Een grotere performance bij CD- en DVD-drives is enkel mogelijk door een update van de firmware. Voordelen: hoger schrijftempo bij CD-RW-branders, hogere DVD-Rip-snelheid en het wegvallen van de regionale-codeblokkering bij DVD-drives.

"CD-branders zijn vaak tot meer in staat dan de fabrikanten aangeven. PCM toont hoe een loopwerk met snelheid 32 dankzij het upgraden van de firmware in een brander met snelheid 48 wordt omgevormd en zo duidelijk sneller schrijft. Met dezelfde methode kunnen ook DVD-drives worden geoptimaliseerd: dankzij een upgrade met gemodificeerde firmware kunnen de leessnelheden voor CD-media en het DVD-Rip-tempo duidelijk worden verhoogd. Firmware-patches van deze aard bezorgen de gebruiker bovendien DVD-spelers zonder regionale code. Productonderhoud Wanneer het schrijftempo van de CD-RW-brander niet meer volstaat, rest de gebruiker meestal enkel de mogelijkheid om naar een sneller model te grijpen. Wie echter over een brander van LG, Lite-On, Sony of Traxdata beschikt, beschikt onder bepaalde omstandigheden over een goedkoper alternatief. Sommige producten van de genoemde fabrikant kunnen enkel door een upgrade van de firmware tot snellere modellen worden omgevormd. In het labo van PC-Professioneel werd de 32-brander Lite-On LTR-32125W bijvoorbeeld met de firmware van de 48-recorder 48125W in laatstgenoemde omgevormd. De performance van het toestel stijgt overeenkomstig. De upgradetruuk functioneert ook bij de 32-brander GCE 8320B van LG: in de Flash-Prom (Programmable ROM) van het LG-loopwerk kunnen de firmwaregegevens van de opvolger, de 40-GCE 8400B, worden geschreven. Zelfs de Mount-Rainier-functie kan de gebruiker bij de Lite-On LTR-40125W toerusten. Het model met snelheid 40 beschikt nominaal niet over een Mount-Rainier-support, de 48-brander daarentegen wel. Ook de actuele drives van TDK en Traxdata ondersteunen het praktische bestandssysteem waardoor de gebruiker de brander als een conventionele harde schijf kan gebruiken. De testkandidaten LG GCE-8320B en de GCE-8400B bieden na een upgrade van de firmware daarentegen geen Mount-Rainier-support. Voorzichtigheid tijdens het upgraden van firmware Tijdens het upgraden van loopwerken is voorzichtigheid geboden: ten eerste verliest de gebruiker garantieclaims wanneer een niet voor de brander voorziene firmware wordt ge'nstalleerd. Ten tweede zijn de voorgangers van de actuele toestellen vaak met verschillende chipsets uitgerust. Wanneer een upgrade mislukt, wordt de recorder daarna niet meer door het systeem herkend. De TDK Cyclone 40/12/48 met de firmware van de TDK Cyclone 48/24/48 weigert zo dienst bijvoorbeeld. Een remedie hier is het teruggrijpen naar de originele firmware. Deze moet de gebruiker voor een upgrade absoluut beveiligen. Problematisch is ook de juridische situatie: de hierna beschreven truuks zijn in strijd met de software-auteursrechten en daarom ziet PCM af van gedetailleerde inlichtingen over enkele punten. Veilig flashen Om een reservekopie van de voorhanden firmware te maken, start de gebruiker de computer in DOS-modus. Mtkflash.exe stuurt de Programmable ROM van die branders aan die de chipset Mediatek gebruiken. Met de instructieregel mtkflash.exe 1 r /b /m filename.bin leest het programma de branderfirmware uit en schrijft deze in een door de gebruiker gespecificeerd bestand. In het voorbeeld is de brander daarbij als primair loopwerk aan de eerste IDE-interface aangesloten. Dat wordt aan de software mtkflash meegedeeld door de getalwaarde ""1"". Dan volgt de eigenlijke upgrade van de firmware: door de invoer mtkflash.exe 1 w /b filename.bin flasht de software een brander met het geselecteerde firmwarebestand (in filename.bin aangegeven). Aan deze firmwarebestanden geraakt de user via de desbetreffende internetpagina' s over het thema CD' s branden. De bezitters van Lite-On-branders kunnen ook de updates gebruiken die op de homepage van de fabrikant (www.liteonit.com) worden aangeboden. Deze zijn daar steeds als afzonderlijke uitvoerbare file voorhanden - de gebruiker heeft voor het flashen echter de daarin bevatte firmware-image nodig. Remedie biedt hier het programma Firmware Extraction Utility. De speciaal voor Lite-On-Firmware-Updates ontworpen software extraheert de in de upgrades zittende Programmable-ROM-Image. De test van PC-Professioneel bewijst het succes van de upgrade. Een voorbeeld: de 40-Recorder Lite-On LTR-40125W schrijft een 700-MByte-Audio-CD in ongeveer drie en een halve minuut. Na de flashupgrade tot de 48-opvolger LTR-48125W heeft het toestel maar twee minuten en achtendertig seconden nodig voor het schrijven. Dat is een verbetering met 25 procent en dat komt overeen met gemiddeld de snelheid 48. Om de 32-brander GCE-8320B van LG in de 40-recorder GCE-8400B om te vormen, vervangen firmwareprofessionals de productnaam van de brander in de programmacode van de firmware-installatiesoftware (www.lge.de) door deze van de nieuwe brander. Met het gemodificeerde bestand kan de 32-recorder probleemloos in de 40-brander worden omgevormd. Omdat 32- en 40-recorders in performance nauwelijks moeten onderdoen voor de actuele 52-modellen, levert de overschakeling op een sneller model nauwelijks voordelen op. Dit geldt overeenkomstig ook voor DVD-ROM-drives want deze bieden reeds sedert ongeveer twee jaar niet meer dan een DVD-leessnelheid van 16. Een overschakeling wordt hier afgeraden. Enkel wanneer een snel CD-RW-schrijftempo is gewenst, loont de aankoop van een 52-recorder. Aanbevolen zijn hier de modellen LG GCE-8520B en Mitsumi CR 487E TE. DVD-drives zonder tempobegrenzingen Door het toepassen van gemodificeerde firmwarepatches kunnen bij DVD-recorders en -drives ook verdere beperkingen worden verwijdererd. Gedetailleerde informatie over dit thema vindt u in Lab Inside in PCM 10/2003 op de pagina' s 44/45. Een voorbeeld van een met gemodificeerde firmware up te graden DVD-loopwerk is de Toshibas DVD-ROM SD-M1502: wat de firmware betreft, zijn de maximale CD-leessnelheid beperkt tot 40 en het DVD-Rip-Tempo tot maximaal 2. Na de update met een gemodificeerd firmwarebestand zijn deze blokkeringen echter verwijderd. Het resultaat: CD' s worden nu gelezen met de snelheid 48 in plaats van 40. Video-DVD' s groeft het loopwerk daarna duidelijk sneller dan aan het tempo 2. In de firmware van DVD-ROM-drives en -recorders is bovendien informatie over de ingestelde regionale code opgeslagen. Deze moet voorkomen dat bijvoorbeeld in de VSA geproduceerde DVD' s met regionale code 1 in Europese en Japanse drives - telkens regionale code 2 - worden afgespeeld. Normaal kan de regionale code van een DVD-loopwerk tot vijf maal worden veranderd, daarna zijn codeveranderingen niet meer mogelijk. Een remedie voor het betreffende DVD-loopwerk bieden hier weerom gemodificeerde firmwarepatches; de weblinks daarvan vindt de gebruiker in forums over het thema CD' s en DVD' s branden. MMA [kader p. 82] COMPACT De leesperformance van DVD-drives kan met gemodificeerde toestelfirmware worden verbeterd. Ook de regionale-codeblokkering van de DVD-ROM kan op deze wijze worden gedesactiveerd. CD-branders kunnen met de firmware van een sneller recordermodel van hetzelfde merk vaak in dit model worden omgevormd. Voorwaarde: de telkens gebruikte chipset en de chipsetrevisie moeten identiek zijn. Vele CD-branders zijn ondanks de verschillende productnaam Lite-On-modellen. Voorbeelden zijn de 40- en 48-CD-recorders van TDK en Traxdata. [bijschriften p. 82/83] Met het DOS-programma mtkflash.exe kunnen firmwaregegevens van de branders van Lite-On, TDK en Traxdata probleemloos worden uitgelezen en geschreven. De afgebeelde drives van Lite-On, TDK en Traxdata zijn gelijk van bouw. Features zoals Mount Rainier kunnen met de firmware van de ene naar de andere recorder worden overgedragen. DE BESTE CD-RW-BRANDERS EN COMBO-DRIVES Product: Plextor Premium/T3 Technische gegevens*: 8096KB, 52x32x52/- Prijs: 100 Euro Internet-adres: www.plextor.be Bijzonderheden: goede brander, uitgebreide analysetools Product: Lite-On LTR-52327S Technische gegevens*: 2048KB, 52/32/52/- Prijs: 40 Euro Internet-adres: www.liteonit.com Bijzonderheden: goede brander, kan veel kopieerbeveiligingen aan Product: Mitsumi CR485G/F Technische gegevens*: 2048KB, 54/32/54/- Prijs: 35 Euro Internet-adres: www.mitsumi.de Bijzonderheden: snelle brander voor weinig geld Product: Samsung SM-352B Technische gegevens*: 2048KB, 52/24/52/16 Prijs: 60 Euro Internet-adres: www.samsung-it.nl Bijzonderheden: snel combo-loopwerk voor weinig geld Product: LG GCC-4520B Technische gegevens*: 2048KB, 52/24/52/16 Prijs: 80 Euro Internet-adres: www.lge.nl Bijzonderheden: zeer stil combo-loopwerk (* cache, schrijven cdr/schrijven cdrw/lezen cd/lezen dvd) DE BESTE DVD-BRANDERS Product: Pioneer DVR-A05 Technische gegevens: DVD-RW, 2048KB, 4/2 Prijs: 215 Euro Internet-adres: www.pioneer.nl Bijzonderheden: beste min-rw-brander Product: Lite-On LDW-401S Technische gegevens: DVD+RW, 2048KB, 4/4 Prijs: 100 Euro Internet-adres: www.liteonit.com Bijzonderheden: prima plus-rw-brander voor scherpe prijs Product: NEC ND-1300A Technische gegevens: DVD±RW, 2048KB, 4/2.4 Prijs: 130 Euro Internet-adres: www.neceurope.com Bijzonderheden: goede multiformat-brander voor gunstige prijs Product: Plextor PX-708A Technische gegevens: DVD±RW, 2048KB, 8/4 Prijs: 250 Euro Internet-adres: www.plextor.be Bijzonderheden: snelste multiformat-brander Product: LG GSA-4040B Technische gegevens: DVD±RW/RAM, 2048KB, 4/2.4 Prijs: 160 Euro Internet-adres: www.lge.nl Bijzonderheden: goede brander met dvd-ram-ondersteuning (* formaat, cache, dvdr-schrijven, dvdrw-schrijven) DE 3 BESTE DRIVE-TOOLS Cacheman 5.5 CD-Bremse Nero Drive Speed (meer informatie op pagina ...) "

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.