Mesh-wifi is niet meer weg te denken. We testen zestien verschillende wifi-mesh-systemen van acht verschillende fabrikanten (alweer zes producten meer dan een jaar geleden). Het strijdtoneel is een modern betonnen gebouw uit de 21e eeuw, bestaande uit drie verdiepingen en 1200 keiharde vierkante meters. Geen sinecure om dat van wifi te voorzien en zo konden we het kaf van het koren eenvoudig scheiden.

Gigantisch veel lijkt de markt voor wifi-mesh-systemen op het eerste gezicht niet te zijn veranderd, we zien voornamelijk dezelfde fabrikanten hun productcatalogi uitbreiden. Netgear, TP-Link, Linksys en ASUS voegen onder dezelfde serienamen als vorig jaar extra modellen toe, met primair iets andere antenne-opstellingen.

D-Link is een grote naam in netwerkland, maar was vorig jaar afwezig: hun Covr-systemen waren tijdens onze vorige test nog niet klaar. Zij doen dit jaar wel mee met zowel een dualband- als triband-oplossing, net als zo’n beetje elke concurrent.

Zowel AVM (vooral bekend van de Fritz!Box) als ASUS bewandelen ook een ander pad, namelijk het toevoegen van mesh-functionaliteit aan hun bestaande routers. Daarmee zit elke grote netwerkfabrikant feitelijk op één of andere manier in op het mesh-wifi-concept waarbij je meerdere draadloze accesspoints in je huis hebt en bekabeling overbodig is.

Ondanks de grote overlap in producten tussen onze vorige test en deze, is het opnieuw testen van die producten wel degelijk cruciaal, want via firmware-updates hebben de meeste fabrikanten significante veranderingen in hun systemen aangebracht. Primair op gebied van mogelijkheden of het installatiegemak, maar in sommige gevallen zijn zelfs de prestaties noemenswaardig verbeterd. Mocht je vorig jaar een specifiek model van je wenslijstje hebben geschrapt vanwege een ontbrekende eigenschap, zoals bedrade backhaul of accesspoint-modus, dan loont het de tabel opnieuw door te nemen.

AC-klasse

We splitsen de systemen in twee categorieën: dualband- en triband-oplossingen. De laatste kenmerkt zich door een extra ingebouwd draadloos netwerk specifiek voor het versturen van data tussen de satellieten (of accesspoints). Dualband-oplossingen, te herkennen aan de AC1200-, AC1300- of AC1750-classificering, dienen vooral om het bereik van je netwerk te vergroten, maar hebben een beperkte capaciteit. Meerdere intensieve gebruikers op de verschillende toegangspunten is vragen om problemen. Daarmee zijn ze primair geschikt als betaalbare oplossingen voor huishoudens met weinig (gelijktijdige) gebruikers.

Wil je bijvoorbeeld met z’n vieren gelijktijdig op de verschillende punten werken, kijk dan naar minimaal een AC2200-systeem. De extra capaciteit tussen de verschillende punten voorkomt dat een actieve downloader in de huiskamer een Netflix-stream in 4K op zolder platlegt.

Testprocedure

Voor deze test gaan we er wederom van uit dat mensen die geïnteresseerd zijn in wifi-mesh-systemen als belangrijkste doel hebben om op elke plek in huis een goed genoeg bereik te hebben. Sets die dat niet bieden, straffen we in de individuele bespreking af.

De daadwerkelijke resultaten zijn natuurlijk ook belangrijk en maken het verschil tussen een uitstekende en een goede set. Wel letten we vooral op de prestaties op de satellieten. Rond het eerste bedraad aangesloten punt presteert elke set minimaal goed. Vooral de resultaten met één hop zijn belangrijk, want onze ervaring leert dat je bij voorkeur niet meer dan één hop maakt tussen je aangesloten telefoon of laptop en de hoofdrouter.

Onze opstelling is een exacte kopie van vorig jaar. We testen met de router op de benedenverdieping, een tweede accesspoint op de verdieping daarboven en het derde punt op de bovenste verdieping. Let op dat de meeste systemen in verschillende hoeveelheden geleverd worden. Systemen met twee accesspoints worden waar mogelijk ook getest met een optionele derde unit, systemen met drie worden ook getest in een opstelling met twee punten. De zolder-1-hop-test simuleert dus de prestaties op de bovenste verdieping zonder dat daar ook een accesspoint wordt geplaatst. Zo kunnen we duidelijk het prestatieverschil zien tussen twee en drie accesspoints.

Hoewel onze resultaten na uitvoerig testen en hertesten tot stand zijn gekomen, blijft het slechts een enkel pand. Draadloze prestaties blijven sterk situatieafhankelijk en het is dus goed mogelijk dat de prestaties hier anders zijn dan een andere test, een onvermijdelijk kwaad. Zelfs onze voorzichtig gewogen test kan geen garanties bieden dat een product ook in jouw omgeving goed gaat werken. Alleen een fysieke netwerkkabel staat garant voor zekerheid.

©PXimport

Positionering

De losstaande mesh-apparaten staan vrij op een kastje. Als je goede wifi-prestaties wilt, moet je deze satellieten juist niet wegmoffelen. Ze presteren in de regel het best wanneer je ze een klein stukje van de muur plaatst, vrij van mogelijke stoorzenders (andere draadloze apparatuur bijvoorbeeld). Stopcontactmodellen worden uiteraard als zodanig gebruikt.

De positionering van de producten is belangrijk, waarbij elk product profiteert van een net iets andere positie. Omdat het redelijkerwijs te verwachten is dat je als gebruiker een gunstige positie wilt zoeken, hebben wij dat ook gedaan. Elk staand model is op meerdere posities en oriëntaties getest, wel binnen het oppervlak van de door ons gebruikte kast (ca. 150 cm breed) waarbij de beste positie mocht tellen. Stopcontactmodellen kregen twee stopcontacten als mogelijkheid aangeboden waarbij we de resultaten van de beste plek gebruikten. Het is onvermijdelijk dat je als gebruiker in jouw specifieke ervaring even zult moeten experimenteren op welke plekken het systeem het best functioneert.

Verder is er duidelijk correlatie tussen prestaties en afmetingen. Zo zijn de snelle Netgear Orbi RBK50’s echt enorme torens (23 cm) die in het zicht staan, terwijl de (langzamere) dualband-alternatieven de afmetingen duidelijk beperkter houden.

Wil je mesh-wifi combineren met een donker interieur, dan lijk je vooralsnog pech te hebben, elke fabrikant brengt vooralsnog uitsluitend witte modellen op de markt.

Alternatieve backhaul

Accesspoint-modus

TP-Link Deco M5 en M9 Plus

Vorig jaar ging de TP-Link Deco M5 er met het keurmerk Redactie-tip vandoor. We gaven dit systeem complimenten voor een gebruiksvriendelijke installatie, goede dekking, goede prestaties, maar merkten wel op dat het als AC1300-systeem niet extreem veel capaciteit had voor meerdere gelijktijdige gebruikers. Daar stond echter een haarscherpe prijs tegenover. Inmiddels staat de prijs op 219 euro voor een set van drie, wat het alsnog de goedkoopste maakt in deze vergelijking. Daarmee behoudt TP-Link dit jaar het keurmerk Redactie-tip.

Wilde je meer capaciteit, dan kwam je vorig jaar toch echt bij een concurrent uit. Met de onlangs gelanceerde TP-Link Deco M9 Plus, een triband-oplossing, probeert TP-Link ook de intensievere gebruiker naar zich toe te trekken. En met succes, want dit is gemiddeld het snelste AC2200-mesh-systeem. Enkel de AC3000-oplossingen zijn sneller. TP-Link heeft er ook voor gekozen een Zigbee-mesh-netwerk toe te voegen aan het product. Dat is leuk voor de liefhebber, terwijl het voor beginners juist makkelijker maakt om te beginnen met producten voor een ‘slim huis’. Maar we vragen ons ook af of de resulterende meerprijs voor het grotere publiek niet te hoog is. Aangezien de goedkopere Orbi RBK23 qua prestaties maar een fractie langzamer is dan de M9 Plus, is het cruciaal dat TP-Link de prijs van de Deco M9 Plus scherp houdt.

Voor zowel de Deco M5 als de Deco M9 Plus geldt dat de installatie kinderlijk eenvoudig en vlot is, en de applicatie soepel werkt. De software is gelijk, met uitzondering van de Zigbee-functie die enkel in de M9 Plus aanwezig is. Beide systemen hebben een accesspoint-modus, een bedrade backhaul, uitgebreide beveiligingsopties (antivirus, firewall), gastnetwerk en ook iets meer geavanceerde als portforwarding ontbreken ook niet. De instellingen gaan via een app; een webinterface ontbreekt, al zullen hooguit echte prosumers die missen. De doorsnee consument zal de uitgebreide opties voor ouders en de extra beveiligingslaag met onder meer de antivirus en firewall zeker waarderen.

©PXimport

TP-Link Deco M5

Prijs
€ 229,- (voor 3 nodes)
Websitewww.tp-link.com9Score90

TP-Link Deco M9 Plus

Prijs
€ 369,- (voor 3 nodes)
Websitewww.tp-link.com9Score90

TP-Link Deco P7

Google Wifi

Toen Google Wifi eindelijk naar Nederland kwam, had het product al concurrenten die het gras een beetje onder de voeten van Google wegmaaiden, zeker gezien de redelijk forse prijsstelling en de op een aantal punten gesloten software. Op zich hebben we geen bezwaar tegen een gesloten product als daarmee gebruikersfouten voorkomen worden, echter is geen van de hier geteste systemen lastig in gebruik, zelfs niet voor een leek.

Aangezien de Google Wifi in tegenstelling tot de concurrentie nauwelijks in prijs is gedaald, staat dit product prijstechnisch nog meer onder druk, zeker omdat er inhoudelijk weinig veranderd is. Er is niet zozeer iets mis met de Google Wifi, het werkt allemaal prima, maar tenzij je een echte Google-fan bent, kunnen we simpelweg geen argumenten bedenken om circa 80 euro meer te betalen dan bijvoorbeeld voor de TP-Link Deco M5 of de D-Link Covr-1203. En als je een ruimer budget zou hebben, kies dan een gelijk geprijsd, maar snellere AC2200-oplossing.

©PXimport

Google Wifi

Prijs
€ 349,- (voor 3 nodes)
Websitehttps://store.google.com/6Score60

Linksys Velop tri-band

Linksys heeft niet stil gezeten: er zijn weinig systemen zo veel verbeterd als de Velop tri-band. Vorig jaar presteerde dat systeem redelijk, maar het liet ook duidelijk punten liggen. De tergend trage installatieprocedure is inmiddels goed te doen. Het is nog niet zo vlot als de meest vlot installerende concurrenten, maar wel minimaal net zo soepel. Functioneel gezien is het nu ook een praktisch complete prosumer-router geworden en in de test van dit jaar waren de prestaties nog wat beter dan vorig jaar. Ons kritiekpunt vorig jaar was dat de satellieten wat gevoelig zijn in de positionering. Maar dat is niet langer het geval, waardoor we de Velop nu een in de praktijk goed bruikbaar systeem vinden, dat qua prestaties prima met de concurrentie mee kan.

De bedrade backhaul die de Velop tri-band heeft is fijn, maar het is inmiddels geen echt onderscheidende factor meer. De ingebouwde Zigbee-functie is nog altijd onbenut, terwijl TP-Link met zijn Deco M9 Plus met een werkende functie dus een primeur heeft.

De prijs van de Velop tri-band is wel gezakt, maar dat geldt ook voor de concurrentie. Het gat van honderd euro met de Orbi RBK23 (op moment van schrijven) is toch lastig te verantwoorden. De Velop tri-band scoort dit jaar hoger doordat het totaalplaatje sterk verbeterd is, maar voor één van onze keurmerken schiet het product net tekort. Dan moet Linksys op prijs meer gaan concurreren met de andere AC2200-producten.

©PXimport

Linksys Velop tri-band

Prijs
€ 385,- (voor 3 nodes)
Websitewww.linksys.com/nl8Score80

Linksys Velop dual-band

Nieuw in het Velop assortiment is de compactere Velop dual-band, maar daar gaan we niet al te veel woorden aan vuil maken. Als router doet hij het prima, maar de mesh-prestatie valt tegen. We moesten de set diverse keren anders neerzetten om een stabiele verbinding op te zetten, deze kit is bovengemiddeld gevoelig voor de positionering. Eenmaal goed afgesteld kon hij zich nog steeds niet meten met het bereik en de prestaties van onder meer de D-Link Covr-1203 of TP-Link M5 (sets die respectievelijk hetzelfde en iets minder kosten). Hopelijk maakt dit product in de toekomst dezelfde verbetering door als de Velop tri-band.

Linksys Velop dual-band

Prijs
€ 239,- (voor 3 nodes)
Websitewww.linksys.com/nl5Score50

©PXimport

Ubiquiti AmpliFi HD

De AmpliFi-kit van het merk Ubiquiti maakte vorig jaar grote indruk met zijn tot in de puntjes verzorgde verpakking, productpresentatie en app-ervaring. En dat is nog steeds zo. De router met display en touchscreen maakt indruk, de installatie is een peulenschil, en Ubiquiti weet een grote hoeveelheid nuttige informatie over te brengen zonder dat het ten koste gaat van het gebruiksgemak voor de leek (zo zien we het graag!). Het is een prachtig systeem om mee te werken.

Maar toch Ubiquiti heeft het lastig in de bredere vergelijking. Hoewel de routerprestaties (en functies) uitstekend zijn, blijft het een set zonder aparte backhaul (noch draadloos, noch bedraad) en dat zie je terug in de capaciteit en de prestaties. Daarbij geven de vaste positie van de satellieten in het stopcontact niet de flexibiliteit om eruit te halen wat er potentieel in zit. De ervaring klopt weliswaar en de prestaties zijn iets hoger dan vorig jaar, maar de prijs van dit AC1750-product is vergelijkbaar met producten uit de AC2200-klasse. Daarmee ligt een topscore buiten bereik.

©PXimport

Ubiquiti AmpliFi HD

Prijs
€ 329,- (voor 3 nodes)
Websitewww.amplifi.com7Score70

EnGenius EnMesh

EnGenius heeft een goede stap gemaakt en na de nodige firmware-updates zien we inmiddels toch een werkbaar mesh-systeem, iets wat vooral bestaande eigenaren positief in de oren zal klinken. Ook de installatieprocedure is prima nu in orde. Voor potentiele nieuwe kopers is de prijsdaling fijn, want de EnMesh-set concurreert nu aan de onderzijde van de markt.

Helaas lukt het de EnMesh-kit (drie satellieten) wederom niet om ons echt te overtuigen. Waarom zouden voor dit model kiezen en niet voor bijvoorbeeld de TP-Link Deco M5 of D-Link Covr-1203. Het EnMesh-product is oké, maar we zien simpelweg beter voor hetzelfde geld. EnGenius heeft wel een uniek aspect met netwerkopslag via de usb-poort, al vragen we ons af of die meerwaarde voldoende is. Optioneel biedt het merk ook losse accesspoints met ingebouwde camera; een leuk concept, maar prijstechnisch niet interessant genoeg vergeleken met een losse camera. Een ander aanvullend product is de EnMesh WiFi Dot: het lijkt de kleinste satelliet op de markt, ter grootte van een klein nachtlampje. Ook al vragen we of zo’n klein accesspoint goede prestatie kan neerzetten (we moeten hem nog testen), vinden we het uiterlijk wel heel leuk.

©PXimport

EnGenius EnMesh

Prijs
€ 219,- (voor 3 nodes)
Websitewww.engeniustech.com6Score60

Netgear Orbi RBK50 en Orbi Pro SRK60

De Netgear Orbi RBK50 was de testkampioen van vorig jaar. Inmiddels is de RBK50 het oudste product in deze test, maar Netgear toont aan dat ervaring loont, want ook dit jaar verdient de RBK50 het keurmerk Best Getest. Dat de prestaties zo goed zijn, komt wellicht deels omdat de RBK50 en de Orbi Pro nog altijd de enige AC3000-systemen in de test zijn. Het bereik is goed en de prestaties zijn top. En omdat de satellieten erg groot zijn, is het positieve gevolg dat ze niet zo gevoelig zijn wat betreft de positie in huis.

Doordat de RBK50 en SRK60 AC3000-systemen zijn, met bijbehorende extra antennes, hebben ze per node gerekend de hoogste prijzen in de test. Verpakt als set van twee kost de RBK50 ongeveer evenveel als een AC2200-set met drie satellieten. Maar wie simpelweg het snelste product wil, kiest de RBK50. We vragen ons af waarom niet meer concurrenten inzetten op AC3000-systemen. Voor klanten die niet op een paar tientjes hoeven te kijken, is de prestatiewinst overduidelijk.

Als zakelijke gebruiker kun je de Orbi Pro SRK60 nog overwegen. Qua prestaties is het grofweg hetzelfde als de RBK50, maar dan met extra ssid voor intern gebruik en optionele muur- en plafondinstallatie … tegen een meerprijs welteverstaan.

©PXimport

Netgear Orbi RBK50

Prijs
€ 359,- (voor 2 nodes)
Websitewww.netgear.nl10Score100

Netgear Orbi Pro SRK60

Prijs
€ 435,- (voor 2 nodes)
Websitewww.netgear.nl9Score90

Netgear Orbi RBK23, RBK30 en RBK40

Ook in de AC2200-klasse doet Netgear mee en niet onverdienstelijk. Vorig jaar waren er de sets RBK30 en RBK40, die dezelfde hoofdunit deelden, maar waarbij de RBK30 stopcontact-satellieten had. Dit jaar voegt Netgear de nieuwe RBK23 toe. Deze set bestaat uit drie losse torentjes, maar dan één maatje kleiner, met als enig gevolg dat de satellieten nu twee in plaats van vier lan-poorten hebben. Onder type RBK20 is deze set ook met een router en één satelliet verkrijgbaar.

Voor alle Orbi-sets geldt dat de installatie van een leien dakje gaat en dat de systemen gewoon goed werken. Inmiddels heeft Orbi ook een accesspoint-modus en is het ook écht een mesh-systeem: in het begin communiceerde elke satelliet enkel direct met de hoofdrouter, nu ook met elkaar. De prestaties van de RBK23, RBK30 en RBK40 ontlopen elkaar weinig, toch gaat onze voorkeur uit naar de RBK23: hij presteert het beste en een set met drie satellieten is ongeveer even duur als de andere per twee. In de AC2200-klasse is de TP-Link Deco M9 Plus overigens sneller dan alle Orbi’s, maar de M9 kost wel zeventig euro meer.

©PXimport

Netgear Orbi RBK23

Prijs
€ 299,- (voor 3 nodes)
Websitewww.netgear.nl9Score90

Netgear Orbi RBK30/RBK40

Prijs
RBK30: € 249,- (voor 2 nodes)
RBK40: € 299,- (voor 2 nodes)
Websitewww.netgear.nl8Score80

D-Link Covr-1203 en Covr-2202

Nieuw in onze test zijn de D-Link Covr-1203 (AC1200/1300) en Covr-2202 (AC2200), respectievelijk een dualband- en triband-oplossing. De 1203 onderscheidt zich met een compact formaat en rosé-gouden details (daar houd je van of niet). De 2202 is een aantrekkelijk alternatief voor de Velop- en Orbi-torentjes.

D-Link heeft de soepelste installatie in deze test. Een paar korte stappen zoals het opzetten van je eigen wifi-netwerk is bij alle producten nodig, maar waar je bij praktisch elke set na de eerste installatie de satellieten zelf moet koppelen, doen de D-Link Covr’s dat automatisch. Wij zijn aangenaam verrast door dat installatiegemak en de daarna gemeten snelheid. Beide Covr-sets werken goed, ze hebben een uitstekende dekking en stabiele verbindingen. Toch zijn ze net niet de snelste in hun respectievelijke AC-klasse. De TP-Link Deco M5 is wat sneller dan Covr-1203 (voor nagenoeg dezelfde prijs) en het kleine verschil in installatiegemak weegt daar vermoedelijk niet tegen op.

In een meerpersoons huishouden gaat onze voorkeur sowieso uit naar AC2200-modellen vanwege de grotere capaciteit. En de D-Link Covr-2202 kan in die klasse qua prestaties zeker meekomen. De prijs van de Covr-2202 is echter te hoog: voor een set van twee betaal je momenteel meer dan de Orbi RBK23 (drie stuks) en bijna evenveel als voor de RBK50 (AC3000). Dat is gewoon niet te verdedigen. Als het D-Link lukt deze verder mooi uitgewerkte Covr-2202 in prijs te verlagen, dan concurreren ze met de AC2200-modellen van TP-Link en Netgear en hebben gebruikers echt wat te kiezen.

©PXimport

D-Link Covr-1203

Prijs
€ 229,- (voor 3 nodes)
Websitehttp://www.d-link.com/8Score80

D-Link Covr-2202

Prijs
€ 325,- (voor 2 nodes)
Websitehttp://www.d-link.com/8Score80

Twee of toch drie?

ASUS Lyra

In de AC200-klasse deed ASUS vorig jaar mee met de ASUS Lyra. Deze set presteerde redelijk presteerde, maar wist zich niet wist te onderscheiden van de concurrentie. Ook de installatie verliep wat rommelig. Een jaar later is de installatie duidelijk verbeterd en als je dit systeem vandaag de dag nieuw koopt, dan loopt de installatie direct uit de doos wel soepel. Het voordeel van ASUS is nog altijd dat het systeem een prosumer-webinterface biedt, met functies die zeldzaam zijn bij de mesh-systemen (zoals een vpn).

Qua prestatie is er niet heel veel veranderd: we zien een bescheiden toename ten opzichte van vorig jaar en op zich hebben we overal dekking, maar andere AC2200-modellen laten zien dat het echt veel sneller kan. Neem de Orbi RBK23 bijvoorbeeld, die is nog een stuk goedkoper en levert gemiddeld genomen flink betere prestaties. Waarom zou iemand dan specifiek voor deze set kiezen?

©PXimport

ASUS Lyra

Prijs
€ 349,- (voor 3 nodes)
Websitewww.asus.nl6Score60

ASUS Lyra Trio

Nieuw is de ASUS Lyra Trio, een set van mesh-units die eruit zien als kleine schattige strijkijzertjes. Ze zien er erg goed uit en we waarderen het dat ASUS een andere richting kiest door drie streams in elke satelliet mogelijk te maken. Mocht je bijvoorbeeld met je recente MacBook Pro (die voorzien zijn van 3x3 5 GHz) op de hoofdrouter werken, dan zullen de maximale snelheden aanmerkelijk hoger liggen.

De installatie verloopt soepel. Maar bij het testen lopen we tegen het ontbreken van een aparte draadloze backhaul aan. De Lyra Trio mag dan wel drie streams per satelliet hebben, maar als hij die moet delen tussen de client en de router, dan winnen we daar netto niet mee. Met een 2,4GHz-client zien we goede resultaten aangezien de backhaul dan 3x3 5GHz kan benutten (deze gegevens staan overigens niet in de tabel), maar met een snellere 5GHz-client zien we resultaten die zich hooguit kunnen meten met de AC1200-klasse. Net als bij de Ubiquiti AmpliFi HD vinden we een AC1750-product van meer dan driehonderd euro lastig te verantwoorden, zelfs met de goede routerfuncties in het achterhoofd.

©PXimport

ASUS Lyra Trio

Prijs
€ 314,- (voor 3 nodes)
Websitewww.asus.nl7Score70

Conclusie

We hebben dit jaar zes systemen méér getest en daarmee staat het totaal op zestien systemen. Een positief punt voor de consument is dat de paar afraders van vorig jaar inmiddels voldoende zijn verbeterd om dit jaar minimaal een voldoende te halen. Daarbij zien we ook dat de meeste merken werk van hun mesh-systemen hebben gemaakt. Het gros van de modellen hebben updates gehad en hebben daardoor nu betere eigenschappen.

De maken van de juiste keuze is er niet makkelijker op geworden. De Netgear Orbi RBK50 (AC3000) blijft het krachtigste, maar als je voor drie stuks gaat, dan is hij samen met zijn Pro-broertje ook met afstand de duurste. Maar voor het keurmerk Best Getest speelt geld geen rol en dus is de RBK50 wederom de terechte winnaar.

Maar voor de meeste gebruikers is de AC2200-klasse het interessantst. De extra capaciteit boven de AC1200- tot AC1750-klasse is onmisbaar in een druk huishouden. De TP-Link Deco M9 Plus doet het gemiddeld genomen het beste, maar is zo kort na zijn introductie nog prijzig en beperkt verkrijgbaar. Daarentegen is de Netgear Orbi RBK23 scherp geprijsd en doet deze niet veel onder voor de Deco M9 Plus. Beide verdienen het keurmerk Redactie-tip en we bevelen ze van harte aan. Jouw exacte budget of behoefte aan Zigbee-ondersteuning kunnen meespelen in de uiteindelijke keuze.

Eervolle vermeldingen in de AC2200-klasse zijn er voor zowel de D-Link Covr-2202 en Linksys Velop tri-band, maar die moeten echt zakken in prijs.

Ben je alleen of woon je samen, zoek je extra dekking, maar niet per se extra capaciteit voor veeleisende gelijktijdige gebruikers én dat alles voor een leuke prijs, zoek dan een product uit de AC1200-klasse. Daar vallen de TP-Link Deco M5 en de D-Link Covr-1203 het meest positief op. De laatste met de eenvoudigste installatie van allemaal en het charmante uiterlijk. Toch is het de TP-Link Deco M5 net als vorig jaar het keurmerk Redactie-tip verdient, met de scherpste prijs en gemiddeld genomen de beste prestaties in die klasse.

Hieronder vind je alle testresultaten op een rij:

©PXimport

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven. 

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.