Digitaal lezen neemt al jaren een vlucht. Veel fanatieke lezers maken al gebruik van een e-reader en sommigen lezen zelfs van het scherm van een tablet of smartphone. Maar voor je digitale boeken heb je helemaal geen scherm nodig! Een audioboek afspelen werkt wellicht nog ontspannender. In dit artikel laten we je zien hoe audioboeken downloaden werkt, hoe ze je beheert en op al je apparaten afspeelt.

1 Waarom audioboeken?

Audioboeken (ook wel audiobooks) hebben nogal de reputatie om boeken voor luie mensen te zijn, maar dat is onterecht. Audioboeken beluisteren is vooral heel efficiënt. Want wanneer je leest, kun je doorgaans niets anders doen. Luister je naar audioboeken, dan kan dat wel. Kortom, je kunt je hele huis schilderen en tegelijkertijd drie boeken ‘gelezen’ hebben. Dat gaat je met een traditioneel boek niet lukken. Het zorgt er dan ook voor dat je wellicht boeken beluistert die je anders (uit tijdgebrek) zou laten liggen. Wel is het zo dat niet elk boek geschikt is voor elk moment, zie daarvoor het kader ‘Concentratie’ verderop.

2 Sites met audioboeken

Verderop in dit artikel bespreken we uitgebreid Audible, een dienst met een ruime selectie aan audioboeken. Toch willen we je ook laten weten dat er heel veel plekken zijn waar je audioboeken gewoon kunt kopen zoals je dat met reguliere boeken zou doen. Meestal download je ze gewoon als audiobestand. Dit soort sites zijn niet moeilijk te vinden. Bruna heeft bijvoorbeeld veel audioboeken en op Bol.com kun je ze ook vinden. Daarnaast kun je terecht bij iTunes voor luisterboeken op je iPhone of iPad en bij Google Play voor boeken die je op je Android-toestel wilt luisteren. Kortom, opties genoeg. Oh, en googelen op ‘audiobooks kopen’ brengt direct de beste opties naar voren.

©PXimport

3 Abonnementen

Er zijn ook abonnementsdiensten voor boeken, zoals Netflix dat is voor films en series. Je betaalt een vast maandbedrag en kunt, in sommige gevallen, net zoveel boeken downloaden en beluisteren als je wilt. De grootste Nederlandstalige site op dit gebied is Storytel, waarbij je voor 9,95 euro onbeperkt toegang hebt tot luisterboeken (let wel: toegang, je streamt de boeken, je downloadt ze niet). Luisterbieb is ook een interessante dienst, met name omdat je hem ook kunt gebruiken als je geen lid bent van de bibliotheek. Je bent dan wel beperkt tot boeken die behoren tot het publieke domein, dus je keuze is een stuk minder. Bliyoo is het boekenabonnement van Bruna, dat je voor 9,95 euro toegang biedt tot zowel boeken als luisterboeken.

Gratis?

©PXimport

4 Voor Windows 10

Een audioboek is natuurlijk gewoon een geluidsbestand. In theorie kun je dat gewoon afspelen in elk willekeurig programma dat mediabestanden afspeelt. Waarom dan op zoek naar een specifieke speler? Omdat je hierbij allerlei extra opties krijgt die het beluisteren van zo’n audioboek een stuk prettiger maken. Audiobooked is een goed voorbeeld van een app voor Windows 10. Deze gratis app (met advertenties) stelt je in staat om de afspeelsnelheid aan te passen, bladwijzers in te stellen en een slaaptimer te activeren. Daarnaast ondersteunt het programma een breed scala aan bestandsformaten.

5 Voor Android

Vrijwel elke aanbieder van audioboeken biedt ook een smartphone-app aan waarin je die kunt beluisteren. Maar het is ook fijn om een app te hebben die niet aan een dienst gekoppeld is. Wij vinden Smart AudioBook Player een fantastische Android-app voor het beluisteren van drm-vrije audioboeken. De app bevat superhandige functies, zoals het bijhouden van voortgang in verschillende boeken tegelijk, het aanmaken van personagelijsten, een automatische pauzefunctie voor als je in slaap valt enzovoort. De app mag veertien dagen gratis gebruikt worden, daarna vallen er wat functies weg tenzij je 1,99 euro betaalt, wat wij heel schappelijk vinden.

6 Voor iOS

In iOS kun je natuurlijk ook gewoon audioboeken downloaden in iTunes, en daarmee kun je de boeken ook gewoon afspelen. Maar dat programma is niet ideaal voor het beluisteren van audioboeken. Bookmobile Audiobook Player is dat wel. De interface is prachtig en de app bevat nagenoeg alle functies die Smart Audiobook Player voor Android ook heeft, maar dan mét de mogelijkheid om ook drm-beschermde content af te spelen (van bijvoorbeeld Audible of iTunes). De app is wel een stukje duurder, na een gratis proefperiode van zestig (!) dagen, betaal je 3,99 euro voor de app.

©PXimport

Drm

7 Audioboeken op cd

De meeste diensten voor audioboeken bieden je de mogelijkheid om in beperkte mate boeken op cd te branden. Dat is echter een hoop gedoe, en het gaat nog weleens mis (en aangezien je bij sommige diensten maar één brandlicentie per titel krijgt, is dat zonde). We raden in dit geval dan ook aan om het audiobestand te converteren naar een drm-vrij bestand met DRM Audio Converter for Windows. Niet helemaal de bedoeling natuurlijk, maar als je het echt alleen doet om een kopie voor jezelf op een cd te maken, zien wij daar geen probleem in. De app kost 39,95 euro, maar je mag hem wel gratis uitproberen.

©PXimport

8 Catalogus aanleggen

Ben je van plan een bibliotheek aan te leggen van honderden, misschien wel duizenden audioboeken? Dan is het handig om naast een app voor het beluisteren, ook een programma/app voor het beheren van je boeken te ehbben. All My Books is daarvoor een fantastisch programma, voornamelijk omdat het je helpt om je gehele boekencollectie in kaart te brengen (dus fysieke boeken, e-books én luisterboeken). All My Books vertelt je precies waar een boek in de kast staat, of waar het bestand op je harde schijf staat. Je moet er helaas wel 40 euro voor neertellen na de trial-versie van 30 dagen.

9 Delen of niet?

Dat je je gebrande cd niet tien keer moet kopiëren om met gratis boeken te gaan strooien, lijkt ons duidelijk. Maar hoe zit het met het delen van een account om zo samen van luisterboeken te profiteren, bijvoorbeeld in Audible of Storytel? Ook daar kunnen we kort over zijn: officieel mag dat niet, tenzij je het alleen deelt met andere mensen die op hetzelfde adres wonen (voor Storytel geldt die voorwaarde overigens anders: dat account mag simpelweg delen met maximaal één persoon). Het is lastig voor dit soort diensten om dit te controleren, maar de boekenmarkt zit in een lastige fase en probeert te digitaliseren, dus een beetje steun in plaats van misbruik is belangrijk.

©PXimport

Concentratie

10 Waarom Audible?

We gaan aan de slag met Audible, een dienst die we net al even genoemd hebben. Wat wij zo fantastisch vinden aan Audible, is dat wat je consumeert ook echt van jou is. Zelfs nadat je je abonnement opzegt (Audible kost vijftien euro per maand en daarvoor krijg je elke maand één boek en fikse korting op andere boeken), mag je de boeken nog steeds luisteren. Het aanbod van Audible is gigantisch – dát is niet zo vreemd, aangezien het bedrijf van Amazon is. Wel een groot nadeel: het aantal Nederlandstalige boeken is zeer beperkt.

©PXimport

11 Audible gebruiken

Om Audible te gebruiken, log je in op www.audible.com met je Amazon-account (of je maakt een nieuw account aan als je er nog geen hebt). Eenmaal ingelogd begint je gratis proefperiode van 30 dagen. Je krijgt direct één credit toegewezen. Zoek op de site het boek dat je wilt horen en kies vervolgens voor Buy Now with 1 Credit en klik daarna op Confirm purchase. Wanneer je nu de gratis Audible-app downloadt voor iOS, Android of Windows en inlogt met je Amazon-account, verschijnt het luisterboek direct in je bibliotheek en kun je gelijk luisteren.

12 Van luisteren naar lezen

Soms ben je aan het luisteren en krijg je de behoefte om te lezen, of andersom. Daar heeft Amazon ook aan gedacht, en om die reden is Audible Matchmaker geïntroduceerd. Als je hier naartoe surft en inlogt met je Amazon-account, dan scant de site of er eventueel audioboeken zijn die passen bij de e-books die je hebt gekocht of andersom. Als dat het geval is, dan kun je het ontbrekende exemplaar met korting kopen. In de Amazon Kindle-app kun je vervolgens tijdens het lezen eenvoudig overschakelen op luisteren of andersom. Je hebt daar dus wel de Kindle-app voor nodig.

©PXimport

E-books

13 E-books laten voorlezen

De audioboeken die je koopt via Audible, Storytel enzovoort, zijn ingesproken door mensen. Daarnaast is het nog mogelijk om een e-book voor te laten lezen. Dat is dan niet echt een luisterboek, maar spraaktechnologie is tegenwoordig zo geavanceerd dat het prima te doen is als je niet te hoge eisen stelt. Dit werkt op elk platform anders, maar zowel in Windows, als in iOS en Android, kun je via toegankelijkheidsopties aangeven dat je de teksten op het scherm wilt laten oplezen. Vervolgens open je simpelweg het e-book, waarna de spraakondersteuning de tekst op het scherm voorleest. Emotie ontbreekt, maar het werkt wel.

14 Zelf luisterboeken maken

Wat nu als je zelf een boek hebt geschreven waarvan je een audioversie wilt maken? Ook dat is mogelijk. Het enige dat je nodig hebt, is het daadwerkelijke boek (je dient dat te publiceren op Amazon) en een microfoon (wel een goede natuurlijk). Vervolgens log je in op ww.acx.com (alweer een bedrijf van Amazon) zoek je je boek op. Volg dan de instructies en na het inspreken (wat natuurlijk niet zomaar even gedaan is) kun je je audiobook via de site publiceren op Amazon, Audible en in iTunes. Je krijgt royalties als het daadwerkelijk verkocht wordt.

©PXimport

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.