ID.nl logo
Windows 10 automatiseren met zelfgemaakte scripts
© PXimport
Zekerheid & gemak

Windows 10 automatiseren met zelfgemaakte scripts

Zijn er veel taken in Windows die je regelmatig uitvoert? Ga aan de slag met eigen batch-scripts, waarmee je de taken automatisch kunt laten uitvoeren. Ze zijn al zo oud als MS-DOS, maar werken nog steeds in Windows. Ontdek hoe je een aantal eigen scripts schrijft om je computer als een pro te besturen.

Tip 01: Scripts

Je kunt scripts voor verschillende taken inzetten. In de meeste gevallen komen scripts goed van pas als je terugkerende taken hebt die je niet meer handmatig wilt uitvoeren. Denk hierbij aan het opvragen van computerinformatie of het opvragen van de inhoud van een map. Het maken van een script hoeft niet ingewikkeld te zijn, zoals je verderop in het artikel leest. Elke regel in een script draait een opdracht. Met de opdracht Pause kun je een script bijvoorbeeld laten pauzeren, wat handig is als je meerdere opdrachten achter elkaar in hetzelfde script wilt schrijven. Heb je – wellicht uit het verleden – ervaring met opdrachten in MS-DOS, dan heb je nu weer profijt van deze kennis. Met een script kun je nagenoeg alle opdrachten uitvoeren zoals je gewend was handmatig te doen. Populaire commando’s zoals Del, Cls en Ren zijn prima uitvoerbaar. Heb je nog geen kennis van deze opdrachten? Geen probleem: het is relatief eenvoudig om de benodigde basiskennis op te bouwen.

©PXimport

Tip 02: Opbouw

Een script bestaat uit een aantal tekstregels, waarmee de computer wordt opgedragen bepaalde taken uit te voeren. Voor het maken van een script heb je niet veel nodig. Meer dan het ingebouwde Kladblok heb je niet nodig. Open het Startmenu, begin het woord Kladblok te tikken en open de gelijknamige app. Je kunt al snel een eenvoudig script maken, dat bijvoorbeeld een zin weergeeft. Typ het volgende:

@ECHO OFF

ECHO Dit is mijn eerste, zelfgeschreven script

PAUSE

Vervolgens bewaar je het bestand, waarbij het belangrijk is om de juiste extensie te gebruiken. Kies voor Bestand / Opslaan. Kies bij Opslaan als voor Alle bestanden. Geef een naam aan het bestand, met de extensie .bat. Bijvoorbeeld: Script.bat. Tijd om het script te testen. Sluit het Kladblok-bestand en dubbelklik op het bestand Script.bat. Een nieuw venster wordt geopend en het script toont de zin. Wanneer je op een willekeurige toets drukt, wordt het venster gesloten. Om het script op een later moment te bewerken, klik je erop met de rechtermuisknop en kies je voor Bewerken. Kladblok wordt geopend en je kunt de aanpassingen maken.

©PXimport

Veelgebruikte opdrachten

ECHO Kies voor ECHO OFF als je enkel op het scherm wilt tonen wat het resultaat van een bepaalde opdracht is (en de opdrachten zelf wilt verbergen). Kies je bijvoorbeeld voor een opdracht zoals ping tipsentrucs.nl en heb je daarvoor de opdracht ECHO OFF gebruikt, dan zal het venster alleen de uitkomst van de ping-opdracht tonen. Gebruik er nog een apenstaartje bij (@ECHO OFF) om ook dat eerste commando ECHO OFF met de opdrachtprompt te verbergen. CLS Het huidige venster van de Opdrachtprompt leegmaken (clear screen), zodat je begint met een schone lei. Deze opdracht is handig als je meerdere scripts achter elkaar draait en wilt dat er telkens met een leeg venster wordt begonnen. TITLE: Wil je het venster van de Opdrachtprompt een eigen titel meegeven, gebruik dan deze opdracht, gevolgd door de titel. Bijvoorbeeld: TITLE: Dit is mijn eigen script PAUSE Hiermee onderbreek je de uitvoering van een script, waarna het later kan worden hervat. :: Deze twee dubbele punten gebruik je om een opmerking in het document te plaatsen. Handig als je zelf meerdere scripts maakt en deze op een later moment nog wilt begrijpen. Ook handig als je het script met anderen deelt en toelichting wilt geven. Bijvoorbeeld: :: Dit script controleert de werking van de computer COPY Hiermee kopieer je een bestand of map naar een andere locatie. Bijvoorbeeld: COPY Script.bat C:\Docs EXIT Hiermee sluit je het venster van de Opdrachtprompt.

Tip 03: Bij problemen

Heb je netwerkproblemen, bijvoorbeeld omdat de internetverbinding wegvalt? Normaal gesproken draai je een opdracht zoals ipconfig /all om de status van de netwerkhardware te controleren. Of gebruik je een opdracht zoals ping om de bereikbaarheid van een systeem op het netwerk te controleren. Juist dergelijke opdrachten passen uitstekend in een script, omdat je ze na elkaar kunt uitvoeren. We kunnen het script als volgt opstellen:

@ECHO OFF

ipconfig /all

ping tipsentrucs.nl

tracert tipsentrucs.nl

PAUSE

©PXimport

Iedereen kan relatief snel eigen scriptjes schrijven

-

Tip 04: Opmerkingen

Vooral bij langere scripts is het handig (en netjes) om af en toe een opmerking in het script te plaatsen. Zo weet je later wat de functie van een script is, maar kunnen ook andere gebruikers werken met je scripts. De opmerking geeft immers uitleg over wat er gebeurt in het script. Een opmerking wordt nooit ‘uitgevoerd’ door het script. Om een opmerking te plaatsen, typ je :: (tweemaal een dubbele punt achter elkaar, zonder spatie), gevolgd door een spatie en de eigenlijke opmerking. Op elke regel kan een opmerking staan. Zo ziet die regel eruit:

:: Dit script controleert de werking van de computer

©PXimport

Tip 05: Tekstbestand

Soms genereert een script belangrijke informatie. Je kunt ervoor kiezen om de informatie op het scherm te tonen (zoals in tip 3), maar je kunt de informatie ook laten opslaan in een tekstbestand, zodat je het later op je gemak kunt terugkijken. Ook is dat handig als je informatie over langere tijd met elkaar wilt vergelijken. Bijvoorbeeld als je een script hebt geschreven dat de pingsnelheid van de internetverbinding controleert en je hetzelfde script na enige tijd opnieuw uitvoert. Je gebruikt hiervoor de tekens >>, gevolgd door een spatie en de naam van het tekstbestand waarnaar de informatie moet worden weggeschreven. Bijvoorbeeld:

ping tipsentrucs.nl >> registratie.txt

De resultaten van de pingopdracht naar tipsentrucs.nl worden bij het uitvoeren van het script weggeschreven naar het bestand Registratie.txt. Dit bestand kun je vervolgens bekijken met Kladblok.

Een bruikbaar script ziet er dan als volgt uit:

@ECHO OFF

:: Met dit script controleer ik of de internetverbinding goed werkt

ipconfig /all >> registratie.txt

ping tipsentrucs.nl >> registratie.txt

tracert tipsentrucs.nl >> registratie.txt

Sla het bestand op, bijvoorbeeld als Netwerkcontrole.bat en voer het uit. Wees geduldig: er verschijnt een venster van de Opdrachtprompt en de opdrachten worden uitgevoerd. Het venster wordt automatisch gesloten zodra alle opdrachten zijn uitgevoerd. Open hierna het bestand Registratie.txt: de uitkomsten van de controle zijn netjes gedocumenteerd.

©PXimport

PowerShell

In Windows 10 tref je naast de ‘klassieke’ Opdrachtprompt ook een andere opdrachtregel aan: PowerShell. Wat zijn de verschillen? PowerShell kun je beschouwen als het geavanceerde broertje van de Opdrachtprompt. Het onderdeel wordt voornamelijk gebruikt binnen organisaties door systeembeheerders die er onder meer beheertaken (van servers) mee kunnen uitvoeren. Je kunt er meer complexe scripts mee uitvoeren. De Opdrachtprompt is ouder dan PowerShell. De gemiddelde gebruiker hoeft geen gebruik te maken van PowerShell. Ook voor ons doel volstaat de Opdrachtprompt.

Tip 06: Overzicht

Nu we weten hoe we een script kunnen gebruiken om informatie weg te schrijven naar een tekstbestand, kunnen we deze tactiek ook gebruiken om handige overzichten te maken. Bijvoorbeeld als je wilt weten welke bestanden zich in een map bevinden. Met het volgende script maak je automatisch een inventarisatie van bestanden in de map D:\Tips en schrijf je deze informatie weg naar een bestand Overzicht.txt, dat in dezelfde map wordt geplaatst:

@ECHO OFF

:: Alle bestanden in de map Tips tonen in het tekstbestand Overzicht

dir "D:\Tips" >> D:\Tips\Overzicht.txt

ECHO De inventarisatie is gemaakt

PAUSE

Na afloop open je het bestand Overzicht.txt om de bestanden te zien.

©PXimport

Met scripts kun je taken geautomatiseerd uitvoeren

-

Tip 07: Bij het opstarten

Helemaal interessant wordt het als je een script hebt dat telkens tijdens de start van Windows moet worden uitgevoerd. Eerst maken we een snelkoppeling naar het scriptbestand. Klik met de rechtermuisknop op het scriptbestand en kies Kopiëren naar / Bureaublad (snelkoppeling maken). Open hierna het bureaublad en controleer of de snelkoppeling aanwezig is. Klik erop met de rechtermuisknop en kies Knippen. Open het venster Uitvoeren (tip: gebruik de toetsencombinatie Windows-toets+R) en typ Shell:startup, gevolgd door een druk op Enter. De map Opstarten wordt geopend. Klik erin met de rechtermuisknop en kies Plakken. De snelkoppeling naar het scriptbestand is nu aanwezig in de map Opstarten. Sluit Windows af door in het Startmenu te kiezen voor Aan/uit / Opnieuw opstarten. Het script wordt voortaan automatisch bij elke start van Windows uitgevoerd. Om dit te beëindigen, verwijder je het bestand eenvoudigweg uit de map Opstarten.

©PXimport

Tip 08: Systeeminfo

Je kunt ook een scriptbestand schrijven als je meer informatie over de gebruikte computer wilt zien. Bijvoorbeeld van welk besturingssysteem gebruik wordt gemaakt, hoeveel geheugen de computer heeft en van welk netwerk gebruik wordt gemaakt. Het script komt er dan als volgt uit te zien:

@ECHO OFF

:: Met dit script haal je informatie op over de gebruikte computer

TITLE Informatie over deze computer

ECHO Even geduld terwijl wij informatie over de computer ophalen!

:: Stap 1: Welke Windows deze computer gebruikt

ECHO ============================

ECHO INFORMATIE OVER WINDOWS

ECHO ============================

systeminfo | findstr /c:"OS Name"

systeminfo | findstr /c:"OS Version"

systeminfo | findstr /c:"System Type"

:: Stap 2: Welke hardware deze computer gebruikt

ECHO ============================

ECHO INFORMATIE OVER DE HARDWARE

ECHO ============================

systeminfo | findstr /c:"Total Physical Memory"

wmic cpu get name

:: Stap 3: Welk netwerk deze computer gebruikt

ECHO ============================

ECHO INFORMATIE OVER HET NETWERK

ECHO ============================

ipconfig | findstr IPv4

ipconfig | findstr IPv6

PAUSE

©PXimport

Tip 09: Of naar bestand

Je kunt het script van tip 8 ook gebruiken om een tekstbestand te laten genereren met de informatie over de computer. Zoals je in tip 4 hebt gelezen, wordt hiervoor in het script de toevoeging >> bestandsnaam.txt gebruikt. Met deze kennis kun je het script verder uitbreiden. Hierna zie je het eerste deel van het script als voorbeeld:

@ECHO OFF

:: Met dit script haal je informatie op over de gebruikte computer

TITLE Informatie over deze computer

ECHO Even geduld terwijl wij informatie over de computer ophalen!

:: Stap 1: Welke Windows deze computer gebruikt

ECHO ============================

ECHO INFORMATIE OVER WINDOWS

ECHO ============================

systeminfo | findstr /c:"OS Name" >> Informatie.txt

systeminfo | findstr /c:"OS Version" >> Informatie.txt

systeminfo | findstr /c:"System Type" >> Informatie.txt

©PXimport

▼ Volgende artikel
Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp
Huis

Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp

OPPO heeft de Reno14 Series gelanceerd. De smartphones, bestaande uit de Reno14 5G en Reno14 F(S) 5G, bieden AI-fotografie, verbeterde productiviteitsfuncties en een water- en stofbestendig ontwerp. Beide modellen zijn uitgerust met grote batterijen, snellaadtechnologie en ColorOS 15 op basis van Android 15. En ja, het is ook hier AI dat de klok slaat.

De nieuwe Reno14 5G en de Reno14 F(S) 5G combineren geavanceerde AI-functies met een ontwerp dat volgens de fabrikant is geïnspireerd op, eh, zeemeerminnen. Bijzonder ja... Beide modellen zijn uitgerust met verbeterde cameratechnologie en beschikken over een water- en stofbestendige behuizing met IP66, IP68 en IP69-certificeringen. De toestellen zijn per direct verkrijgbaar in Nederland.

Zeemeermin-look in glas

De Reno14 Series introduceert het zogenoemde Iridescent Mermaid Design, dat tot stand komt via twaalf coatinglagen en vijf fasen van microgravure, aldus Oppo. Hierdoor ontstaat een glanzende lichtreflectie op de achterkant. De Reno14 5G heeft een glazen afwerking uit één stuk gecombineerd met een aluminium frame, wat bijdraagt aan de stevigheid van het toestel. De behuizing is bestand tegen water en stof, en de usb-c-aansluiting is voorzien van een platina coating om corrosie te beperken, ook bij intensief gebruik.

©Oppo

Aan de achterzijde is dankzij vernuftige techniek inderdaad een soort zeemeermin zichtbaar. Of in elk geval iets van een staartvin...

Scherm reageert altijd

Beide modellen beschikken over een plat amoledscherm met smalle randen. De Reno14 5G heeft een 6,59-inch display, terwijl de Reno14 F 5G een 6,57-inch scherm biedt. Ze ondersteunen functies als Splash Touch en Glove Mode, waarmee het scherm dus ook bij natte handen of gebruik met handschoenen blijft reageren. Qua kleurstelling zijn er meerdere varianten beschikbaar. De Reno14 5G komt in Opal White en Luminous Green, terwijl de Reno14 F 5G verkrijgbaar is in Opal Blue en eveneens in Luminous Green.

Flitser versterkt nachtbeelden

Een belangrijk onderdeel van de serie is 'AI Flash Photography'. De Reno14 5G beschikt over een drievoudig flitssysteem, waaronder een speciale focusflitser voor de telefotocamera. Dit moet volgens Oppo tot tien keer meer lichtopbrengst geven dan bij de vorige generatie. De Reno14 F 5G heeft een tweevoudig flitssysteem dat een verdubbeling van de helderheid levert ten opzichte van eerdere modellen. De Reno14 5G is daarnaast uitgerust met een 50 megapixel 3,5x telefotocamera, waardoor gebruikers meer mogelijkheden hebben voor portret- en zoomfotografie.

©Oppo

Een geavanceerd camerasysteem moet voor nog betere foto's zorgen, ook al de lichtomstandigheden niet ideaal zijn.

Strakkere foto's dankzij AI

De toestellen bieden verschillende AI-gedreven functies. 'AI Livephoto 2.0' combineert korte en lange belichtingen in één opname, zodat bewegingen worden vastgelegd zonder onscherpte. Met de ingebouwde AI Editor kunnen foto's automatisch worden bijgesneden, vervorming worden hersteld en filters worden toegepast. Extra functies zijn onder andere 'AI Perfect Shot', dat ongewenste gezichtsuitdrukkingen kan corrigeren, en 'AI Eraser' en 'Reflection Remover', waarmee storende objecten of reflecties uit beelden worden gepoetst. Ook voor video zijn er verbeteringen, met ondersteuning voor 4K HDR-opnames met een breder dynamisch bereik en natuurgetrouwe kleuren.

Tolk en personal assistant in één

Naast fotografie richt Oppo zich met de Reno14 Series ook op productiviteit. Het nieuwe ColorOS 15 introduceert 'AI Mind Space', waarin informatie uit apps of het web eenvoudig kan worden opgeslagen en later via natuurlijke taal kan worden teruggevonden. Ook zijn er vertaalmogelijkheden toegevoegd, waaronder AI Call Translator voor live-gesprekken en een speciale app die tekst of spraak realtime vertaalt. Deze functies moeten de smartphones bruikbaarder maken in internationale situaties en bij dagelijks multitasken.

©Oppo

Extra koeling voor gamers

Voor betere prestaties tijdens gamen en multitasken zijn de toestellen voorzien van een verbeterd koelsysteem. De Reno14 5G beschikt over een 'AI Nano Dual-Drive'-koelsysteem, ondersteund door 'AI HyperBoost 2.0', dat de temperatuur ook tijdens intensief gebruik onder controle houdt. Daarnaast introduceert Oppo 'AI LinkBoost 3.0' voor stabielere netwerkprestaties, met automatische schakeling tussen netwerken en prioritering van belangrijke datastromen. Beide modellen hebben een 6000 mAh-batterij en ondersteunen de eigen SuperVooc-snellaadtechnologie.

Updates tot zes jaar

De Reno14 Series draait op Android 15 met ColorOS 15. Oppo belooft vijf grote ColorOS-updates en zes jaar beveiligingspatches, wat de gebruiksduur van de toestellen flink moet verlengen. Met functies als de 'Trinity Engine' en 'Luminous Rendering Engine' zijn vloeiende animaties en stabiele prestaties een belangrijk aandachtspunt.

De Reno14 Series is zoals gezegd per direct verkrijgbaar. De Reno14 5G kost 649 euro voor de versie met 512 GB opslag en 599 euro voor 256 GB. De Reno14 FS 5G met 512 GB opslag kost 449 euro, terwijl de Reno14 F 5G met 256 GB voor 399 euro al beschikbaar is. Oppo biedt tot 28 september verschillende introductiebundels aan, waaronder draadloze oordopjes en snelladers bij aankoop van een toestel.

▼ Volgende artikel
3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat
© Kittipong Jirasukhanont
Huis

3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat

Heb je een ingenieus ontwerp in gedachten, maar geen 3D-printer in huis? Geen probleem, want er zijn steeds meer manieren om objecten te laten printen zonder zelf apparatuur te bezitten. Online printdiensten nemen je werk uit handen, terwijl je alleen een digitaal bestand hoeft aan te leveren. Of je nu een sleutelhanger ontwerpt of een uniek cadeautje voor een verjaardag, 3D-printen biedt talloze mogelijkheden. Bovendien kun je putten uit uitgebreide digitale bibliotheken met kant-en-klare modellen.

In dit artikel laten we zien hoe je zonder eigen 3D-printer toch fysieke objecten maakt:

  • Zoek of ontwerp zelf een 3D-model
  • Upload je bestand naar een online printservice
  • Kies materiaal, kleur en afwerking
  • Houd rekening met de levertijd en combineer bestellingen om transportkosten te beperken
  • Meet onderdelen nauwkeurig op als je vervangstukken wilt laten printen
  • Let bij speciale projecten op resolutie en laaghoogte-instellingen

Lees ook: High-tech hobby’s: de leukste tools om zelf iets moois te maken

Het printen van ruimtelijke objecten is makkelijker dan ooit, zelfs zonder eigen 3D-printer. Er is namelijk een groeiend aanbod van onlineplatforms en webshops dat het fysieke printproces voor hun rekening neemt, terwijl jij enkel een digitaal ontwerp aanlevert. Daardoor is 3D-printen niet langer alleen weggelegd voor techfanaten of bedrijven. Het volstaat om een geschikt 3D-model te hebben in een gangbaar bestandstype, zoals STL, OBJ of STEP, en je kunt direct aan de slag. De rest van het printproces kun je uitbesteden aan professionele printservices, zodat je altijd verzekerd bent van hoge kwaliteit. Zo kunnen hobbyisten, studenten en ondernemers gemakkelijk experimenteren met 3D-technologie. Het maakt niet uit of je een miniatuur voor bordspellen, een vervangend onderdeel voor een huishoudelijk apparaat of een gepersonaliseerd sierobject wilt maken. Je regelt alles met een paar simpele online handelingen.

Een ontwerp vinden of zelf maken

De eerste stap bij 3D-printen zonder eigen printer is het vinden of ontwerpen van een geschikt model. Online zijn er miljoenen gratis en betaalde ontwerpen beschikbaar, die je vrij kunt downloaden en gebruiken. Platformen als Thingiverse en MyMiniFactory staan bol van de creaties van hobbyisten en professionals. Via de zoekfunctie typ je bijvoorbeeld ‘phone holder’ (telefoonhouder), waarna je talloze varianten vindt die direct te printen zijn. Heb je liever iets unieks? Dan kun je zelf aan de slag met ontwerpprogramma’s met een intuïtieve interface, waarmee je een 3D-bestand genereert (zie het kader ‘Zelf 3D-modellen maken’). Zo heb je de basis voor je zelfgemaakte 3D-project klaar. Het kost uiteraard wat meer moeite dan kiezen voor een ontwerp van iemand anders, maar zelf ontwerpen is wel een stuk leuker en niet in de laatste plaats leerzamer.

Op sites zoals Thingiverse staan talloze leuke en praktische ontwerpen die je kunt downloaden.

Zelf 3D-modellen maken

Wil je liever zelf unieke modellen ontwerpen? Dan zijn er diverse gratis en betaalde ontwerppakketten. Een interessante optie is Tinkercad, dat volledig in de browser werkt. In Tinkercad kies je voor Create new design, waarna je primitieve vormen sleept en schaalt. Ook Blender is een optie, met krachtige sculpting- en animatiefuncties. Let wel op de leercurve: Blender is uitgebreider dan Tinkercad, wat voor beginners interessant maar ook uitdagend kan zijn. Voor elk programma geldt dat talloze tutorials online beschikbaar zijn. Neem de tijd om wat basisprincipes te leren, zodat je eenvoudig jouw eigen creaties vormgeeft. Zo hoef je nooit te vertrouwen op bestaande downloadbare ontwerpen.

De Sculpt-modus in Blender (beeld: Blender.org).

Online printservices: zo werkt het

Als je eenmaal een bestand hebt, kun je het uploaden naar een online printservice. Er is keuze uit vele aanbieders, bijvoorbeeld 3DLabs en 3D Print Portaal. Je gaat naar de website en uploadt simpelweg het bestand vanaf je computer. De dienst controleert of je model printbaar is en toont vervolgens de geschatte kosten. Die kosten hangen af van materiaal, afmetingen en complexiteit. Wil je bijvoorbeeld een prototype in kunststof? Dan kies je in het materiaalmenu voor PLA of ABS en vink je de gewenste kleur aan. Ook metalen zoals staal of messing zijn soms mogelijk, maar die opties liggen prijstechnisch hoger. Heb je de instellingen gevonden? Dan rond je de bestelling af zoals je bij een reguliere webshop winkelt. De levertijd varieert van een paar dagen tot weken. Zo heb je in een handomdraai een professioneel geprint object in huis, zonder zelf technische apparatuur te hoeven bezitten. Het hele proces is daardoor uiterst laagdrempelig en snel geregeld.

Bij het aanleveren van je 3D-model is het belangrijk om te weten welke bestandstypen de printservice accepteert. STL is veruit de meest gangbare standaard. Het bevat de geometrie van je ontwerp in de vorm van kleine driehoekige vlakken. Daarnaast is OBJ populair omdat het extra informatie kan bevatten, zoals kleur- of textuurdetails. Er bestaan ook formaten als STEP, 3MF en AMF, maar niet elke aanbieder ondersteunt deze. Kijk op de website van de aanbieder ook of er aanvullende eisen zijn, bijvoorbeeld ten aanzien van de wanddikte van je ontwerp.

Het gebruik van een 3D-printservice is vaak heel eenvoudig.

 Keuze uit materialen en afwerking

Niet alleen de technologie achter 3D-printen is divers, ook de materiaalkeuzes zijn talrijk. Voor de meeste beginnende gebruikers volstaan de eerder genoemde kunststoffen zoals PLA en ABS (zie kader ‘De meest gebruikte materialen’). PLA is biologisch afbreekbaar en relatief eenvoudig te printen, terwijl ABS sterker en iets hittebestendiger is. Zoek je een chique uitstraling? Dan kun je kiezen voor harsgebaseerde prints, gemaakt met lasers (SLA) of lcd-technologie. Het resulterende oppervlak is zeer glad, ideaal voor gedetailleerde miniaturen of sieraden. Daarnaast zijn er steeds meer mogelijkheden om met metalen te werken, hoewel dit vaak duurder uitvalt. Als je een model in metaal bestelt, wordt het in meerdere stappen gefreesd, gegoten of gesinterd, afhankelijk van de aanbieder. Na het printen kan een object extra nabewerkt worden, bijvoorbeeld door schuren, polijsten of zelfs verven. Sommige onlinediensten bieden deze nabewerking als extra optie aan. In de menu’s kies je dan voor afwerkingen als Polished of Painted en geef je eventueel een gewenste kleur op. Zo bepaal je zelf hoe je uiteindelijke ontwerp eruit komt te zien, zonder eigen apparatuur in huis.

©stockphoto-graf - stock.adobe.com

PLA-filament is in eindeloos veel kleuren op rollen verkrijgbaar.

De meest gebruikte materialen

PLA is een biologisch afbreekbaar bioplastic gemaakt van maïszetmeel. Het is goedkoop en relatief stevig, waardoor het ideaal is voor beginnende 3D-projecten. ABS is wat sterker en beter bestand tegen hitte. Voor afdrukken met extreme details, zoals miniaturen of sieraden, wordt vaak een op hars gebaseerd proces gebruikt waarvan het eindresultaat bijzonder glad is. Metalen prints, waaronder roestvrij staal en messing, komen tot stand via geavanceerde technieken als lasersinteren of gietprocessen. Deze zijn duurder, maar leveren zeer duurzame stukken op. Nylon (polyamide) is een ander materiaal dat veel wordt toegepast, zeker voor functionele onderdelen. Het is licht, flexibel en slijtvast. Voor elk materiaal gelden specifieke ontwerpregels. Probeer bijvoorbeeld niet te dunne wanden te maken als je met harsprint werkt, omdat die kunnen breken. Ook is de nabehandeling verschillend: PLA kun je schuren en verven, terwijl metalen vaak worden gepolijst of gecoat. Er is keuze genoeg, zodat er altijd wel een geschikt materiaal is voor jouw project.

Kosten en planning in de hand houden

Wanneer je een 3D-object laat printen via een onlinedienst, is het verstandig om vooraf je budget en tijdsplanning te bepalen. De prijs wordt meestal berekend op basis van volume en materiaalkeuze. Een simpel plastic figuurtje kost bijvoorbeeld maar een paar euro, terwijl een groot metalen voorwerp in de honderden euro’s kan lopen. Doe een paar proefuploads met verschillende materialen en controleer de gepresenteerde prijs om een idee te krijgen van de mogelijkheden. Let ook op eventuele opstartkosten per bestelling. Sommige platformen rekenen een vast tarief voor elke nieuwe opdracht, ongeacht het formaat. Om transportkosten te beperken, kun je bestellingen combineren of meerdere exemplaren in één keer laten printen. Daarnaast is het slim om te checken hoelang de productie en verzending duren. Voor belangrijke deadlines is het verstandig om wat extra speling in te bouwen, zeker als je nog nabewerking wilt uitvoeren of het object elders moet laten afwerken. Zo voorkom je teleurstellingen, zowel financieel als qua timing, en houd je de kosten en planning beter onder controle.

©ANDREY RADCHENKO

3D-printen in metaal is aanzienlijk kostbaarder dan printen in kunststof.

Van idee tot realiteit met handige voorbeelden

Stel, je wilt een vervangende knop voor je keukenmachine ontwerpen. Om te beginnen meet je de diameter van de as, de hoogte van de originele knop en andere relevante maten met een schuifmaat. Daarna start je je ontwerpsoftware en maak je een cilinder met dezelfde afmetingen. Vervolgens ‘boor’ je een gat in het midden, iets groter dan de as. Je voorziet de buitenzijde van ribbels voor extra grip door simpelweg in je 3D-programma meerdere verticale vlakken toe te voegen. Vervolgens exporteer je het model. Upload je ontwerp naar een printservice en pas de materiaalinstellingen aan. Hierdoor krijg je direct zicht op de prijs. Ben je tevreden? Dan plaats je de bestelling en wacht je tot het pakketje arriveert. Een ander voorbeeld is het printen van gepersonaliseerde sieraden. Upload een eigen 3D-ontwerp, kies een metaal of metaalfinish en laat de aanbieder de rest regelen. Zo wordt 3D-printen iets tastbaars. Creatieve mogelijkheden zijn eindeloos, voor hobby, werk en studie.

©Studio Peace - stock.adobe.com

Meten is weten, dat geldt zeker voor het nauwkeurig namaken van vervangende onderdelen.

Verwacht geen wonderen

Als laatste is het belangrijk om je verwachtingen realistisch te houden. 3D-prints zien er over het algemeen net wat minder strak en glad uit dan in een fabriek of door een professional vervaardigde producten. Bekijk ook altijd de reviews van een printservice en controleer of ze ervaring hebben met het materiaal dat je wilt gebruiken. Blaas je ontwerp niet onnodig op, want hoe groter het is, hoe hoger de kosten en de kans op printfouten. Zorg dat je ontwerp fysiek stabiel staat, zonder overbodige uitsteeksels die kunnen breken. Een handige tip is om bij twijfel eerst een kleinere testversie te laten printen en die vervolgens aan te passen in de configuratietool, waarin je bijvoorbeeld de afmetingen eenvoudig aanpast. Zo zie je of het model overeenkomt met wat je in gedachten had, zonder direct de hoofdprijs te betalen. Voor speciale projecten met verfijnde details, zoals sieraden of miniaturen, is het raadzaam te informeren naar de resolutie en laaghoogte. Vaak kun je deze waarden instellen in de bestelmodule. Door daar goed op te letten, verbeter je de kwaliteit enorm. Zo haal je het beste uit je online 3D-printervaring.

Eigen prints zijn vrijwel altijd net wat minder strak dan in serie gemaakte producten, wat hier goed te zien is.

Meer controle

Met de juiste voorbereidingen, zoals een goed bestandstype en kennis van verschillende materialen, en door gebruik te maken van online printservices, kun je snel en voordelig aan de slag. Wil je nóg meer controle? Dan loont het om software te verkennen en op termijn eventueel zelf een 3D-printer aan te schaffen. Uiteindelijk is 3D-printen voor iedereen toegankelijk, zolang je maar de juiste stappen volgt.

Voordelige 3D-printers voor thuis

Als je na een paar online bestellingen de smaak te pakken hebt, kun je overwegen zelf een printer aan te schaffen. Er zijn tegenwoordig al betaalbare instapmodellen onder de driehonderd euro. Bekende merken bieden FDM-printers aan, waarmee je met gesmolten filament in lagen print. Let bij je aankoop op de bouwgrootte, de maximale temperatuur en de beschikbaarheid van reserveonderdelen. Een populair instapmodel is de Creality Ender-reeks, bekend om zijn uitbreidbaarheid. Wil je hogere resolutie of fijne details? Dan is een zogenoemde resinprinter wellicht interessant. Merken als Anycubic leveren compacte harsprinters (lcd of SLA), die vloeibare hars laag voor laag uitharden. Houd er rekening mee dat je te maken krijgt met geuren en chemische resten. Een goede ventilatie en beschermingsmiddelen zijn dus belangrijk. Verder moet je je geprinte objecten reinigen en nabelichten. Dit klinkt als veel werk, maar als je serieus in 3D-printen wilt duiken, bieden deze apparaten ultieme controle en eindeloze experimenteermogelijkheden in eigen huis.

3D-printers uit de Ender-reeks van Creality vind je online al voor minder dan 300 euro.