ID.nl logo
Captain Crunch: 'Hacken moet je jezelf leren'
© PXimport
Huis

Captain Crunch: 'Hacken moet je jezelf leren'

Je smartphone, je pc, je internetgebruik: veel, heel veel is te danken aan hobbywerk uit de oertijd van computers. Knutselaars als Steve Wozniak, Steve Jobs en ook hun toenmalige compagnon annex 'phreaker' Captain Crunch. "Koffie in, code out."

Dit is Captain Crunch

Captain Crunch is de hackersnaam van oerhacker John Draper. De in 1943 geboren programmeur dankt zijn nickname aan de mascotte (Cap'n Crunch) van een Amerikaans merk cornflakes dat in de jaren 60 een plastic fluitje meeleverde. Het scheepsfluitje dat als kinderkadootje in de cornflakesdoos zat, bleek bruikbaar om het telefoonsysteem van AT&T te hacken. Gratis gesprekken, ook voor duurdere lange-afstandsverbindingen, waren hierdoor mogelijk. Draper wist dit hacken van het telefoonnetwerk (phone hacking, ook wel phreaking) uit te dokteren na een tip van een blinde phonehacker. Het cornflakesfluitje wist namelijk een toonzuivere klank op 2600 hertz te geven, wat precies de frequentie is waarop het toenmalige AT&T-systeem interne commando's doorgaf.

Het beroemde hackersmagazine 2600: The Hacker Quarterly (voor het eerst gepubliceerd in 1984), is vernoemd naar deze vondst. Door te experimenteren met het fluitje wist radiopiraat Draper zogeheten blue boxes te maken: analoge elektronische apparaten waarmee de diverse tonen van het telefoonsysteem te reproduceren waren. Elke beller kon zo de rol van een operator aannemen.

Waar ben je nu mee bezig?

"Ik doe code-development voor Golden Spear, een start-up in San Francisco die AI (artifical intelligence, ofwel kunstmatige intelligentie - red.) ontwikkelt voor natural language processing. Het gaat dan om analyse en begrip van gewone taal, zowel in tekst als in spraak. En ook nog eens in diverse talen. Het is voor computers heel moeilijk om een gewone zin te herkennen." Lees ook: Wat is de NSA?

Dus je bent gewoon developer, geen hacker?

"Ik promote wel PGP (encryptiemethode Pretty Good Privacy - red.), dat is één van de beste manieren die er is om je communicatie veilig te houden. PGP bezorgt de NSA veel hoofdpijn."

Wat was je reactie op de onthullingen over de Amerikaanse inlichtingendienst NSA?

"Ik was niet verbaasd over de onthullingen door Edward Snowden. Ik wist wel dat ze de technologie hadden, ik wist alleen niet wat ze daarmee deden."

"Het baart me wel zorgen dat het veel mensen niet deert. Veel mensen halen hun schouders op: I don't care. Dat is fout. John Q. Public (Jan Modaal - red.) denkt dat er niets aan de hand is, want hij of zij 'doet toch niks illegaals?' Dat is een passieve en gevaarlijke houding, als schapen."

Crunchman doceert

Hoe komt een oerhacker die geen miljardenbedrijf heeft opgezet in Computer!Totaal? We hebben Captain Crunch, ook wel Crunchman genoemd, gesproken in de aanloop naar een college dat hij in september gaat geven aan Nederlandse studenten. Het IT Talent College, georganiseerd door Conjugo Events, brengt Captain Crunch 'voor de klas'. Hij legt dan het phreaking van vroeger uit, vertelt over zijn ervaring met softwareontwikkeling door de jaren heen en geeft zijn visie op huidige trends op het gebied van coding, security en verwante zaken. Zoals past bij een echte collegetour is deze bijeenkomst toegankelijk voor studenten die ter plaatse ook hun eigen vragen kunnen stellen.

Je vreest dat we in 1984 leven?

"Ja, 1984 is hier. Daarom adviseer ik iedereen: gebruik crypto! Gebruik encryptie ook voor de meest alledaagse zaken. Helaas is dat voor de meeste mensen nog altijd te ingewikkeld. Ik heb geprobeerd om de PGP-plug-in voor Chrome aan de praat te krijgen. Dat lukte me niet. Ik heb PGP nu wel werkend op mijn iPad. Dat kostte me een paar uur werk."

Gewone mensen maken dus erg weinig kans om encryptie te gebruiken voor hun communicatie?

"Nee, hoor. Ik raad Wickr aan, dat is een communicatie-app die je gewoon en makkelijk kunt installeren. Het is een veilige manier om te communiceren en het heeft zogeheten 'perfect forward secrecy'. Dat betekent dat het telkens nieuwe encryptiesleutels gebruikt, waardoor het vrijkomen - of kraken - van een sleutel geen impact heeft op alle berichten. Verder staan en blijven de berichten op mijn iPhone staan. Als ik een bericht wil lezen, wordt het ontsleuteld en dan na één uur automatisch gewist. Standaard staat het automatisch deleten ingesteld op 24 uur. Je kunt dat zelf instellen, bijvoorbeeld ook op een week."

"Geen enkel crypto-programma is perfect. Maar Wickr komt erg dicht in de buurt."

Je leest nu tijdens ons interview ook Wickr-berichten?

"Nee. Wickr heeft nu net een storing, dat heb ik weer met mijn pech!"

"Dat is wel echt jammer, want nu kan ik niemand bereiken terwijl ik even in Nederland ben. Ik ken hier mensen die me willen ontmoeten, maar die veilig moeten communiceren. Soms gebeurt dat zelfs via een tussenpersoon. Ik heb hun telefoonnummers of andere contactgegevens dan ook niet."

Waar erger je je aan?

"Mensen mailen me wel eens met me met de vraag 'Leer mij om te hacken'. Dat is een hele domme vraag. En het is te riskant. Voor hun én voor mij. Gezien mijn verleden word ik in de gaten gehouden. Hacken moet je jezelf leren. Dat heb ik ook gedaan."

Wat heb jij jezelf toen geleerd om te hacken?

"Ik zat in telefoonsystemen, wat toen analoge apparaten waren. Ik ben aan computers begonnen om analoge elektronica te ontwerpen. Dat was voor een analoge stemvervormer die ik wilde maken. Ik had een digitale computer nodig om de gecompliceerde filters te berekenen."

Welke computer was dat dan?

"Ik deed dat rekenwerk op wat toen een minicomputer heette: een HP 2000-systeem. Een vriend van me had dat in zijn garage staan. Hij wilde een bedrijf opzetten voor timesharing, waarbij dus meerdere mensen tijd op een centraal computersysteem konden huren. Dit was vóór de tijd van de personal computer. Dat bedrijf BTI, Basic Timesharing Inc., gaf mij toegang voor 99 cent per uur. De normale prijs was iets van 20 dollar per uur, plus nog eens de kosten van de processorbelasting die je veroorzaakt."

"Toen ik eenmaal had geleerd om de computer te gebruiken, was ik om."

Waarom ben je oorspronkelijk aan hacking, van analoge elektronica, begonnen?

"Ik was nieuwsgierig. Toen ik in dienst moest, had ik weinig te doen dus heb ik daar maar met het telefoonsysteem gespeeld. Toen ik uit dienst kwam, ontdekte ik dat het commerciële telefoonsysteem erg leek op dat in het leger."

Wat leer en doe je zelf anno nu?

"Dat is niet heel veel meer. Door mijn medische situatie kan ik niet meer veertien uur achter elkaar programmeren. Dus ik vertrouw veel op aanvullende functies van developmenttools, zoals AutoComplete. Dat en andere hulpmiddelen zitten in de meeste moderne IDE's (integrated development environments - red.). Bovendien is dat ook nodig voor de complexiteit van hedendaags coden: als je te maken hebt met bijna 30.000 API-calls (application programming interfaces - red.), zoals in een modern besturingssysteem. Hulp van developmenttools scheelt dan veel tijd."

Programmeren is dus makkelijker dan ooit?

"Nou, dat hangt ervan af. Ik vind bijvoorbeeld Visual Studio (het ontwikkelprogramma van Microsoft - red.) helemaal niks. Daar heb ik 24 uur aan besteed en geen één regel code gemaakt. Er zijn zoveel API's en zoveel mogelijke manieren om iets te doen. Er is te veel complexiteit. Je kunt jezelf dan zó in een cirkel klemzetten."

Wat gebruik je dan wel?

"Ik werk het meeste in Python. Misschien is dat ook omdat ik wat vastgeroest ben: ik wil geen andere talen meer leren. Gemiddeld besteed je dan namelijk zo'n tachtig procent van je tijd aan de syntax van een programmeertaal. Een taal is namelijk niet zo vergevingsgezind voor foutjes. Dus moet je de syntax goed doorhebben. Maar je bent dan niet bezig met het onderliggende probleem dat je met die programmeertaal wilt oplossen."

Inspiratie voor Jobs en Wozniak, hobbyclub

Het phonehacken door Captain Crunch en de door hem gemaakte blue boxes waarmee anderen dit ook konden doen, heeft AT&T gedwongen om het hele telefoonsysteem te herzien. De kosten van de gepleegde gratis gesprekken plus de kosten voor de vervanging van apparatuur waren enorm. De blue boxes van Draper zijn via een artikel in Esquire Magazine in 1971 breed onder de aandacht gekomen.

Onder de lezers waren ook een jonge Steve Jobs en Steve Wozniak, die vervolgens zelf in de blue box-business ging. De twee latere Apple-oprichters gingen deze phonehackapparaatjes maken en verkopen. Onder de lezers waren echter ook de Amerikaanse autoriteiten, die Draper in 1972 hebben gearresteerd voor telefoonfraude. Dat heeft Captain Crunch vijf jaar voorwaardelijke celstraf opgeleverd.

De beroemde phreaker is niet alleen bekend van zijn telefoonhacks en indirecte invloed op Apple-grondleggers Jobs en Wozniak. Draper was ook één van de leden van een hobbycomputerclub die vergaande impact heeft gehad. De Homebrew Computer Club in Silicon Valley die van maart 1975 tot december 1986 bijeenkomsten hield waar de leden dan hun knutselwerk aan elkaar showden, met elkaar deelden en weer verbeterden. Zoals Wozniaks ontwerp van de zelfbouwcomputer Apple 1. Uit de Homebrew-scene zijn diverse grondleggers van de pc- en later ICT-industrie voortgekomen.

▼ Volgende artikel
Review LG OLED EVO 65G56LS – Opnieuw de grens verlegd
Huis

Review LG OLED EVO 65G56LS – Opnieuw de grens verlegd

LG blijft verbetert de oled-techniek nog veel verder en dat werpt dit jaar eindelijk zijn vruchten af. De LG OLED EVO 65G56LS is uitgerust met een nieuw type oled-paneel dat aanzienlijk meer piekhelderheid en kleurbereik levert. Daarnaast heeft LG webOS 25 uitgerust met een aantal AI-functies die het gebruiksgemak moeten verbeteren.

Fantastisch
Conclusie

LG toont met de G5 dat er nog flink wat vooruitgang geboekt kan worden in oled-technologie. Perfect is deze tv echter nog niet, vooral in heel donkere beelden moet LG de software nog aanpassen om ruis en zichtbare gradaties te vermijden.  De LG OLED EVO 65G56LS haalt uit het nieuwe oled-paneel echter wel een indrukwekkende piekhelderheid, en erg ruim kleurvolume. We durven bijna zover gaan om te zeggen dat hij de klassieke zwakke punten van oled elimineert. Samen met de uitstekende kalibratie geniet je zo in Filmmaker Mode van bijna referentie beeldkwaliteit. De ingebouwde luidsprekers leveren een aangename klank, wel jammer dat LG DTS-ondersteuning geschrapt heeft. De nieuwe AI-features in webOS 25 moeten duidelijk nog verder rijpen, voorlopig leveren ze geen meerwaarde, maar webOS blijft wel erg gebruiksvriendelijk. De nieuwe afstandsbediening sluit aan bij de moderne trend met minder toetsen. Gamers tot slot vinden op de G5 alles wat ze maar kunnen wensen. Dit is een topmodel, met een bijhorend prijskaartje, maar hij is het zeker waard.

Plus- en minpunten
  • Alpha11-processor met uitstekende beeldverwerking
  • Fantastische HDR-beelden in HDR10 en Dolby Vision
  • Goede kijkhoek en anti-reflectie
  • WebOS 25, met vijf jaar lang nieuwe versies
  • Advertenties op het Home-scherm
  • Geen ondersteuning voor HDR10+ en DTS
  • Voorlopig weinig meerwaarde met AI

 

LG OLED EVO 65G56LS (2025)

  • Adviesprijs: 3,299 euro
  • Wat: Ultra HD 4K 165 Hz W-OLED-tv
  • Aansluitingen: 4x HDMI (4x v2.1 (48 Gbps), ARC/eARC, ALLM, VRR, HFR), 3x usb, 1x optisch digitaal uit, 2x antenne, 1x IR-blaster, Wifi 6 (802.11ax), ethernet, Bluetooth 5.3, WiSA
  • Extra’s: HDR10, HLG, Dolby Vision IQ, Dolby Atmos, webOS 25, AirPlay 2, Google Cast, USB/DLNA-mediaspeler, DVB-T2/C/S2, CI+-slot, Alpha 11 gen2 processor
  • Afmetingen: 1.441 x 910 x 263 mm (incl. voet)
  • Gewicht: 26,6 kg (incl. voet)
  • Verbruik (per 1000 uur): SDR 85 kWh (E) / HDR 222 kWh (G) 

De nieuwe G-serie van LG is verkrijgbaar in twee versies. Een met een centrale voet in doos zoals ons testmodel, te herkennen aan de letters ‘LS’ achteraan en een model met een meegeleverde wandbeugel, die modellen hebben de letters ‘LW’ achteraan. De G-reeks mikt nog steeds in eerste instantie op wandmontage. Het toestel zelf is 24mm diep, dat lijkt misschien veel, maar die dikte heeft het wel over het hele oppervlak. Er is geen behuizing voor elektronica die verder uitsteekt. De rand is afgewerkt met een zilverkleurige strip, en dat geeft deze tv van opzij bekeken echt een premium look. De wandbeugel is verstelbaar, je kunt het toestel beperkt links en rechts draaien. De voet kun je monteren in twee posities, hoog en laag, in de hoge positie is er ruim plaats voor een soundbar. Het moet gezegd ook op een tv-meubel ziet hij er prima uit, wandmontage is zeker geen verplichting. 

Aansluitingen

De selectie aansluitingen die LG gebruikt is al enige tijd onveranderd gebleven, maar is dan ook erg goed. Met vier hdmi-poorten die allemaal de maximale hdmi 2.1-bandbreedte (48Gbps) leveren, zitten gamers in ieder geval gebeiteld. Verdere gamingfuncties zijn ALLM, 4K120 en VRR (AMD FreeSync en NVIDIA G-Sync). PC-gamers kunnen zelfs tot 4K165 gaan, dat is een duidelijke upgrade ten opzichte van vorig jaar. Input-lag is altijd een sterk punt geweest bij LG, dat is dit jaar niet anders, in 4K60 meten we 10,5ms, in 2K120 zelfs maar 5,5ms. Op poort 2 kan je ARC/eARC gebruiken, gamers die een soundbar willen aansluiten, houden nog steeds drie volwaardige HDMI-poorten over. 

Wil je de opstelling zo netjes mogelijk houden, altijd mooi bij een premium tv, dan kun je de bijgeleverde IR-blaster gebruiken om brontoestellen te besturen met de LG-afstandsbediening, ook als die apparaten bijvoorbeeld in een kast staan. De G5 ondersteunt het WiSA-protocol (Wireless Speaker and Audio Association), maar is beperkt tot 2.1-configuraties. Daarmee is jammer genoeg geen draadloze surroundopstelling mogelijk. Alle kabels kun je via twee clips en twee verzonken kanalen wegleiden naar de voet. 

Nieuw oled-paneel, nieuw record

Nieuwe ontwikkeling op vlak van oled-technologie zijn niet uitzonderlijk. Twee jaar geleden introduceerde LG bijvoorbeeld oled-panelen met een laag microlenzen die voor een mooie verbetering in helderheid zorgden. Die microlenzen zijn op de G5 echter niet meer aanwezig. In ruil gebruikt dit model een gloednieuw paneel dat een andere opbouw van de oled-materialen gebruikt. Onder de naam OLED evo Met Brightness Booster Ultimate belooft de G5 hogere piekhelderheid en een breder kleurbereik. En dat blijken geen loze beloftes. Op het 10%-venster haalt de G5 2409 nits, en op een volledig wit beeld zelfs 356 nits. 

Lees ook: Zo testen we televisies

Dat alles gemeten in de uitstekend gekalibreerde HDR Filmmaker mode. Ter verduidelijking, dat is een 50 procent verbetering tegenover de G4 van vorig jaar, en voldoende om de kop van het oled-peloton aan te voeren. Vooral de verbetering op het volledig wit veld is impressionant. Daardoor moet de G5 nu de helderheid veel minder laten dalen als het beeld veel wit bevat, iets wat op vorige generaties nog merkbaar was. Ook het kleurbereik is weer groter geworden, en met 99,9% P3 is de G5 perfect uitgerust voor prachtige HDR-beelden. Het paneel had een uitstekende uniformiteit en weert zeer goed reflecties. De kijkhoek is prima.

De Filmmaker Mode is er voor wie minimale beeldverwerking wil, en de mooiste beelden getrouw aan de intentie. In SDR laat dat prachtige resultaten zien, maar de echte pracht van de G5 komt tevoorschijn bij HDR-beelden. Ook hier is de kalibratie nagenoeg perfect met enorm veel witdetail, intense kleuren, en dankzij de hoge piekhelderheid tintelende lichtaccenten. Kleuren worden goed bewaard als ze zeer helder zijn, dat dankt de tv aan het nieuwe paneel. Enkel in de donkerste beelden laat de G5 wat steken vallen. Er is veel schaduwdetail, maar in sommige beelden merken we veel ruis die het beeld ruw maakt en detail verbergt. In een ander geval was er wat blokvorming en bandvorming zichtbaar. We hopen dat LG nog wat aan de software kan sleutelen. 

Prima beeldverwerking

De Alpha11 beeldprocessor is aan zijn tweede generatie toe, maar nieuwe features lijken er niet te zijn. De upscaling en ruisonderdrukking zijn erg goed. In deinterlacing van 1080i-beeld merkten we op een testpatroon opnieuw een foutje waardoor kamvorming zichtbaar was, al bleek dat bij de meeste content niet tot problemen te leiden. Kleurstroken in zachte gradiënten elimineer je met de Vloeiende Gradatie-instelling, maar activeer die enkel als je het echt nodig acht, en dan alleen in de laagste stand. In een van onze testclips veegde die instelling ook wolken uit de lucht. Ook de dynamische tonemapping waar we gebruikelijk erg tevreden over zijn, laat je op dit model beter uit inactief.

Die maakte het beeld te helder, waardoor het aan contrast en impact verliest. Bovendien levert de G5 ook zonder dynamische tonemapping knap beeld. Goede punten waren er voor de bewegingsscherpte. Het oled-paneel laat nauwelijks of geen dubbele rand optekenen rond bewegende voorwerpen. Wie in 24Hz-filmmateriaal te veel last heeft van judder bij snelle camerabewegingen, activeert best TruMotion, bijvoorbeeld in ‘Cinematografische Beweging’ als je minimale invloed wenst. Maar ook hogere instellingen leverden goede resultaten, en de G5 toonde erg weinig beeldfouten zelfs met TruMotion in de Vloeiend-stand. 

Geen DTS-ondersteuning meer

Het is jammer, maar de G5 ondersteunt alleen nog maar Dolby Atmos, geen DTS meer. Vooral voor mensen met een uitgebreide bibliotheek Blu-ray schijven is dat een tegenvaller. Streaming gebruikt overwegend Dolby Atmos, dus daar weegt dat gebrek minder. De 60 Watt 4.2 kanaalsoplossing leek ons onveranderd. De klank is goed gebalanceerd, met een warm karakter en duidelijke baslijn. Zelfs surround is goed hoorbaar. Voor veel mensen zal dit volstaan, maar voor echte bioscoop audio zal een soundbar toch vereist zijn. Nieuw dit jaar is de Personal Sound Wizard. Die laat je een aantal keer in groepen van vier fragmenten horen met verschillende geluidsinstellingen, jij duidt aan wat je het best vindt klinken. Na de test bepaalt de processor op basis van je keuzes je geprefereerde klankinstellingen. Iets gelijkaardig bestond vorig jaar al voor beeld, maar we vinden dat je daar beter voor Filmmaker Mode of Cinema beeldmode kiest. Bij audio mogen persoonlijke voorkeuren wat meer doorwegen. 

WebOS 25, AI als persoonlijk hulpje

Kunstmatige intelligentie moet de nieuwe troef zijn van webOS 25, maar al deze nieuwe functies bleken niet te werken in het Nederlands. Voice ID, waarbij de tv je herkent op basis van je stem is nog niet beschikbaar in Nederlands. Maar ook andere functies, zoals de AI Chatbot die je moet helpen bij eenvoudige vragen zoals het aanpassen van beeldkwaliteit of aanbevelingen geven voor content, leek zelden te weten wat hij met onze vragen moest doen. LG kondigde ook generatieve kunst aan die je kan gebruiken in de screensaver, maar ook dit was nog niet beschikbaar. Nu missen we die AI-functies wel niet, de G5 is zo ook gebruiksvriendelijk, maar we hopen toch dat dit via software updates verbeterd wordt. 

In dit overzichtsartikel vind je alle informatie over webOS. WebOS 25 is van uitzicht niet echt veranderd op wat details na. Zo kan je live tv en HDMI-ingangen nu als tegels toevoegen in de rij met apps op het Home-scherm. Apps en Quick Cards die je niet gebruikt, kan je verbergen. Het app-aanbod is erg ruim en de G5 ondersteunt Airplay2 en Google Cast. LG toont helaas reclame op het Home-scherm en in de screensaver, lees in dit artikel hoe je reclame verwijdert.

De ‘Magic Remote’ heeft een nieuw ontwerp gekregen. Een rechthoekige vorm met afgeronde hoeken, en vooral minder toetsen. Weg zijn de cijfer- en kleurtoetsen, de volume- en kanaaltoetsen zijn nu kanteltoetsen. De mute-toets is verdwenen, muten doe je door de volume knop lang naar beneden te duwen. De ingangen-toets is vervangen door een Home Hub-toets, maar wanneer je die lang indrukt, toont de tv de ingangen. De aanwijsfunctie is gebleven, je kan de cursor op het scherm besturen door de afstandsbediening te bewegen. De afstandsbediening oogt moderner, en het gebruiksgemak is prima, maar we zouden hem niet beter noemen dan de oude versie. 

Conclusie

LG toont met de G5 dat er nog flink wat vooruitgang geboekt kan worden in oled-technologie. Perfect is deze tv echter nog niet, vooral in heel donkere beelden moet LG de software nog aanpassen om ruis en zichtbare gradaties te vermijden.  De OLED65G56LS haalt uit het nieuwe oled-paneel echter wel een indrukwekkende piekhelderheid, en erg ruim kleurvolume. We durven bijna zover gaan om te zeggen dat hij de klassieke zwakke punten van oled elimineert. Samen met de uitstekende kalibratie geniet je zo in Filmmaker Mode van bijna referentie beeldkwaliteit.

De ingebouwde luidsprekers leveren een aangename klank, wel jammer dat LG DTS-ondersteuning geschrapt heeft. De nieuwe AI-features in webOS 25 moeten duidelijk nog verder rijpen, voorlopig leveren ze geen meerwaarde, maar webOS blijft wel erg gebruiksvriendelijk. De nieuwe afstandsbediening sluit aan bij de moderne trend met minder toetsen. Gamers tot slot vinden op de G5 alles wat ze maar kunnen wensen. Dit is een topmodel, met een bijhorend prijskaartje, maar hij is het zeker waard.

▼ Volgende artikel
Tekst kopiëren en plakken? Zo krijg je toegang tot het klembord op Android
Huis

Tekst kopiëren en plakken? Zo krijg je toegang tot het klembord op Android

Het is misschien niet het eerste waar je aan denkt, maar ook Android heeft – net als Windows – een klembord. Daarmee kun je gemakkelijk tekst kopiëren van de ene app naar de andere. Maar hoe open je dat klembord eigenlijk? En waar vind je wat erop staat? Je leest het in dit artikel!

Wat gaan we doen?

In dit artikel leggen we uit hoe kopiëren en plakken in Android precies werkt. Dat geldt voor zowel Android-smartphones en Android-tablets.

  • Zo werkt kopiëren, knippen en plakken
  • Knippen en plakken vanuit toetsenbord
  • Verbeteringen dankzij Android 13

Wil je meer weten over de veiligheid van Android? Lees dan het artikel Alles wat je moet weten over Android-beveiliging

Tekst of afbeeldingen kopiëren en plakken: het is een van de basisfuncties van elk besturingssysteem. Ook Android ondersteunt dit natuurlijk. Je kunt iets kopiëren in de ene app en het vervolgens plakken in een andere. Maar het Android-klembord kan meer dan alleen dat. Alles wat je kopieert, wordt daar namelijk tijdelijk opgeslagen. Handig als je per ongeluk iets hebt weggehaald, iets wilt terugvinden of gewoon even wilt kijken wat je allemaal hebt gekopieerd.

Let wel: hoe je precies bij het klembord komt, hangt af van je toestel en de Android-versie die je gebruikt. Zo hebben merken als Samsung en LG hun eigen klembordfunctie ingebouwd. Andere toestellen vereisen meestal een specifieke toetsenbord-app om het klembord te kunnen openen. In dit artikel leggen we je uit hoe je dat doet met zo’n toetsenbord-app.

Klembord binnen toetsenbord-apps

Om toegang te krijgen tot het klembord, heb je een toetsenbord-app nodig die die functie ondersteunt. Populaire keuzes zijn Gboard van Google en SwiftKey van Microsoft. Beide bieden vergelijkbare klembordfuncties, dus je kunt zelf kiezen welke je het prettigst vindt. Download en installeer de app, en stel deze daarna in als je standaard toetsenbord.

©PXimport

Met een ander toetsenbord in Android heb je meer mogelijkheden.

Dat instellen doe je via het instellingenmenu van je Android-telefoon. Gebruik het zoekveld bovenin het scherm en typ 'toetsenbord'. Je krijgt dan een lijst met resultaten. Kies de optie waarmee je het standaard toetsenbord kunt wijzigen en tik daarop.

Kies vervolgens de toetsenbord-app die je net hebt geïnstalleerd, zoals Gboard of SwiftKey. Let op: de vormgeving van de instellingen kan per toestel verschillen. Gebruik je liever een andere toetsenbord-app met klembordfunctie? Geen probleem – zolang je maar de juiste app selecteert bij het instellen.

Tekst kopiëren en plakken

Het klembord werkt meestal alleen met tekst. Wil je iets kopiëren naar een andere app? Selecteer dan een stuk tekst en kopieer het. Open bijvoorbeeld WhatsApp, ga naar een chat en houd het tekstveld even ingedrukt om de tekst direct te plakken. Soms zie je ook een klembordsymbooltje verschijnen, net boven het toetsenbord en onder het tekstveld. Tik daarop om het volledige klembord te openen.

Zie je dat symbooltje niet meteen? Dan krijg je waarschijnlijk eerst de suggestie om alleen de laatst gekopieerde tekst te plakken. Tik in dat geval op het witte rondje met het pijltje naar rechts – zo krijg je alle opties te zien.

Onder het kopje Recent zie je een lijstje met wat je als laatste hebt gekopieerd. Tik op een item om het direct in het tekstveld te plakken. Let wel: deze lijst wordt na een tijdje automatisch geleegd. Gebruik je vaak dezelfde tekst? Dan kun je die vastpinnen, zodat hij bewaard blijft. Zowel Gboard als SwiftKey ondersteunen deze functie: houd het item ingedrukt en kies voor Vastpinnen.

Klembord sinds Android 13

Sinds Android 13 is het klembord flink verbeterd. De basis is nog steeds hetzelfde: je kopieert tekst of een afbeelding in de ene app en plakt die in een andere. Maar de manier waarop je het klembord gebruikt, is een stuk handiger en overzichtelijker geworden. Dat maakt het werken met meerdere fragmenten tegelijk een stuk efficiënter.

Een van de grootste vernieuwingen is dat je nu meerdere items kunt bewaren – zowel tekst als afbeeldingen. Alles wat je kopieert, verschijnt in een nieuw klembordpaneel. Je opent dat paneel via het meldingscentrum of door een tekstveld lang ingedrukt te houden. Daar kun je door je gekopieerde items bladeren, kiezen wat je wilt plakken, en dingen die je niet meer nodig hebt, direct verwijderen. Je kunt zelfs een tekstfragment nog aanpassen voordat je het plakt.

Het klembordpaneel dat in Android 13 zijn intrede heeft gemaakt.

Met de komst van Android 13 werden er ook meteen een aantal nieuwe privacyfuncties voor het klembord geïntroduceerd. In eerdere versies konden apps op de achtergrond soms ongemerkt meelezen wat je had gekopieerd – met alle risico’s van dien. Nu heb je als gebruiker veel meer controle. Zo is er een nieuwe toestemmingsvraag voor klembordtoegang én krijg je een melding als een app probeert mee te kijken. Een stuk veiliger dus.