Als de houdbaarheidsdatum van uw computer is overschreden, zijn prestatieproblemen met moderne programma's niet te vermijden. In deze rubriek pakken we dit probleem bij de wortels aan. Deze keer leest u hoe u soepel (grote) filmbestanden afspeelt op een oudere computer of een trage netbook. Hiervoor gebruiken we alternatieven voor Windows Media Player en zetten we reusachtige mkv-bestanden om naar een kleiner formaat.

1. Basis

Filmbestanden zijn er in allerlei formaten. Bekend zijn avi, mov, mpeg en mvk. Voor de volledigheid moeten we het nog iets complexer maken: het ene avi-bestand is het andere niet (en dat geldt voor bijna alle formaten). Beeld en geluid zijn op een bepaalde manier gecodeerd in het avi-bestand. Om beeld en geluid goed weer te geven, dient uw computer te beschikken over de juiste codec. Bekende codecs voor beeld zijn DivX en Xvid. Ook bij het geluid spreken we van een codec. Het bekendste voorbeeld hiervan is mp3, de ongekroonde en zeer populaire standaard voor digitale muziekbestanden. Het beeld van een filmbestand kan bijvoorbeeld de Xvid-codec vereisen, het geluid de mp3-codec.

©PXimport

Om een filmbestand af te spelen, dient uw computer te beschikken over de juiste codec voor zowel beeld als geluid.

2. Windows Media Player

Als u films bekijkt op de computer, hebt u een afspeelprogramma nodig. Een bekend voorbeeld is Windows Media Player, dat op vrijwel alle Windows-computers aanwezig is. Het programma blinkt op weinig fronten uit, of beter gezegd: er zijn goede alternatieven die sneller werken en die minder problemen geven. Als Windows Media Player bijvoorbeeld een avi-bestand probeert af te spelen en de codec ontbreekt, zal het programma proberen de codec te downloaden. In veel gevallen resulteert dit in de foutmelding dat de codec niet beschikbaar is. Dit roept irritatie op omdat de codec wel degelijk eenvoudig kan worden geïnstalleerd. Omdat Windows Media Player veel functies aan boord heeft die u niet nodig hebt om een filmbestand weer te geven, vormt het programma vooral voor oudere computers een zware belasting.

©PXimport

Windows Media Player is aanwezig op vrijwel alle Windows-computers.

3. Codec-verzameling

Als een film wordt afgespeeld zonder dat u beeld ziet of geluid hoort, kunt u op zoek gaan naar de ontbrekende codec(s). Het is echter eenvoudiger om dit probleem zowel voor nu als voor toekomstige sessies aan te pakken. Hiermee voorkomt u dat u later bij een ander bestand opnieuw tegen hetzelfde euvel aanloopt. Het toverwoord is 'codec-verzameling'. In zo'n pakket zijn alle bekende en minder bekende codecs ondergebracht. U installeert het één keer en kunt voortaan alle filmbestanden afspelen die op uw computer staan of die u nog gaat downloaden. Zo'n verzameling heet een 'codec-pack' en zulke packs worden op tal van websites aangeboden. Het bekendste codec-pack is K-Lite Codec Pack en u vindt het op Codec Guide en Free-Codecs.com. Wees alert tijdens de installatie: sommige codec-verzamelingen proberen een extra werkbalk te installeren in uw webbrowser of passen uw homepage aan.

©PXimport

Download en installeer een codec-verzameling (pack) om problemen met beeld- en geluidweergave te verhelpen.

Wat voor bestand heb ik?

Windows verbergt standaard het bestandsachtervoegsel van bekende bestandstypen. Hierdoor wordt bijvoorbeeld het bestand filmpje.avi weergegeven in de verkenner als 'filmpje' (waarbij de .avi-toevoeging dus ontbreekt). U kunt de extensies eenvoudig tevoorschijn halen. Open in Windows XP Start / Configuratiescherm /Vormgeving en thema's / Mapopties. Klik op het tabblad Weergave en verwijder het vinkje bij Extensies voor bekende bestandstypen verbergen. In Windows 7 vindt u de mapopties via Start / Configuratiescherm / Vormgeving en persoonlijke instellingen. Vanaf u nu wordt in de verkenner de bestandsextensie van alle bestanden getoond. Dat is handig omdat u zo in één oogopslag ziet of u met een Word-, Excel- of filmbestand hebt te maken. Let op: als u de mapopties hebt aangepast, dient u extra alert te zijn bij het hernoemen van bestanden. Als u bijvoorbeeld de naam aanpast van het bestand werkstuk.doc naar werkstuk2011, weet Windows niet meer dat het hier om een Word-document gaat. De correcte nieuwe naam is in dit geval werkstuk2011.doc.

©PXimport

Pas de mapopties van Windows aan als u het achtervoegsel van een bestand wilt zien, bijvoorbeeld xls, doc, mkv of avi.

4. Alternatieve afspeelsoftware

Tijdens de installatie van een codec-verzameling wordt vaak ook een alternatief afspeelprogramma meegeleverd. Bekend is Windows Media Player Classic (MPC). Dit is een goed alternatief voor het standaard Windows Media Player-programma. U kunt Windows Media Player Classic ook apart installeren. Windows Media Player Classic (of een ander afspeelprogramma) kan gewoon naast Windows Media Player worden geïnstalleerd (meer hierover leest u in het kader 'Standaard-afspeelprogramma'). Als u meerdere afspeelprogramma's hebt geïnstalleerd, kunt u bijvoorbeeld een avi-bestand vanuit de verkenner afspelen met Windows Media Player Classic, ook als Windows Media Player Classic niet uw standaard-afspeelprogramma is. Klik met rechts op het betreffende bestand, kies Openen met en klik op Windows Media Player Classic.

©PXimport

Windows Media Player Classic is een veelgebruikt - en lichter - alternatief voor het standaardprogramma Windows Media Player.

5. VLC

Het videoafspeelprogramma VLC verdient een aparte vermelding. VLC heeft namelijk alle gangbare video/audio-codecs al aan boord. Deze hoeft u dus niet apart te installeren. Als u een zeer oude computer hebt, is het de vraag of VLC snel werkt en soepel draait. De enige manier om hier achter te komen is door het uit te proberen. Download en installeer zowel VLC als Windows Media Classic (al dan niet via met een codec-verzameling) en onderzoek welke van deze programma's het beste werkt op uw computer.

©PXimport

Het afspeelprogramma VLC behoeft geen aparte codec-installatie: alle gangbare codecs zijn standaard al aanwezig.

Standaard-afspeelprogramma

Windows is voor verschillende typen bestanden voorzien van een standaardprogramma. Zo weet Windows dat een .doc-bestand geopend dient te worden met MS Word. Voor filmbestanden (avi, mkv, mov, enzovoorr) zijn vaak meerdere programma's aanwezig op een computer. U kunt slechts één programma instellen als standaardprogramma. Dit is het programma dat geopend wordt op het moment dat u dubbelklikt op een avi- of ander bestand. Als u bijvoorbeeld met Windows Media Player Classic en VLC experimenteert, kan het standaardprogramma worden gewijzigd waar u net aan gewend bent. U kunt eenvoudig handmatig instellen welk programma het standaardprogramma moet worden. De eenvoudigste manier om dit in te stellen, is via de rechtermuistoets. Klik met rechts op een avi-bestand en kies Openen met. Er verschijnt nu een lijst met programma's die het avi-bestand kunnen openen. Kies bijvoorbeeld voor VLC als u het avi-bestand eenmalig met dit programma wilt openen. Kies voor Standaardprogramma selecteren als u het standaardprogramma voor avi-bestanden wilt wijzigen. Er verschijnt vervolgens een beperkte keuzelijst. U kunt eventueel het programma aanwijzen met de knop Bladeren. Zorg er voor dat het vinkje actief is bij Dit type bestand altijd met dit programma openen en bevestig met Ok.

©PXimport

Met het dialoogvenster Openen met kunt u zelf bepalen welk programma uw standaardprogramma wordt voor het openen van bijvoorbeeld een avi-bestand.

6. Informatie over video-indeling

Met MediaInfo komt u er eenvoudig achter welke codec u nodig hebt om een filmbestand af te spelen. Het programma ondersteunt alle bekende en minder bekende codecs en geeft uitgebreide informatie. Let er tijdens de installatie op dat u geen extra programma's installeert. Ten tijde van schrijven leverde de softwaremaker 'PC Speed Up' mee. Dit hebt u niet nodig om MediaInfo te gebruiken. U kunt MediaInfo opstarten en een filmbestand naar het MediaInfo-venster slepen. Eenvoudiger is het om de rechtermuistoets te gebruiken in de verkenner. Klik met rechts op een filmbestand en kies MediaInfo. MediaInfo toont algemene informatie over de inhoud van het filmbestand en de kwaliteitsinstellingen. Goede voorbeelden zijn de bitrate (aangeduid met Kbps) en resolutie, bijvoorbeeld 1280 x 720. Ook toont MediaInfo het aantal beelden per seconde (fps). Voor al deze onderdelen geldt: hoger is beter. De keerzijde van een hoge kwaliteit is dat het afspelen veel rekenkracht kost, waardoor op een oudere computer of een netbook haperingen optreden. In dit geval kunt u het filmbestand omzetten naar een lagere kwaliteit die wel correct wordt weergeven op uw computer. Meer hierover leest u in tip 9.

©PXimport

MediaInfo toont gedetailleerde informatie over de samenstelling van videobestanden.

7. HD afspelen

Gedownloade HD-films hebben een zeer goede kwaliteit, maar vooral oudere computers en netbooks hebben moeite met het afspelen ervan, waardoor het beeld en/of geluid hapert. Probeer een ander afspeelprogramma (MPC of VLC) en pas eventueel de instellingen aan. We bespreken hier als voorbeeld de aanpassing voor VLC. Open Extra / Voorkeuren en kies linksonder in beeld bij Opties weergeven voor Alles. Open Invoer codecs / Videocodecs / FFmpeg. Kies bij Loop-filter voor .264 decodering overslaan voor Alles. Plaats ook een vinkje bij Snelheidstrucjes toestaan en kies bij Coderen voor Kwaliteitsniveau rd. Een garantie dat films hiermee beter afspelen is er niet, maar het is het proberen waard!.

©PXimport

Pas de instellingen van VLC aan als u problemen hebt met het afspelen van HD-films.

Nederlandse taal in VLC

Als u VLC installeert, start het programma mogelijk op met de Engelse taal. Dit herkent u aan de basismenu's. Als u in de werkbalk naast Help het menu View aantreft in plaats van Weergave, is de Engelse taal actief. Hiermee is goed te werken, maar u kunt VLC ook eenvoudig Nederlandstalig maken. Klik op Tools / Preferences / Interface en kies bij Menus language voor Nederlands. Bevestig met Ok, sluit VLC af en start het programma opnieuw. De Nederlandse taal is nu geactiveerd.

©PXimport

Verander de taalinstellingen als u VLC in het Nederlands wilt gebruiken.

8. Ander formaat

Door de instellingen van uw afspeelsoftware aan te passen, is het soms mogelijk om filmbestanden van hoge kwaliteit toch weer te geven op een netbook of oudere computer. Vaak zijn de systeemprestaties echter dusdanig onder de maat dat het afspelen van een groot mkv-bestand simpelweg niet lukt. In dit geval kunt u de film mogelijk opnieuw downloaden in een kleiner DivX-formaat. Een andere optie is om het filmbestand zelf om te zetten naar bijvoorbeeld een compacter (en lichter) avi-bestand. Een van de beste programma's om dit voor elkaar te krijgen, is Freemake Video Converter. De keerzijde van het omzetten is dat het eenmalig veel tijd in beslag neemt om de indeling van een videobestand aan te passen. Als u een langzame computer hebt, kunt u deze 'rekenklus' dan ook het beste 's nachts laten uitvoeren.

©PXimport

Lukt het niet om een (HD-)filmbestand soepel af te spelen? Converteer het bestand naar een formaat waar uw computer wel mee om kan gaan.

9. Omzetten met Freemake

Freemake werkt met eenvoudige profielen om een zwaar mkv-bestand (of een andere video-indeling) eenvoudig om te zetten naar een lichtere variant. Hierdoor treedt kwaliteitsverlies op, maar daar staat tegenover dat de video wel goed afspeelt, zonder te haperen. Het originele mkv-bestand blijft daarbij intact. Start Freemake en sleep het mkv-bestand dat u wilt omzetten naar het Freemake-venster. Kies onder in beeld het uitvoerformaat. Gebruik bijvoorbeeld Naar AVI. Vervolgens dient u de gewenste indeling op te geven. Kies bij Voorkeuze voor TV kwaliteit. Freemake bewaart het avi-bestand in dezelfde map als het mkv-bronbestand. U kunt optioneel via Opslaan in een andere locatie kiezen. Klik op Converteren om het mkv-bestand om te zetten. Als u niet tevreden bent met de kwaliteit, kunt u Freemake opnieuw aan het werk zetten met een andere voorkeuze-instelling. Om lange wachttijden te voorkomen, kunt u het beste experimenteren met een klein mkv-bestand. Een episode uit een tv-serie is hier uitermate geschikt voor.

©PXimport

Gebruik Freemake om een groot HD-filmbestand om te zetten naar een 'beter behapbaar' avi-bestand met een lagere kwaliteit.

10. Dvd voor onderweg

Dvd-afspeelsoftware blijkt in de praktijk vaak te zwaar voor oudere computers. Op een netbook ontbreekt bovendien een fysieke dvd-speler waardoor het meenemen van dvd-films onmogelijk lijkt. Ook deze problemen kunt u tackelen met Freemake, door de dvd's die u wilt afspelen om te zetten naar een compact en licht avi-bestand. Als uw computer geen dvd-speler heeft, kunt u deze tip uitvoeren op een ander systeem en het videobestand via een usb-stick overhevelen naar bijvoorbeeld uw netbook. Plaats een onbeveiligde dvd in de dvd-speler/brander. Start Freemake, klik op de knop +DVD en wijs de dvd-schijf aan. Selecteer de dvd-onderdelen die u wilt omzetten naar avi en klik op Naar AVI, zoals besproken bij de vorige tip.

©PXimport

Freemake kan dvd's omzetten naar een avi-bestand, zodat u ook zonder dvd-speler kunt genieten van uw films.

11. Mkv met ondertiteling

De hoge kwaliteit van mkv-bestanden zorgt op oudere computers voor prestatieproblemen. Een van de voordelen van de mkv-indeling is dat de ondertiteling vaak al is ingebakken, soms zelfs in meerdere talen. Als het mkv-bestand correct afspeelt op uw computer, kunt u in VLC de ondertiteling kiezen via het menu Video / Ondertitelspoor. Voor alle andere filmbestanden, bijvoorbeeld een avi-film, zult u zelf op zoek moeten naar de juiste ondertiteling. Uitzondering zijn slechte filmkopieën waarbij de ondertiteling 'hard' in de film is gecodeerd. Bij OpenSubtitles.org en NLOndertitels.com vindt u grote archieven met ondertitelingbestanden. Sommige films hebben meer dan één ondertitelingbestand. Dit kan te maken hebben met revisies, maar meestal werkt slechts één bestand correct met de film die u hebt gedownload. Omdat de bestanden zeer klein zijn, kunt u het beste meerdere versies downloaden en uitproberen.

©PXimport

Geen ondertiteling bij het avi-bestand? Bij www.opensubtitles.org vindt u een grote collectie in meerdere talen.

12. Ondertiteling toepassen

Een bestand met ondertiteling heeft vaak de bestandextensie .srt. Als u wilt dat de afspeelsoftware de ondertiteling automatisch weergeeft, dient u het srt-bestand in dezelfde map als de film te bewaren. Ook de bestandsnaam van de srt dient overeen te komen met de bestandsnaam van het filmbestand. Als het filmbestand de naam Colombiana-2011.avi heeft en u haalt hier de ondertiteling van binnen, dan kan deze bijvoorbeeld de bestandsnaam Colombiana.2011.XViD-REBORN.srt hebben. Klik met rechts op het srt-bestand en kies Naam aanpassen. Geef het srt-bestand nu de naam Colombiana-2011.srt en start de film opnieuw met uw afspeelsoftware. Als het goed is, wordt de ondertiteling automatisch weergegeven. Als dit niet het geval is, dient u de ondertiteling handmatig te laden. In Windows Media Player Classic kiest u voor File / Load subtitle (ondertiteling laden). In VLC vindt u dezelfde optie via het menu Video / Ondertitelspoor / Bestand openen. Loopt de ondertiteling niet synchroon met het beeld? Dan hebt u last van 'lip-sync'-problemen en waarschijnlijk de verkeerde ondertiteling gedownload. Download een andere str-bestand en probeer uit of dit soelaas biedt. Het is mogelijk om de 'lip-sync' handmatig bij te stellen in uw afspeelsoftware, maar meestal zorgt dit voor meer frustratie, omdat het probleem dan bijvoorbeeld na een half uur weer opnieuw kan optreden.

©PXimport

Geef het str-bestand met de ondertiteling dezelfde naam als het avi-filmbestand.

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.