ID.nl logo
Zekerheid & gemak

Wat is nou precies het gevaar van Dell-root-certificaat 'eDellRoot'?

Dell blijkt een gevaarlijk en agressief root-certificaat op nieuwe laptops te plaatsen, 'eDellRoot'. Maar wat is daar nou eigenlijk zo gevaarlijk aan? En hoe verwijder je het van je laptop? We zetten de belangrijkste vragen voor je onder elkaar.

Wat is er precies gebeurd?

Computerfabrikant Dell blijkt root-certificaten op zijn laptop te plaatsen, die het kinderlijk eenvoudig maken om te spoofen.

De certificaten werden ontdekt door een Twitter-gebruiker, en werden later op Reddit geplaatst.

Deze certificaten bleken controversieel, omdat alle certificaten dezelfde sleutel hadden om ze te authenticeren. Dat betekent dat ze makkelijk te kopiëren zijn, of dat ze voor de gek kunnen worden gehouden door aanvallers via foute code in een nep-certificaat zetten. Dat levert een groot gevaar op voor gebruikers. De situatie doet bovendien denken aan het contoversiële < a href="http://www.pcmweb.nl/nieuws/hoe-zit-het-nou-met-lenovo-5-vragen-over-de-superfish-malware.html" target="_blank">Superfish-schandaal van Lenovo.

De certificaten werken alleen op Windows-computers. Dell verscheept ook laptops met Ubuntu, en hoewel er aanvankelijk nog werd gedacht dat de certificaten ook op Linux van toepassing waren, bleek dat later niet waar te zijn.
 

-

Wat deden die certificaten precies?

Aanvankelijk was niet duidelijk waar de certificaten precies deden, maar Dell legde dat later wel uit: De certificaten werden gebruikt voor klantenservice en ondersteuning. Wanneer een gebruiker een probleem had en contact op nam met de klantenservice, was het via het certificaat mogelijk voor Dell om direct het modelnummer van de laptop te identificeren.

Volgens Dell werd er verder geen persoonlijke informatie verzameld door het certificaat, en bevatte dat geen adware of malware. Ontwikkelaars die het certificaat zelf hebben geïnstalleerd ontdekten ook geen vreemde zaken aan het certificaat.
 

Wat is er precies zo erg aan?

Wat is dan het gevaar? Het probleem zit 'em in de ondertekening van het certificaat. Om dat te authenticeren, moet er een sleutel worden toegepast op dat certificaat. Het probleem bij 'eDellRoot' was dat er één sleutel werd gebruikt voor álle certificaten op álle Dell-computers. Bovendien werd die sleutel met het certificaat meegeleverd.

Dat betekent dat een kwaadwillende via een man-in-the-middle-aanval makkelijk een vals certificaat kan injecteren door het eDellRoot-certificaat precies te kopiëren én te ondertekenen. Zo'n vals certificaat kan dan worden gebruikt om gegevens te stelen, of malware te plaatsen op machines.

In de praktijk is dat een stukje lastiger, want daarvoor moet een aanvaller wel eerst een MitM-aanval kunnen uitvoeren. Dat kan wanneer de gebruiker bijvoorbeeld op een openbaar netwerk zit.

De kans dat dat in het echt gebeurd is, is klein - al doe je er nog steeds goed aan het certificaat te verwijderen. Zeker nu het nieuws naar buiten is gebracht.
 

Om welke laptops gaat het?

Het is niet helemaal duidelijk om welke modellen het precies gaat - Dell heeft zelf geen lijst vrijgegeven. Wel hebben gebruikers het certificaat in ieder geval teruggevonden op de XPS 13 en de XPS 15, en op de Inspiron 5000. Er wordt echter ook gesproken over de OptiPlex- en Precision-modellen. Je doet er dus goed aan zelf nog even goed te kijken naar je certificaten.
 

Hoe verwijder ik het van mijn computer?

Dell heeft inmiddels in een reactie ook een oplossing geplaatst voor het probleem. We hebben daar zelf ook een workshop van gemaakt, dus als je onlangs een Dell-laptop hebt gekocht lees je dit artikel: 'Zo verwijder je het Dell-root-certificaat 'eDellRoot'.
 

Wat zegt Dell zelf?

Al vrij snel nadat het nieuws naar buiten kwam, kwam Dell met een reactie. Daarin zei het dat spijt heeft van de fout, en dat het bedrijf eraan werkt om die te herstellen. Ook gaf Dell gelijk een oplossing.
 

Is dit vergelijkbaar met Superfish?

De situatie doet direct denken aan Superfish, het notoire beveiligingscertificaat dat Lenovo op meerdere laptops meestuurde. Dat is echter niet helemaal eerlijk. Er zijn weliswaar overeenkomsten, maar ook veel verschillen.

Het belangrijkste daarvan is dat de certificaten van Dell niet werden gebruikt voor malafide doeleinden, waar Superfish dat wel was. Superfish was duidelijk bedoeld om reclame te serveren aan gebruikers, maar eDellRoot doet niet zoveel. Het wordt alleen gebruikt om het modelnummer van de computer makkelijk toegankelijk te maken. Bovendien overschreef Superfish bestaande ssl-certificaten in de browser - ook dat is een stuk ernstiger dan eDellRoot.

De vergelijking is echter wel snel gemaakt, want het gaat in beide gevallen om certificaten die op root-niveau werken en die ook allebei terugkomen wanneer je het certificaat verwijdert.

▼ Volgende artikel
De leukste techcadeaus voor de feestdagen (of voor jezelf natuurlijk)
© ID.nl
Huis

De leukste techcadeaus voor de feestdagen (of voor jezelf natuurlijk)

Op zoek naar (last-minute) inspiratie voor de feestdagen? We hebben 17 gadgets en techcadeaus voor je gespot waarmee je iedereen blij maakt. Uiteraard denken we ook aan je portemonnee: we hebben gekeken naar cadeaus van maximaal ongeveer 200 euro. Fijne feestdagen!

Xiaomi Watch S4

De stijlvol vormgegeven Xiaomi Watch S4 oogt misschien als een regulier horloge, maar het is wel degelijk een smartwatch. Deze wearable is in drie chique uitvoeringen te koop. Het ronde amoledscherm van 466 × 466 pixels heeft een prettig formaat van 1,43 inch. Bovendien is de behuizing volledig waterdicht. Volgens de fabrikant houdt de accu van 486 mAh het bij normaal gebruik ongeveer twee weken vol. Je kunt hem dus dag en nacht dragen. Voor actieve personen komen de 150 sportmodi goed van pas. Verder zitten er onder meer een kompas, slaapmonitor en hartslagsensor in. Leuk is dat je hem helemaal kunt personaliseren: in het menu kun je kiezen tussen ruim tweehonderd wijzerplaten.

WiZ Gradient Light Bars

Meer sfeer in huis? Dan is deze slimme verlichtingsset van WiZ hét cadeau bij uitstek. Je kunt beide objecten verticaal en horizontaal plaatsen. In combinatie met de los verkrijgbare HDMI Sync Box synchroniseren de lampen zelfs met de kleuren van jouw televisie. Als alternatief reageren de WiZ Gradient Light Bars op de beat van de muziek. Daarnaast kun je in een app ook eigen lichtschema's instellen. Hierin pas je de kleuren en dimniveaus naar eigen wens aan.

Ultimate Ears Megaboom 4

De Ultimate Ears Megaboom 4 is een robuuste bluetooth-speaker met een krachtig geluid. Ondanks de relatief grote behuizing van 8,7 × 22,5 × 8,7 centimeter weegt het apparaat nog geen kilo. Hij kan mee naar buiten, want hij is volledig water- en stofdicht. Met een opgegeven accuduur tot twintig uur luister je altijd en overal naar goede muziek. Twee actieve audiodrivers en evenzoveel passieve basradiators zorgen voor een vol geluid. Je kunt kiezen tussen een zwarte, blauwe, rode en paarse behuizing.

Shelly Plug S Gen3

Met de Shelly Plug S Gen3 maak je ieder apparaat slim. Dit stopcontact meld je eenvoudig aan op het draadloze thuisnetwerk. Sluit bijvoorbeeld een lamp of verwarming aan en bedien de boel met een app op je smartphone. Pluspunten zijn de ondersteuning voor de universele Matter-standaard en de aanwezige energiemeter. De maximale belasting bedraagt 2500 watt. Wil je meerdere 'domme' apparaten op afstand bedienen? Er is ook een 4-pack verkrijgbaar.

Philips 32PFS6109/12

Misschien leuk om iemand een slaapkamer-tv cadeau te doen? Wie goed zoekt, vindt de Philips 32PFS6109/12 voor minder dan tweehonderd euro. Een heus koopje, want dit is een smart-tv van een gerenommeerd merk. Vanuit het Titan OS-smartplatform open je diverse populaire apps, zoals Disney+, Amazon Prime Video, YouTube en natuurlijk Netflix. Kijk vervolgens naar series en films in een respectabele beeldkwaliteit van 1920 × 1080 pixels. Ontvang je televisiekanalen via de kabel of satelliet, dan zijn de juiste tuners al aanwezig. Ten slotte kun je via drie HDMI-poorten ook externe videobronnen aansluiten, zoals een gameconsole, blu-ray-speler en tv-ontvanger.

Teufel Real Blue NC 3

De Duitse audiospecialist Teufel bracht eerder dit jaar de derde generatie van zijn Real Blue NC uit. Naast de aanwezigheid van actieve ruisonderdrukking vallen de zachte kussens ook nog eens volledig over je oren. Dankzij de twee genoemde kenmerken hoor je niet of nauwelijks geluiden uit de omgeving. Deze bluetooth-koptelefoon ondersteunt een accuduur tot maximaal 59 uur. Zet je noise cancelling uit, dan bedraagt de maximale luistertijd zelfs 98 uur. Volgens Teufel leveren de 40mm-audiodrivers een helder geluid en stevige bas. Er is ook een microfoon ingebouwd, waardoor je handsfree kunt bellen. Dit product is in een zwarte, witte en blauwe uitvoering te koop.

Logitech Zone 300

Wie regelmatig aan videovergaderingen deelneemt, heeft veel baat bij een goede headset. Met de betaalbare Logitech Zone 300 kunnen digitale gesprekspartners elkaar duidelijk verstaan. De bekende hardwarefabrikant fabriceert dit vederlichte model in drie smaken, namelijk zwart, wit en roze. Via bluetooth maak je verbinding met een pc, laptop, tablet of smartphone. De maximale gesprekstijd op een enkele batterijlading is ongeveer zestien uur.

ACT AC5151

Zie je een familielid of vriend(in) regelmatig op het touchpad van een laptop priegelen? Geef diegene dan deze comfortabele muis van ACT cadeau. Stop de bijgesloten ontvanger in een vrije usb-poort en bedien de muis vervolgens draadloos. Bovenop bevindt zich een zogeheten dpi-switch. Daarmee pas je eenvoudig de gevoeligheid van de cursor aan. Deze muis is geschikt voor rechtshandige personen.

Audio-Technica AT-SP3X

Deze elegante speakerset van Audio-Technica zal op geen enkel bureau misstaan. Het bekende audiomerk fabriceert dit product in een zwarte (AT-SP3X) en witte (AT-SP3XWH) behuizing. Dankzij de ingebouwde versterker verbind je de AT-SP3X rechtstreeks met apparaten, zoals een pc of laptop. Daarnaast is er een bluetooth-ontvanger geïntegreerd. Koppel dus een tablet of smartphone en stream draadloos je favoriete Spotify-afspeellijsten. Je luistert vervolgens naar goede muziek in stereokwaliteit. Het opgegeven uitgangsvermogen bedraagt dertig watt.

TP-Link Tapo RV30 Max

TP-Link bewijst dat een robotstofzuiger niet peperduur hoeft te zijn. De Tapo RV30 Max creëert op eigen houtje een plattegrond van jouw huis en maakt de boel vervolgens schoon. Naast het opzuigen van zand, haren, kruimels en overig vuil dweilt de robot ook nog eens je vloer. Is de batterij bijna leeg, dan keert het apparaat vanzelf terug naar de lader. Tegen een meerprijs is er ook een Plus-versie met een automatisch leegstation te koop.

Epson EcoTank ET-2860

Vermoedelijk zul je niet gauw een goedkopere inkttankprinter vinden. De Epson EcoTank ET-2860 maakt geen gebruik van dure cartridges: je vult met de bijgesloten flessenset eigenhandig vier inktreservoirs aan de voorzijde. Hierdoor is printen véél goedkoper. Ideaal voor mensen die graag foto's afdrukken. Met een behoorlijke printresolutie van 5760 × 1440 dpi ogen de kiekjes erg scherp. Koppel de EcoTank ET-2860 aan het draadloze thuisnetwerk en verstuur vanaf alle pc's, laptops, tablets en smartphones afdruktaken. Tot slot kan dit apparaat ook nog kopiëren en scannen.

Google Nest Mini

Even een lamp dimmen, de thermostaat een graadje hoger zetten of het laatste nieuws volgen. Met deze goedkope smartspeaker van Google kan het allemaal. De ronde behuizing luistert via een microfoon naar jouw spraakopdrachten. Vervolgens bedien je ieder smarthome-apparaat met Google Assistent-ondersteuning. Uiteraard luister je als je dat wilt ook gewoon naar muziek. De Nest Mini is in een licht en donker jasje te koop.

Huawei Band 10

Geef de Huawei Band 10 cadeau aan iemand met sportieve voornemens. Deze activity-tracker houdt nauwlettend het aantal gezette stappen en de hartslag in de gaten. Verder is de polsassistent waterbestendig, waardoor je ook allerlei zwemgegevens kunt registreren. Je leest het ruime amoledscherm van 1,47 inch zowel 's avonds als overdag moeiteloos af. Wie het apparaatje met een Android-toestel verbindt, ziet verschillende notificaties voorbijkomen. De Band 10 is in verschillende kleurstellingen te koop, namelijk wit, blauw, paars, groen, roze en zwart. De twee laatstgenoemde uitvoeringen zijn het goedkoopst.

DJI Neo

Met de piepkleine DJI Neo schiet je haarscherpe beelden! Deze drone van 135 gram stijgt probleemloos op vanaf jouw handpalm. De geïntegreerde videocamera ondersteunt een respectabele resolutie van 3840 × 2160 pixels, zodat je vanuit de lucht gedetailleerde opnames kunt maken. Het is zelfs mogelijk om automatisch een persoon, dier, voertuig of ander bewegend voorwerp te volgen. Op een enkele acculading bedraagt de maximale vluchttijd achttien minuten. Houd er rekening mee dat de fabrikant bij het basismodel geen afstandsbediening meelevert. Je installeert voor de bediening een app op je smartphone.

JBL Sense Lite

Deze sportieve in-ears blijven tijdens iedere wandeling, hardloopsessie en fitnesstraining stevig op hun plek zitten. De behuizing bevat namelijk een oorhaakje. De JBL Sense Lite is IP54-gecertificeerd. Een beetje regen of zweet kan dus geen kwaad. Je bent tijdens handsfree gesprekken luid en duidelijk te horen, want beide oordopjes hebben twee microfoons. De batterij gaat maximaal acht uur mee. Een pluspunt is dat je de inwendige accu's met de bijgesloten oplaadcase nog eens driemaal volledig kunt opladen. En dat zonder netstroom! Je past met de JBL Headphones-app diverse equalizerinstellingen naar eigen smaak aan. Kies tussen een zwarte, beige, witte, paarse en blauwe uitvoering.

View post on TikTok

Fresh 'n Rebel Party Loud M

Bouw met deze krachtige partyspeaker op iedere locatie een feestje. Door de waterdichte constructie is een regenbui geen enkel probleem. Bovendien ben je niet afhankelijk van netstroom. Een volgeladen accu is volgens de fabrikant goed voor een speeltijd tot twintig uur. De Fresh 'n Rebel Party Loud M heeft bovenop een eenvoudig bedieningspaneel. Schroef zo nodig het basniveau verder op en switch tussen zes verlichtingsschema's. Een leuk extraatje is dat je aan de achterzijde een microfoon of gitaar kunt inpluggen. Kortom, een ideale partner voor een geslaagde karaoke-avond!

Xiaomi TV Box S (3rd Gen)

De Xiaomi TV Box S (3rd Gen) is een betaalbare mediaspeler die elke 'domme' televisie of verouderde smart-tv slim maakt. Sluit dit kleine apparaatje aan op een HDMI-poort van de beeldbuis en verbind hem met wifi. Vervolgens start je vanuit het Google TV-menu je favoriete video-apps. De compacte afstandsbediening heeft aparte knoppen voor Netflix, Amazon Prime Video en YouTube. Zoek je een specifieke film of serie? Activeer dan de spraakfunctie om de betreffende titel vlot te vinden. De Xiaomi TV Box S geeft de streams in een scherpe beeldkwaliteit van maximaal 3840 × 2160 pixels aan de televisie door. Veel kijkplezier!

▼ Volgende artikel
Review Oppo Find X9 Pro – Dure smartphone met veel plussen
© Rens Blom
Huis

Review Oppo Find X9 Pro – Dure smartphone met veel plussen

De Oppo Find X9 Pro is een van de duurste smartphones die je kunt kopen. Het is ook het toestel met de langste accuduur, althans in onze gebruikstests. Wat kun je nog meer verwachten? Je leest het in deze Oppo Find X9 Pro-review.

Uitstekend
Conclusie

De Oppo Find X9 Pro is een premium smartphone met fantastische hardware, een heel goede zoomcamera en de beste accuduur die je kunt vinden. De software is nog wat voor verbetering vatbaar en de adviesprijs kan een terecht struikelblok zijn. Wel nemen we ons petje af voor wat de Find X9 Pro allemaal te bieden heeft.

Plus- en minpunten
  • Uitmuntende accuduur
  • Erg geavanceerde camera's
  • Op alle vlakken zeer premium
  • Updatebeleid en softwareschil kunnen beter
  • Erg hoge adviesprijs

De beste accuduur

Een van de speerpunten van de Oppo Find X9 Pro is zijn reusachtige batterij. Een 7500mAh-accu voorziet de telefoon van stroom en verpulvert hiermee de accu's van de Apple iPhone 17 Pro Max (nog geen 5000 mAh), Samsung Galaxy S25 Ultra (5000 mAh) en Google Pixel 10 Pro XL (5200 mAh). Eigenlijk komt alleen de OnePlus 15 in de buurt, met zijn 7300mAh-accu. Oppo en OnePlus zijn zustermerken. In onze test met de OnePlus 15 concludeerden wij dat we het toestel probleemloos twee dagen kunnen gebruiken bij regulier gebruik. Goed nieuws: voor de Oppo Find X9 Pro geldt hetzelfde. Het lukt ons echt niet om de accu op één dag leeg te trekken en ook bij intensiever gebruik kunnen we de twee dagen aantikken.

©Rens Blom

Een Oppo-medewerker haalt een Find X9 Pro uit elkaar om de grote accu te tonen.

De Oppo Find X9 Pro hoef je dus maar om de nacht op te laden. Of ergens in de ochtend, dat kan ook. Het toestel ondersteunt namelijk erg snel opladen via de meegeleverde usb-c-kabel, al dien je dan wel zelf de benodigde adapter te kopen. Met een andere adapter gaat het laden een stuk minder snel. Voor draadloos opladen geldt hetzelfde. Het kan heel snel via een optionele Oppo-oplader of langzamer via een draadloze oplader van een ander merk.

©Rens Blom

Goed scherm

Gelukkig heeft de Oppo Find X9 Pro meer te bieden dan een fantastische accuduur. Dat mag ook wel voor die adviesprijs van 1299 euro. Het toestel beschikt over een premium ontwerp dat lekker in de hand ligt en een vingerafdrukscanner in het scherm die eigenlijk nooit dienst weigert. Het beeldscherm zelf is ook van heel hoge kwaliteit en meet 6,78 inch. Dat is fors, maar wel prettig bij het kijken van video's, gamen en typen met twee handen. Door de resolutie van 2772 x 1272 pixels is het scherm lekker scherp en de 120Hz-verversingssnelheid maakt het beeld soepel.

©Rens Blom

Hardware

Onder de motorkap zoemt – geruisloos natuurlijk – een MediaTek-processor. De dagen dat MediaTek bekendstond als een minder goede chipfabrikant zijn echt voorbij. De Dimensity 9500-chip in de Find X9 Pro is razendsnel, energiezuinig en heeft ook geen enkele moeite met games. En ja, gelet op de hoge adviesprijs van de smartphone is het niet verrassend dat Oppo er 16 GB werkgeheugen en 512 GB opslagcapaciteit in zet. Een welkome combinatie die de Find X9 Pro klaarmaakt voor jaren gebruik.

Heel ver zoomen

Een ander sterk punt van de Find X9 Pro zijn de camera's. Het camera-eiland op de achterkant is groot en steekt best uit, wat komt omdat er serieuze (zoom)camera's in de behuizing zitten. Oppo werkt – al jaren – samen met fotografiemerk Hasselblad om de kwaliteit van zijn premium smartphonecamera's te verbeteren en dat is bij de Find X9 Pro niet anders. In de praktijk zijn wij bijzonder tevreden over de fotografie- en video-prestaties van de smartphone. Plaatjes ogen haarscherp, hebben realistische kleuren en zijn een genot om te bekijken op het smartphonescherm óf een groter scherm.

©Rens Blom

Interessant is de geavanceerde zoomcamera, waarmee je het beeld héél veel keren dichterbij haalt. We hebben de Find X9 Pro meegenomen naar China, waar we fabrieken van Oppo bezochten, en fotografeerden een en ander vanuit onze hotelkamer. Zoals je hieronder ziet, kun je vanaf de 21ste verdieping zó ver en goed inzoomen dat je een autobestuurder prima in beeld krijgt én de kentekenplaat kunt lezen. Of je ziet de tekst op het scherm van het reuzenrad, dat honderden meters verderop staat. Bij dat maximaal inzoomen zet de camerasoftware AI in om het beeld te verduidelijken. Daar wordt het beeld inderdaad duidelijker van, niet mooier.

©Rens Blom

©Rens Blom

Prima software vol apps

De Oppo Find X9 Pro draait op Android 16 en krijgt vijf jaar Android-upgrades en zes jaar beveiligingsupdates. Dat is goed, maar minder lang dan de zeven jaar complete updates die Google, Samsung en Apple uitrollen voor hun toptelefoons. De ColorOS-schil van Oppo werkt prima en bevat veel handige functies, maar ook ongevraagde commerciële apps als TikTok. Wij vinden het raar dat we op een peperdure smartphone lastiggevallen worden door meldingen van apps waar wij niets mee te maken willen hebben.

©Rens Blom

Conclusie: Oppo Find X9 Pro kopen?

De Oppo Find X9 Pro is een premium smartphone met fantastische hardware, een heel goede zoomcamera en de beste accuduur die je kunt vinden. De software is nog wat voor verbetering vatbaar en de adviesprijs kan een terecht struikelblok zijn. Wel nemen we ons petje af voor wat de Find X9 Pro allemaal te bieden heeft.