ID.nl logo
Zelf controle over je netwerk met deze 10 routers
© Reshift Digital
Huis

Zelf controle over je netwerk met deze 10 routers

Een eigen router kun je vrijwel altijd aansluiten op de (modem)router van je internetprovider. Het nadeel is wel dat je eigen router vaak dan niet direct een ip-adres krijgt toegewezen en dat je dan het apparaat voor niets hebt hangen. PCM zet tien apparaten op een rij waarmee je wel direct een ip-adres krijgt toegewezen.

Als je wat meer wilt met je thuisnetwerk blijkt vaak dat de router van je internetprovider ver dichtgetimmerd is. Je kunt er natuurlijk altijd een eigen router achter hangen, maar vaak werk je dan met een dubbele NAT. Nu kun je met DMZ de meeste nadelen van een dubbele NAT wel omzeilen, maar je eigen router krijgt dan nog steeds geen direct benaderbaar ip-adres. Sommige modemrouters bieden een bridgemodus, waarmee het apparaat als modem werkt. Een nadeel blijft wel dat je ook als het goed werkt een apparaat voor niks hebt hangen. 

Het is echter altijd mogelijk om geheel met eigen apparatuur te werken. In het geval van een vdsl-verbinding heb je dan een eigen modem of modemrouter nodig, terwijl je je bij de doorsnee glasvezelverbinding vaak kunt volstaan met een normale router, omdat een glasvezelverbinding doorgaans is afgewerkt met een mediaconverter voorzien van een netwerkwerkaansluiting. En als je die om de een of andere reden ook niet wilt gebruiken, dan is het met wat moeite mogelijk om de glasvezel direct op een eigen router aan te sluiten. 

In dit artikel geven we je opties voor zowel vdsl, glasvezel als kabelinternet. Want hoewel het bij de kabel tot nu toe niet mogelijk was een eigen modemrouter te gebruiken, zou dat moeten veranderen als de beleidsregel Handhaving Besluit Eindapparaten in januari 2022 in werking treedt.

Bij bonding worden twee lijnen gecombineerd om een snellere aansluiting te realiseren

-

Fritz!Box 7530 AX

Als je een internetabonnement heb op basis van vdsl, dan krijg je van je internetprovider een modemrouter. Zo’n apparaat is vaak sterk dichtgetimmerd. Wil je een modemrouter hebben die geschikt is voor je vdsl-verbinding, bijvoorbeeld als vervanging van een Experia Box? Dan is de Fritz!Box 7530 met een prijskaartje van 179 euro een interessante keuze. De ingebouwde modem is geschikt voor alle standaarden die momenteel in gebruik zijn over één lijn. Zo worden vectoring en supervectoring ondersteund. Qua wifi krijg je wifi 6 in een 2x2-configuratie. 

Een voordeel van deze Fritz!Box is dat ook KPN’s ip-televisieplatform ondersteund wordt. Bovendien is deze modemrouter ook nog eens geschikt voor telefonie en heeft hij een ingebouwde DECT-centrale. De aanwezigheid van een DECT-radio is niet alleen interessant om draadloze DECT-huistelefoons te gebruiken, maar maakt dat deze Fritz!Box ook werkt in combinatie met AVM’s Fritz!Dect smarthomeproducten. Dit assortiment bevat slimme schakelaars en lampen die je kunt bedienen met een app of fysieke schakelaar. Heb je geen behoefte aan wifi 6, dan is er ook een wifi5-variant van de Fritz!Box 7530 voor 139 euro.

©PXimport

Fritz!Box 7583

AVM heeft ook andere vdsl-modemrouters in het assortiment. In sommige gevallen komt de eerdergenoemde Fritz!Box 7530 bijvoorbeeld tekort, want er wordt geen bonding ondersteund. Bij bonding worden twee lijnen gecombineerd tot een snellere aansluiting om een hogere snelheid te halen of een acceptabele snelheid te halen als één lijn niet voldoet. Overigens bieden niet veel internetproviders bonding aan. Heb je bonding, dan is de Fritz!Box 7583 die 319 euro kost de variant uit het aanbod van AVM die je moet hebben. Qua wifi wordt wifi 5 ondersteund, maar wel in een in een 4x4-configuratie. Hierdoor is deze draadloze router interessant als je veel wifi-apparatuur relatief dicht bij de router gebruikt.

De Fritz!Box 7583 is ook geschikt voor telefonie en heeft twee analoge aansluitingen, een isdn-aansluiting en een ingebouwd DECT-basisstation. Die DECT-radio kun je behalve voor DECT-huistelefoons ook gebruiken in combinatie met AVM’s smarthomeproducten.

Het voordeel van een Fritz!Box is dat de modemrouter eenvoudig werkt in combinatie met een hoop providers, doordat er een ingebouwde lijst is waar je uit kunt kiezen. Uiteraard ondersteunt ook deze Fritz!Box KPN’s ip-televisieplatform.

©PXimport

Zyxel VMG4005-B50A

Tegenwoordig wordt voor vdsl-verbindingen doorgaans een modemrouter gebruikt. Maar dat hoeft natuurlijk niet. Heb je een prima router of heel specifieke wensen en ben je alleen op zoek naar een vdsl-modem, zodat je eigen router direct een ip-adres van de internetprovider krijgt toegewezen? Dan kun je terecht bij de Zyxel VMG4005-B50A. Dit apparaat is (bijna ouderwets) alleen een modem en is geschikt voor alle vdsl-standaarden die momenteel in gebruik zijn. Hierbij wordt ook bonding ondersteund, waarbij twee lijnen worden samengevoegd tot één snellere verbinding.

Omdat het een modem is, is deze Zyxel qua aansluitingen erg simpel. Meer dan een RJ11 voor aansluiting op de telefoonlijn en een netwerkaansluiting die je aansluit op de wan-poort van je router krijg je niet. Handig is dat het compacte kastje geschikt is voor wandmontage. Omdat een vdsl-aansluiting stiekem toch wat configuratiewerk vereist voor bijvoorbeeld authenticatie, is er wel een webinterface waarmee je de modem configureert. Ook zijn er eventueel wel wat simpele routerfuncties ingebouwd. Voor een modem is de VMG4005-B50A met een prijs van zo’n 130 euro wel relatief duur.

©PXimport

Bij bonding worden twee lijnen gecombineerd tot een snellere aansluiting om een hogere snelheid te halen

-

Draytek Vigor 167

Zyxel is niet de enige fabrikant die een los vdsl-modem in het assortiment heeft, ook Draytek biedt met de Vigor 167 een dergelijk apparaat aan. Let erop dat de Vigor 167 dus echt enkel als modem werkt; de oudere Vigor 165 functioneerde ook nog als simpele router, al is Draytek wel van plan om in een later stadium ook routerfunctionaliteit naar dit apparaat te brengen. Het apparaat heeft in ieder geval al twee lan-aansluitingen. Die tweede aansluiting kun je gebruiken om toegang te krijgen tot de webinterface van het apparaat.

Om de Vigor 167 te gebruiken, moet je de eerste netwerkpoort aansluiten op de wan-poort van je router die vervolgens een ip-adres direct van je internetprovider krijgt. Voor de configuratie is er een webinterface waarin je de benodigde instellingen kunt invoeren om de vdsl-verbinding te initialiseren. Ondanks dat gebrek aan functionaliteit betaal je wel zo’n 144 euro voor deze modem. De ingebouwde modem is geschikt voor aansluitingen over één telefoonlijn, bonding wordt dus niet ondersteund. Wel is de modem geschikt voor supervectoring.

©PXimport

TP-Link Archer VR400 V3

TP-Links Archer VR400 V3 is een router voorzien van ingebouwd vdsl-modem dat geschikt is voor verbindingen zonder bonding. De modemrouter kost zo’n 75 euro en is een relatief eenvoudig model. Zo mist de Archer VR400 ten opzichte van sommige andere modemrouters een ingebouwde telefooncentrale. De router is voorzien van wifi 5 in een 2x2-configuratie met een maximale theoretische snelheid van 867 Mbit/s op de 5GHz-band. De modemrouter is overigens compatibel met TP-Links OneMesh-producten, waarmee je een wifi-mesh-netwerk opzet. 

Ook de rest van de eigenschappen zijn zoals we van een typische consumentenrouter verwachten. Zo is er een switch met vier 1Gbit/s-netwerkpoorten. Op de aanwezige usb-poort kun je eventueel een 4G-modem aansluiten die functioneert als failover als de primaire internetverbinding eruit ligt; een mogelijkheid die sommige Fritz!Box-routers overigens ook bieden. Qua routermogelijkheden krijg je met dit apparaat alles wat TP-Link op zijn consumentenrouters biedt, verpakt in een frisse en toegankelijke interface. De router heeft ondersteuning voor een IGMP-proxy en zou dus in staat moeten zijn op ip-televisie te routeren. Het is niet bekend of bijvoorbeeld KPN’s ip-televisieplatform echt vlekkeloos werkt.

Fritz!Box 6660 Cable

Sinds eind januari is vrije modemkeuze in Nederland een feit. Er zijn niet heel veel alternatieve apparaten te koop. De Fritz!Box 6660 Cable, die in Duitsland bijvoorbeeld te koop is voor 235 euro, heeft de beste papieren om in te zetten als alternatieve modemrouter voor Ziggo. Naast een modem die geschikt is voor Docsis 3.1 en EuroDocsis 3.0 is deze modemrouter voorzien van wifi 6 (2x2), vier 1Gbit/s-netwerkpoorten en één 2,5Gbit/s-netwerkpoort. Ook is de router geschikt voor telefonie door de aanwezigheid van een analoge telefoonaansluiting en een ingebouwd DECT-basisstation.

©PXimport

EdgeRouter 4

Wil je bij glasvezel de NTU laten hangen of heb je GPON-glasvezel? Dan kun je vrijwel iedere router aansluiten. Als het apparaat vlan’s en, indien dat wordt vereist, het opzetten van een PPPoE-verbinding ondersteunt, zou het moeten werken. Wil je ook ip-televisie gebruiken? Dan heb je in ieder geval op het KPN-platform een IGMP-proxy nodig. De EdgeRouter 4 is een router die alle genoemde zaken ondersteunt, waardoor je op telefonie na alle zaken die je internetprovider aanbiedt, kunt gebruiken. Je betaalt zo’n 190 euro voor deze router. 

De EdgeRouter 4 heeft naast drie normale ethernetaansluitingen ook een SFP-slot. Dat kun je in combinatie met een geschikte SFP-module direct aansluiten op een AON-glasvezelaansluiting. Let er op dat anders dan in de meeste routers voor consumenten de EdgeRouter 4 niet is voorzien van een geïntegreerde switch: je sluit een eigen switch achter de router aan om je netwerk op te bouwen. Ook is deze router niet voorzien van wifi en is dit apparaat qua configuratie bedoeld voor experts, zeker in het scenario waarbij hij een router van een internetprovider volledig vervangt.

©PXimport

MikroTik hEX S

MikroTik heeft een breed assortiment netwerkapparatuur, dat opvalt door de uitgebreide configuratiemogelijkheden. Het is zeker geen spul voor beginners en besturingssysteem RouterOS is overweldigend en eigenzinnig, maar met de routers is eigenlijk alles mogelijk. Een router van MikroTik is bijvoorbeeld zo te configureren dat ook KPN’s ip-televisieplatform werkt, al heb je vermoedelijk wel hulp van andere gebruikers nodig om het geheel werkend te krijgen. In het assortiment biedt MikroTik routers in allerlei prijsklassen. De MikroTik hEX S is een goedkoop model dat voor zo’n 70 euro ook nog eens voorzien is van een SFP-poort. Hierdoor kun je hem in combinatie met een geschikte SFP-module ook direct aansluiten op een AON-glasvezelaansluiting. 

De behuizing ziet er netjes uit en is lekker compact. Net als de eerdergenoemde EdgeRouter 4 is dit apparaat puur een router zonder wifi en is het geen typisch consumentenmodel. Handig is dan weer wel dat deze router net als de typische consumentenrouter wel een ingebouwde hardwareswitch heeft, waardoor het een prima basis is voor een wat kleiner thuisnetwerk. Ubiquiti heeft met de EdgeRouter X SFP overigens een vergelijkbare router op basis van dezelfde hardware, met ingebouwde switch.

©PXimport

Synology Mesh Router MR2200ac

Naast NAS-apparaten maakt Synology ook routers, waaronder de MR2200AC. De router is voorzien van wifi 5 in een 2x2-configuratie. Je kunt het apparaat los kopen en als draadloze router gebruiken, maar Synology zet de MR2200AC niet primair met die gedachte op de markt. Zoals je uit de naam al kunt opmaken, is dit een mesh-router die je kunt inzetten als wifi-mesh-systeem. Anders dan de meeste netwerkfabrikanten verkoopt Synology geen kits, maar koop je simpelweg net zoveel nodes als je nodig hebt; een MR2200ac kost zo’n 142 euro. 

Een ander opvallende eigenschap van Synology-routers is besturingssysteem SRM, dat erg veel lijkt op het bij NAS-apparaten gebruikte DSM. Zo ziet de webinterface er net als op een NAS uit als een desktopomgeving en kun je zelfs add-ons installeren. Dat zijn er logischerwijs minder dan op een NAS, maar handigheden als een mediaserver, download station en vpn-server zijn aanwezig. In de nieuwste firmware heeft Synology ondersteuning voor een IGMP-proxy toegevoegd. Hierdoor kan deze router ook ip-televisie routeren bij bepaalde glasvezelaanbieders, waaronder KPN. Let er op dat eventuele switches in je netwerk IGMP-snooping moeten ondersteunen.

©PXimport

Pas op met glasvezel

Op sommige routers kun je, vaak in combinatie met een SFP-module, de glasvezelkabel direct op een router aansluiten. Let er op dat niet iedere glasvezel-SFP-module werkt, de module moet de goede lichtfrequenties ondersteunen. Bij een het KPN-glasvezelnetwerk moet de module voldoen aan TX 1310 nm en RX 1490/1550 nm en werken met een afstand van 14 kilometer. Je kunt het best zoeken naar ervaringen van andere gebruikers qua combinaties die werken.  Helaas is de aansluitmethode op de FTU niet standaard en kun je de glasvezelkabel relatief eenvoudig beschadigen. Je hebt een geschikt glasvezelpatchkabeltje nodig. Doorgaans heeft deze aan de kant van de FTU een SC-connector en aan de kant van de SFP-module een kleinere LC-connector. Met een geschikte patchcover of een koppelblokje kun je de kabel aansluiten. Let erop dat er blauwe en groene aansluitingen zijn; kies de juiste kleur om beschadigingen te voorkomen.

Fritz!Box 5530 Fiber AON

AVM staat niet voor niets een aantal keer in dit artikel met verschillende Fritx!Box-routers. De netwerkfabrikant biedt voor iedere situatie namelijk een interessant model dat eenvoudig te configureren is. Ook als je op zoek bent naar een router die je direct zonder aparte mediaconvertor (NTU) kunt aansluiten op een glasvezelverbinding is er een geschikt model. De Fritz!Box 5530 is voorzien van een SFP-slot en wordt voor 169 euro gebundeld verkocht met een geschikte SFP-module voor een AON-glasvezelaansluiting. De 5520 is bovendien een erg moderne router. 

Zo heeft het apparaat naast twee 1Gbit/s-netwerkpoorten ook een multigigabit-netwerkpoort met een snelheid van 2,5Gbit/s. Handig om bijvoorbeeld een NAS met multigigabit-aansluiting centraal op je netwerk aan te sluiten. Met ondersteuning van wifi 6 (2x2) is de router ook op draadloos gebied helemaal bij de tijd. AVM biedt ook mesh-extenders op basis van wifi 6, waarmee een Fritz!Box het hart vormt van een wifi-mesh-systeem. Ook voor telefonie is de router met een analoge telefoonaansluiting en ingebouwd DECT-basisstation uitermate geschikt. Hierdoor kun je hem behalve voor DECT-huistelefoons net als bij andere Fritz!Box-routers ook gebruiken in combinatie met de smarthomeproducten van AVM.

©PXimport

Conclusie

Zoals je in dit artikel kunt lezen, is het bij iedere internetverbinding mogelijk om de (modem)router van je provider te vervangen door eigen apparatuur. In het geval van vdsl en kabel is het aansluiten van een eigen modem een eenvoudig klusje. Wil je echter aan de slag met het aansluiten van je router rechtstreeks op de glasvezel, dan is dat zoals je in het kader ‘Pas op met glasvezel’ kunt lezen soms een behoorlijke uitdaging die niet zonder risico’s is. We raden je bij een glasvezelaansluiting daarom aan om de mediaconverter (NTU) toch te gebruiken. 

Op het (geringe) energieverbruik na heeft zo’n kastje eigenlijk geen nadelen. Heb je een relatief recente glasvezelaansluiting op basis van GPON, dan heb je doorgaans geen keuze en moet je de mediaconverter (ONT) gebruiken. Je gebruikt dan de normale wan-aansluiting van je router.

▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.

▼ Volgende artikel
Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand
© MG | ID.nl
Huis

Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Dynamische achtergronden zorgen voor afwisseling.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Handig: voor specifieke apps een andere taal hanteren.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Het venster Snelle instellingen is flink op de schop gegaan.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

Een verlichtingseffect zodra je een melding ontvangt.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

iOS 26 hanteert het Liquid Glass-design.

Zonder achtergrond

iOS bevat de nieuwe app Voorvertoning. Hiermee kun je documenten scannen, invullen en opslaan als pdf-bestand. Wil je een nieuwe achtergrond op het vergrendel- of thuisscherm instellen, maar heeft de afbeelding een achtergrond die je liever niet ziet? Ook dan kun je de app Voorvertoning inzetten. Open de afbeelding en tik op de knop rechtsboven (herkenbaar aan >>). Kies voor Verwijder achtergrond. Sla de afbeelding opnieuw op en gebruik deze vervolgens als achtergrond. 

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Bepaal hoe de pictogrammen worden getoond.

Uniforme kleuren

Je kunt het kleurenschema van iOS ook overeen laten komen met de kleur van de behuizing van het toestel, bijvoorbeeld oranje. In het vak Getint vind je uiterst links een knop met het pictogram van een telefoon. Klik hierop om de kleuren te laten ‘matchen’. iOS weet op basis van het serienummer welke telefoon en welke kleur je gebruikt.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Liquid Glass kan niet helemaal uitgeschakeld worden, maar je kunt een eind komen.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Kies tussen een lichte en donkere modus.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Je kunt aangepaste achtergronden kiezen in de app Berichten.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.