellicht een geldige licentie voor deze oude Windows.

Koppel het apparaat aan een fysieke poort op je pc en geef deze vervolgens door aan de VM, zodat de virtuele Windows het apparaat herkent. Dit kan vanuit het menu Apparaten in het venster met een opgestarte VM.

Bij printers kun je ook delen via het VM-netwerk, zodat je vanuit je gewone Windows via het netwerk kunt printen naar de VM. Selecteer de (uitgeschakelde) VM in VirtualBox, kies Instellingen, open Netwerk en vink Netwerkadapter inschakelen aan. Stel eventueel Gekoppeld aan in op Bridged Adapter zodat de VM een ip-adres krijgt binnen hetzelfde netwerk als je host-pc.

Een oude HP-printer werd succesvol op een virtuele Windows XP geïnstalleerd.

Extra tips

Soms brengen fabrikanten firmware-updates uit die de compatibiliteit met een nieuwer besturingssysteem verbeteren. Het kan dus lonen om de firmware van het apparaat te controleren en eventueel te updaten. Raadpleeg hiervoor de bijbehorende instructies. Het is ook mogelijk dat sommige apparaten, zoals printers, een legacy- of compatibiliteitsmodus hebben, waardoor ze wel ondersteund worden door Windows of een generieke driver. Raadpleeg ook hiervoor de handleiding.

Tot slot nog een tip die we met enige terughoudendheid geven. Vind je geen geschikte driver op de website van de fabrikant, probeer dan eventueel een gratis tool als IObit Driver Booster of Snappy Driver (Lite). Soms halen deze nog een oude driver uit de online Microsoft Update Catalog die werkt. Dit kan helaas ook zomaar fout gaan, dus maak vooraf zeker een herstelpunt. Let ook op dat je geen ongewenste extra's mee installeert.

Driver-installers: als het echt niet anders kan, en nadat je een herstelpunt hebt gemaakt.

 Nieuwe printer nodig? Kijk op Kieskeurig.nl/prijsdalers om voor de beste deal!

Inkt en cartridges

Voor je printer