ID.nl logo
Wat zijn cookies en hoe nuttig of gevaarlijk zijn ze?
© Reshift Digital
Huis

Wat zijn cookies en hoe nuttig of gevaarlijk zijn ze?

Wanneer je een website (voor de eerste keer) bezoekt is de kans groot dat je een pop-up of een balkje ziet verschijnen met de vraag of je akkoord gaat met het cookiebeleid en met het aanvaarden van cookies. Maar wat zijn cookies eigenlijk? Zijn ze nuttig of zitten er ook schaduwkanten aan? Wat zegt de wet? En hoe beheer je al die cookies dan?

Wat gaan we doen?

We gaan na wat precies ‘cookies’ zijn, welke soorten er zijn en waarvoor ze zoal kunnen worden ingezet. We tonen je ook hoe je die cookies kunt beheren. Dat doen we in een paar browsers, maar ook met behulp van externe tools.

Tip 01: Wall versus banner

Laten we beginnen met een klein experiment. Bezoek even www.emerce.nl en vervolgens ook www.cookierecht.nl. In beide gevallen stuit je op een melding rond het gebruik van cookies op de site. In het eerste geval krijg je af te rekenen met een zogenoemde cookiewall: pas wanneer je Ja, ik geef toestemming aanklikt kun je de site bezoeken. In het tweede geval krijg je een cookiebanner te zien: je kunt het pop-upvenstertje ook gewoon sluiten en je hebt zonder meer toegang tot de site. Hierbij geef je (impliciet) te kennen dat je akkoord gaat met het plaatsen van bepaalde cookies – net alsof je de knop Accepteren hebt ingedrukt. Overigens tref je in deze pop-up ook de knop Instellingen aan, waarna je specifiek kunt aangeven welk type cookies je toelaat. De sitebeheerder omschrijft deze drie types als: Striktnoodzakelijk, Statistiek en Extern (o.a. sociale media). Allemaal nogal verwarrend dus, zeker voor wie niet goed weet wat cookies precies zijn. Hoog tijd dus om daar wat helderheid in te scheppen.

©PXimport

Cookies kunnen allerlei gebruikersgegevens vasthouden, bijvoorbeeld de inhoud van je winkelmandje

-

Tip 02: ‘Stateful’ sessies

Cookies zijn in feite weinig meer dan heel kleine tekstbestandjes die door een webserver op je computer worden geplaatst. Dat kan zeker nuttig zijn. Wanneer je browser namelijk een verbinding opzet met een webserver gebeurt dat via het http-protocol. Dit protocol is echter ‘stateless’, wat betekent dat gebruikersgegevens over de verschillende webpagina’s of sitebezoeken heen niet onthouden worden door de webserver. Dat houdt meteen in dat je bij elk nieuw bezoek opnieuw je voorkeuren (zoals taal of land) moet ingeven en dat is niet bepaald handig. Om nou die surfsessies toch ‘stateful’ te maken, zetten websites cookies in. Die kunnen namelijk allerlei gebruikersgegevens vasthouden, zoals je taalvoorkeur, je login-ID of de inhoud van je winkelmandje. Wanneer je later opnieuw die site bezoekt, wordt het bijhorende cookiebestand ingelezen en hoef je die gegevens niet opnieuw in te vullen op de site.

In Chrome bijvoorbeeld maakt je de (inhoud van de) cookies als volgt zichtbaar. Klik het knopje met de drie puntjes aan en kies Instellingen. Kies onderaan Geavanceerde instellingen weergeven, druk bij Privacy op de knop Instellingenvoorinhoud en vervolgens op Alle cookies en sitegegevens. Dubbelklik op een cookie om de inhoud te zien. In Edge gaat dat als volgt: druk op F12 en ga naar het tabblad Foutopsporing. In het linkervenster vouw je vervolgens Cookies open.

Of je zet hiervoor een externe tool in als IECookiesView, MozillaCookiesView of ChromeCookiesView, allemaal hier te vinden. Zo’n tool opstarten volstaat om alle opgeslagen cookies van de bijhorende browser te zien.

©PXimport

Tip 03: Functionele cookies

Het lijkt er dus op dat cookies alleen maar goed nieuws zijn voor de gebruiker, maar alle ophef, mede naar aanleiding van de opeenvolgende besluiten in de Europese wetgeving (zie kader ‘De wet’), doet wellicht al anders vermoeden. Zoals reeds aangegeven bestaan er namelijk verschillende types cookies. In tip 2 hadden we het eigenlijk alleen over functionele cookies, die nodig zijn om de gebruiker efficiënt een website te laten bezoeken, zoals dus het onthouden van taalvoorkeuren, login-ID of de inhoud van je winkelmandje. Vaak zitten hier trouwens zogenoemde sessiecookies bij, die automatisch verdwijnen zodra je de surfsessie beëindigt (in tegenstelling tot meer permanente cookies die in principe op je schijf blijven staan tot een ingestelde vervaldatum is bereikt). Voor functionele cookies hoeft volgens de (nieuwste) cookiewet geen expliciete toestemming aan de gebruiker gevraagd te worden.

©PXimport

Tip 04: Analysecookies

Er bestaan echter ook analysecookies. Die zetten websitebeheerders in om inzicht te krijgen in het gebruik van hun site. Een bekend voorbeeld zijn de cookies afkomstig van het erg populaire Google Analytics, waarmee beheerders onder meer een goed beeld krijgen van hoe de gebruiker zich door de webpagina’s beweegt. Wat deze Google Analytics-cookies betreft: wil de sitebeheerder aan een verplichte expliciete toestemming van de gebruiker ontsnappen, dan moet hij onder meer voorkomen dat het volledige IP-adres van de gebruiker richting Google wordt gestuurd.

©PXimport

De wet

Er bestaat al langer Europese regelgeving wat betreft het plaatsen van cookies op een website. Tot halfweg 2012 kon zowat iedere websitebeheerder ongestoord cookies plaatsen, maar toen werd de (eerste) cookiewet van kracht: voortaan moest elke website expliciet om de toestemming van de gebruiker vragen voor het plaatsen van cookies zodra die niet louter functioneel waren. Goed bedoeld ongetwijfeld, maar erg vervelend voor surfers die continu op een cookiemuur of -banner stuitten. Sinds 11 maart 2015 is een aangepaste, wat versoepelde cookiewet van kracht: voortaan is een expliciete toestemming ook voor analysecookies niet langer vereist, althans niet wanneer die uitsluitend worden ingezet om de kwaliteit of de effectiviteit van de site te meten. Meer informatie hierover vind je onder meer hier en hier. Houd er wel rekening mee dat elk Europees land de cookiewet enigszins anders kan interpreteren. Hier kun je terecht voor de gratis app CookieLaw die alles duidelijker hoort te maken (beschikbaar voor iPhone en binnenkort ook voor Android).

©PXimport

Tip 05: Marketingcookies

Tot slot zijn er nog de marketingcookies en het is vooral dit type dat cookies een wat wrange nasmaak geeft. Deze cookies zijn er namelijk op gericht een bezoeker te volgen op internet en/of om die zoveel mogelijk persoonsgerichte reclame te kunnen tonen – denk aan cookies van Facebook of Twitter. Voor dit type cookies is het wettelijk verplicht de expliciete toestemming van de gebruiker te vragen.

In veel gevallen heb je hier bovendien met zogenoemde third party-cookies te maken, cookies van een derde partij dus. In de regel is het namelijk alleen mogelijk dat een webserver cookies inleest die van hetzelfde domein afkomstig zijn als de website die je op dat moment bezoekt. Zo’n restrictie is echter snel omzeild. Het volstaat dat bijvoorbeeld een of ander online marketingbedrijf, zoals Google DoubleClick, een banner of een (al dan niet zichtbaar) plaatje op een webpagina van een andere website plaatst – met instemming van de beheerders van die site – om zelf ook cookies uit hun eigen domein op je computer te kunnen plaatsen zodra je die webpagina bezoekt. Wanneer je dan naderhand een andere site bezoekt, waar datzelfde marketingbedrijf ook content heeft geplaatst, dan weet dit bedrijf dat het om dezelfde gebruiker gaat – of in ieder geval om dezelfde computer of browser. Op deze manier kan een surfprofiel van jou worden samengesteld en krijg je bijvoorbeeld reclame te zien die op je vermeende interesses is afgestemd. Zulke cookies worden daarom ook wel indirecte cookies of traceercookies genoemd.

©PXimport

In de meeste browsers kun je tot op zekere hoogte cookies beheren

-

Tip 06: Traceercookies

Afhankelijk van de site die je bezoekt kun je (bepaalde) cookies al dan niet accepteren, maar sites als www.cookierecht.nl, waar je als bezoeker zelf kunt bepalen welke cookietypes je wilt toelaten, zijn zeldzaam. In de meeste browsers kun je tot op zekere hoogte cookies beheren. We kunnen ons wel voorstellen dat je niet meteen happig bent op traceercookies en die kun je eenvoudigweg blokkeren. In Chrome doe je dat via Instellingen / Geavanceerde instellingen weergeven / Instellingen voor inhoud, waarna je een vinkje plaatst bij Indirecte cookies en sitegegevens blokkeren. In Edge loopt dat eveneens over Instellingen / Geavanceerde instellingen weergeven, waarna je bij Cookies de optie Alleen cookies van derden blokkeren selecteert (andere opties zijn hier nog: Geen cookies blokkeren en Alle cookies blokkeren, maar met deze laatste blokkeer je dus ook functionele cookies waardoor sommige sites niet goed meer zullen werken).

Overigens tref je in beide browsers ook een ‘do not track’-functie aan, waarbij je browser de bezochte website zal verzoeken om geen traceercookies (en aanverwante technieken) te gebruiken. In Chrome vind je deze functie in de rubriek Privacy (Een verzoek voor niet bijhouden met je browseverkeer verzenden); in Edge in de rubriek Privacy en services (Do Not Track-aanvragen verzenden). Let wel, het gaat slechts om een verzoek; je hebt dus geen enkele garantie dat een site je verzoek inwilligt.

©PXimport

Tip 07: Verwijderen

Je kunt wel op elk moment cookies uit je browser verwijderen. In Chrome doe je dat als volgt. Klik de knop met de drie puntjes aan en kies Geschiedenis / Geschiedenis / Browsegegevens wissen. Zorg dat er een vinkje staat bij Cookies en andere site en plug-ingegevens, stel de gewenste periode in – om alle cookies te verwijderen stel je De volgende items verwijderen van in op het eerste gebruik. Bevestig met Browsegegevens wissen. Merk trouwens de opmerking boven aan het dialoogvenster op: “De volgende keer kan het handig zijn de incognitomodus (Ctrl+Shift+N) te gebruiken”. Inderdaad, wanneer je in deze modus surft worden alle cookies automatisch verwijderd zodra je de sessie afsluit – dat geldt bijvoorbeeld ook voor de ‘InPrivate navigatie-modus’ van IE of Edge.

Wil je dat Chrome altijd alle cookies automatisch wist zodra je de browsersessie stopzet, ga dan naar Instellingen / Geavanceerde instellingen weergeven / Instellingen voor inhoud en vink de optie aan: Lokale gegevens alleen bewaren totdat je je browser sluit.

Cookies wissen in Edge kan als volgt: ga naar Instellingen en klik op Kies wat u wilt wissen, waarna je hier Cookies en opgeslagen websitegegevens aanvinkt. Wil je dat Edge dat automatisch doet wanneer je de browser afsluit, zet dan de schakelknop bij Dit altijd wissen bij sluiten van browser op Aan.

©PXimport

Tip 08: Selectief beheer

Natuurlijk, wanneer je alle cookies in één klap wist, raak je ook de (vaak nuttige) functionele cookies kwijt. Nu kun je in principe wel vanuit een browser als IE, Firefox of Chrome aangeven van welke sites je cookies al dan niet wilt toelaten, maar dat werkt behoorlijk omslachtig. Voor selectief cookiebeheer zet je daarom beter een externe tool in. Een van de betere is de browser plug-in Ghostery, beschikbaar voor zowat alle bekende browsers. Het komt er in essentie op neer dat deze plug-in aangeeft welke trackers een bezochte website bevat, opgedeeld in Reclame, Site-analyse en Essentieel (lees: functioneel), waarna je met een paar muisklikken aangeeft welke trackers (cookies) je al dan niet accepteert, hetzij specifiek voor deze site, hetzij voor alle sites.

Er zijn ook nog andere goede cookiebeheerders, waaronder opensource-tool EditThisCookie (voor Chrome en Opera) en Firefox plug-in Advanced Cookie Manager. Beide tools zijn echter vooral bedoeld voor (wat gevorderde) gebruikers die het hele cookieverhaal in hun browsers nauwgezet willen volgen.

©PXimport

Er bestaan nog heimelijker en hardnekkiger varianten dan de klassieke http-cookies!

-

Tip 09: Nog meer cookies

Zonder het met zoveel woorden te zeggen hebben we ons in dit artikel vooral gefocust op klassieke http-cookies, die dus via het http-protocol worden uitgewisseld. Er bestaan echter ook nog een paar andere cookies of cookie-verwante technieken, die vaak nog hardnekkiger en heimelijker zijn. Zo zijn er bijvoorbeeld de Flash-cookies, ook wel LSO’s (Local Shared Objects) genoemd. In tegenstelling tot de klassieke http-cookies is hier geen vervaldatum ingebouwd en kunnen ze bovendien veel meer data bevatten: standaard 100 kB, in tegenstelling tot de bescheiden 4 kB van een klassiek cookie. Deze cookies belanden op je schijf via de Flash Player plug-in van je browser.

Verder zijn er nog cookies die gebruikmaken van ‘web storage’ oftwel DOM-storage (Document Object Model), afkomstig uit html5, en ook externe plug-ins als java en Silverlight laten lokale opslag toe. En wat dacht je bijvoorbeeld van ‘browser fingerprinting’: iedere browser bevat een hele reeks eigenschappen (zoals plug-ins, schermresolutie, systeemfonts, headers, user agent, enz.) en gecombineerd blijken die eigenschappen een browser een tamelijk unieke ‘fingerprint’ te geven. Ook op basis hiervan zou een webserver dus jouw browser kunnen identificeren. Voer zelf maar eens de test uit door hiernaartoe te surfen en de knop Test me in te drukken. Op het einde van de rit klik je dan op Show full results for fingerprinting. Slechts één op de 153.000 browsers bleek dezelfde fingerprint als de onze te hebben … Niet meteen een geruststellende gedachte.

©PXimport

Tip 10: Supercookie-aanval

Wil je ook op ‘supercookies’ als Flash en DOM-storage jagen, dan kun je eventueel een gratis tool als PrivaZer inzetten. Toegegeven, de interface oogt wat warrig, maar je kunt het als volgt aanpakken. Surf hiernaartoe en klik op Downloaden / Downloaden van de draagbare versie. Voer het programma uit en vink Ga naar hoofdmenu aan. Bevestig met Volgende. In het uitklapvenster kies je Internetactiviteiten, waarna je (alleen) een vinkje plaatst bij Cookies. Klik eventueel ook even Om te behouden aan: dan toont PrivaZer je van welke sites of domeinen cookies niet zullen verwijderd worden.

Vervolgens druk je op de knop Scan. Na afloop klik je Cookies – [x-aantal] aan. Klik de kolomtitel Type aan, zodat de cookies gesorteerd worden volgens type. PrivaZer herkent onder meer http-cookies en die van Flash, html5 en Silverlight. Je zet de opruimactie in gang met Schoonop.

©PXimport

Cookies bakken

Heb je een eigen website, dan vind je het wellicht nuttig om zelf ook één of meer (functionele) cookies te gebruiken. Dat kan met behulp van javascript. Op het internet vind je voldoende scripts die je met enige aanpassing op je eigen behoeftes kunt afstemmen. Met name hier vind je duidelijke instructies en eenvoudige scripts. Druk hier bij wijze van test ook even op de groene Try it Yourself-knop. Vul je naam in, bevestig met OK en klik dan bovenaan de groene Run-knop in. Je zal zien dat de browser je naam onthoudt, ook wanneer je die hebt herstart. Echter, zodra je cookies uit je browser verwijdert (zie ook tip 7), is de browser logischerwijs je naam weer kwijt.

©PXimport

▼ Volgende artikel
CES 2026: ASUS ROG perfectioneert zijn oled-gamingmonitors
© ASUS ROG
Huis

CES 2026: ASUS ROG perfectioneert zijn oled-gamingmonitors

ASUS ROG (Republic of Gamers) heeft tijdens CES 2026 een nieuwe generatie oled-gamingmonitors gepresenteerd. De fabrikant introduceert onder meer RGB Stripe Pixel oledtechnologie en een extra BlackShield-laag, die samen moeten zorgen voor scherpere tekst, beter contrast en een duurzamer paneel.

ASUS ROG legt de lat voor oled-gamingmonitors opnieuw hoger. De focus ligt dit jaar op perfectie in de details én een wereldprimeur. Centraal staat de nieuwe RGB Stripe Pixel-architectuur, die de tekstscherpte eindelijk op het niveau van de beeldkwaliteit brengt. Daarnaast introduceert ROG de BlackShield-film, een techniek die het contrast verdiept én de panelen weerbaarder maakt. Met deze line-up maakt ROG duidelijk dat oled niet langer alleen voor hardcore gamers is, maar ook voor de veeleisende dagelijkse gebruiker.

Scherper dan ooit dankzij nieuwe pixelstructuur

De grootste sprong voorwaarts zit 'm in de zogenaamde 'subpixels'. ROG stapt voor zowel de QD-OLED- als Tandem OLED-panelen over op de RGB Stripe Pixel-technologie. Een technische term met een heel praktisch voordeel: het rekent af met de kleurfranjes die tekst op eerdere oledschermen soms wat rafelig maakten. Dankzij een klassieke RGB-structuur ogen letters en lijnen nu net zo strak als op een traditionele monitor. Hiermee maakt ROG korte metten met een van de laatste pijnpunten van oled voor desktopgebruik.

Naast scherpte draait het bij deze generatie om duurzaamheid. De nieuwe BlackShield-film fungeert als een beschermende laag op de QD-OLED-panelen. Ten eerste oogt zwart nu ook écht zwart in verlichte kamers; ASUS ROG belooft een verbetering van zo'n 40 procent. Ten tweede maakt de laag het scherm fysiek sterker. De hardheid van het oppervlak is met een factor 2,5 toegenomen, wat de kans op krasjes bij het schoonmaken drastisch moet verkleinen.

©ASUS ROG

Ultrawide-primeur: 360 Hz versus 280 Hz

In het ultrawide-segment (34-inch, 3440 x 1440, 1800R) pakt ROG uit met twee modellen. Het absolute topmodel, de Swift OLED PG34WCDN, mag zich 's werelds eerste RGB OLED gamingmonitor noemen. Met 360 Hz, een responstijd van 0,03 ms en DisplayPort 2.1a (met de volledige 80 Gbps bandbreedte) is dit een monster voor puristen. Ook de 90W-stroomvoorziening via usb-c is royaal. Zoek je iets minder extreems? Dan is er de Strix OLED XG34WCDMS. Ook deze beschikt over de nieuwe scherpe pixeltechniek en BlackShield-laag, maar doet het met 280 Hz en DisplayPort 1.4 (met DSC) net iets rustiger aan.

Tandem RGB OLED: twee monitors in één

Met de 26,5-inch ROG Swift PG27UCWM brengt ASUS iets bijzonders: een monitor met een 'TrueBlack Glossy'-afwerking die kleuren moet laten knallen. Dit scherm gebruikt Tandem RGB OLED-technologie, waarbij de witte subpixel is weggelaten, en dat zorgt voor 27 procent meer kleurvolume. De echte troef is echter de dual-mode-functie. Die laat je moeiteloos schakelen tussen grafisch geweld in 4K op 240 Hz en pure competitieve snelheid in Full HD op 480 Hz. Daarmee is het een compacte alleskunner die zich als een kameleon aanpast aan je game.

©ASUS ROG

Verfijning 32-inch favoriet

De populaire 32-inch 4K QD-OLED krijgt een weloverwogen update onder de noemer 'Gen 3' (PG32UCDM). De sterke basis – 4K, 240 Hz en 0,03 ms responstijd – blijft behouden, maar wordt versterkt met de nieuwe BlackShield-film. Ook stapt dit model over op de hogere DisplayHDR True Black 500-standaard. Onder de motorkap is de monitor gemoderniseerd met DisplayPort 2.1a UHBR20, zodat hij klaar is voor de volgende generatie grafische kaarten.

Om de levensduur te garanderen, zijn alle nieuwe modellen uitgerust met OLED Care Pro en een Neo Proximity Sensor. Loop je even van je bureau weg? Dan dimt het scherm direct om de pixels te sparen. Via het DisplayWidget Center heb je volledige controle over onderhoud en AI-functies zoals Dynamic Shadow Boost. ASUS laat hiermee zien dat goede hardware tegenwoordig niet meer zonder slimme software kan.

Bekijk alle ASUS monitoren op Kieskeurig.nl

▼ Volgende artikel
CES 2026: MSI presenteert PRO MAX-serie voor thuis- en kantoorwerk (wit voert de boventoon)
© MSI
Huis

CES 2026: MSI presenteert PRO MAX-serie voor thuis- en kantoorwerk (wit voert de boventoon)

Tijdens CES 2026 heeft MSI de PRO MAX-serie gepresenteerd. Het gaat om apparatuur voor dagelijks werk, of dat nu thuis is of op kantoor, en om losse pc-onderdelen. Alles is uitgevoerd in een herkenbare, cleane vormgeving, waarbij vooral de keuze voor de kleur wit opvalt.

Binnen de serie introduceert MSI onder meer de PRO MAX 271UPXW12G-monitor. Deze 26,5 inch monitor met 166 PPI is uitgerust met een QD-OLED-scherm met UHD-resolutie. De matte afwerking beperkt reflecties en de hoge pixeldichtheid zorgt voor een scherpe tekstweergave. MSI benadrukt vooral de kleurnauwkeurigheid en consistente weergave tussen apparaten, met functies die energie besparen en het paneel beschermen bij langdurig gebruik.

©MSI

Desktops

Ook nieuw zijn de PRO MAX 80 AI+ en PRO MAX 150 AI+, twee desktop-pc's die AMD Ryzen AI 300-serie processors combineren met Nvidia GeForce RTX-grafische kaarten, waardoor ze heel geschikt zijn voor zwaardere taken.  Ondersteuning voor meerdere schermen, een groot aantal usb-aansluitingen en extra beveiligingsopties maken het echte werkpaarden.

©MSI

Daarnaast zijn er twee nieuwe all-in-one's, de PRO MAX 24 en PRO MAX 27, verkrijgbaar met een 24- of 27-inch scherm. Deze modellen draaien op AMD Ryzen 7-processors met geïntegreerde AMD Radeon-graphics. Ze hebben een 120 Hz verversingssnelheid en een aanraakscherm. De focus ligt hier op ruimtebesparing en ergonomie, met een verstelbare standaard en een uitklapbare webcam die alleen zichtbaar is wanneer nodig.

Voor de zelfbouwer

Naast complete systemen presenteert MSI ook het PRO MAX White-ecosysteem. Dit bestaat uit losse pc-onderdelen zoals een moederbord, voeding, behuizing en waterkoeler, allemaal uitgevoerd in dezelfde lichte kleurstelling. MSI mikt hiermee op gebruikers die zelf hun systeem samenstellen en daarbij een uniforme uitstraling belangrijk vinden.

©MSI

Beschikbaarheid

MSI heeft nog geen concrete prijzen of releasedata voor de PRO MAX-producten genoemd. De verschillende modellen en componenten worden in de loop van 2026 verwacht, met beschikbaarheid die per regio kan verschillen.